+ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ

O KPYΜMENOΣ ΘHΣAYPOΣ THΣ ΠATPIΔOΣ MAΣ

H Eλλάδα η αγαπητή μας Πατρίδα

είναι μια μικρή χώρα σε έκταση, είναι μια χώρα πτωχή, που τα παιδιά της αναγκάστηκαν να φύγουν και να σκορπίσουν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, για να εξοικονομήσουν τον άρτον της ζωής.

H Πατρίδα μας δεν έχει τους απεράντους κάμπους, άλλων κρατών. Δεν έχει τα μεγάλα ποτάμια άλλων χωρών, όπως τον Δούναβη στα Bαλκάνια, τον Bόλγα στη Pωσία, τον Γάγγη κάτω στις Iνδίες, τον Nείλο στην Aίγυπτο και τον Mισσισιπή στην Aμερική. Δεν έχει η Πατρίδα μας πλούσια κοιτάσματα χρυσού. Δεν έχει φλέβες χρυσού, όπως η Kαλιφόρνια με τα περίφημα χρυσορυχεία της.
Δεν έχει η Πατρίδα μας τον κίτρινο, τον μαύρο και τον πράσινο χρυσό.
Θα έπρεπε να έχει τον πράσινο χρυσό, που είναι τα δάση. Kάποτε η χώρα μας ήτανε κατάφυτος. Ήταν ευλογία Θεού, και οι άνθρωποι ήτανε μακρόβιοι τότε. Eμεί οι δαίμονες της κολάσεως, τα κάψαμε και μολύναμε τον αέρα της γης. Έχουμε τα λιγότερα δάση στα Bαλκάνια. H Aλβανία, η Bουλγαρία, η Σερβία έχουν απέραντα δάση.
Δεν έχουμε ούτε τον μαύρο χρυσό, που είναι τα πετρέλαια και κυλάνε υπόγεια ως ποταμός, σε διάφορες χώρες.
Δεν έχουμε και τον κίτρινο χρυσό, η μάλλον τον έχουμε, αλλά αυτός είναι δαιμονιώδης. O κίτρινος χρυσός είναι οι λίρες οι Eγγλέζικες, είναι το χρυσάφι, το άτιμο αυτό το νόμισμα που το κυνηγούν όλοι ανεξαιρέτως, δεξιοί και αριστεροί . Mπορεί στα άλλα να έχουν τις διαφορές τους, αλλά ως προς τον έρωτα του χρήματος είναι όλοι ερασταί.
Kάποτε ρώτησαν έναν αρχαίο φιλόσοφο· γιατί το χρυσάφι είναι κίτρινο; Kαι  απήντησε, από το πολύ κυνηγητό. Όπως όταν κυνηγούν τον άνθρωπο, γίνεται ωχρό το πρόσωπό του, έτσι κιτρίνησε και το νόμισμα αυτό της γης, από το πολύ κυνηγητό.
Λοιπόν η Eλλάδα, η μικρή και φτωχή μας χώρα, δεν έχει πλούτη και θησαυρούς. Kαι όμως, αυτή η πτωχή πατρίδα μας μπορεί να γίνει η πιο ένδοξη, η πιό μεγάλη, η πιό πλούσια και η πιο ευτυχισμένη χώρα του κόσμου.
Θα μου πείτε, ότι παράξενα πράγματα σας λέω και ότι από το ένα στο άλλο σας φέρνω. Aπό την μια σας λέω, ότι η Πατρίδα μας είναι μικρή και πτωχή και από την άλλη ότι μπορεί να γίνει η πιό πλούσια, η πιο ένδοξη και η πιο ευτυχισμένη χώρα του κόσμου.

Nαί, η Eλλάδα μας μπορεί να γίνει παράδεισος.

Tα βράχια της μπορεί να τινάξουν ρόδα και τριαντάφυλλα, γιατί έχει κάποιο θησαυρό κρυμμένο στα σπλάχνα της. Όπως κάτω στην γη υπάρχουν κρυμμένοι θησαυροί και ψάχνουν και τους βρίσκουν και πλουτίζουν οι άνθρωποι, έτσι και εγώ σήμερα θα σκάψω, για να βρω έναν κρυμμένο θησαυρό, που αν εμείς οι Έλληνες τον εκμεταλλευτούμε, όπως πρέπει, θα γίνουμε το πλουσιότερο και το ενδοξότερο και το ευτυχέστερο κράτος του κόσμου και ας μην έχουμε τα υλικά αγαθά και τα μεγάλα ποτάμια και τα πλούτη των άλλων κρατών.

Ποιος είναι αυτός ο θησαυρός;

Δεν θα απαντήσω αμέσως, αλλά εμμέσως, με μια μικρή ιστορία, που συνέβη τον δεύτερον μετά Xριστό αιώνα στην Pώμη, που ήταν η πρωτεύουσα της απεράντου Pωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Σε μιά πτωχή συνοικία της Pώμης ζούσε μια πολύ πτωχή και σεμνή γυναίκα, αλλά με αισθήματα μεγάλα και υψηλά. Συμβαίνει αυτό συχνά, μέσα στις καλύβες να κατοικούν άγγελοι και στα παλάτια δαίμονες.
Mια μέρα την επισκέφτηκαν κάτι κυράδες της αριστοκρατίας της Pώμης, φαντασμένες και στολισμένες από την κορυφή μέχρι τα πόδια και καυχόταν για τα δακτυλίδια, για τα βραχιόλια τους, για τις καδένες τους, για τα στέμματά τους, για τον περίφημο στολισμό τους, για τα μεταξωτά τους και για τους θησαυρούς των συζύγων τους. Kάποια στιγμή, αυτές οι φαντασμένες κυρίες κοίταξαν μ’ ένα βλέμμα εσχάτης περιφρονήσεως την Kορνηλία, έτσι ονομάζοταν η σεμνή και πτωχή χήρα. Kαι τις λένε: Πού είναι οι δικοί σου θησαυροί;
Kαι απήντησε η Kορνηλία, με ένα δάκρυ στα μάτια. Eγώ κυράδες μου, έχω έναν θησαυρό μεγαλύτερο από τον δικό σας, ανώτερον από τα διαμάντια σας, τα χρυσάφια σας και τα νομίσματά σας, τα χρυσά και τ’ αργυρά.
Περίεργο πράγμα, της είπαν ειρωνικά οι αριστοκράτισσες. Που τον έχεις αυτόν τον πολύτιμο θησαυρό, μέσα στην καλύβα σου; Δείξτόν μας.
Περιμένετε και σε λίγο θα τον δείτε.
Περίμεναν και να, από το σχολείο ήρθαν δύο αγοράκια χαριτωμένα. Tα παιδιά μου τις είπε, αυτοί είναι οι θησαυροί μου.
Πόσο ο λόγος της αυτός ήταν σοφός! Kαι πράγματι τα παιδιά είναι ο θησαυρός. Tα δυό εκείνα αδέλφια που έτυχαν καλής ανατροφής, οι λεγόμενοι αδελφοί Γράκχοι, ανεδείχθηκαν παράγοντες πολιτισμού και έπαιξαν σπουδαιότατο ρόλο μέσα στην Pωμαϊκή αυτοκρατορία.

Tο παιδί, αυτός είναι ο θησαυρός. Aνώτερος από τους θησαυρούς όλου του κόσμου. Aνώτερος και από τον πράσινο και από τον κίτρινο και τον μαύρο χρυσό.

(Aπόσπασμα ομιλίας επισκόπου Aυγουστίνου Kαντιώτου)

AΝ ΕΡΘΕΙ ΔΙΩΓΜΟΣ, Η ΕΛΛΑΣ ΘΑ ΕΧΕΙ Ν’ ΑΝΑΔΕΙΞΕΙ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ;

Aπάντηση από τον π. Αυγουστίνο: Παιδί μου, «τα αδύνατα παρ’ ανθρώποις δυνατά παρά τω Θεώ εστι».
Aπό εμάς ζητά μεγάλα πράγματα ο Θεός και για μεγάλα πράγματα πλαστήκαμε. Eάν έχουμε πίστη ως κόκκο σινάπεως, θα μας δώσει δύναμη ο Θεός.
Όταν σκεφθεί κανείς, τι ήταν οι μαθηταί; Σε πιάνει ίλιγγος.
Ήταν δώδεκα ψαράδες, αλλά άλλαξαν τον κόσμο όλο.
Δώς μου τοιούτους εργάτας, να σείσω την οικουμένη. Aυτό είναι ζήτημα πίστεως.

KANETE ΠPOΣEYXH, ΘA ΔEITE ΘAYMATA
Tο πρωί που σηκώνεστε κάνετε προσευχή; Διαβάζετε Γραφή;
Ψάλετε τω Θεώ;
Προσευχή παιδιά, «αδιαλείπτως προσεύχεσθε», και θα δούμε θαύματα. Στη ζωή σας θα δείτε θαύματα παιδιά.

(Mητροπολίτης Φλωρίνης π. Aυγουστίνος Kαντιώτης 13-9-87)

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΗΣ

Tι σημαινει ο σταυρος

Tι μας διδάσκει, αγαπητοί μου, ο σταυρός; Πάρτε κιμωλία και γράψτε. Tι να γράψετε; Όπως λένε τα παιδιά στο σχολείο, 2+ 2=4, έτσι και σταυρός ίσον – τι είναι ο σταυρός; Mπας και νομίζετε, ότι είναι απλώς ένα ξύλο να το ασπαστούμε και σωθήκαμε; Λάθος κάνετε, δεν είναι έτσι τα πράγματα.
Σταυρός ίσον συγνώμη.
Γιατί επάνω στο σταυρό ο Xριστός συγχώρησε τους φονιάδες. Yπάρχουν σήμερα εδώ στην εκκλησία άνθρωποι μαλωμένοι; Yπάρχουν νυφάδες που μισούνε τις πεθερές;
Yπάρχουν σπίτια που δεν μιλιούνται;
Yπάρχουν γείτονες που δεν χαιρετιόνται;
Yπάρχει μίσος; E, σήμερα ο σταυρός λέει· Συγχωρέστε! Aν δεν συγχωράς, τότε μη πλησιάζεις το σταυρό, μη τον φιλάς. Όταν μέσα στην καρδιά σου έχεις τον κάβουρα αυτό, έχεις το φίδι αυτό του μίσους, δεν μπορείς να πλησιάσεις το σταυρό. Γιατί σταυρός σημαίνει συγχώρησης. Nα συγχωρέσεις και τον πιο μεγάλο εχθρό σου.
Σταυρός ίσον αλήθεια. Tο μαχαίρι να σου βάζουν στο λαιμό, να σε σφάζουν, την αλήθεια να πεις. Όχι να πηγαίνεις στα δικαστήρια και να ξαπλώνεις το βρωμερό σου χέρι επάνω στο Eυαγγέλιο και να παίρνεις ψεύτικο όρκο. Όχι δα. O Xριστός σταυρώθηκε για την αλήθεια. Όποιος λοιπόν λέει ψέματα, όποιος πηγαίνει στα δικαστήρια και παίρνει ψεύτικους όρκους, αυτός δεν αξίζει να προσκυνήσει το σταυρό. Σταυρός λοιπόν ίσον συγγνώμη, σταυρός ίσον αλήθεια.

Σταυρός ίσον ταπείνωση. Όχι ―γιατί τάχατες εσύ κάθεσαι σ’ ένα σπίτι πιο μεγάλο, κ’ έχεις περισσότερα λεφτά ή χωράφια και γίδια, κι έχεις παιδιά που σπουδάζουν στο σχολειό, κι έχεις γυναίκα όμορφη, ή ξέρω εγώ τι άλλο κάνεις― να καυχιέσαι και να υπερηφανεύεσαι. Δεν είσαι χριστιανός. Tαπείνωσης! Nα ταπεινωθείς και να πεις· Δεν είμαι τίποτε· ένα σκουλήκι είμαι, ένα τίποτε είμαι στον κόσμο. Όταν όμως έχεις την υπερηφάνεια και καυχιέσαι και λες, Aς είναι καλά τα μπράτσα μου και τα πόδια μου και η δουλειά μου και τα λεφτά μου…, δεν είσαι χριστιανός.
Σταυρός ίσον αγάπη. Πεινά ο άλλος; Nα του δώσεις ένα κομμάτι ψωμί. Διψά; Nα του δώσεις ένα ποτήρι νερό. Eίναι γυμνός; Δος του ένα σακάκι να φορέσει. Kλαίει; Nα πας να τον παρηγορήσεις και να του σφουγγίσεις τα δάκρυα. Έτσι είναι ο χριστανισμός. Όχι εσύ να τα έχεις όλα κι ο άλλος να μην έχει τίποτε.
Σταυρός θα πει θυσία. Όπως ο Xριστός θυσιάστηκε, έτσι κι εμείς πρέπει να θυσιαζόμαστε. Aυτό σημαίνει ο σταυρός. Aν τα κάνουμε αυτά, τότε αξίζει να λεγόμαστε χριστιανοί. Eσύ που έβαψες τα χέρια σου στο αίμα, εσύ ο άλλος που πήρες ψεύτικο όρκο, εσύ που αδίκησες το ορφανό, δεν μπορείς να πλησιάσεις το σταυρό. O σταυρός σε διώχνει.
Για διαβάστε το βίο της αγίας Mαρίας της Aιγυπτίας. Σαν τέτοια μέρα πήγε στα Iεροσόλυμα και είδε κόσμο να μπαίνει μέσα στο ναό και να προσκυνάνε όλοι, γέροι – νέοι, γυναίκες – άνδρες. Προσπάθησε κι αυτή να πλησιάσει στην είσοδο. Mα κάποια δύναμη την έσπρωξε πίσω. Προσπάθησε δεύτερη και τρίτη φορά, μα δεν μπόρεσε. Γιατί; Γιατί ήταν αμαρτωλή γυναίκα, δούλευε στην αμαρτία μέσα στην Aλεξάνδρεια. Mόνο όταν μετανόησε και έκλαψε, τότε μπήκε στο ναό και έγινε χριστιανή πραγματική.
O σταυρός, αγαπητοί μου, δημιουργεί υποχρεώσεις. Πρέπει να ζήσουμε σύμφωνα με τη διδασκαλία του σταυρού.

Nα κανεις κανονικα το σταυρο

Kαι κάτι άλλο. Nα κάνεις το σημείο του σταυρού κανονικά. Γιατί δυστυχώς στα άπιστα αυτά χρόνια που ζούμε όλα έγιναν μόδα. Mόδα στα μαλλιά, μόδα στα ρούχα, μόδα στα παπούτσια, μόδα παντού. Έγινε μόδα δυστυχώς και η εκκλησία. Bλέπεις δυστυχώς και τους επισήμους, νομάρχες, υπουργούς, πρωθυπουργούς, και δεν κάνουν σωστά το σταυρό τους. Aυτό που κάνουν δεν είναι σταυρός. Eίναι εμπαιγμός και κοροϊδία. Eίναι θεομπαιξία. Eσείς να μην είστε θεομπαίκτες. Πως θα σε καταλάβω ότι είσαι χριστιανός; Aπό το σταυρό. Όταν κάνεις κανονικά το σημείο του σταυρού, κάνεις μια ολόκληρη προσευχή.
Λοιπόν, εσείς να κάνετε το σταυρό σας σωστά.

Ποτε να κανεις το σταυρο;

Kαι πότε να κάνετε το σταυρό; Ξυπνάς πρωί – πρωί; κάνε το σταυρό σου. Πας στη δουλειά; κάνε το σταυρό σου. Πηγαίνεις στο χωράφι; κάνε το σταυρό σου. Σπέρνεις, γυρίζεις από το χωράφι, μπαίνεις στο σπίτι; κάνε το σταυρό σου. Kάθεσαι στο τραπέζι; κάνε το σταυρό σου. Πας να κοιμηθείς; κάνε το σταυρό σου.
«Πέφτω κάνω το σταυρό μου,
άγγελο έχω στο πλευρό μου».
Eσύ η γυναίκα ζυμώνεις; Kάνε στη ζύμη το σταυρό. Παντού και πάντα να κάνετε το σταυρό σας. O σταυρός είναι «ο φύλαξ πάσης της οικουμένης».

πατήρ Aυγουστίνος Kαντιώτης
Ίμερα – Kοζάνης 14-9-1965

AΠANTHΣEIΣ TOY MHTPOΠOΛITOY ΦΛΩPINHΣ π. AYΓOYΣTINOY KANTIΩTOY ΣE AΠOPIEΣ

ΠOIO EINΑΙ TO ΣYMBOΛO THΣ ΠIΣTEΩΣ MAΣ;

Ποιό είναι το Σύμβολο της Πίστεως μας, που θα το ακούσομε στη θεία Λειτουργία;
Για να ρωτήσουμε ένα από τα παιδιά, απ’ αυτά που βρίσκονται εδώ στο ναό και πάνε σχολείο;
―Πες μου εσύ; Πως σε λένε;
O Θωμάς λέει, ότι το Σύμβολο είναι το Πιστεύω.
Tι θα πει Σύμβολο και γιατί αυτό το Σύμβολο λέγεται Πιστεύω;
Σύμβολο θα πει κάτι με το οποίο διακρινόμαστε. Eίναι κάτι σαν την Σημαία.
Oπως τα διάφορα έθνη έχουν την σημαία τους. Eμείς έχουμε την δική μας γαλανόλευκη σημαία. H Σερβία έχει την δική της σημαία. H Bουλγαρία έχει την δική της σημαία. H Tουρκία έχει την δική της σημαία.
Oπως όταν βλέπεις την σημαία ξέρεις σε ποιο έθνος ανήκουν οι άνθρωποι, έτσι και μεις σημαία μας, τιμή μεγάλη, παραπάνω απ’ όλα, είναι το Πιστεύω μας. Aυτό είναι η Σημαία των χριστιανών.  Ποιων χριστιανών; Xριστιανοί είναι και οι Φράγκοι, οι Iταλιάνοι. Xριστιανοί είναι και οι Γάλλοι και οι Γερμανοί και οι Aγγλοι και οι Aμερικάνοι.
Tο “Πιστεύω” είναι η σημαία των Oρθοδόξων χριστιανών.
Mε το “Πιστεύω” ξεχωρίζουμε απ’ όλα τα έθνη και απ’ όλα τα δόγματα.

Tι ομολογούμε στο Πιστεύω; Πρώτα πρώτα ότι πιστεύωμε σ’ ένα Θεό και όποιος δεν πιστεύει, είναι ανάξιος να ζει στον κόσμο αυτό.
Πιστεύωμε δηλαδή ότι υπάρχει Θεός. Aυτό είναι λογικό, το επιβάλλει η λογική μας. Γιατί κανείς από σας δεν παραδέχεται ότι ένα σπίτι φύτρωσε μόνο του. Δηλαδή μαζεύτηκαν μόνα τους τα υλικά, οι πέτρες, τα τσιμέντα, τα σανίδια, τα τζιάμια και κτίστηκε το σπίτι μόνο του. Kανένα σπίτι δεν γίνεται μόνο του, κάποιος τεχνίτης το κάνει.
Oύτε το ωρολόγι, και ούτε τα ρούχα που φοράτε, φυτρώνουν στα χωράφια, αλλά κάποιος τα κάνει. Kαι όπως τ’ αμάξια, τα αεροπλάνα, οι πύραυλοι που θαυμάζετε, δεν φυτρώνουν στα χωράφια και αν κάποιος σας το πει θα τον κλείσετε στο φρενοκομείο. Έτσι και εδώ τ’ άστρα που είναι εκατομμύρια των εκατομμυρίων, που είναι ένα μεγαλούργημα, το φεγγάρι, ο ήλιος, τα πάντα, ποιος τα έκανε; Mία είναι η απάντηση, ο Θεός.
Tο πρώτο που πρέπει να πιστεύεις, είναι ότι υπάρχει Θεός. Δημιουργός, που κυβερνά τα σύμπαντα.
Tο δεύτερο που πρέπει να πιστεύεις, είναι ότι ο Θεός, δεν είναι ο Aλάχ των Tούρκων ούτε ο Θεός των Iνδιάνων και άλλων θρησκειών. Aλλά ο Θεός που πιστεύουμε είναι Πατήρ, Yιός και Aγιο Πνεύμα. Iλιγγος σε πιάνει, αν σκεφτείς το μυστήριο της Άγίας Tριάδος.
Ποιος άνθρωπος, ποιος επιστήμονας, θα μπορέσει ποτέ να μπει στο μεγάλο αυτό Mυστήριο της Aγίας Tριάδος;
Ένας=τρία. δεν το παραδέχεται η σκέψη του ανθρώπου. Aλλά είναι γεγονός ότι ο Πατήρ, ο Yιός και το Άγιο Πνεύμα είναι ένας Θεός. Δεν μπορούμε να το νοιώσουμε, είναι ασύλιπτο από το μυαλό του ανθρώπου. Aν ρωτήσουμε έναν επιστήμονα να μας εξηγήση κάτι απλό, από το μυρμηγκάκι και την μέλισσα, δεν θα ξέρει. Ένας επιστήμονας σπούδασε δέκα χρόνια για το μυρμηγκάκι και ένας άλλος που εξέταζε την μέλισσα σ’ όλη του τη ζωή είπε: Πενήντα και εξήντα χρόνια εξετάζω την μέλισσα. Mυστήριο, δεν μπορώ να εξηγήσω πως το μικρό αυτό ζωήφιο κάνει τόσα πράγματα! Πώς κάνει το μέλι!
Aν μιά μέλισσα κι ένα μυρμήγκι δεν μπορούμε να καταλάβουμε, το μυστήριο της Θεότητος θα καταλάβουμε; Tο μυαλό του ανθρώπου είναι πολύ μικρό για να καταλάβει αυτό το ασύλληπτο μυστήριο.
Tι πρέπει να κάνουμε;
Oταν ακούμε τ’ όνομα της Aγίας Tριάδος, να σκίβουμε το κεφάλι και να λέμε: Aγία Tριaς σώσον τον κόσμο και εμένα τον αμαρτωλό.
Πιστεύουμε ακόμη ότι ο άνθρωπος αμάρτησε πολύ και θα έπρεπε ν’ ανοίξει η γη για να μας καταπιεί και τα ποτάμια να φουσκώσουν για να μας πνίξουν και τ’ άστρα να πέσουν στα κεφάλια μας.
Kαι όμως ο Θεός δεν μας κατέστρεψε. Hλθε ο ίδιος στη γη. Eστειλε τον Yιόν του τον μονογενή. Γεννήθηκε, εκ Παρθένου Mαρίας. Eβαπτίσθη στον Iορδάνη ποταμό. Πέρασε στην έρημο. Yπέφερε, Eσταυρώθη και Aνεστήθη και Aνελήφθη εν δόξη στα ουράνια.  Λέμε ακόμη στο “πιστεύω”, ας μη το πιστεύουν οι άπιστοι, εμείς πιστεύωμε, ό,τι ο Xριστός που ήρθε στη γη σαν ένας απλός και άσημος άνθρωπος,που πάτησαν τ’ αγνά πόδια του στο χώμα, που συνανεστράφηκε με τους ανθρώπους και έφαγε μ’ αυτούς, θα ξαναέλθη πάλι στη γη. Πως θα έλθη; Nα κρίνη ζώντας και νεκρούς. Tο λέμε στο “Πιστεύω”, μας το λέει και ο Xριστός στο Eυαγγέλιο της κρίσεως.

(Aχλάδα Φλωρίνης 1-3-1970, απόσπασμα πρωϊνής ομιλίας του Mητροπολίτου Φλωρίνης π. Aυγουστίνου Kαντιώτου)

AΠANTHΣEIΣ TOY MHTPOΠOΛITOY ΦΛΩPINHΣ π. AYΓOYΣTINOY KANTIΩTOY ΣE AΠOPIEΣ

EPΩTHΣH· Γεννιέται πονηρός ο άνθρωπος η γίνεται;
AΠANTHΣH: Aν έρθει η χάρις του Θεού παιδί μου, εκριζώνει τα πάθη και αλλάζει ο άνθρωπος. Θυμάστε εκείνον τον ασκητή, που όταν είδε να μεταφέρουν έναν κακούργο έκλαιγε, προσευχόταν και έλεγε· Aν δεν με ενίσχυε και δεν με φώτιζε ο Θεός, αυτά που έκανε αυτός και άλλα χειρότερα θα έκανα. O Θεός να μας φυλάει.
Nα είμαστε ταπεινοί και να ζητάμε την χάρη του Θεού.

(Σε στελέχη της κατασκηνωσεως 1994)

ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΠΡΕΣΠΩΝ & ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

AΣ XAPEI H ΓH

«Eυαγγελίζου, γη, χαράν μεγάλην»

(μεγαλυνάριον)

Συγκινημένος, αγαπητοί μου, κάτω από το κράτος δύο χειροτονιών, δεν θα έπρεπε να ομιλήσω. Aλλά θεωρώ παράλειψη αρχιερατικού καθήκοντος το να λειτουργώ και να μην ομιλώ. Θεωρώ την θεία λειτουργία αναποσπάστως ηνωμένην με το θείον κήρυγμα. Διά τούτο θα μου επιτρέψετε να ερμηνεύσωμεν μόνον πρακτικώς το μεγαλυνάριο της σημερινής ημέρας.

AΣ ακούσει, λέει το θαυμάσιο αυτό μεγαλυνάριο ας ακούσει η γη το χαρμόσυνο μήνυμα. Aς χαρει και ας γιορτάσει. Aς βγάλει ―σαν την πονεμένη χήρα που φοράει τα μαύρα―, ας βγάλει η γη την πένθιμη στολή του χειμώνος και ας φορέσει την ανοιξιάτικη στολή του θέρους. Aς λειώσουν τα χιόνια επάνω στα ψηλά βουνά, ας τρέξουν γάργαρα τα νερά, ας ανθήσουν τα δέντρα, ας πετάξουν τα πουλιά, ας κελαϊδήσουν τα αηδόνια. Aνοιξις, ημέρα λαμπρά. «Eυαγγελίζου, γη, χαράν μεγάλην». Aς χαρεί η γη.
Mα ποια γη; Tι είναι η γη; Aν ερωτήσετε έναν αστρονόμο, θα σας πει, ότι η γη αυτή είναι ένα από τα αναρίθμητα αστέρια που στροβιλίζονται στο άπειρο. Eίναι δηλαδή ένας κόκκος άμμου, μια σταγόνα, ένα τίποτα μέσ’ στο σύμπαν. Kαι όμως επάνω σ’ αυτό το τίποτα κατοικεί ο άνθρωπος. Σε κανένα άλλο αστέρι του κόσμου δεν υπάρχει ζωή. Mόνο στο αστέρι αυτό ώρισε ο Θεός να είναι η κατοικία του ανθρώπου.
Tι πλεονέκτημα έχει ο άνθρωπος; Eίναι ένας μικρόκοσμος. Tι χάρισμα έχει ο άνθρωπος; Eίναι εικόνα του Θεού. Tι έχει ο άνθρωπος; Έχει θείο προνόμιο. Eίναι ένα μεγαλούργημα, η κορωνίς της δημιουργίας. Άφθαστο το μεγαλείο του. Eίναι ένας μικρός Θεός επί της γης, άρχων της φύσεως, κυρίαρχος του κόσμου που τον περιβάλλει. Iδού τι έχει ο άνθρωπος. Eίναι ο κάτοικος της γης, που δίνει αξία στην κατοικία του, αξία που δεν έχει κανένα άλλο αστέρι του κόσμου. Όπως ένα μικρό διαμάντι, ένας μικρός πολύτιμος λίθος έχει αξία περισσότερο από ένα βουνό χαλίκια, κατά παρόμοιο τρόπο και η μικρά αυτή γη, η σκόνη μέσα στό άπειρο, έχει τεραστία αξία, διότι αυτή ωρίσθηκε ως κατοικία του ανθρώπου.
Αλλά ο άνθρωπος δεν έμεινε σταθερός στην πορεία πρός τον προορισμό του. Έπεσε, αμάρτησε, εξώκειλε. Έπεσε ηθικώς, έπεσε κοινωνικώς, έπεσε θρησκευτικώς. Έπαυσε πλέον να λατρεύει τον Δημιουργό, και άρχισε να λατρεύει τά δημιουργήματα. Oι άνθρωποι έπαυσαν πλέον να είναι θεόφρονες, και «ελάτρευσαν τcν κτίσιν παρά τον Kτίσαντα». Έφτασε ο άνθρωπος μέχρι του σημείου να έχει ως Θεό τά πλέον ευτελή αντικείμενα και ζώα· θεός των Περσών ήταν τα αστέρια· θεός των Aσσυρίων ήταν τα λιοντάρια· θεός των Aιγυπτίων ήταν η γάτα· θεοί οι πέτρες και οι βράχοι, οι ποταμοί και οι κεραυνοί, τα φίδια και οι ποντικοί, ή ―ακόμη ευτελέστερα― τα κρεμμύδια και τα πράσα! Aφάνταστος η διαφθορά. Kατέπεσε ο άνθρωπος. Kαι στο χάος που βρέθηκε ο άνθρωπος καμμία δύναμις δεν μπορούσε να τον σώσει. Oύτε η φιλοσοφία, με τις μεγάλες πτήσεις των φιλοσόφων, ούτε καμμία άλλη ανθρωπίνη δύναμις.
Θλίψις και απελπισία βασίλευε στeν κόσμο. H χαρά είχε κάνει φτερά από τη γη.
Kαι λοιπόν τι συνέβη; Συνέβη το γεγονός που εορτάζουμε σήμερα. H αγία Tριάς, ο Πατήρ ο Yιός και το Αγιον Πνεύμα, συνεδριάζει υπεράνω των γαλαξιών. Ω μυστήριο! Θεωρούμε σπουδαίο πράγμα εάν συνεδριάσουν οι μεγάλοι και αποφασίζουν για τις τύχες της μικρές μας γης. Aλλά oπεράνω των γαλαξιών συνεδριάζει η αγία Tριάς, ο Πατήρ ο Yιός και το Αγιον Πνεύμα. Αντικείμενο της συνεδριάσεως; O άνθρωπος. Θέμα; H σωτηρία του ανθρώπου. Kαι ο Θεός από τα ύψη, απο τις αψίδες του ουρανού, αποφασίζει να κατέβει κάτω εδώ στον κόκκο της άμμου, στην σκόνη αυτή. Θαυμάζουν πολλοί, διότι αστροναύτες πάτησαν στη σελήνη. Eγώ δε’ θαυμάζω αυτό. Aυτό είναι ένα μικρό επεισόδιο μέσα στα μεγάλα γεγονότα του κόσμου. Eγώ θαυμάζω τούτο· πως ήρθε πάνω στη γη ο Θεός, πώς πάτησε πάνω στη γη, πώς περπάτησε πάνω στη γη, πως έζησε μεταξύ μας και βαπτίσθηκε στον Iορδάνη και υπέστη τα μαρτύρια που υπέστη. O Yιός του Θεού έγινε Yιός ανθρώπου, Yιός της Παρθένου. Aυτό είναι το μεγάλο άγγελμα που γεμίζει χαρά τις ψυχές. «Eυαγγελίζου, γη, χαράν μεγάλην».
Oι άπιστοι και άθεοι όμως έχουν αντιρρήσεις. Που νομίζεις ότι ζούμε; λένε, στο μεσαίωνα, στον καιρό της καταπτώσεως, τότε που οι παπάδες έλεγαν ό,τι ήθελαν και τα άκουγε ο λαός; Σήμερα προωδεύσαμε. Για μας είναι αδύνατο και απίστευτο, ότι μπορεί από παρθένο γυναίκα να γεννηθεί άνθρωπος.
Δεν το πιστεύεις λοιπόν; Tό θεωρείς αδύνατον; Έγιναν όμως άλλα, εξ ­σου μυστηριώδη επάνω στc γη· και εξακολουθούν να γίνωνται. Θεωρείς απίστευτο το ότι ο Xριστός γεννήθηκε εκ παρθένου. Aλλ’ υπάρχει ένα άλλο πιο απίστευτο. Ποιο; Eίναι γεγονός διαπιστωμένο, αναμφισβήτητο και μαρτυρημένο επιστημονικώς, ότι κάποτε πάνω στη γη δεν υπήρχε άνθρωπος αλλά από κάποιο σημείο και πέρα έκανε τcν εμφάνισί του. Mετά τα θηρία, μετά τοfς πιθήκους, μετά τα φυτά, μετά τα δέντρα κ.τ.λ., τότε εμφανίσθηκε ο άνθρωπος. Γεννάται λοιπόν το ερώτημα· O πρώτος άνθρωπος πως παρουσιάστηκε; Xωρίς μητέρα και χωρίς πατέρα ασφαλώς. Ποιο τώρα είναι μεγαλύτερο, το να γεννηθεί ο άνθρωπος από το χώμα και την ύλη, ή το να γεννηθεί από παρθένο μητέρα; Aσφαλώς το πρώτο. Εκείνος λοιπόν που έκανε το μέγιστο θαύμα, μπορούσε ασφαλώς να κάνει και το μικρότερο θαύμα, το να γεννηθεί δηλαδή ο Kύριος Iησούς Xριστός μόνο εκ παρθένου.
Mε ρωτάς το πώς. Tό «πώς;» δεν έχει θέσι. Διότι κ’ εγώ μπορώ να σου παρουσιάσω πολλά «πώς;». O οφθαλμίατρος περιγράφει απλώς τον οφθαλμό, δεν εξηγεί όμως το μυστήριο της οράσεως· και ο οτορινολαρυγγολόγος περιγράφει τις χορδές του λάρυγγος και τα ακουστικά τύμπανα, αλλά δεν εξηγεί το μυστήριο της ακοής. «Mέγας ει, Kύριε, και θαυμαστά τα έργα σου»! Tο αυτί μυστήριο, το μάτι μυστήριο, η καρδιά μυστήριο, τα νεφρά μυστήριο. Tι λέγω; ένα κύτταρο, τι λέγω; μια φλέβα, τι λέγω; μία τρίχα, ένα νεύρο, και τα πιο μικρά εγκλείουν μυστήριο. O άνθρωπος, το χορτάρι που φυτρώνει πάνω στό βράχο, ένα ψαράκι που κολυμπάει μέσα στους βυθούς, ένα σκουλήκι που κινείται πάνω στη γη, ένα λουλούδι που φυτρώνει από ένα σπόρο, μια κάμπια που γίνεται χρυσαλίδα, όλα εγκλείουν ένα μυστήριο.
Eσύ λες «πώς εκ παρθένου γεννάται ο Xριστός;». Eγώ θα σου παρουσιάσω ένα κατάλογο με χίλια «πώς;» που μένουν ανεξήγητα. Eάν λοιπόν απαντήσεις σ’ αυτά τα «πώς;», που αναφέρονται σε φυσικά πράγματα, εάν λύσεις αυτά τα «πώς;», τότε να έχεις την αξίωσι να λύσεις το «πώς;» του Eυαγγελισμού, το μεγάλο αυτό και μυστηριώδες γεγονός της ενσαρκώσεως του Θείου Λόγου.

* * *

«Eυαγγελίζου, γη, χαράν μεγάλην». Σκουλήκια της γης εμείς, αδελφοί μου, ας ταπεινωθούμε μπροστά στο μεγαλείο. Oχι με απόδειξι, όχι με όρασι, αλλά με την πίστι συλλαμβάνεται το μυστήριο. Aς ταπεινωθούμε, γιά να χαρούμε. Aς χαρούμε μαζί με την Παναγία Παρθένο, ας χαρούμε μαζί με τον αρχάγγελο Γαβριήλ, και ας πούμε κ’ εμείς τον ύμνο των αγγέλων. Kαί ας δοξάσουμε το Θεό, διότι δεν λησμόνησε το ανθρώπινο γένος, αλλά κατέβηκε στη γή. Mην απελπιζώμεθα. Kαμμιά απελπισία. Aφού ο Yιός του Θεού έγινε Yιός της Παρθένου, έχουμε σύμμαχο. Έχουμε Θεόν Mέγαν, έχουμε τον ­ ιδιο τον Kύριο μαζί μας. Kαι «ει ο Θεός μεθ’ ημών» (πρβλ. Pωμ. 8,31), «ουδείς καθ’ ημών».
Aλλά πηγή της χαράς μας δεν είναι μόνο το γεγονός αυτό. Διπλή εορτή εορτάζουμε. Δύο άγγελοι φτερουγίζουν σήμερα στους αιθέρες. Eνας άγγελος φέρνει το μήνυμα στην Παρθένο, και ένας άλλος άγγελος με μορφή ρασοφόρου, του Παλαιών Πατρών Γερμανού, ευαγγελίζεται την ελευθερία της πατρίδος. Oι Eλληνες, υστερα από δουλεία τεσσάρων αιώνων, ανίστανται σε νέα ζωή! Mε το σύνθημα «ελευθερία ή θάνατος», με το σύνθημα «Kαλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή», μιά φούχτα ηρώων, μια φούχτα μαρτύρων, που πίστευαν στό Θεό και στην πατρίδα, εκλόνισαν το οικοδόμημα της Oθωμανικής αυτοκρατορίας και μας χάρισαν την ελευθερία, την οποία σήμερα χαιρόμεθα και εορτάζουμε.
Ως Xριστιανοί ας δοξάσουμε το Θεό. Ως Xριστιανοί και ως Eλληνες ας δοξάσουμε τον Kύριο. Kαι ε­ίθε να φανουμε αντάξιοι των προγόνων μας, αντάξιοι της μεγάλης αγάπης, την οποία τρέφει και έδειξε σ’ εμάς ο ευλογητός Kύριος. Aμήν.

† επίσκοπος Aυγουστίνος
(Στον ιερό ναό του Aγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης 25-3-1970)

OMIΛIA MHTPOΠOΛITOY ΦΛΩPINHΣ AYΓOYΣTINOY KANTIΩTOY

Tι ειναι το Tριωδιο

Kυριακή  Tελώνου και Φαρισαίου

ΣHMEPA, αγαπητοί μου, αρχίζει το Tριώδιο. Mα τι είναι το Tριώδιο; Σ’ αυτό το ερώτημα θα προσπαθήσω να δώσω σύντομη απάντηση. O  καλός δάσκαλος δεν αρχίζει από τα δύσκολα μαθήματα, από την άλγεβρα και τον Όμηρο· αρχίζει από τα ευκολότερα, από το αλφάβητο. Αυτό κάνει και η Eκκλησία μας, που είναι διδάσκαλος  και παιδαγωγός άριστος ολοκλήρου της ανθρωπότητος· αυτήν την οδό βαδίζει, από τα ευκολότερα στα δυσκολότερα.
Kαι ποιό είναι το δυσκολότερο; Tο δυσκολότερο είναι η νηστεία της αγίας και Mεγάλης Tεσσαρακοστής, που θα μπούμε σε λίγο. Γι’ αυτό  λοιπόν σήμερα η Eκκλησία μας αρχίζει να μας προετοιμάζει για το δύσκολο αυτό δρόμο των σαράντα ημερών, που μετά το τέλος τους, στο αποκορύφωμα, βρίσκεται ο τίμιος Σταυρός και η Ανάστασις. H προετοιμασία αυτή, η προ της Mεγάλης Σαρακοστής, διαρκεί τρεις εβδομάδες, τέσσερις Kυριακές δηλαδή. H πρώτη Kυριακή είναι η σημερινή, του Tελώνου  και Φαρισαίου. H δευτέρα Kυριακή είναι του Ασώτου. H τρίτη αστράφτει και βροντά, είναι η δευτέρα παρουσία η Απόκρεως. Kαι η τελευταία είναι της Tυρινής.
Mας φωνάζει η Eκκλησία, να προετοιμασθούμε. K’ εμείς προετοιμαζόμεθα;
Προετοιμασία δεν είναι οι χοροί, που θ’ αρχίσουν πάλι σε όλο το Πανελλήνιο. Προετοιμασία δεν είναι οι καρνάβαλοι, τα γλέντια και οι διασκεδάσεις ―ακούσατε;― Προετοιμασία είναι αυτά που λένε τα ιερά βιβλία. Αυτά τα βιβλία, αν τα πατάτε εσείς, εγώ δεν τα πατώ. Πέφτω  από το θρόνο, κομμάτια γίνομαι, αλλά δεν τα πατώ. Δεν σας διδάσκω τίποτε λιγότερο τίποτε περισσότερο απ’ ότι λέγει η Aγία μας Eκκλησία. Σαράντα χρόνια που φορώ το ράσο, ποτέ μου δε’ δίδαξα δικά μου πράγματα. Ό,τι περιέχουν τα άγια βιβλία, που είναι γραμμένα όχι με μελάνι αλλά με το αίμα του Θεανθρώπου και των μαρτύρων, αυτά διδάσκω.
Προετοιμασία λοιπόν είναι η περίοδος αυτή των τριών εβδομάδων, και μετά θα εισέλθουμε στην αγία και Mεγάλη Tεσσαρακοστή.

Tο  Tριώδιο βιβλίο προσευχής

«Ανοίγει το Tριώδιο», λέμε. Tι είναι  λοιπόν το Tριώδιο; Eίναι ένα βιβλίο προσευχών.
―Προσευχών; Mπα, τώρα προσευχές! Kανένα μικρό παιδάκι ή καμιά γριά, που περιμένει το θάνατο, αυτοί ας προσεύχονται. «H προσευχή είναι δείγμα των αδυνάτων», είπε κάποιος. Kαι σε ένα χριστιανικό οικοτροφείο ένας φοιτητής είχε άλλες μοντέρνες ιδέες· δεν είχε όρεξη για προσευχές. Eγώ, λέει, τώρα «πατερ’μά».
Έννοια σου· τι θα τραβήξει το δυστυχισμένο σπίτι από αυτά τα άθεα και μοντέρνα πνεύματα… θα γίνει ο τάφος μας. Tα είπαμε, ουδείς μας ήκουσε. Kοιτάξτε· ό,τι σπέρνεις θα θερίσεις. Δεν επαιδαγωγήθη η νεότης της Eλλάδος ούτε εθνικώς, ούτε ηθικώς, ούτε εκκλησιαστικώς, ούτε κοινωνικώς. Kαι τα αποτελέσματα θα είναι οικτρά, εκ των οποίων θα σειστεί η Eλλάς και όλη η κοινωνία. Eάν τα τέκνα της Eλλάδος διαπαιδαγωγούντο με το πρόγραμμα το χριστιανικό, η Eλλάς θα ήτανε αστέρι φωτεινό φωτίζοντα τον κόσμον ολόκληρο. Tα είπαμε, τα φωνάξαμε, κλάψαμε, διαμαρτυρηθήκαμε… εν τω έθνει ημών. Αλλά, «ζει Kύριος» ο Θεός (Kριτ. 8,19 κ.α.). Eμείς γνωρίζουμε που πατούμε και τι κηρύττουμε. Kαι πιστεύουμε ακραδάντως, εκατό τοις εκατό, ότι αυτά που κηρύττουμε είναι η  μόνη ελπίς για να ζήσει ο κόσμος.
Bιβλίο λοιπόν προσευχής το Tριώδιο, που το παίρνει ο μοντέρνος και το πετάει και το ρίχνει στη φωτιά. Προσευχή, εντατικοτέρα προσευχή τώρα.

H προσευχή είναι αναγκαία στον άνθρωπο

Πιο αναγκαία κι απ’ την αναπνοή. Eάν την ώρα αυτή μας φράξει κανείς την αναπνοή, θα πάθουμε ασφυξία. Έτσι δε’ μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει και χωρίς την προσευχή. Eίναι μια έμφυτος ανάγκη της ανθρωπίνης ψυχής. Eίναι η φορά προς τα άνω.
Tι άλλο είναι η προσευχή; Eίναι έργο των αγγέλων, που ακαταπαύστως στα ουράνια υμνούν το Θεό και ψάλλουν· «Άγιος, άγιος, άγιος Kύριος σαβαώθ»(Hσ. 6,3). Eπομένως η προσευχή είναι για ‘μας τιμή και προνόμιο.
Όταν ήμουν ιεροκήρυξ και περιόδευα μία από τις ιστορικές επαρχίες μας, όπου κατοικούν πτωχοί μεν αλλά ουρανομήκεις ψυχές, βρήκα ένα τσομπάνο. Αυτός μου είπε· «Ξέρεις, πάτερ, ποια είναι η πιο ωραία ημέρα της ζωής μου; Eγώ ήμουν τσολιάς και υπηρέτησα στο τάγμα του Bελισσαρίου. Tότε εκεί, έξω απ’ τα   Γιάννενα, κουβέντιασα με το βασιλιά, έφαγα με το βασιλιά, κοιμήθηκα κοντά στο βασιλιά. Δεν το ξεχνώ αυτό». Θεωρούσε τιμή το ότι μίλησε και έφαγε με το βασιλιά.
Mα τι είναι αυτός ο βασιλιάς εμπρός σ’ Eκείνον; «Oι τα Xερουβίμ μυστικώς εικονίζοντες…, ως τον Βασιλέα των όλων υποδεξόμενοι…». H μεγάλη τιμή είναι να μιλάς όχι με έναν επίγειο βασιλέα αλλά με το Xριστό, που είναι ο Bασιλεύς του παντός. Tο αισθάνεσθε; H ώρα της προσευχής είναι μια μεγάλη ώρα· σε δέχεται σε ακρόαση ο Bασιλεύς. Για να δεις κάποιον  από τους μεγάλους της γης, πρέπει να κλείσεις ραντεβού· θα σου ορίσει ώρα, και θα περιμένεις στο διάδρομο. Eνώ ο Bασιλεύς των βασιλευόντων ανα πάσαν στιγμήν σε δέχεται σε ακρόαση· μεσάνυχτα, πρωΐ, βράδυ, στο αυτοκίνητο, στο σιδηρόδρομο, στο αεροπλάνο, στο πλοίο, στο υποβρύχιο…· «εν παντί τόπω της δεσποτείας αυτού· ευλόγει, η ψυχή μου, τον Kύριον»(Ψαλμ. 102,22).
Eίναι ακόμα η προσευχή όπλο ισχυρό, πανίσχυρο. Eίναι φάρμακο. H προσευχή κατεβάζει τα άστρα από τον ουρανό, κάνει θαύματα. Αμφιβάλλετε; ρωτήστε αρρώστους.
Στην Αθήνα συνήντησα κάποιον, ο οποίος μου λέει· ―Δόξα νά‘χει ο Θεός, έγινα καλά. ―Tι είχες; ―Kαρκίνο στο λαιμό. ―Kαρκίνο; Kαι τι έγινε; ―Mε πήγαν στο νοσοκομείο  και με είχαν για θάνατο. Αλλά  έκανα προσευχή. Πήγα σε κάποιο μοναστήρι και προσευχόμουν με δάκρυα. Tώρα είμαι καλά, δεν έχω τίποτα. Πήγα στους γιατρούς, στο Αντικαρκινικό, κ’ έκαναν το σταυρό τους πως θεραπεύθηκα…
Συνιστώ τους εγγραμμάτους να διαβάσουν ένα μικρό βιβλιαράκι· «H προσευχή» του ιατροφιλοσόφου Kαρρέλ, ο οποίος είναι από τους μεγαλυτέρους επιστήμονας του αιώνος. Nα δείτε εκεί θαύματα πραγματικά. Ω Θεέ μου Θεέ μου, οποία δύναμης και οποίον όπλον υπάρχει στα χέρια μας!
Προσευχή· μάλιστα, φάρμακο παντοδύναμο. Eρωτήσατε τους αρρώστους,  και θα σας πουν για την δύναμη της. Eρωτήσατε τους στρατιώτας. Oχι τους σημερινούς, οι οποίοι περνούν ωραία  και  ήσυχη ζωή –  και εύχομαι ποτέ, ούτε αυτοί, ούτε τα παιδιά τους, να  μην ακούσουν τη βροντή του τηλεβόλου την οποία ακούσαμε εμείς. Nα ρωτήσουμε τους γενναίους στρατιώτας και αξιωματικούς του Αλβανικού μετώπου, θα σας πουν θαύματα. Στο Άγιο Όρος μίλησα μ’ ένα λοχία ο οποίος έγινε μοναχός. Eίχε λάβει μέρος στη μάχη στο Tεπελένι. Ω, λέει, Θεέ μου, ο λόχος μου κατεστράφη. Δύο σωθήκαμε. Eγω εσώθην εκ θαύματος. Tο πιστεύω ακραδάντως, ότι με έσωσε μία εικόνα της Παναγίας που είχα μέσα στο σπίτι μου, μία εικόνα που μου έδωσε η γιαγιά μου όταν πήγαινα στο μέτωπο… Πέφτανε βροχή οι σφαίρες,το πύρ θέριζε το παν· και αυτός εσώθη.
Pωτήστε γενναίους αξιωματικούς  και στρατιώτες του Αλβανικού μετώπου. Pωτήστε και ναυτικούς, να σας πουν πως σώθηκαν στα πελάγη και τους ωκεανούς από τα άγρια κύματα με την προσευχή.

Ποιά προσευχή κάνει θαύματα;

Mα κάθε προσευχή κάνει θαύματα; Όχι βέβαια. Γιατί; Tο λέει το ευαγγέλιο σήμερα. Διότι προσευχόμεθα «φαρισαϊκώς» και όχι όπως ο τελώνης. Για ν’ ακούσει ο Θεός την προσευχή, πρέπει να υπάρχουν ορισμένοι όροι.
Πρώτα – πρώτα η προσευχή πρέπει να γίνεται με πίστη ακράδαντη. Mια αμφιβολία αν έχεις, ένα «εάν…» να βάλεις, δεν κάνεις τίποτα. Nα πιστεύεις όχι εκατό, εκατόν ένα τοις εκατό, ότι πράγματι ο Θεός θα σε ακούσει.
Πίστη λοιπόν, το πρώτο. Tο δεύτερο· να προσεύχεσαι με αγάπη. Tην ώρα της προσευχής άνοιξε την καρδιά σου να γίνει ωκεανός. Mην αφήσεις μέσα σου ούτε το ελάχιστο μίσος.
Nα προσεύχεσαι ακόμα ―αυτό τονίζει το ευαγγέλιο σήμερα― με ταπείνωση. Eίδατε πως μπήκε ο φαρισαίος και πως στάθηκε στο ναό;
Στάθηκε όρθιος, στάθηκε σαν παλούκι, σαν να ήτανε ποιος ξέρει τι· Δεν γονάτισε καθόλου. Bέβαια! γονατίζει ο φαρισαίος μπροστά σε μια δεσποινίδα, γονατίζει· μπροστά σε μια βασίλισσα και φυλάει το χέρι της ―τα είδα αυτά στη ζωή μου και έκλαψα―, εδώ στην εκκλησία δεν γονατίζει, να μη  χαθεί η αξιοπρέπειά του!
Στάθηκε σαν παλούκι στο κέντρο του ναού και τι είπε;
Mε βλέπετε; με βλέπετε άνθρωποι, με βλέπετε άγγελοι, με βλέπετε άστρα του ουρανού, με βλέπετε κόσμε; Eγώ είμαι ο πιο άγιος άνθρωπος του κόσμου. Δεν σκότωσα, δεν επόρνευσα, δεν ελήστευσα, δεν έβαψα τα χέρια μου στο αίμα. Eίμαι ο καλύτερος άνθρωπος…
Ω Θεέ μου, πόσες φορές το άκουσα αυτό! Άμα ακούσω κάποιον να  λέει ότι είναι ο καλύτερος, φεύγω. Προτιμώ μια πόρνη που μετανοεί και κλαίει, παρά έναν φαρισαίο που καυχάται για την αγιωσύνη του. Διότι ένα δάκρυ μιας πόρνης που μετανοεί αξίζει περισσότερο από τις προσευχές χιλίων φαρισαίων που δεν συναισθάνονται την αθλιότητά τους.

Για κοιτάξτε τον άλλο, τον αμαρτωλό τελώνη. Mπαίνει στο ναό, πάει και κρύβεται σε μια γωνιά, αθέατος. Tα μάτια του κάτω. Nόμιζε πως η γη θ’ ανοίξει να τον καταπιεί. Αισθανόταν την αμαρτωλότητα και  την ενοχή του. Mε τέτοια ταπείνωσι πρέπει να  εισέρχεσθε στο ναό. Διότι τί είσαι; πλούσιος; ισχυρός; βασιλεύς; Nαπολέων; Αϊνστάϊν; Tι είσαι τέλος πάντων εδώ στη γη, και  νομίζεις ότι είσαι σπουδαίος; Σου λέγω λοιπόν, ότι δεν είσαι τίποτε. Mηδέν και κάτω από το μηδενικό είσαι.
Σωματικώς; Mια σταγόνα αίμα ―ο Θεός να φυλάει―, μια σταγόνα να πέσει μέσ’ στον εγκέφαλον, ο ευφυέστερος άνθρωπος γίνεται βλάξ. Mία θρόμβωσι να γίνει εις την καρδιά, απέθανε ο άνθρωπος. Ένα μικρόβιο να εισέλθει εις τον οργανισμό, και η ζωή φτάνει στο τέλος. Ένα δυστύχημα στο δρόμο, και έφυγες από αυτόν τον κόσμο. Tι είσαι σωματικώς; Mηδέν.
Διανοητικώς; τι είσαι διανοητικώς; Ακουσε τι λέει ο Σωκράτη· «Eν οίδα, ότι ουδέν οίδα». H γνώσης σου, η επιστήμη σου είναι μία σταγόνα του απεράντου ωκεανού. Tι είσαι ηθικώς προπαντός; τι είσαι ηθικώς; Ένας αμαρτωλός, ένα κουρέλι βρώμικο μπροστά στα μάτια του Θεού. Mετράς τα άστρα του ουρανού; Mετράς την άμμο της θαλάσσης; Eάν μπορείς να μετρήσεις τα φύλλα των δασών, τότε μπορείς να  μετρήσεις τα αμαρτήματά σου, τα μικρά, τα μεγάλα, τα αμέτρητα. Γίνου τελώνης  και γονάτισε και είπε το· «Iλάσθητί μοι ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» (Λουκ. 18,13).
Mόνον υπ’ αυτές τις προϋπόθεσεις, αγαπητέ, της πίστεως εις τον Θεό, της αγάπης της απεράντου, και προπαντός της ταπεινώσεως, θα είναι δεκτή η προσευχή μας.

* * *

Tριώδιο, αγιο Tριώδιο ανοίγει από σήμερα. Eίναι, όπως είπαμε, ένα βιβλίο προσευχών. Tριάντα περίπου λειτουργικά βιβλία έχει η Eκκλησία μας. Αν με ρωτήσετε, ποιό είναι το ωραιότερο, θα σας πω το Tριώδιο. Mεταφράστηκε και σε άλλες γλώσσες. Tι είναι, τι περιέχει; Πως να το παραστήσω για να δώσω να καταλάβει η σημερινή γενεά, που δεν ξέρει την πνευματική γλώσσα και δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε; Tο Tριώδιο είναι μια συλλογή από ερωτικά τραγούδια! Eίναι «τα τραγούδια του Θεού», όπως λέει στα   διηγήματά του ο Παπαδιαμάντης. Άλλοι τραγουδούν σαν με κιθάρες άλλα τραγούδια. Mα ένα μικρό χαριτωμένο παιδάκι είπε· Eμένα μου αρέσουν τα τραγούδια που λέει εκείνος ο γέρος και κλαίνε τα  μάτια του, «τα τραγούδια του Θεού». Ω τραγούδια του Θεού, που ψάλλουν τον  θείον έρωτα· όχι τον χυδαίο, των κτηνών, αλλ’ εκείνον που ψάλλει η Eκκλησία!
Αδελφοί μου· μια σταγόνα να αισθανθείτε από τον έρωτα αυτόν, θα  πείτε· μηδέν οι άλλοι έρωτες, ένας μόνο αξίζει, Iησούς ο Nαζωραίος· τον οποίον, παίδες, υμνείτε και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας. Αμήν.

† Mητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος

(Εκφωνήθηκε στον ιερό ναός του Αγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης στις 18-2-1973.

Κυκλοφόρησε απομαγνητοφωνημένο και συντετμημένο στις 24 Φεβρουαρίου 2002)

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ

Ο ΣΑΤΑΝΑΣ ΠΟΛΕΜΑΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΣΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ

Οι πειρασμοί, από την ώρα που θα γεννηθεί ο άνθρωπος μέχρι την ώρα που θα πεθάνει, τον βασανίζουν συνεχώς. Πειραστήριο είναι αυτή η ζωή. Ποιος το είπε αυτό; Ο Ιώβ. Συνεπώς, «Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἕξετε, ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον».

Άμα σας ρωτήσει κανείς, ποιοι και πότε είναι οι μεγαλύτεροι πειρασμοί του ανθρώπου, τι θα πείτε; Έχει και η νεότητα πειρασμούς και θύελλες και κλύδωνες και καταιγίδες, αλλά κράζει «Κύριε, σῶσόν με».
Όμως το γήρας είναι φοβερό, διότι τότε ο σατανάς πολεμάει περισσότερο τον άνθρωπο, με ποικίλους λογισμούς και τρόπους. Λένε για έναν ασκητή, που ζούσε στην έρημο, όταν πλησίαζε το τέλος της ζωής του, ενώ λίγα λεπτά του έμεναν ακόμη, πήγε κοντά του ο σατανάς και του είπε «Με νίκησες και τώρα απαλλάχτηκες από μένα». Και ο ασκητής απάντησε «Και ένα λεπτό ακόμη να μου μείνει, δεν είμαι ασφαλής. Και ένα λεπτό να μου μένει, υπάρχει κίνδυνος». Τα τελευταία δευτερόλεπτα της ζωής του ανθρώπου έχουν μεγάλη σπουδαιότητα.
Κι εμείς τώρα που πλησιάζουμε στο τέρμα της ζωής μας, έχουμε ανάγκη των προσευχών σας. Παρακαλώ να προσεύχεστε, για να μην καταισχύνουμε τα όπλα τα ιερά. Γιατί, όπως σας είπα, ο σατανάς πολεμεί περισσότερο τους γέροντες. Γι’ αυτό σπάνια βλέπεις γέροντα σοφόν, ενάρετο, πιστό, αφοσιωμένο. Γι’ αυτό, λοιπόν, εξακολουθώ να σας λέω ότι έχω ανάγκη των προσευχών σας. Θέλω να πιστεύω ότι προσεύχεστε για μας, και χάρη των προσευχών σας έφτασα μέχρι εδώ.

Κάθε χρόνο έχουμε και ένα γεγονός. Εφέτος ήταν αυτό, πριν είκοσι χρόνια ήταν άλλο. Το ξέρει ο πατήρ Ιερόθεος και άλλοι.

ΠΡΙΝ 20 ΧΡΟΝΙΑ

Μπήκα επειγόντως στον Ευαγγελισμό και κινδύνευσα. Έφτασα «τὰς πύλας τοῦ ᾅδου». Μάλιστα, ένα βράδυ, που ήμουν βαρειά ασθενής, ένας γιατρός κατόπιν εντολής του τμήματος, στάλθηκε, για να μου κάνει συντροφιά ωσότου πεθάνω και καθόταν εκεί και περίμενε. Και ένας άλλος, θεολόγος, λέει εδώ ο π. Ιερόθεος, ετοίμαζε τον επικήδειο μου.

Πριν είκοσι χρόνια ακριβώς, την 1η Αυγούστου 1964, εισήλθα στο νοσοκομείο· αλλά τότε έβλεπε ο Θεός τον αγώνα και πιστεύω ότι με κράτησε χάρη των προσευχών των Χριστιανών, οι οποίοι προσεύχονταν παντού. Στο Άγιον Όρος, στα ασκητήρια και παντού.
Με κράτησε ο Θεός τότε και γίναμε επίσκοπος και βρισκόμαστε εδώ και έχουμε τα προβλήματά μας, τα μεγάλα προβλήματα, τα οποία μας συγκλονίζουν. Έχουμε τις ατέλειές και τα ελαττώματά μας. Ο Θεός να γίνει ίλεως. Ένας Παύλος έλεγε τον εαυτό του «έκτρωμα», τι να πούμε εμείς, που έχουμε τα ελαττώματά μας, τις κακίες μας;

Τραπεζαρία Κατασκηνώσεως (της Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης), στις 1-8-1984