Αυγουστίνος Καντιώτης



Archive for the ‘AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ’ Category

‘AΠΟ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ (Μεσα προς σωτηριαν του Γενους)

author Posted by: admin on date Αυγ 16th, 2015 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

Τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστίνου

Μεσα προς σωτηριαν του Γενους

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΠΥΡΗΝΕΣ

Τώρα τι σας φαίνετε εΑγ. Κοσμαςύλογον να κάμνωμεν; Έχω δύο λογισμούς. Ο ένας λογισμός μου λέγει: φθάνουν αυτά οπού είπες εις τους χριστιανούς, και σήκω πρωί, πήγαινε και εις άλλο μέρος να διδάξης. Ο άλλος λογισμός μου λέγει: Μη πηγαίνεις κάθισε να τους ειπής και τα επίλοιπα και αύριον φεύγεις. Σεις τι λέγετε, να φύγω ή να καθήσω; – Να καθήσης, άγιε του Θεού. – Καλά, παιδιά μου, να καθήσω, αμή είνε καλά να δουλεύη ένας άνθρωπος το αμπέλι, ή να βόσκη πρόβατα, και να μη φάγη εκ των καρπών του; Τώρα και εγώ εδώ οπού ήλθα και κοπιάζω είνε καλόν να μη μου δώσητε ολίγην παρηγορίαν, πληρωμήν; Και τι πληρωμήν θέλω εγώ; Χρήματα; Και τι να τα κάμω; Εγώ, με την χάριν του Θεού, μήτε σακκούλα έχω, μήτε σπίτι, μήτε άλλο ράσο και το σκαμνί οπού έχω ιδικόν σας είνε, το οποίον εικονίζει τον τάφον μου. ετούτος ο τάφος έχει την εξουσίαν να διδάξη βασιλείς, πατριάρχας, ιεραρχείς, ιερείς, άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας και όλον τον κόσμον. Ανίσως και επεριπατούσα δια άσπρα, θα ήμουν τρελός και ανόητος αμή τι είνε η πληρωμή μου; να καθήσετε από πέντε, δέκα, να συνομιλήτε αυτά τα θεία νοήματα, να τα βάλετε μέσα εις την καρδίαν σας, δια να σας προξενήσουν την αιώνιον ζωήν. Δεν είνε, αδελφοί μου, λόγοι ιδικοί μου όσα σας είπον, αλλά του Αγίου Πνεύματος, από την Αγίαν Γραφήν. Αυτά οπού σας είπα το ίδιον είνε ωσάν να κατέβη ο ίδιος ο Θεός να σας ειπή. Τώρα ανίσως και τα κάμνετε και τα βάλλετε εις τον νουν σας, δεν με φαίνετε και εμέ τίποτε ο κόπος. Ει δε και δεν τα κάμνετε, φεύγω λυπημένος, με τα δάκρυα στα μάτια.
Read more »

OI ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ TOY AΓIOY KOΣMA TOY AITΩΛΟΥ

author Posted by: admin on date Αυγ 11th, 2014 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ, ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ

OI ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ TOY AΓIOY KOΣMA TOY AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

__________________________________________________

AG.KOSMAS1) «Αυτό μία μέρα θα γίνη Ρωμαίικο και καλότυχος όποιος ζήση σε εκείνο το βασίλειο» (Συνήθιζε να λέγη εις διάφορα μέρη της υποδούλου Ελλάδος, τα οποία μετά ταύτα απηλευθερώθησαν).

2) «Ω ευλογημένο βουνό, πόσες ψυχές γυναικόπαιδα θα σώσης όταν έλθουν τα χαλεπά χρόνια!» (Είπε την προφητείαν αυτήν εν Σιατίστη και αλλαχού αντικρύζων τα βουνά, τα οποία κατά τους χρόνους της Ελληνικής Επαναστάσεως έγιναν κρησφύγετα των γυναικοπαίδων).

3) «Καλότυχοι σεις, οι οποίοι ευρέθητε εδώ πάνω εις τα ψηλά βουνά, διότι αυτά θα σας φυλάξουν από πολλά δεινά. Θα ακούτε και δεν θα βλέπετε τον κίνδυνο. Τρεις ώρες ή τρεις μέρες θα υποφέρετε» (Ελέχθη εις την περιφέρειαν Σιατίστσης)

4) «Το ποθούμενον θα γίνη στην Τρίτη γενεά. Θα το ιδούν τα εγγόνια σας» (Ελέχθη εν Χειμάρα. Η σπουδαιοτάτη αυτή προφητεία του Αγίου, η οποία έτρεφε την γλυκυτέραν ελπίδα του υπόδουλου Γένους, έλαβε καταπληκτικήν επαλήθευσιν. Διότι οι χρόνοι της απελευθερώσως του Έθνους είνε πράγματι η Τρίτη γενεά από των χρόνων που προεφήτευσεν αυτήν ο Άγιος, καθόσον, ως γνωστόν, εκάστη γενεά υπολογίζεται εις 25 έτη.

5) «Θάρθη καιρός να σας πάρουν οι εχθροί σας και τη στάχτη από τη φωτιά, αλλά σεις να μην αλλάξετε την πίστι σας, όπως θα κάμουν οι άλλοι»(Ελέχθη εν Σιατίστη)

6) «Σας λυπάμαι για την περηφάνεια, οπού έχετε. Το ποδάρι μου εδώ δεν θα ξαναπατήση. Και εάν δεν αφήσετε αυτά τα πράγματα που κάνετε, την αυθαιρεσία και ληστεία, θα καταστρφήτε. Σε κείνο το κλαρί, που κρεμάτε τα σπαθιά σας, θαρθή μια μέρα που θα κρεμάσουν οι γύφτοι τα όργανά τους» (Ελέχθη εις το χωριόν Άγιος Δονάτος Σουλίου)

7) «Θάρθουν οι κόκκινοι σκούφοι κι ύστερα οι Άγγλοι επί 54 χρόνια, και κατόπιν θα γίνη Ρωμαίικο» (Ελέχθη εν Κεφαλληνία περί της απελευθερώσεως της Επτανήσου. Κόκκινοι σκούφοι ονομάζονταν οι Γάλλοι στρατιώται ως εκ του χρώματος των καλυμμάτων της κεφαλής κατά τους ναπολεοντείους χρόνους. Η προφητεία αυτή εύρε καταπληκτικήν εκπλήρωσιν, διότι μετά τους Ενετούς εις την Επτάνησον εγκαταστάθηκαν οι Γάλλοι, και μετά την αναχώρησιν τούτων ήλθον οι Άγγλοι, των οποίων η παραμονή διήρκησε 54 έτη).

8) Τα όρια του Ρωμαίικου θάνε η Βωβούσα (ο ποταμός Αώος)» (Ελέχθη εν Παλαιά Άρτη)

9) «Εκείθε θάρθη το Ρωμαίικο» (Την προφητείαν αυτήν είπεν ο Άγιος εν Πρεβέζη δεικνύων το μέρος της Στερεάς, από το οποίον θα προήρχετο ο στρατός της ελευθερίας. Η προφητεία επραγματοποιήθη τω 1912)

10) «Τα βάσανα είνε ακόμη πολλά. Θυμηθήτε τα λόγια μου· προσεύχεσθε, ενεργείτε και υπομένετε στερεά. Έως ότου να κλείση αυτή η πληγή του πλατάνου, το χωριό σας θάνε σκλαβωμένο και δυστυχισμένο» (Ελέχθη εις Τσαραπλανά, το σημερινον Βασιλικόν της Ηπείρου. Η πληγή του πλατάνου έκλεισε τω 1912, έτος απελευθερώσεως της Ηπείρου).

11) «Πότε θαρθή το ποθούμενον;», ηρώτησαν τον Άγιον εις Τσαπλανά της Ηπείρου. «Όταν σμίξουν αυτά», απάντησε ο Άγιος δεικνύων δύο δενδρύλλια (Τα δενδρύλλια εμεγάλωσαν, επάχυναν και έσμιξαν τω 1912)

12) «Το ποθούμενον θα έρθη όταν θαρθούν δύο πασχαλιές μαζί» (Πράγματι τω 1912 αι εορταί Ευαγγελισμού και Πάσχα συνέπεσαν)

13) «Άμα κλείση το δένδρον και κλεισθή μέσα το παλούκι, τότε θα έλθη το ποθούμενον. Θα γίνη κάποιο σημάδι και να μη φοβηθήτε. Να πηγάινετε βασίλεμα ηλίου σ’εκείνα τα βουνά (της Ομάλιας και της Μερόπης), όπου θα γλυτώσουν πολλές ψυχές. Μαζί σας μη πάρετε τίποτε, μόνον τις ψυχές σας να γλυτώσετε. Και δεν θα βαστάξη το κακό περισσότερο από 24 ώρες».

14) «Τα χωριά του κάμπου θα πάθουν χαλάστρα, ενώ στις ποδιές του Κισσάβου θα κοιμηθούν σκλάβοι και θα ξυπνήσουν ελεύθεροι» (Ελέχθη εν Λαρίση)

15) «Αν το κυπαρρίσι αυτό ξεραθεί από την κορυφή, η Ελλάς θα ελευθερωθεί· αν ξεραθεί από κάτω δεν θα ελευθερωθει» [Ελέχθη εν Ζελενίτσα (Πρασιά) της Ευρυτανίας]

16) «Με δυσκολία θάρθη» (Εννοείται το ποθούμενον)

17) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στην Άσπρη Θάλασσα, θάρθη το ποθούμενον».

18) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στα ελληνικά ύδατα, τότε θάρθη το ποθούμενον»

19) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στα ελληνικά ύδατα, τότε θα λυθή το ζήτημα της Πόλης».

20) «Θάρθη ξαφνικά. Να έχετε ένα σακκούλι σιτάρι κρεμασμένο στη θύρα. Αυτό θα σας εμποδίση φεύγοντας. Μη το αφήσετε. Να το πάρετε μαζί σας, για να φάνε τα παιδιά σας».

21) «Στην Αυλώνα θα γίνη χαλασμός. Θα έλθουν στρατεύματα να ελευθερώσουν τον τόπον».

22) «Στο Μπουκορμέ θα χυθή πολύ αίμα».

23) «Όταν ακούετε ότι ο πόλεμος άρχισε, τότε κοντά είνε».

24) «Όσα χωριά είνε κοντά σε δρόμο πολλά θα τραβήξουν». Read more »

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΠΙΣΤΩΝ

author Posted by: admin on date Αυγ 11th, 2014 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ
24 Αὐγούστου

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΑΠΙΣΤΩΝ

Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου

   44948254s10Ο ΑΓΙΟΣ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς ἔζησε σὲ ἐποχὴ δύσκολη. Οἱ Τοῦρκοι εἶχαν ἐπεκταθῆ. Ἡ σημαία τους ἔφτανε ἀπ᾿ τὴ Βιέννη ὣς τὸ Νεῖλο, κι ἀπ᾿ τὴ Βαγδάτη ὣς τὸ Ἀλγέρι. Ἦταν μιὰ ἰσχυρὰ αὐτοκρατορία, ποὺ τὴν ἔτρεμαν μικροὶ καὶ μεγάλοι. Ἰδίως στὴν Ἀλβανία τόσο εἶχαν ἐπιβληθῆ, ὥστε ἀπὸ τὶς 600 χιλιάδες Χριστιανοὺς εἶχαν μείνει μόνο 50 χιλιάδες. Κι αὐτοὶ θὰ σβήνανε καὶ θὰ γίνονταν Τοῦρκοι, ἂν δὲν παρουσιαζόταν ὁ ἅγιος Κοσμᾶς.
Ἐκήρυττε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς. Ἀλλ᾿ ἀπέναντί του δὲν εἶχε μόνο Χριστιανούς. Εἶχε καὶ ἄλλους. Πήγαιναν καὶ ὡς κατάσκοποι, γιὰ νὰ πιάσουν κάποια λέξι ἀπὸ τὰ κηρύγματά του καὶ νὰ τὸν κατηγορήσουν στοὺς πασᾶδες.
Ἐκεῖνος πρόσεχε. Καὶ ἔσπερνε τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων, κι αὐτῶν ἀκόμη τῶν Τούρκων. Ἄλλοι μὲν ἀπὸ αὐτοὺς τὸν μισοῦσαν. Ἄλλοι πάλι τὸν ἄκουγαν ἀπὸ περιέργεια· ἔβλεπες μέσα στὰ ἀκροατήριά του νὰ εἶνε κι αὐτοί. Ἄλλοι ὅμως τὸν ἄκουγαν μὲ μεγάλη εὐχαρίστησι. Γιατὶ δὲν ἦταν ὅλοι οἱ Τοῦρκοι κακοί. Ὑπῆρχαν καὶ πολλοί, ποὺ εἶχαν καλὴ καρδιά.
Θὰ ἀναφέρω δυὸ – τρία παραδείγματα.

* * *

 Ὁ σπόρος, ποὺ ἔρριχνε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἔμοιαζε μὲ τοῦ γεωργοῦ· ποὺ σπέρνει, καὶ ἄλλος πέφτει σὲ ἀγκάθια, ἄλλος σὲ πέτρες, ἄλλος στὸ δρόμο τὸν πατημένο, καὶ ἕνα μικρὸ μέρος τοῦ σπόρου ῥιζώνει στὸ καλὸ τὸ χῶμα. Ἔτσι καὶ οἱ Τοῦρκοι ἦταν ἄλλοι πατημένος δρόμος, ἄλλοι ἀγκάθια, μὲ κακίες καὶ ἐλαττώματα. Ἀλλὰ ἔχουμε καὶ μερικὰ παραδείγματα ὅπως ὁ Κούρτ – πασᾶς.
Αὐτὸς ἦταν ἀγᾶς καὶ κυβερνοῦσε ὁλόκληρη τὴν Ἀλβανία· πρωτεύουσά του εἶχε τὸ Βεράτι. Αὐτὸς πῆγε κι ἄκουσε τὸν ἅγιο Κοσμᾶ. Καὶ τόσο εὐχαριστήθηκε, ποὺ τοῦ ἔκανε ἕνα σκαμνί, ἄμβωνα, γιὰ ν᾿ ἀνεβαίνῃ νὰ κηρύττῃ. Καὶ ὁ ἅγιος Κοσμᾶς τὸ εἶχε πάντα μαζί του. Ὅπως ἀκριβῶς συνέβη μὲ τὸν Ἡρώδη καὶ τὸν Πρόδρομο. Ὁ Ἡρώδης ἦταν ἀλλόφυλλος, ἀλλόπιστος, ἀκόλαστος. Καὶ ὅμως, λέει τὸ Εὐαγγέλιο, στὴν ἀρχὴ ἄκουγε «ἡδέως», δηλαδὴ μὲ εὐχαρίστησι, τὰ λόγια τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου (Μᾶρκ. 6,20). Ἀλλὰ μετά, ἐξ αἰτίας τῆς Ἡρωδιάδος, τὸν συνέλαβε καὶ τὸν ἔρριξε στὴ φυλακὴ καὶ τέλος τὸν ἀποκεφάλισε.
Ὅπως λοιπὸν ὁ Ἡρώδης στὴν ἀρχὴ «ἡδέως ἤκουε» τῶν ῥημάτων Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, ἔτσι καὶ ὁ Κούρτ – πασᾶς ἄκουγε εὐχαρίστως τὰ λόγια τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ. Ἀλλὰ κατόπιν ἄλλαξε καὶ διέταξε Read more »

ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Σεπ 10th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΕΠΙΣΤΟΛΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ “ Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ “

TOY ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ σελ.317-329

Επιστολή 1η
Προς τον αδελφόν του
Ιερομονάχον Χρύσανθον,
Σχολάρχην Νάξου

  • AG.KOSMASΠανοσολογιώτατε αγαπητέ μοι αδελφέ κυρ Χρύσανθε, ασπαζόμενος προσκυνώ σε και παρακαλώ των Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν σου και σωματικήν υγείαν.
          Χάριτι θεία, αδελφέ υγιαίνω οπωσούν, ψυχικά δε Κύριος οίδε. Τα κατ’ εμέ δε και περί εμέ φαίνονται πολλά και απίστευτα εις τους πολλούς και μήτε εγώ δύναμαι να τα καταλάβω. Τόσον δε μόνον λέγω σοι, δια να δοξάσης τον Κύριον και να χαρής, ότι γίνεται αρκετή μετάνοια εις τους αδελφούς. Έως τριάκοντα επαρχίας περιήλθον, δέκα σχολεία Ελληνικά εποίησα, διακόσια δια κοινά γράμματα, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγον μου βεβαιούντος δια τινών επακολουθησάντων σημείων. Πλην δόξα τω λέγοντι, η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται. Περιέχομαι δε κατά το παρόν την Παραμυθίαν και Μαργαρίτην, ελπίζω δε εις ολίγον καιρόν να σας απολαύσω, αν ο Θεός θέλη. Περιήλθον δε και την πατρίδα και πάντες οι συγγενείς σε προσκινούσι και οι φίλοι.
          Ασπάζομαι σε και τον πανιερώτατον δεσπότην και εύχομαι πάντας τους εν Χριστώ αδελφούς.
          Υγίαινε ψυχικά και σωματικά.
          Δέκα χιλιάδες Χριστιανοί, με αγαπώσι και ένας με μισεί.
          Χίλιοι Τούρκοι με αγαπώσι και ένας όχι τοσον.
          Χίλιοι Εβραίοι θέλουν τον θάνατόν μου και ένας όχι.

αψοθ΄ (1779) Μαρτίου β΄
Ο σός αδελφός
Κοσμάς ιερομόναχος


Προς τον τοποτηρητήν
της Ι. Μητροπόλεως Κεφαλληνίας
Γεώργιον Κλαδάν

Τω αιδεσιμωτάτω και ελλογιμωτάτω κ. κ. Γεωργίω Κλαδά, μεγάλω οικονόμω και αρχιδιδασκάλω Κεφαλληνίας, Κάστρον.
Σοφολογιώτατε, πανοσιώτατε άγιε μέγα οικονόμε κύριε Γεώργιε, ασπαζόμενος σε χαιρετώ.
Εγώ, αδελφέ, είμαι άνθρωπος αμαρτωλός και αμαθής, δούλος ανάξιος Χριστού του Θεού ημών· παρακινούμενος δε από τους πατριάρχας της ανατολικής Εκκλησίας, αρχιερείς, ηγουμένους και μάλιστα από τον κύριον Σωφρόνιον να διδάξω τους χριστιανούς κατά δύναμιν, ευρισκόμενος εδώ εις το ευλογημένον νησίον και λαμβάνωντας την άδειάν των… και του προβεδούρου εις την Άσσον, μοι εφάνη εύλογον και νόμιμον το να αναφέρω εις την πανοσιότητά σου και ζητώ άδειαν παρά σου, επειδή είσαι οικονόμος του αρχιερέως, και συμβουλήν, επειδή είσαι αδελφός και γέννημα θρέμμα εις τον τόπον τούτον και ηξεύρεις τα πράγματα καλύτερα. Συμβούλευσέ με λοιπόν ό,τι σε φωτίση ο Θεός ή αμέσως ή εμμέσως δια γράμματος, δια να κάμωμεν το χρέος μας.
Εύχομαι σε και δια σου πάντας τους Χριστιανούς.
Υγίαινε.

αψοζ΄ (1777) Ιουνίου ιγ΄
Σος αδελφός εν Χριστώ
Κοσμάς ιερομοναχος


Προς κατοίκους
Του Ζαλόγγου

Ευγενέστατοι αγαπητοί αδελφοί και τέκνα μου πνευματικά, οι κατοικούντες την χώραν Ζάλογγον, ασπαζόμενος σας εύχομαι και παρακαλώ τον Άγιον Θεόν δια την ψυχικήν και σωματικήν σας υγείαν.
Εγώ, αδελφοί μου, ως δούλος ανάξιος του Χριστού του Θεού ημών, περιεχόμενος και διδάσκων το κατά δύναμιν τους χριστιανούς ήλθα και εδώ εις την χώραν σας· και βλέποντας ότι δεν έχεται σχολείον επαρακίνησα τους χριστιανούς και έδωκαν δια το σχολείον το κατά δύναμιν και προαίρεσιν. Πρέπει δε και η ευγενία σας να βοηθήτε πάντοτε το σχολείον σας εξ ιδίων πόρων ή από την χώραν κοινώς ή και από τα βακούφια, δια να λάβετε και παρά Θεού τον μισθόν σας και τιμήν παρά των ανθρώπων.
Είμαι δε και εγώ χρεώστης και παρακαλώ τον Κύριον να ευλογήση την χώραν σας, το σχολείον και τα παιδιά σας, και να σας αξιώση να ζήσετε εδώ καλά και θεάρεστα, και να σας βάλη και εις τον παράδεισον, να χαίρεσθε και ευφραίνεσθε και να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα. Για τη συνέχεια των επιστολών εδώ Read more »

ΔΙΔΑΧΗ Ζ΄ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Σεπ 10th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ (σελ. 235-274)

ΔΙΔΑΧΗ Ζ΄

AG.KOSMASΟ Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός μας, αδελφοί μου, ο γλυκύτατός μας αυθέντης και Δεσπότης, ο ποιητής των Αγγέλων και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως, παρακινούμενος από την ευσπλαγχνίαν του, από την πολλήν του καθαρότητα, από την πολλήν του αγάπην οπου έχει εις το γένος μας, σιμά εις τα πολλά και άπειρα χαρίσματα, όπου μας εχάρισε και μας χαρίζει καθ’ εκάστην ημέραν και ώραν και στιγμήν, ιδού οπού μας ηξίωσε και σήμερον την αυγήν και τον εδοξάσαμε και ετιμήσαμε και την Δέσποινά μας την Θεοτόκον. Και άμποτες ο Κύριος να ευσπλαγχνισθεί, να συγχωρήσει και τα αμαρτήματά μας και να μας αξιώσει και να περάσωμεν και εδώ καλά, και να πηγαίνωμεν και εις τον παράδεισον να δοξάζωμεν την Παναγίαν Τριάδα.

Περίληψις προηγουμένης διδαχής

Με αξίωσεν ο Κύριος, αδελφοί μου, και μένα τον αμαρτωλόν και ήρθα εχθές εδώ εις την ευλογημένην σας χώραν και σας απόλαυσα και είπαμεν και μερικά νοήματα εις την αγίαν σας εκκλησίαν, καθώς εφώτισε το Πνεύμα το Άγιον τους Προφήτας, τους αγίους Αποστόλους, τους αγίους Πατέρας της Εκκλησίας μας και μας έγραψαν. Σιμά εις τα πολλά είπαμεν και δια τον Θεόν μας, που είναι ένας, η αγάπη, η δε Τριάς, Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα. Παρακινούμενος ο Κύριος από την πολλήν του ευσπλαγχνίαν έκαμε πρώτα δέκα τάγματα Αγγέλων. Το πρώτον τάγμα εξέπεσεν από την υπερηφάνειάν του και έγιναν δαίμονες. Τότε επρόσταξεν ο πανάγαθος Θεός και έγινεν ο κόσμος ετούτος. Και έκαμεν ένα άνδρα και μίαν γυναίκα ωσάν εμάς, το σώμα από την λάσπην και την ψυχήν αγγελικήν, αθάνατην. Ωνόμασε τον άνδρα Αδάμ και την γυναίκα Εύαν και έκαμεν και ένα παράδεισον ο Θεός κατά το μέρος της ανατολής, όλο χαρά και ευφροσύνη. Έλαβε τον Αδάμ και την Εύαν μέσα εις τον παράδεισον και εχαίρονταν ωσάν οι Άγγελοι. Τους επαράγγειλε να μη φάγουν από μίαν συκιάν σύκα. Ο Αδάμ και η Εύα εκαταφρόνησαν το πρόσταγμα του Θεού μας και έφαγαν. Δεν είπαν ό,τι έκαμαν. Τους εδίωξεν ο Θεός από τον παράδεισον και έζησαν εις ετούτον τον κόσμον εννεακοσίους τριάκοντα χρόνους με μαύρα και πικρά δάκρυα. Απέθανεν ο Αδάμ και η Εύα, επήγαν εις την κόλασιν και εκαίγονταν και εφλογίζονταν πέντε ήμισυ χιλιάδες χρόνια δια μίαν αμαρτίαν μόνον, καθώς αναφέραμεν την ιστορίαν εψές το βράδυ και την αφήκαμεν.

Η πρό Χριστού ειδωλολατρία, η διαφθορά των ηθών και το μίσος του σατανά κατά της οικογενείας.

Τώρα πάλιν ελπίζοντας εις την ευσπλαγχνίαν του Χριστού μας, καθώς το Πνεύμα το Άγιον μας φωτίσει, θα κάμωμεν αρχήν να ειπούμεν και τα επίλοιπα με συντομίαν, και πάλιν όχι όλα να τα ειπούμεν, διατί δεν είνε δυνατόν, θέλομεν χρόνους και καιρούς, αλλά μερικά, όπου φαίνονται αναγκαιότερα.
Έως τους πέντε ήμισυ χιλιάδες χρόνους οι άνθρωποι όπου απέθαναν επήγαιναν εις την κόλασιν, επειδή και ο παράδεισος ήτον κλεισμένος. Ευσπλαχνίσθη ο πανάγαθος Θεός το γένος των ανθρώπων και ευρίσκοντας άξιον υποκείμενον την Δέσποινάν μας την Θεοτόκον, εκαταδέχθη ο Υιός και Λόγος του Θεού και Θεός αληθινός και ζωή των απάντων, ο γλυκύτατός μας Ιησούς Χριστός και Θεός, και έγινε τέλειος άνθρωπος εκ Πνεύματος Αγίου από τα καθαρώτατα αίματα της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, δια να μας βγάλη από τας χείρας του διαβόλου.
Έως τους πέντε ήμυσι χιλιάδες χρόνους πάλιν ο διάβολος έβγαλε όλες του τις κακίες και έβαλε σκοπόν να χαλάση τον κόσμον και επαρακινούσε τους ανθρώπους να προσκυνούν δια θεόν άλλος τον ήλιον, και άλλος το φεγγάρι, άλλος την γην και άλλος την θάλασσαν και άλλος τα πετεινά και άλλος τα χερσαία. Έβαλεν ο διάβολος μέσα εις την καρδίαν των ανθρώπων να μισούνε τας γυναίκας και αι γυναίκες τους άνδρας, δια να μην υπανδρεύωνται και κάμουν παιδιά και αυξήση ο κόσμος. Και έτσι δεν εφρόντιζαν οι άνθρωποι να έχουν παιδιά και το μεγαλύτερον, έρριχνεν ο διάβολος τους ανθρώπους εις αρσενοκοιτίες, κτηνοκοιτίες και άλλα αισχρά, οποία δεν τα έκαμε μήτε σκύλος μήτε γάϊδαρος.
Θέλοντας ο πανάγαθος Θεός να κόψη το κακόν επαράγγειλε πως όποιος δεν κάνει παιδιά, είνε κατηραμένος και έτσι, ακούοντες οι άνθρωποι την κατάραν του Θεού, εφοβούντο και έπαιρνε ένας άνδρας μιαν γυναίκα και η γυναίκα ένα άνδρα.
Ανίσως και είνε κανένας εδώ από την ευγενίαν σας, όπου δεν κάμνει παιδιά, ας μη λυπάται δεν το είπε δια εσένα ο Θεός, διατί δεν κάνεις παιδιά, να έχεις κατάρα, διατι και εγώ δεν κάμνω παιδιά, μα ωσάν εγώ έχω κατάρα, έχεις και συ. Αυτό το είπεν ο Θεός να διακόψη τον κακόν σκοπόν του διαβόλου και μη λυπάσαι δεν έχεις καμμίαν κατάραν.
Πάλιν ωσάν θέλης να κάμης παιδιά, εύκολον είνε έπαρε ένα πτωχό παιδί και κάμε το πνευματικό σου παιδί να χαλιρεσαι και να ευφραίνεσαι και συ, να χαίρεται και εκείνο. Δια εκείνο το παιδί, όπου σου γεννά η γυναίκα σου, δεν σου χρεωστεί ο Θεός χάριν, διότι το κάμνεις από σαρκικόν πάθος, μα δια εκείνο το πτωχό παιδί έχεις χίλιες φορές μισθόν από τον Θεόν εις την ψυχήν σου και τιμήν από τους ανθρώπους, διατί το κάμνεις με το θέλημά σου πνευματικόν παιδί.
Και να προσέχεις εσύ ο άνδρας να μην μεταχειρίζεσαι την γυναίκαν σου με άγριον μάτι, πως δεν σου κάμνει παιδιά. Δεν έχει κανένα φταίξιμο η γυναίκα σου εις αυτό, είνε θέλημα Θεού. Και μην το κάμνετε καθώς το έκαμεν ένας τρελλός και ανόητος διατί δεν έκαμε η γυναίκα του παιδιά, την εχώρισεν και πήρε άλλην και άλλος πάλιν, επειδή δεν του έκαμεν η γυναίκα του αρσενικά παιδιά, παρά μόνον θηλυκά, την εχώρισεν. Ο διάβολος θέλει να χωρίζουνε τα ανδρόγυνα και όχι ο Θεός. Ως λέγει ο νόμος πως κανένα πράγμα δεν τους χωρίζει, εκτός αν πέσουν εις πορνείαν και όποιος αφήση την γυναίκα του και πάρη άλλην εκείνος θα κριθή ως μοιχός.

Η οικογένιεα της Παρθένου

Εις τον καιρό εκείνον ήτο ένας άνδρας και ελέγετο Ιωακείμ, είχε και μιαν γυναίκαν και ελέγετο Άννα. Καλός και ο άνδρας, καλή και η γυναίκα, από βασιλικόν γένος και οι δύο, μα πλέον καλύτερα η γυναίκα. Ευρίσκονται πολλές γυναίκες όπου είνε καλύτερες και από τους άνδρες. Ανίσως και θέλτε οι άνδρες να είσαστε καλύτεροι από τις γυναίκες πρέπει να κάμνετε και έργα καλύτερα από εκείνες, ει δε και αι γυναίκες κάμνουν καλύτερα έργα και πηγαίνουσιν εις τον παράδεσον και ημείς οι άνδρες κάνομε κακά έργα και πηγαίνομεν εις την κόλασιν, τι μας ωφελεί οπού είμαστε άνδρες; Καλύτερα να μην είχαμε γεννηθή εις αυτόν τον κόσμον.
Ο Ιωακείμ και η Άννα άνοιξαν το σπίτι τους και το είχαν ξενοδοχείον και όπου πτωχός, κουτσός, τυφλός, εις το σπίτι του Ιωακείμ και της Άννας επήγαιναν και αναπαύονταν. Έτσι πρέπει και η ευγενία σας να είσαστε φιλόξενοι, διατί με την φιλοξενίαν, οπού κάμνετε εις τους πτωχούς, μετ’ εκείνην αγοράζετε τον παράδεισον.
Δεν έκαμεν παιδία ο Ιωακείμ και η Άννα. Ως φρόνιμοι και γνωσικοί όπου ήταν, εκατάλαβαν πως ένας είνε ο Θεός, οπού δίνει παιδιά και παίρνει. Επαρακάλεσαν τον πανάγαθον Θεόν να τους χαρίση ένα παιδίον αρσενικόν ή θηλυκόν και να το αφιερώσουνε εις τον Θεόν. Βλέποντας ο πανάγαθος Θεός την καλήν τους γνώμην τους ευλόγησε και εγέννησαν την Δέσποιναν την Θεοτόκον και την έβγαλαν Μαρίαν.
Καθώς ο Ιωακείμ και η Άννα εζητούσαν παιδίον από τον Θεόν και όχι από άνθρωπον, έτσι και η ευγενία σας ό,τι θέλετε να ζητήσετε από τον Θεόν να ζητάτε και όχι από άνθρωπον. Ο διάβολος έβγαλε πολλά τέκνα και θυγατέρας, και έρχετε ένας και σε λέγει: Δος μου εμένα ένα γρόσι ή δύο και εγώ να σου δώσω βότανα να κάμης αρσενικά, να σε δώσω φυλακτά να μαντεύσης, να γοητεύσης, να ιδής την τύχην σου, την μοίρα σου, το ριζικό σου και άλλα τοιαύτα. Εκείνα οπού ενομοθέτησαν οι άγιοι Πατέρες και όσα είνε της Εκκλησίας μας, είνε καλά και άγια, και ψυχικά και σωματικά και όσα γίνοντα έξω της Εκκλησίας μας, είνε όλα του διαβόλου. Και ο διάβολος κάμνει πολλές φορές και θαύματα κατά φαντασίαν, δια να τον πιστεύσετε. Και να φεύγετε αυτά, διατί βάνετε φωτιά και καίγεσθε και ψυχικά και σωματικά. Και αν θέλης να ιδής την τύχην σου ή την μοίραν σου, σήκω κομμάτι αυγή και πήγαινε εις την εκκλησίαν και κοίταξε τους τάφους των αποθαμένων τι είνε. Στοχάσου και ειπέ: Δεν ήταν και εκείνοι άνθρωποι ωσάν και εμένα και απέθαναν; Έτσι μέλλω να πεθάνω και εγώ αύριο και να μην αποτολμήσω να κάμω αυτά τα διαβολικά καμώματα, διατί χάνομαι και αφανίζομαι, και λέγει ο νόμος πως όποιος κάμνει αυτά ή παρακινεί άλλους, είκοσι χρόνους να μη μεταλάβη.

Γονείς! Δίδετε χριστιανικά ονόματα εις τα παιδιά σας

Καθώς ο Ιωακείμ και η Άννα δεν επροτίμησον το αρσενικόν από το θηλυκόν, έτσι και η ευγενία σας να μην προτιμάτε τα αρσενικά παιδιά σας από τα θηλυκά, διατί όλα τα πλάσματα του Θεού είνε. Καθώς ο Ιωακείμ και η Άννα έβγαλαν την Θεοτόκον το όνομα με νόημα Μαρία, ομοίως και η ευγενία σας, όταν βαπτίζετε τα παιδία σας, να τα εβγάνετε εις το όνομα των Αγίων όπου έχουμε νόημα. Μαρία θέλει να είπη κυρία, ωσάν οπού έμελλεν η Θεοτόκος να γίνη βασίλισσα του ουρανού και της γης και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως, να παρακαλή δια τας αμαρτίας μας. Νικόλαος το όνομα λέγεται εκείνος οπού ενίκησε τους λαούς, δαίμονας, τα πάθη. Γεώργιος λέγεται γεωργημένον φυτόν, στολισμένον με καρπούς, με αρετάς χριστιανικάς. Παρασκευή λέγεται εκείνη που ετοιμάσθη δια τον Χριστόν.

Χριστιανική ανατροφή των παιδιών

Να κάμης μιαν εικόνα του Χριστού, της Παναγίας, του Προδρόμου, να έχης και τον άγιον του παιδιού σου. Και όταν το παιδίον σηκώνεται από τον ύπνον και σου γυρεύει ψωμί, να το βάλης εμπρός εις την εικόνα του Χριστού και να του ειπής: Εγώ, παιδί μου, δεν έχω ψωμί, ο Χριστός έχει. Σήκω να κάμης τον σταυρόν σου, να παρακαλέσουμε τον άγιόν σου να παρακαλέση τον Χριστόν να σου το δώση. Και έτσι το παιδίον παρακινείται για την αγάπην του ψωμιού και, ευθύς οπού ξυπνά, τον άγιόν του βλέπει. Βλέποντας τότε ο διάβολος το παιδίον πως έχει τη ελπίδα του εις τον Χριστόν και εις τον άγιό του κατακαίετει και φεύγει. Και έτσι να συνηθίζεται τα παιδία σας, να τα παιδεύετε από μικρά, δια να συνηθίζουν εις τον καλόν δρόμον.
Και αν θέλεις να ζήση το παιδίον, εγώ να σε είπω πώς να κάμης, να κάμης του παιδιού σου ένα φόρεμα και άλλο ένα εκείνου του πτωχού παιδιού και δια το χατίρι εκείνου του πτωχού παιδιού χαρίζει ο Θεός την ζωήν του παιδιού σου. Και να αγαπάς τα πτωχά τα παιδιά καλύτερα από τα εδικά σου, ει δε και να ζητάς πώς να δίνης του παιδιού σου να τρώγη και να πίνη καλά, να έχη εύμορφα φορέματα, και δια εκείνο το πτωχό να μη σε μέλλη, αύριο βλέπεις το παιδί σου αποθαμένο και καίγετε η καρδιά σου. Και ενώ το πτωχό, το ξυπόλητο, το γυμνό, το πεινασμένο, το καταφρονεμένο το βλέπεις θρεμμένο και είνε ωσάν γουρουνόπουλο, και το εδικό σου γίνετε ωσάν χτικιασμένο.

Αι οικογενειακαί εορταί Read more »

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ (ΑΛΗΘΙΝΗ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙ, ΚΑΘΑΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΙ, Η μνησικακια, Νηστεια των ορθοδοξων)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 19th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ (σελ. 171-185)

ΔΙΔΑΧΗ Δ΄

Περίληψις της διδαχής

AG.KOSMASΟ Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός, αδελφοί μου, ο γλυκύτατος Δεσπότης, ο ποιητής των Αγγέλων, παρακινούμενος από την ευσπλαγχνίαν του και πολλήν αγάπην οπού έχει εις το γένος μας, σιμά εις τα άπειρα χαρίσματα οπού μας εχάρισε και μας χαρίζει καθ’ εκάστην ημέραν, ιδού οπού μας ηξίωσε και απόψε και τον εδοξάσαμεν και ετιμήσαμεν και την Δέσποινάν μας Θεοτόκον, και άμποτε ο Κύριος δια πρεσβειών της να συγχωρήση τα’ αμαρτήματά μας, και να μας αξιώσει της βασιλείας του, να προσκυνώμεν και να δοξάζωμεν την Παναγίαν Τριάδα και να χαιρώμεθα και ευφραινώμεθα πάντοτε. Με ηξίωσεν ο Κύριος, αδελφοί μου, και εμένα τον αμαρτωλόν και ήλθα εδώ εις την ευλογημένην σας χώραν και είπαμεν μερικά νοήματα της αγίας μας Εκκλησίας. Παρακινούμενος ο Κύριός μας από την πολλήν του ευσπλαγχνίαν έκαμε πρώτον δέκα τάγματα Αγγέλους. Το πρώτον τάγμα εξέπεσεν από την υπερηφάνειάν του και έγιναν δαίμονες. Τότε επρόσταξεν ο πανάγαθος Θεός και έγινε τούτος ο κόσμος και έκαμεν ένα άνδρα και μίαν γυναίκα ωσάν ημάς, το σώμα από την λάσπην, και την ψυχήν αγγελικήν, αθάνατον. Ωνόμασε τον άνδρα Αδάμ και την γυναίκα Εύαν. Έκαμε και ένα παράδεισον κατά το μέρος της ανατολής, όλον χαρά και ευφροσύνη. Έβαλε τον Αδάμ και την Εύαν μέσα εις τον παράδεισον και εχαίροντο ως Άγγελοι. Τους παρήγγειλε να μη φάγουν από μίαν συκήν καρπόν, αλλ’ εκείνοι κατεφρόνησαν την προσταγήν του Θεού και έφαγον και δεν μετενόησαν. Τους εδίωξεν ο Θεός από τον παράδεισον και έζησαν εις τούτον τον κόσμον 930 χρόνους με μαύρα και πικρά δάκρυα. Και αφού απέθανον, επήγαν εις την κόλασιν και εκαίοντο 5.500 χρόνους. Ευσπλαγχνίσθη ο πανάγαθος Θεός το γένος μας και κατελθών εσαρκώθη εκ Πνεύματος Αγίου εις την κοιλίαν της Αειπαρθένου Μαρίας και έγινε τέλειος άνθρωπος χωρίς αμαρτίαν, και μας ελύτρωσεν από τας χείρας του διαβόλου. Μας έδειξε την αγίαν Πίστιν, το άγιον Βάπτισμα, τα Άχραντα Μυστήρια, δια να ηξεύρωμεν που περιπατούμεν.
Τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ επήρεν ο Κύριος άρτον και οίνον και τα ευλόγησε και έκαμε τα Άχραντα Μυστήρια, το πανάγιον σώμα Του και αίμα Του, και εμετάλαβε τους δώδεκα Αποστόλους.
Έως εδώ αναφέραμεν την ιστορίαν εις δύο λόγους και την αφήσαμεν. Τώρα δε ελπίζοντες εις την ευσπλαγχνίαν του Χριστού μας, καθώς το Πνεύμα το Άγιον μας φωτίσει, να κάμωμεν αρχήν να είπωμεν και τα επίλοιπα με συντομίαν.

Προετοιμασία δια τα Άχραντα Μυστήρια

1.    – Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ (ΣΑΠΡΙΚΙΟΣ – ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ)

Και πρώτον, πρέπει, αδελφοί μου, να προσέχετε εις όλα τα νοήματα του αγίου Ευαγγελίου, διότι είνε όλα διαμάντια, θησαυρός, χαρά, ευφροσύνη, ζωή αιώνιος, και περισσότερον εδώ εις τα Άχραντα Μυστήρια. Και πρώτον να στοχασθώμεν τι έκαμεν ο Χριστός μας. Δεν εφύλαξε μίσος και έχθραν να μη μεταλάβη τον Ιούδαν τον εχθρόν του, αλλ’ όπως εμετάλαβε και τους ένδεκα μαθητάς, τους φίλους του τους καλούς, έτσι και τον Ιούδαν, τον εχθρόν του.
Ήτο ένας άνθρωπος ονομαζόμενος Σαπρίκιος, ο οποίος ενήστευε πάντοτε, προσηύχετο, υπάνδρευε πτωχάς γυναίκας, έκτιζεν εκκλησίας, ποτέ του δεν έβλαψεν, αλλ’ αγαπούσε το δίκαιον. Ήτο και ένας άλλος ονομαζόμενος Νικηφόρος, ο οποίος ποτέ του καλόν δεν έκαμε, μάλιστα έκλεπτεν, αδικούσε τον κόσμον, επόρνευεν, όλα τα κακά τα είχε κάμει. Ήθελε δε να φονεύσει και τον αδελφόν του Σαπρίκιον. Μίαν ημέραν στέλλει ο βασιλεύς και παίρνει τον Σαπρίκιον και του λέγει: Να αρνηθείς τον Χριστόν και να προσκυνήσεις τα είδωλα. Λέγει ο Σαπρίκιος: Εγώ τον Χριστόν μου δεν τον αρνούμαι ποτέ. Τον εβασάνισεν ο βασιλεύς δυνατά και ωσάν είδε πως δεν είναι τρόπος να νικήσει την γνώμην του, απεφάσισε να τον θανατώσει. Παίρνοντάς τον λοιπόν ο δήμιος να τον υπάγει εις τον τόπον της καταδίκης, το έμαθεν ο Νικηφόρος και πηγαίνει εις τον δρόμον και λέγει του Σαπρικίου: Εγώ, αδελφέ, σου έπταισα και έμαθα ότι θα σε θανατώσουν. Δια τούτο σε παρακαλώ, αδελφέ, να με συγχωρήσεις, σου έσφαλα. Πάλιν κύπτει ο Νικηφόρος, τον παρακαλεί, του φιλεί τα πόδια. Αδελφέ, λέγει, συγχώρησόν με δια τον Θεόν. Αλλ’ ο αδελφός του δεν τον συγχωρεί. Έφθασαν και εις τον τόπον της καταδίκης. Τον παρεκάλει ο Νικηφόρος μετά δακρύων, και δεν τον εσυγχώρησε. Του λέγει πάλιν ο Νικηφόρος: Ιδού, αδελφέ, τώρα θα σε κόψουν, διατί δεν με συγχωρείς; Εσύ θα κολασθής, εγώ σε συγχωρώ με όλην μου την καρδίαν. Λέγει του ο Σαπρίκιος: Εγώ δεν σε συγχωρώ ποτέ! Και καθώς εσήκωσεν ο δήμιος το σπαθί να του κόψει το κεφάλι, βλέπων ο πανάγαθος Θεός την κακήν του γνώμην, σηκώνει την χάριν του, και ερωτά ο Σαπρίκιος τον στρατιώτην: Διατί θέλεις να με φονεύσεις; Λέγει του ο στρατιώτης: Και δεν το ηξεύρεις τώρα τόσον καιρόν; Διότι δεν προσκυνάς τα είδωλα. Λέγει του ο Σαπρίκιος: Δια τούτο με βασανίζεις; Εγώ αρνούμαι τον Χριστόν και προσκυνώ τα είδωλα! Και ευθύς λέγοντας τον λόγον δεν τον εφόνευσεν, αλλ’ ηρνήθη τον Χριστόν και υπήγε με τον διάβολον. Βλέπων ο Νικηφόρος τους Αγγέλους οπού έστεκαν με ένα στέφανον χρυσούν, λέγει εις τον δήμιον: Εγώ είμαι χριστιανός και πιστεύω εις τον Χριστόν μου. Λέγει του Σαπρικίου: Συγχώρησόν με, εδελφέ, και ο Θεός συγχωρήσοι σε. Και αμέσως έκοψεν ο στρατιώτης το κεφάλι του Νικηφόρου και παρέλαβον οι Άγγελοι την ψυχήν αυτού και την υπήγαν εις τον παράδεισον.
Δια τούτο και ημείς οι ευσεβείς χριστιανοί πρέπει να αγαπώμεν τους εχθρούς μας και να τους συγχωρώμεν, να τους τρέφωμεν, να τους ποτίζωμεν, να παρακαλώμεν τον Θεόν δια την ψυχήν των, και τότε να λέγωμεν εις τον Θεόν: Θεέ μου, σε παρακαλώ να με συγχωρήσης καθώς και εγώ συγχωρώ τους εχθρούς μου. Ει δε και δεν συγχωρήσωμεν τους εχθρούς μας, και το αίμα μας να χύσωμεν δια την αγάπην του Χριστού, εις την κόλασιν πηγαίνομεν.
Κάμνετε εδώ αφορισμούς; Να προσέχετε, χριστιανοί μου, ποτέ σας να μη κάμνετε, διότι Read more »

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ (ΔΙΔΑΧΗ Γ΄)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 18th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ (σελ. 148-170)

ΔΙΔΑΧΗ Γ΄

AG.KOSMASΕρευνάτε τας Γραφάς

Ερευνάτε τας Γραφάς ότι εν αυταίς ευρίσκετε ζωήν αιώνιον. Ο κύριος ημών Ιησούς Χριστός, αδελφοί μου, ο γλυκύτατος Δεσπότης και ποιητής των Αγγέλων και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως, παρακινούμενος από την ευσπλαχνίαν και πολλήν του αγαθότητα και αγάπη όπου έχει εις το γένος μας, μας εχάρισε και μας χαρίζει καθ’ εκάστην ημέραν την αυγήν και τον δοξάζομεν. Και εδιαβάσαμεν το άγιον Ευχέλαιον, και εχρίσθημεν εις βοήθειάν μας, και άμποτε ο Κύριος να μας ευσπλαχνισθή δια πρεσβειών της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας και πάντων των Αγίων, να συγχωρήση τας αμαρτίας μας και να μας αξιώση της βασιλείας των ουρανών, να ευφραινώμεθα και να δοξάζομεν την Αγίαν Τριάδα. Τον παλαιόν καιρόν, χριστιανοί μου, οι άνθρωποι ήσαν καθαροί και ωμίλουν με τον Θεόν, ύστερον όμως εξέπεσαν εις αμαρτίαν και δεν ήσαν άξιοι να ομιλούν με τον Θεόν. Εφώτισε πρώτον το Άγιον Πνεύμα τους αγίους Προφήτας και μας έγραψαν την Αγίαν Γραφήν, εφώτισε δεύτερον τους αγίους Αποστόλους, εφώτισε τρίτον τους αγίους Πατέρας και μας εξήγησαν τα βιβλία της Εκκλησίας μας, δια να ηξεύρωμεν που περιπατούμεν.

Παραδείγματα αρετής εκ των Γραφών

1.  ΜΩΥΣΗΣ

Κατά τον καιρό εκείνον ήτον ένας άνθρωπος και ελέγετο Μωυσής. Αυτός από μικρόν παιδίον οπού ήτον, έλαβε δύο χαρίσματα εις την καρδίαν του, αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς του. Ώστε πρέπει και ημείς οι ευσεβείς χριστιανοί να έχωμεν αυτάς τας δύο αγάπας, και αυτή είνε η εντολή του Κυρίου: «Αυτή εστίν η εντολή η εμή, ίνα αγαπάτε αλλήλους καθώς ηγάπησα υμάς». Ακούετε, αδελφοί μου, τι λέγει ο Χριστός; Ότι καθώς εγώ υβρίσθηκα, εδάρθηκα, επείνασα, εδείψασα, και εσταυρώθηκα, και έχυσα το αίμα μου δια την αγάπην σας, δια να σας ελευθερώσω από τας χείρας του δαβόλου, έτσι πρέπει κι εσείς ν’αγαπάτε τον Θεόν και τους αδελφούς σας, και, αν τύχη και ανάγκη, να χύνεται και το αίμα σας δια την αγάπην του Θεού και του αδελφού σας. Η τελεία αγάπη είνε να πωλήσης όλα σου τα πράγματα και να τα δώσης ελεημοσύνην, και συ να πωληθής σκλάβος, και όσα παίρνεις να τα δίδης ελεημοσύνην. Εις την ανατολήν ήτον ένας Δεσπότης, του επήραν από την επαρχίαν του εκατόν σκλάβους, επώλησεν όλα του τα πράγματα και τους εξεσκλάβωσεν. Ένα παιδί μιας χήρας απέμεινε σκλαβωμένο. Τι κάμνει ο Δεσπότης; Ξυρίζεται και πηγαίνει και παρακαλεί τον αφέντη, οπού είχε το παιδί, να το ελευθερώση, και να κρατήση εκείνον σκλάβον, όπερ και εγένετο. Και επερνούσε μεγάλην σκληραγωγίαν, έως ότου δια την υπομονήν του τον ηξίωσεν ο Θεός και έκαμνε θαύματα. Ύστερα τον ελευθέρωσεν ο αφέντης του και πάλιν έγινε αρχιερεύς. Αυτήν την αγάπην θέλει ο Θεός να έχωμεν και ημείς. Ευρίσκεται κανένας να έχει αυτήν την αγάπην; Όχι! Μη πωλείσαι συ, πώλησον μόνον τα πράγματά σου και δος τα ελεημοσύνην. Δεν δύνασαι να το κάμης; Δόσε το ύμησι, το τρίτον, ή το τέταρτον. Δεν δύνασαι και τούτο; Μη παίρνης το ψωμί του αδελφού σου, μη τον κατατρέχης, μη τον συκοφαντής. Πώς θέλομεν να σωθώμεν, αδελφοί μου; Το ένα μας φαίνεται βαρύ, το άλλο πικρόν. Ο Θεός είνε εύσπλαχνος, ναι! Αλλ’ είνε και δίκαιος έχει και ράβδον σιδηράν. Λοιπόν αν θέλωμεν να σωθώμεν, πρέπει να έχωμεν την αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας.
Ενήστευσεν ο Μωυσής σαράντα ημερόνυκτα και έγινεν ωσάν άγγελος. Έτσι και ημείς να νηστεύσωμεν την Τετάρτην, διότι επωλήθη ο Χριστός μας, και την Παρασκευήν, διότι εσταυρώθη. Και καθώς ο Μωυσής έμαθε γράμματα, έτσι πρέπει και ημείς να μανθάνωμεν, δια να ηξεύρωμεν τον νόμον του Θεού και αν δεν εμάθετε οι γονείς, πρέπει να μάθουν τα τέκνα σας. Δεν βλέπετε ότι αγρίωσε το Γένος μας από την αμάθειαν και εγίναμεν ωσάν θηρία; Δια τούτο σας συμβουλεύω να κάμετε σχολείον, δια να εννοήτε το άγιον Ευαγγέλιον και τα λοιπά βιβλία.
Βλέπων ο πανάγαθος Θεός την καλήν του γνώμην τον ηξίωσεν και έγινε βασιλεύς εις τους Εβραίους και εβασίλευσε τεσσαράκοντα χρόνους, τον ηξίωσε και έγινε προφήτης. Και τι θέλει να ειπή προφήτης; Να ηξεύρη τα περασμένα και τα μέλλοντα. Έτσι και ημείς, αδελφοί μου, όταν κάμωμεν καλά έργα, μας αξιώνει και ημάς, και ό,τι του ζητήσωμεν με πίστην μας το δίδει. Ει δε και κάμνομεν κακά και δεν έχομεν αγάπην και έχομεν το μίσος, τότε δεν έχομεν μέρος με τον Θεόν, αλλά Read more »

ΔΙΔΑΧΗ Δ΄ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ (Το μεγαλειον της Κυριακης ημερας)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 18th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ (σελ. 185-203)

ΔΙΔΑΧΗ Δ΄

Η ένδοξος Ανάστασις του Κυρίου και η ανάστασις των νεκρών

AG.KOSMASΘέλων ο Κύριος να δείξη το μέγα κακόν οπού απετόλμησαν να κάμουν τα τέκνα του διαβόλου, οι Εβραίοι, εσκότισε τον ήλιον από τας εξ ώρας έως τας εννέα εις όλον τον κόσμον, αι πέτραι εσχίζοντο, όλη η γη έτρεμεν. Ετέθη ο Κύριος εις τον τάφον, και ευθύς ανεστήθησαν χιλιάδες νεκροί, οπού ήσαν χιλιάδες χρόνους αποθαμένοι, και εκήρυξαν πως μόνον ο Χριστός είνε Υιός και λόγος του Θεού, και Θεός αληθινός, και ζωή των νεκρών. Πρέπει και ημείς οι ευσεβείς χριστιανοί από σήμερον και ύστερα να μη κλαίωμεν τους αποθαμένους ωσάν τους ασεβείς και απίστους, οπού δεν ελπίζουν ανάστασιν. Ούτος ο κόσμος, αδελφοί μου είνε ωσάν μια φυλακή. Πότε πρέπει να χαίρεται ο άνθρωπος; Όταν εμβαίνη εις την φυλακήν ή όταν ελευθερώνεται από την φυλακήν; Ποι φαίνεται, όταν εμβαίνει εις την φυλακήν, τότε πρέπει να κλαίη και να λυπήται, και όταν εξέρχετια από την φυλακήν, τότε πρέπει να χαίρεται. Έτσι, αδελφοί μου, να μη λυπήσθε δια τους αποθαμένους, αλλά να αγαπάτε τους αποθαμένους, κάμνετε ότι ημπορείτε δια την ψυχήν των, συλλείτουργα, μνημόσυνα, νηστειας, προσευχάς, ελεημοσύνας. Και όσες γυναίκες φορείτε λερωμένα δια τους αποθαμένους σας, να τα βγάλετε διότι βλάπτετε και τον εαυτόν σας και τους αποθαμένους. Φυσικόν είνε ο άνθρωπος να γεννηθή και να αποθάνη. Όταν γεννώμεθα, τότε πρέπει να κλαίωμεν, και όταν αποθνήσκωμεν, να χαιρώμεθα και μάλιστα να μην κλαίεται δια τα μικρά παιδιά, οπού είνε ωσάν Άγγελοι μέσα εις τον παράδεισον. Το παιδί σου του Θεού ήτο και όταν σου το εχάρισε ο Θεός, σε ετίμησε και τώρα πάλιν οπού σου το επήρε, σου ετίμησε το παιδί σου να χαίρεται πάντοτε εις τον παράδεισον, και συ να κάθεσαι να κλαις είνε άπρεπον. Ένας βασιλεύς σου γυρεύει το παιδί σου να το κάμη βεζίρη και χαίρεσαι να του το δώσης πολύ μάλλον δεν πρέπει να χαίρεσαι οπού σε ηξίωσεν ο πανάγαθος Θεός και επήρε καρπόν από την βρωμισμένην κοιλίαν σου, και σου έβαλε το παιδί σου μέσα εις τον παράδεισον, και σου το φυλάγει να σου το παραδώσει εις την Δευτέραν Παρουσίαν να λαμπη περισσότερον από τον ήλιον, δια να λάβης τον μισθόν σου να χαίρεσαι πάντοτε μαζί του; Είνε μερικοί οπού έχουν τον διάβολον εις την καρδίαν των και λέγουν πως δεν είνε ανάστασις και δεν είδατε καμμίαν φοράν αναστηθή κανένας άνθρωπος. Όλοι οι άνθρωποι οπού είνε εδώ, πρωτού να γεννηθούν, δεν ήσαν αποθαμένοι; Καθώς ηδυνήθη ο Κύριος και μας ανέστησεν από την κοιλίαν της μητρός μας, έτσι δύναται να μας αναστήση και από την κοιλίαν της γης. Η κοιλία της μητρός μας και ο τάφος τι διαφέρει; Δεν βλέπωμεν φανερά την ανάστασιν; Όταν κοιμώμεθα, δεν είμεθα ωσάν αποθαμένοι; Ο ύπνος τι είνε; Μικρός θάνατος, και ο θάνατος μεγάλος ύπνος. Και καθώς τι σιτάρι οπού πίπτει εις την γην, ανίσως και δεν βρέχη να σπηθή να γίνη ωσάν χυλός, δεν φυτρώνει, έτσι και ημείς οπού αποθνήσκομεν και θαπτόμεθα εις την γην. Ανίσως και δεν αθάπτετο πρώτον εις τον τάφον ο Χριστός μας, δεν μας επότζε την ζωήν την αιώνιον και την ανάστασιν. Δεν βλέπετε φανερά τα χόρτα πως τα ανασταίνει ο Θεός από την γην κατ’ έτος; Γνώσιν δεν έχωμεν, χριστιανοί μου, να στοχασθώμεν τα πάντα. Όλα μας τα εχάρισεν ο Θεός. Όθεν δια το παρόν, αδελφοί μου, σας παρακαλώ να ειπήτε και δι’ όλους τους αποθαμένους τρεις φοράς: ο Θεός συγχωρήσοι και ελεήσοι αυτούς.

Το μεγαλείον της Κυριακής ημέρας

Επήγεν ο Κύριος εις την κόλασιν και έβγαλε τον Αδάμ, την Εύαν και το γένος του. Ανέστη την τρίτην ημέραν. Εφάνη δώδεκα φοράς εις τους Αποστόλους του. Έγινε χαρά εις τον ουρανόν, χαρά εις την γην και εις όλον τον κόσμον, φαρμάκι και σπαθί δίστομον εις την καρδίαν των Εβραίων και μάλιστα του διαβόλου. Δια τούτο και οι Εβραίοι δεν κατακαίονται άλλην ημέραν τόσον, ωσάν την Κυριακήν, οπού ακούουν τον παπά μας να λέγη: «Ο αναστάς εκ νεκρών Χριστός ο αληθινός Θεός ημών¨. Διότι εκείνο οπού εσπούδαζον οι Εβραίοι να κάμουν δια να εξαλείψουν το όνοαμ του Χρισού μας, εγύρισεν εναντίον της κεφαλής των. Πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, να χαιρώμεθα πάντοτε, μα περισσότερον την Κυριακήν, οπού είνε η Ανάστασις του Χριστού μας. Διότι Κυριακήν ημέραν έγινεν ο Ευαγγελισμός της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας. Κυρικήν ημέραν μέλλει ο Κύρος να αναστήση όλον τον κόσμον. Πρέπει και ημείς να εργαζώμεθα τας εξ ημέρας δια ταύτα τα μάταια, γήινα και ψεύτικα πράγματα, και την Κυρικήν να πηγαίνωμεν εις την εκκλησίαν και να στοχαζώμεθα τας αμαρτίας μας, τον θάνατον, την κόλασιν, τον παράδεισον, την ψυχήν μας οπού είνε τιμιωτέρα από όλων τον κόσμον, και όχι να πολυτρώγωμεν, να πολυπίνωμεν και να κάμνωμεν αμαρτίας, ούτε να εργαζώμεθα και να πραγματευώμεθα την Κυριακήν. Εκείνο το κέρδος οπού γίνεται την Κυριακήν είνε αφορισμένο και κατηραμένο, και βάνετε φωτιά και κατάρα εις το σπίτι σας και όχο ευλογίαν, και ή σε θανατώνει ο Θεός παράκαιρα, ή την γυναίκα σου, ή το παιδί σου, ή το ζώον σου ψοφά, ή άλλον κακό σου κάμνει. Όθεν, αδελφοί μου, δια να μη πάθετε κανένα κακόν, μήτε ψυχικόν μήτε σωματικόν, εγώ σας συμβουλεύω να φυλάγετε την Κυριακήν, ωσάν οπού είνε αφιερωμένη εις τον Θεόν. Εδώ πώς πηγαίνετε, χριστιανοί μου; Την φυλάγετε την Κυριακήν; Αν είσθε χριστιανοί, να την φυλάγετε. Έχετε εδώ πρόβατα; Το γάλα της Κυριακής τι το κάμνετε; Άκουσε, παιδί μου, να το σμίγης όλο και να το κάμνης επτά μερίδια και τα εξ μερίδια κράτησέ τα δια τον εαυτόν σου, κσι το άλλο μερίδιο της Κυριακής, αν θέλεις, δώσε το ελεημοσύνην εις τους πτωχούς ή εις την εκκλησίαν, δια να ευλογήση ο Θεός τα πράγματά σου. Και αν τύχη ανάγκη και θέλεις να πωλήσης πράγματα φαγώσιμα την Κυριακήν, εκείνο το κέρδος μη το σμίγεις εις την σακκούλα σου, διότι την μαγαρίζει αλλά δώσε τα ελεημοσύνην, δια να σας φυλάγη ο Θεός.

Ο άγιος Κοσμάς προφητεύει

Εις τας τεσσεράκοντα ημέρας ευλόγησεν ο Κύριος τους αγίους Αποστόλους, ανελήφθη εις τους ουρανούς και εκάθησεν εκ δεξιών του προανάρχου Πατρός, να συμβασιλεύη αιωνίως και να προσκυνήται από τους Αγγέλους. Ένα πράγμα θα σας φανερώσω, χριστιανοί μου, το ηξεύρω πως θα σας καύσω την καρδιά, είνε φοβερόν και λυπηρόν, τρέμει η καρδιά μου να το ειπώ, αλλά τι να κάμω, οπού μου λέγει ο Χριστός μας πως ανίσως και δεν το φανερώσω, με θανατώνει και με βάνει εις την κόλασιν; Μας φανερώνει η θεία Γραφή, το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον, πως εις τον όγδοον αιώνα θα γίνει το τέλος του κόσμου και μέλλει να χαλάσει τούτος ο κόσμος.

Ο προφήτης Ηλίας και ο αντίχριστος

Και θα στείλη ο Θεός τον προφήτην Ηλίαν να διδάξη τους χριστιανούς να φυλάγουν την πίστιν των. Ο αντίχριστος, αδελφοί μου, είνε άνθρωπος οπού έχει κακήν γνώμην, κακήν προαίρεσιν και κατοικεί ο διάβολος εις την καρδίαν του, και λέγει πως είνε Θεός, και ο αντίχριστος θα θανατώση τον προφήτη Ηλίαν. Εγώ, αδελφοί μου, εξετάζοντας έμαθα και εκατάλαβα, πως ο προφήτης Ηλίας και ο αντίχριστος ήλθε και εθανάτωσε τον προφήτην Ηλίαν. Ο προφήτης Ηλίας, χριστιανοί μου, είνε ζωντανός τόσους χρόνους και ηξεύρει ο Θεός που τον έχει φυλαγμένον έως σήμερον. Ανίσως και θέλετε να μάθετε που ευρίσκετε, εδώ κοντά είνε και αυτός, τα λόγια οπού σας λέγω εκείνου είνε. Ο προφήτης Ηλίας, όταν έλθη να διδάξη, δεν θα φανερωθή εις τον κόσμον, καθώς λέγει το Άγιον Πνεύμα, ίνα μη ελθών πατάξη την γην άρδην, ήτοι, λέγει το Άγιον Πνεύμα, δια να μη φοβίση και ταράξη τον κόσμον και την γην, δεν θέλω τον φανερώσει εις σας τους χριστιανούς. Αμή τι έχει, παιδιά μου, να φανερωθή; Ο ζήλος του και η διδασκαλία του. Αυτά τα δύο με ηξίωσεν ο πανάγαθος Θεός δια την ευσπλαχνίαν του και μου εχάρισε, και μη μαρτερήτε άλλον Ηλίαν να σας διδάξη.
Αμή ται καρτερούμεν; Λυπηρόν είνε να σας ειπώ! Σήμερον, αύριον καρτερούμεν δίψας, πείνας μεγάλας, οπού να δίνωμεν χιλιάδας φλωριά και να μη ευρίσκωμεν ολίγον ψωμί ή νερό. Σήμερον, αύριον περιμένομεν θανατικάς ασθενείας μεγάλας, οπού να μη προφθάνωμεν οι ζωντανοί να θάπτωμεν τους αποθαμένους. Σεισμός παγκόσμιος θα γίνει, όλος ο κόσμος θα γίνει ένας κάμπος. Θα πέσουν όλα τα βουνά, όλα τα σπίτια. Η θάλασσα θα σηκωθεί υψηλά δέκα πέντε πήχεις από τα ψηλότερα βουνά. Τα άστρα θα πέσουν από τον ουρανόν, ο ήλιος και η σελήνη θα σκοτισθούν, ο ουρανός οπού φαίνεται, η γη και τα πάντα, και όλος ο κόσμος θα χαλάση. Πότε θα γίνουν αυτά; Ο Χριστός μας λέγει: Επλησίασε τώρα κοντά, έγγιξε το μαχαίρι εις το κόκκαλον. Έξαφνα θα γίνουν, ημπορούν να γίνουν και απόψε. Τάχα να μη είνε και τώρα η αρχή; Δεν βλέπετε πως εχάθησαν τα γεννήματά σας και τα σπαρτά σας; Εστέρεψαν αι βρύσες, τα ποτάμια, σήμερον μας υστερεί το ένα, αύριον το άλλο, και από ολίγον μας τα δίδει ο Θεός, και ημείς ως αναίσθητοι δεν τα στοχαζόμεθα.

Ψυχή και Χριστός

Τούτο σας λέγω και σας παραγγέλω, καν ο ουρανός να κατεβή κάτω, καν η γη να ανεβή επάνω, καν όλος ο κόσμος να χαλάση, καθώς μέλλει να χαλάση, σήμερον, αύριον, να μη σας μέλλη τι έχει να κάμη ο Θεός. Το κορμί σας ας το καύσουν, ας το τηγανίσουν, τα πράγματά σας ας σας τα πάρουν, μη σας μέλλει, δώσατέ τα δεν είνε ιδικά σας. Ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται. Αυτά τα δύο όλος ο κόσμος να πέση, δεν ημπορεί να σας τα πάρη, εκτός και τα δώσετε με το θέλημά σας. Αυτά τα δύο να τα φυλάγετε, να μη τα χάσετε. Τώρα, αδελφοί μου, τι σημείον καρτερούμεν; Δεν καρτερούμεν άλλο παρά πότε να λάμψη ο πανάγιος Σταυρός εις τον ουρανόν περισσότερον από τον ήλιον, και να λάμψη ο γλυκύτατός μας Ιησούς Χριστός και Θεός επτά φοράς περισσότερον από τον ήλιον, με χίλιες χιλιάδες και μύριες μυριάδες Αγγέλους, με δόξαν θεϊκήν.

Η μέλλουσα κρίσις

Και έχει ν’ αναστήσει ο Κύριος όλον τον κόσμον. Και οι καλοί θα είνε ως Άγγελοι, και οι κακοί ωσάν δαίμονες, πρώτον τα τέκνα του διαβόλου οι Εβραίοι, οι οποίοι όχι μόνον δεν επίστευσαν εις τον Χριστόν μας, αλλά και τον εσταύρωσαν. Τότε θα ίδουν εκείνην την δόξαν του Χριστού μας να πιστεύσουν και να τον προσκυνήσουν, αμή εκείνη η πίστις δεν τους ωφελεί τότε. Τώρα χρειάζεται η πίστις. Δια τούτο, αδελφοί μου, καλότυχοι και τρισμακάριοι οι χριστιανοί οπού πιστεύουν τώρα, και αλλοίμονον εις τους απίστους. Καλύτερα αν μη είχον γεννηθή εις τον κόσμον. Τότε θα ξεχωρίση ο Κύριος τους δικαίους από τους αμαρτωλούς, καθώς ξεχωρίζει ο ποιμήν τα πρόβατα από τα ερίφια, και θα βάλη τους δικαίους εις τα δεξιά του, και τους αμαρτωλούς εις τα αριστερά του. Και θα είπη εις τους δικαίους: «Δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου να κληρονομήσετε τον παράδεισον, να χαίρεσθε μαζί με τους Αγγέλους μου πάντοτε, διότι εφυλάξατε την πίστιν μπου και τα προστάγματά μου». εις δε τους αμαρτωλούς θα είπη ο Κύριος: «Πηγαίνεται σεις οι κατηραμένοι εις την κόλασιν να καίεσθε μαζί με τον διάβολον, τον πατέρα σας, πάντοτε, διότι δεν αφυλάξατε την πίστιν μου και τα προστάγματά μου». Και θα ανοίξη ο Κύριος ένα πύρινον ποταμόν, ως θάλασσα, να ρίψη όλους τους ασεβείς, απίστους, αιρετικούς, αθέους και αμαρτωλούς μέσα, να καίωνται πάντοτε και θα βάλη τους ευσεβείς και ορθοδόξους χριστιανούς και δικαίους μέσα εις τον παράδεισον να χαίρωνται πάντοτε.

Ο αμετανόητος αμαρτωλός

Όθεν πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, να στοχασθώμεν τι είμεθα, δίκαιοι ή αμαρτωλοί; Και ανίσως είμεθα δίκαιοι, καλότυχοι και τρισμακάριοι. Ανίσως δε είμεθα αμαρτωλοί, πρέπει τώρα όπου έχομεν καιρόν να μετανοήσωμεν από τα κακά και να πράξωμεν τα καλά. η κόλασις μας καρτερεί πότε θα μετανοήσωμεν; Όχι αύριον, μεθαύριον και του χρόνου, αλλ’ αυτήν την ώραν. Διότι δεν ηξεύρομεν έως αύριον τι έχομεν να πάθωμεν. Ο Χριστός μας λέγει να είμεθα πάντοτε έτοιμοι. Πόσον κακόν πράγμα είνε, χριστιανοί μου, να πέση ο άνθρωπος εις αμαρτίαν και να μη μετανοήση: Στοχασθήτε!

Τιμωρία των Εβραίων

Τον παλαιόν καιρόν οι εβραίοι εθανάτωσαν όλους τους προφήτας, όλους τους δικαίους διδασκάλους χιλιάδες φορές άφησαν τον Χριστόν και επροσκύνησαν τον διάβολον, και τόσον, οπού έκαμαν ένα μοσχάρι και το επροσκυνούσαν δια Θεόν, καθώς το έχουν έως σήμερον. Και τώρα το αυτό είνε να συναναστρέφεται, να τρώγης και να πίνης με τον διάβολον. Ετόλμησαν και εσταύρωσαν και τον Χριστόν μας. Ο Πανάγαθος εις όλα αυτά τους εφύλαγε, τους εσκέπαζεν. Εκαρτέρησεν ο Κύριος ύστερα από την σταύρωσιν του τριάντα χρόνια να μετανοήσουν, αλλά δεν μετενόησαν. Τότε τους κατηράσθη, τους αφώρισε, τους οργίσθη και αφήκε τον διάβολον μέσα εις την καρδίαν των, καθώς τον έχουν έως σήμερον. Εσκοτίσθησαν, έφυγον από όλον τον κόσμον και επήγαν εις την Ιερουσαλήμ. Σηκώνει ο Θεός τον βασιλέα από την παλαιάν Ρώμην και πολιορκεί τους Εβραίους μέσα εις την Ιερουσαλήμ, και οι πατέρες και αι μητέρες έσφαζον τα τέκνα των και τα έτρωγον. Ο διάβολος θέλει να τρώγουν οι γονείς τα τέκνα των, και όχι ο Θεός.
Ακούετε, αδελφοί μου, ο άνθρωπος τι κακόν παθαίνει όταν αμαρτάνει και τον εγκαταλείψει ο Θεός; Φοβερόν το εμπεσείν εις χείρας Θεού ζώντος. Μεγάλην ευσπλαγχνίαν έχει ο Θεός, αλλά έχει και μεγάλην οργήν και καθώς επαίδευσε τους Εβραίους, παιδεύει και ημάς, ανίσως και δεν κάμνωμεν καλά.
Βάνει ο Θεός τον βασιλέα μέσα εις την Ιερουσαλήμ και θανατώνει χίλιες εκατόν είκοσι χιλιάδες Εβραίους, και τόσον, οπού έγινε το αίμα ωσάν θάλασσα. Τριάντα φλωρία επώλησαν οι Εβραίοι τον Χριστόν μας, τριάντα εις το φλωρί επώλησεν ο Χριστός μας χίλιες χιλιάδες Εβραίους. Εσύ έμαθες και πωλείς τον Χριστόν, και εκείνος δεν ημπορεί να σε πωλήσει;

Η κακία των Εβραίων

Και τώρα μη δυνάμενοι οι Εβραίοι να τον μετασταυρώσουν τον Χριστόν, κάθε Μεγάλην Παρασκευήν τον κάνουν από κερί και τον σταυρώνουν, και ύστερα τον καίουν ή παίρνουν ένα αρνί και το κτυπούν με τα μαχαίρια και το σταυρώνουν αντί του Χριστού. Ακούετε κακίαν των Εβραίων και του διαβόλου; Καθώς γεννηθεί το Εβραιόπαιδον, αντί να το μαθαίνουν να προσκυνεί τον Θεόν, οι Εβραίοι, παρακινούμενοι από τον πατέρα των τον διάβολον, ευθύς οπού γεννηθεί, το μαθαίνουν να βλασφημά και να αναθεματίζει τον Χριστόν μας και την Παναγίαν μας και εξοδεύουν πενήντα, εκατόν πουγγία να εύρουν κανένα χριστιανόπουλο να το σφάξουν, να πάρουν το αίμα του, και με εκείνο να κοινωνούν. Ο διάβολος θέλει να πίνωμεν το αίμα των παιδίων, και όχι ο Θεός. Ο Χριστός μας παραγγέλλει να ευχώμεθα όλον τον κόσμον. Ο Εβραίος, όσον και αν είνε φίλος σου, πήγαινε, καλημέρισέ τον, και βάλε το αυτί σου να ακούσεις τι σου λέγει. Εσύ τον εύχεσαι και τον χαιρετάς, και εκείνος σε καταράται και σου λέγει, κακή ημέρα σου, διότι η καλή ημέρα είνε του Χριστού, και δεν θέλει ούτε να την ακούσει ούτε να την είπη ο Εβραίος. Κοίταξε εις το πρόσωπόν ένα Εβραίον όταν γελά, τα δόντια του ασπρίζουν, το πρόσωπόν του είνε ωσάν πανί αφωρισμένο, διότι έχει την κατάραν από τον Θεόν, και δεν γελά η καρδία του. Έχει τον διάβολον μέσα του οπού δεν τον αφήνει. Κοίταξε και ένα χριστιανόν εις το πρόσωπον, ας είναι και αμαρτωλός, λάμπει το πρόσωπόν του, χύνει η χάρις του Αγίου Πνεύματος. Σφάζει ο Εβραίος ένα πρόβατον, και το μισό το εμπροσθινόν το κρατεί δια λόγου του, και το πισινόν το μουντζώνει και το πωλεί εις τους χριστιανούς δια να τους μαγαρίσει. Και αν σου δώσει ο Εβραίος κρασί ή ρακί, είναι αδύνατον να μη το μαγαρίσει πρώτον και αν δεν προφθάσει να κατουρήσει μέσα, θα πτύσει. Όταν αποθάνει κανένας Εβραίος, τον βάζουν μέσα εις ένα σκαφίδι μεγάλο και τον πλένουν με ρακί, και του βγάνουν όλην του την βρώμα, και εκείνο το ρακί το φτιάνουν με μυριστικά, και τότε το πωλούν εις τους χριστιανούς ευθηνότερον, δια να τους μαγαρίσουν. Πωλούν ψάρια εις την πόλιν οι Εβραίοι; Ανοίγουν το στόμα του οψαρίου και κατουρούν μέσα, και τότε το πωλούν εις τους χριστιανούς.
Ο Εβραίος μου λέγει πως ο Χριστός μου είνε μπάσταρδος, και η Παναγία μου πόρνη. Το άγιον Ευαγγέλιον λέγει πως το έγραψεν ο διάβολος. Τώρα έχω μάτια να βλέπω τον Εβραίον; Ένας άνθρωπος να με υβρίσει, να φονεύσει τον πατέρα μου, την μητέρα μου, τον αδελφόν μου, και ύστερα το μάτι να μου βγάλει, έχω χρέος ωσάν χριστιανός να τον συγχωρήσω. Το δε να υβρίσει τον Χριστόν μου και την Παναγίαν μου, δεν θέλω να τον βλέπω. Και η ευγενία σας πως σας βαστά η καρδία να κάνετε πραγματείας με τους Εβραίους; Εκείνος οπού συναναστρέφεται με τους Εβραίους, αγοράζει και πωλεί, τι φανερώνει; Φανερώνει και λέγει, πως καλά έκαμαν οι Εβραίοι και εθανάτωσαν τους προφήτας και όλους τους διδασκάλους και όλους τους καλούς. Καλά έκαμαν και κάμνουν να υβρίζουν τον Χριστόν μας και την Παναγίαν μας. Καλά κάμνουν και μας μαγαρίζουν και πίνουν το αίμα μας.
Ταύτα διατί σας τα είπα, χριστιανοί μου; Όχι δια να φονεύετε τους Εβραίους και να τους κατατρέχετε, αλλά δια να τους κλαίετε, πως άφησαν τον Θεόν και επήγαν με τον διάβολον. Σας τα είπα να μετανοήσωμεν ημείς τώρα οπού έχομεν καιρόν, δια να μη τύχη και μας οργισθή ο Θεός και μας αφήσει από το χέρι του και το πάθωμεν και ημείς σαν τους Εβραίους και χειρότερα.

Η εργασία μου είνε εργασία του Γένους

Χριστιανοί μου, φθάνουν αυτά, δεν ημπορώ να σας είπω περισσότερα. Σας είπα και εγώ εκείνο οπού με εφώτισεν ο Θεός ζητήσατε και η ευγενία σας να μάθετε τα άλλα. Είσθε φρόνιμοι και γνωστικοί, καταλάβετε το καλόν σας και κάμετε το. Τώρα τι κάμνομεν, χριστιανοί μου; Εγώ σας συμβουλεύω, αμή δεν με συμβουλεύετε και η ευγενία σας; Η εργασία η ιδική μου είνε και ιδική σας, είνε της πίστεώς μας, του Γένους μας. Έχω και δύο λογισμούς. Ο ένας λογισμός μου λέγει να σας ευχηθώ και να με ευχηθήτε, και να σηκωθώ να πηγαίνω εις άλλο μέρος, να ακούσουν και άλλοι αδελφοί μας οπού με καρτερούν. Ο άλλος λογισμός μου λέγει: Όχι, μη πηγαίνεις, μόνον κάθησε να κάμεις καθώς έκαμες και εις τα άλλα χωρία, να τελειώσεις και τα επίλοιπα. Διότι αυτά οπού είπομεν εις τρεις λόγους με συντομίαν, ομοιάζουν ωσάν ένας άνθρωπος να κτίσει μίαν εκκλησίαν χωρίς σκεπήν. Τα άλλα οπού έχομεν να είπωμεν ομοιάζουν ωσάν σκεπήν. Ποία είνε η σκεπή; Εγώ βλέπω το Γένος μας οπού έπεσεν εις πολλά κακά, έχουν κατάρες, αφορισμούς, αναθεματισμούς, όρκους, βλασφημίας και άλλα τοιαύτα. Να καθαρισθούν οι χριστιανοί να αγιασθούν τα χωρία των και να καθαρισθούν ψυχικώς και σωματικώς. Το δεύτερον παρακινώ τους χριστιανούς να φτιάσουν σταυρούς και κομποσχοίνια, και παρακαλώ τον Χριστόν μας και τα ευλογεί, δια να τα έχουν οι χριστιανοί φυλακτήρια. Τρίτον είνε οπού κάμνω τους χριστιανούς όλους και συγχωρούν ζωντανούς και αποθαμένους. Αυτά τα τρία μου λέγει ο λογισμός μου. αλλά τώρα μου δίνετε την ευχήν σας να πηγαίνω, και τα άλλα τα τελειώνετε η ευγενία σας; – Όχι, άγιε διδάσκαλε, σε παρακαλούμεν να καθήσης να μας τα τελειώσης, διότι δεν ηξεύρομεν να τα κάμωμεν. – Καλά, χρισιανοί μου, δια την αγάπην του Χριστού μας και την ιδικήν σας θα καθήσω.

Το άγιον Ευχέλαιον

Είναι πολλοί παπάδες εδώ; κάμνετε τον κόπον, άγιοι ιερείς, να σηκωθείτε επάνω να ιδώ, είσθε πολλοί; Άγιοι ιερείς, μου κάμνετε μιαν χάριν, να διαβάσωμεν ένα άγιον Ευχέλαιον, να χρισθούν οι χριστιανοί οι αδελφοί μας; – Ορισμός σου, άγιε του Θεού. – Έχω φλωρία πολλά να σας πληρώσω, μα δεν σας τα δίδω. Θέλω χάρισμα, διότι με πληρωμήν δεν ενεργεί η χάρις του Θεού, του Παναγίου Πνεύματος διότι έτσι λέγει ο Χριστός μας: Χάρισμα σας έδωσα εγώ την χάριν μου, χάρισμα να την δίδετε και σεις εις τους αδελφούς σας. Το κάμνετε, άγιοι ιερείς; – Μάλιστα, άγιε του Θεού. – Παρακαλώ και εγώ τους χριστιανούς και σας συγχωρούν, ή δεν έχετε αμαρτίας; Και σας φιλεύω αύριο από ένα βιβλίον, όχι δια πληρωμήν, αλλά δια μιαν ευχήν. –Ορισμός σου. –Σας παρακαλώ, χριστιανοί μου, να ειπήτε δια τους αγίους ιερείς οπού θα σας διαβάσουν το άγιον Ευαγγέλιον, τρεις φοράς: Ο Θεός συγχωρήσοι και ελεήσοι αυτούς. Αν θέλετε και η αγιωσύνη σας ζητήσατε συγχώρησιν. Άγιε εφημέριε, μου χρειάζονται απόψε να ετοιμάσης είκοσι φλετζάνια και δύο οκάδες λάδι. Χριαλίδια έχει το παιδί το ιδικό μου και σου δίδει. Και αν θέλης, περιπατησε, παπά μου, εις τα σπίτια να μαζεύης καμμιά δεκαριά οκάδες λάδι, και βάνεις δια το Ευχέλαιον μια οκά, και το άλλο το δίνεις της παπαδιάς και το τρώγει. Δεν είνε καλά έτσι; Το κάμνεις; -Το κάμνω, άγιε του Θεού. –Αν δεν το κάμης, αύριον σε κηρύττω ψέφτη και σε εντροπιάζω. Σηκωθήτε επάνω δέκα εντόπιοι ακούσατε. Οι πέντε να κάμετε απόψε δεκαπέντε σακκιά και σεις αι γυναίκες να φέρετε ψωμί και το σιτάρι απόψε και σεις οι πέντε να σταθήτε επίτροποι, και να κόψετε τα ψωμία και να τα βάλετε μέσα εις τα σακκία, και το σιτάρι. Το κάμνετε; -Το κάμνομεν, άγιε του Θεού. Εσείς οι άλλοι πέντε να φέρετε πέντε καζάνια νερό απόψε να ξημερωθούν έτοιμα δια να παρακαλέσωμεν τον Χριστόν αύριον να τα ευλογήση και να πάρουν οι χριστιανοί δι’ αγιασμόν. Το κάμνετε; -Το κάμνομεν, άγιε του Θεού. –Καλά, παιδιά μου. καθήσατε να τελειώσωμεν και τα επίλοιπα. Προσέχετε λοιπόν, παιδιά μου, να μη υπερυφανεύεσθε.

ΔΙΔΑΧΗ ΣΤ΄ (Η τελεια αγαπη)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 18th, 2013 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ (σελ. 222-234)

ΔΙΔΑΧΗ ΣΤ΄

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, αδελφοί μου, και Θεός, ο γλυκύτατός μας αφέντης και Δεσπότης, ο ποιητής των Αγγέλων και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως, παρακινούμενος από την άμετρον ευσπλαχνία του και από την πολλήν του αγάπην οπού είχεν εις το γένος μας, σιμά εις τα άπειρα και πολλά χαρίσματα, οπού μας εχάρισεν ο Θεός, εκαταδέχθη και έγινε τέλιος άνθρωπος εκ Πνεύματος Αγίου, από τα καθαρώτατα αίματα της της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, δια να μας ελευθερώση από τας χείρας του πονειρού διαβόλου και να μας κάμη υιούς και κληρονόμους της βασιλείας του, να χαιρώμεθα και να ευφραινώμεθα με τους αγίους αγγέλους πάντοτε, δια να μη καιώμεθα με τους τρισάθλιους δαίμονας πάντοτε.

Οι Απόστολοι κηρύττουν και η γη γίνεται επίγειος παράδεισος

Καθώς ένας άρχοντας, οπού έχει αμπέλια και χωράφια και βάζει εργάτας, έτσι και ο Κύριος ημών Ιησούς έχει ημάς αμπέλι. Επήρε δώδεκα Αποστόλους και τους ευλόγησε και τους έστειλε εις όλον τον κόσμον. Και εις μεν θελήσουν οι άνθρωποι να περάσουν και εδώ εις τούτον τον μάταιον κόσμον καλά και ειρηνικά, θέλει τους ευσπλαχνισθή ο πανάγαθος Θεός να τους βάλη εις τον παράδεισον. Τούτο τους επαρήγγειλε, να πιστεύωμεν και να βαπτιζώμεθα εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και να φυλάγωμεν τα προστάγματα του Θεού μας. Εις οποίαν χώραν επήγαιναν οι άγιοι απόστολοι, είπεν ο Κύριος να ευλογούν την χώραν εκείνην. Και εις οποίαν πάλιν χώραν επήγαιναν οι Απόστολοι και δε τους δέχονταν οι άνθρωποι, είπεν ο Κύριος να τυνάζουν τα τσαρούχια τους και να φεύγουν. Λαμβάνοντας την χάριν του Παναγίου Πνεύματος έτρεξαν ωσάν αστραπή και με εκείνη την χάριν του Παναγίου Πνεύματος ιάτρευαν χωλούς, κουτσούς, τυφλούς και δεμονισμένους και με την προσταγήν του Χριστού μας ανέστηναν νεκρούς.
Πρέπον και εύλογον είνε, αδέλφια μου, να είχα και εγώ ο ανάξιος και αμαρτωλός δούλος του την καρδίαν καθαράν, ωσάν τους αγνούς Αποστόλους, και να έχω και εκείνην την χάριν του Παναγίου και τελεταρχικού Πνεύματος, εγώ που αξιώθηκα και ήλθα εις την χώραν σας. Επειδή και είμαι αμαρτωλός και δεν έχω την χάριν του Παναγίου Πνεύματος, παρακαλώ όμως τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν να στείλη ουρανώθεν την χάριν του και να ευλογήση την χώραν σας και τα πράγματά σας και το έργο των χειρών σας. Και το πρώτον να μας ευσπλαχνισθή, να μας συγχωρήση τα αμαρτήματά μας και να σας αξιώση, παιδιά μου, να περάσετε και εδώ καλά και ειρηνικά και να σας βάλη εις τον παράδεισον να δοξάζετε την Αγίαν Τριάδα.
Και εις οποίαν χώραν επήγαιναν οι Απόστολοι, χειροτονούσαν αρχιερει΄σ, ιερείς, ευλογούσαν την χώραν εκείνην και γίνουνταν ένας επίγειος παράδεισος, χαρά και ευφροσύνη, κατοικία των Αγγέλων, κατοικία του Χριστού μας. Και εις οποίαν χώραν δεν τους εδέχονταν, έμενε κατάρα και όχι ευλογία, κατοικία του διαβόλου και όχι του Χριστού μας. Πρέπον και εύλογον είνε, αδελφοί μου χριστιανοί, να αρχίσω την διδασκαλίαν μου και όταν τελειώσωμεν, να ευχαριστήσωμεν τον Θεόν.

Η τελεία αγάπη

Πολλά ονόματα έχει ο Θεός, αδελφοί μου. το κύριον όνομα του Θεού μας είνε η αγάπη. Αγία Τριάς είνε, Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα, μια φύσις, μια δόξα, μια βασιλεία, ένας Θεός. Πρέπει πρώτον να αγαπώμεν τον Θεόν, αδελφοί μου, διατί μας έδωσε τόσον μεγάλην γην και κατοικούμεν τόσες χιλιάδες άνθρωποι, χορτάρια, βρύσες, ποταμούς, θάλασσαν, οψάρια, αέρα, νύκτα και ημέραν, ουρανόν, άστρα, ήλιον φεγγάριον. Μας έκαμε ανθρώπους και όχι ζώα, μας έκαμεν ευσεβείς χρισιανούς και όχι αιρετικούς. Τώρα σας ερωτώ, αδέλφια μου, να με ειπήτε, ποιόν θέλετε, τον Θεόν ή τον διάβολον; – Τον Θεόν θέλωμεν. – Ναι, πολύ καλά το λέγετε, παιδιά μου, φρονιμώτατα, να έχω την ευχήν σας, μόνον να ιδούμεν αυτήν την αγάπην. Αυτή η αγάπη άρα να είνε πιστή, να είνε τελειωμένη ή της λείπει τίποτε πουθενά; Πρέπει να το καταλάβωμεν από λόγου μας, εσύ, αδελφέ χριστιανέ, έχεις ένα παιδί, εγώ σε τιμώ και λέγω καλόν είνε το παιδίν σου, αλλά το δέρνω, το καταφρονώ, παίρνω το ψωμίον του και το τρωγω. Τι λέγεις, έτσι είνε η αγάπη; Η αγάπη, με φαίνεται να λέγεις, όχι δεν είνε έτσι. Και ημείς καθώς αγαπούμεν και τον αδελφόν μας, διατί είνε φυσικόν να αγαπούμεν τον αδελφόν μας, παρά φύσιν είνε να μην τον αγαπώμεν. Πρέπει να αγαπώμεν τον αδελφόν μας, ότι έχομεν μιαν Πίστιν, ένα βάπτισμα, τα Πανάχραντα Μυστήρια μεταλαμβάνομεν, ένα παράδεισον ελπίζομεν να απολαύσωμεν, μιαν κεφαλήν έχομεν, τον Χριστόν μας.
Αδέλφια μου, η αγάπη έχει δύο ιδιώματα, δύο χαρίσματα, το ένα δυναμώνει τον άνθρωπον εις το καλά, και το άλλο αδυνατίζει εις τα κακά. Εγώ έχω ένα ψωμίον να το φάγω και να πίω, μα εσύ καλά δεν έχεις. Η αγάπη με λέγει: Μη το τρώγεις μοναχός σου, αλλά δώσε και τον αδελφόν σου. Έχω φορέματα, μα εσύ δεν έχεις. Η αγάπη με λέγει: Δώσε του ένα τον αδελφόν σου. Ανοίγω το στόμα μου να σε κατηγορήσω, να σε ειπώ ψέματα, η αγάπη όμως νεκρώνει το στόμα μου, το βουλώνει. Απλώνω το χέρι μου να αρπάξω τα πράγματά σου, η αγάπη δεν με αφήνει. Είδατε, αδελφοί μου, τι χαρίσματα έχει η αγάπη;

Ο προορισμός των σχολείων

Την αγάπην, επειδή δεν την ηξεύρετε, πρέπει, παιδιά μου, να στερεώνετε σχολεία διατί πάντα εις τα σχολεία γυμνάζονται οι άνθρωποι και ηξεύρουν και μανθάνουν το τι εστί Θεός, το τι είνε οι άγιοι Άγγελοι, τι είνε οι καταραμένιο δαίμονες και το τι είνε η αρετή των δικαίων. Το σχολείον φωτίζει τους ανθρώπους. Ανοίγουν τα οματια των ευσεβών και ορθοδόξων χριστιανών να μανθάνουν τα μυστήρια.

Τα σημεία των καιρών

Διαβάζοντας, αδελφοί μου, την θείαν και Ιεράν Γραφήν ευρίσκω ότι ο προφήτης Ηλίας είνε ζωντανός και τον έχει ο Θεός χιλιάδες χρόνους και μέλλει να τον στείλη και τότε θέλει να χαλάση ο κόσμος. Και πάλιν ερευνώντας την Ιεράν Γραφήν το ευρίσκω ότι ο προφήτης Ηλίας ήλθεν, ήλθεν και ο αντίχριστος, τον οποίον έχομεν και εις το κεφάλι μας, και δεν πρέπει να σας τον ειπώ, ότι τον ηξεύρετε. Και τώρα δεν καρτερούμεν ούτε προφήτην Ηλίαν ούτε αντίχριστον.
Λυπηρόν είνε να σας το ειπώ, αδέλφια μου, μα η Ιερά και Αγία Γραφή με προστάζει να σας το ειπώ: Σήμερον αύριον καρτερούμεν πείνες, δίψες, πανούκλες, λοιμούς, θανατικά μεγάλα, να μη προφθάνουν τους αποθαμένους. Σήμερον αύριον καρτερούμεν να γίνει μέγας σεισμός, να πέσουν όλα τα βουνά, ο ήλιος και το φεγγάρι να σκοτίζωνται, τα άστρα να πέσουν και ο ουρανός να τυλιχθή ωσάν ένα χαρτίον και όλοι οι άνθρωποι να αποθάνουν.

Δευτέρα Παρουσία και Κρίσις

Και έπειτα μέλλει να λάμψη ο πανάγιος Σταυρός περισσότερον από τον ήλιον, μέλλει να λάμψη ο γλυκύτατός μς Ιησούς Χριστός επτά φορές περισσότερον από τον ήλιον και να αναστήση όλον τον κόσμον με την ψυχήν και με το σώμα (και ο καλός θα είνε ωσάν τον άγγελον και ο κακός θα είνε ωσάν τον τρικατάρατον τον διάβολον) και να ειπή εις τους δικαίους: Δεύτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου, διατί ευφυλάξατε τα προστάγματά μου και την πίστιν μου. έπειτα θα ειπή ο κύριος εις τους αμαρτωλούς: Πηγαίνετε εσείς οι κατηραμένοι εις την κόλασιν, να είσθε μαζί με τον πατέρα σας τον διάβολον, διατίδεν εφυλάξατα τα προστάγματά μου και την πίστιν μου. και τότε θέλει ανοίξει ο Κύριος έναν πύρινον ποταμόν ωσάν την θάλασσαν να φλογίζη τους αμαρτωλούς και τους ασεβείς, και να βάλη τους δικαίους εις τα δεξιά, τους δε αμαρτωλούς εις τα αριστερά.
Ημείς, αδελφοί μου, τι ειμαστε, δίκαιοι ή αμαρτωλοί; Ει μεν και είμαστε δίκαιοι, καλότυχοι και τρισμακάριοι, εις δε και είμαστε αμαρτωλοί, πρέπει τώρα, οπού έχομεν καιρόν, να μετανοήσωμεν, να διορθωθούμεν.

Η νοερά προσευχή

Σας παραγγέλω λοιπόν τούτο να κάμετε, να πάρετε όλοι από ένα κομπολόγιον και αυτό το κομπολόγιον να έχηυ εκατόν τρία σπυριά και εις κάθε σπυρίον να λέγετε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του ζώντος, δια της Θεοτόκου και πάντων των Αγίων ελέησόν με τον αμαρτωλόν και ανάξιον δούλον σου». Λοιπόν εγώ μέλλω να σας αφήσω την υγείαν ψυχικά και σωματικά. Μέσα εις τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν, αδέλφια μου, θεωρείται Αγία Τριάδα και πάντες οι Άγιοι με τον τίμιον Σταυρόν, με τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν εσταυρώθηκαν ψυχικά και σωματικά. Αδελφοί μου, ημείς πρέπει να ευλογούμεν την γην, τον ουρανόν, την θάλασσαν και να πηγαίνετε εις τον παράδεισον να χαίρεσθε και να ευφραίνεσθε πάντοτε.

Η θερμή πίστις μετακινεί όρη, συντρίβει τον εωσφόρον, νικά τους απίστους

Ήτον ένας βασιλεύς εις την Αίγυπτον και εις την Αλεξάνδριαν ήτον Πατριάρχης, το όνομά του Ιωακείμ αγιώτατος άνθρωπος, καλός, ευλαβής, σοφός. Ο βασιλεύς εκείνον τον ηγάπησε περισσώς και κοντά εις την αγάπην οπού τον είχεν ο βασιλεύς εβγήκεν ένας Εβραίος και έγινεν Τούρκος και κοντά οπού ετούρκεψε έγινε και βεζίρης. Λέγει ο Εβραίος του βασιλέα: Βασιλέα μου πολυχρονεμένε, τι τον αγαπάς τόσον τον Πατριάρχην αυτόν; Και ο βασιλεύς αποκρίνεται προς τον τρικατάρατον τον Εβραίον και τον λέγει: Επειδή ο Πατριάρχης είνε καλός άνθρωπος, ευλαβής, σοφός, και δια τούτο τον αγαπώ. Λέγει πάλιν ο Εβραίος προς τον βασιλέα: Βασιλέα μου, επειδή λέγεις ότι τον αγαπάς τον Πατριάρχην, κράξε τον να έλθη εις το παλάτιόν σου και να έλθω και εγώ να συνομιλήσωμεν μαζί με αυτόν, και να ιδής πως θα τον κάμω να μείνη αναπολόγητος. Έπειτε κράζει ο βασιλεύς τον Ιωακείμ εις το παλάτιον και και ήρχισεν ο Εβραίος να φιλονεική με τον Πατριάρχην. Λέγει ο Εβραίος: Πατριάρχη, δεν λέγει ο Χριστός εις το Ευαγγέλιον ότι όποιος από σας τους χριστιανούς έχει πίστιν, να σηκώνει τα βουνά από τον τόπο τους; Λοιπόν επρόσταξεν ο βασιλεύς τον Πατριάρχην να σηκώσει ένα βουνόν από τον τόπο του και τότε να πιστεύσουν εις αυτόν.
Και λοιπόν τι κάνει ο ευλογημένος Πατριάρχης; Προστάζει και συνάζει τους ευλογημένους τους χριστιανούς και κάνει δέησιν εις τον Άγιον Θεόν τρεις ημέρας και τρεις νύκτας και έπειτα τελειώνοντας ο Πατριάρχης και οι χριστιανοί την δέησίν τους και άρχισεν ο Πατριάρχης να θυμιάζει το βουνόν εκείνο, το οποίον ήτο μεγάλο έως εξ ώρας του μάκρους. Και του λέγει του βουνού ότι εγώ ο ανάξιος δούλος του Χριστού μου σε προστάζω, βουνόν, να σηκωθής από αυτού και να έλθης εις την Αίγυπτον. Και ω του θαύματος! Εκόπηκε το βουνόν εκείνο και έγινεν εις τρία εις τιμήν της Αγίας Τριάδος και εκίνησε και ήλθε κατεπάνω εις την Αίγυπτον. Έπειτα φωνάζει ο βασιλεύς τον Πατριάρχην και του λέγει: Δια το όνομα του Θεού, Πατριάρχη, πρόσταξε το βουνόν να σταθή να μη μας πλακώση. Και ευθύς ο Πατριάρχης έτρεξε μετά θερμών δακρύων και επρόσταξε το βουνόν και εστάθη επάνω εις την Αίγυπτον. Και το βουνόν εκείνο το ονομάζουν έως σήμερον Ντουρντάς. Και εις αυτό το θαύμα επίστευσαν λαός πολύς, χιλιάδες έξ. Λέγει δε πάλιν ο τρισκατάρατος Εβραίος του βασιλέως: Βασιλέα μου, ήξευρε ότι οι χριστιανοί λέγουν εις την γλώσσαν τους στάσου, βουνόν… και επίστευσαν πάλιν εξ χιλιάδες. Λέγει και άλλον λόγον ο Εβραίος τον βασιλέα: Βασιλέα μου, ήξευρε και ετούτο, ότι οι χριστιανοί λέγουν πως λέγει το Ευαγγέλιον τους πως όποιος έχει πίστιν να πίη ένα ποτήρι φαρμάκι και δεν αποθαίνει. Και έπειτα ο βασιλεύς πρόσταξε τον Εβραίον και κάμνει ένα ποτήρι φαρμάκι, οπού δεν ευρίσκονταν χειρότερον εις τον κόσμον. Και πάλιν λέγει ο Εβραίος άλλον λόγον του βασιλέα: Βασιλέα μου, ήξευρε και ετούτο, ότι οι χριστιανοί έχουν τον σταυρόν και σταυρώνουν το πικρόν και γίνεται γλυκόν. Πρέπει λοιπόν να προστάξετε τον Πατριάρχην, όταν θα του δώσης το φαρμάκι να το πίη, να μη κάμη τον σταυρόν του ούτε απάνω του ούτε απάνω εις το ποτήριον. Και έπειτα επήρεν ο βασιλεύς το ποτήριον εις το χέρι του και το έδωσε του Πατριάρχη και του λέγει: Να ετούτο το ποτήριον, να το πίης και να μη κάμης τον σταυρόν σου ούτε επάνω σου ούτε εις το ποτήριον. Και ο ευλογημένος Πατριάρχης θέλησε να τους γελάσει και να τους πομπεύσει εις τον κόσμον δια να τους κάμη μασκαράδες. Τότε λέγει του βασιλέα: Βασιλέα μου, καλά με προστάξατε να το πίω ετούτο το ποτήριον, μα δεν με είπες πόθεν να το πίω το ποτήριον. Και κάμνει με το χέρι του από το πλευρόν και από κάτω και από επάνω και ευθύς έπιε το ποτήριον. Και ο πανάγαθος Θεός ευθύς άνοιξέ του μίαν τρύπαν εις την δεξιάν πλευράν και εχύθη του ποτηρίου το φαρμάκι και έμεινεν άβλαβος. Και έπειτα μέσα εις εκείνο το ποτήριον έμεινε παραμικρόν και το εξέπλυνε και λέγει τον βασιλέα: Βασιλέα μου πολυχρονεμένε, εγώ έπια τον καρπόν, πρόσταξε τον Εβραίον να πίη και αυτός και εάν δεν αποθάνη, να πιστεύσωμεν εις αυτόν. Και ο τρισκατάρατος Εβραίος δεν ήθελε να το πίη. Και τον επίεσεν ο βασιλεύς μεγάλως και το έπιεν το ποτήριον ο Εβραίος και έσκασεν ο τρισκατάρατος και επήγεν εις την αιώνιον κόλασιν και καίεται μαζί με τον τρισκατάρατον διάβολον. Καταλαμβάνετε λοιπόν, παιδιά μου, τι δύναμιν έχει ο πανάγιος Σταυρός. Όμως με του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού το όνομα να πηγαίνετε εις τον παράδεισον.

Η ειλικρινής εξομολόγησις

Πάντοτε, παιδιά μου, εδώ οπού ήλθα, έχω χαράν και λύπην. Έρχονται οι χριστιανοί κατά μόνας να μου ειπούν το παράπονόν τους, και δεν δύναται ένας δούλος να δουλεύσει δυό αυθεντάδες, και δεν δύναμαι να τους εξομολογήσω από ένα ένα και τους διώχνω, και η καρδία μου κόπτεται ωσάν ένας οπού έχει ένα παιδίον, το οποίον είνε άρρωστον, και δεν το δέχεται. Αλλά πρέπει να σας εξομολογήσω παρρησία. Και αν ούτως, παιδία μου, θέλετε πάρει τέσσερες τρίχες από τα γένεια μου, και εγώ παίρνω το βάρος από τα αμαρτήματά σας. Από τον καιρόν όπου εγεννηθήκατε όλα επάνω μου είνε. Και εσείς να εξηγήσετε τα τέσσερα νοήματα και να τα μάθετε. Και αν θέλετε, παιδία μου, να σας ειπώ, να ευρήτε ένα πνευματικόν πρακτικόν και αρετής άνθρωπον, να εξομολογηθήτε, να ειπήτε τα αμαρτήματα σας. Να μη αφήσετε κανένα και αν αφήσετε, όλον τον μισθόν τον χάνετε. Και να συγχωράτε τον εχθρόν σας και να μη φροντίζετε μοναχά δια λόγου σας, αλλά να ερμηνεύετε και τα αδέλφια σας και τα παιδιά σας. Και να έχετε την ευχήν μου και την ευχήν της Παναγίας και την ευχήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του εσταυρωμένου και αληθινού Θεού ημών, ω η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

ΔΙΔΑΧΗ Η΄ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Δεκ 1st, 2012 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

Βιβλίου Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου  (σελ. 259-283 έκδοση 1971)

ΔΙΔΑΧΗ Η΄

Οι άνθρωποι σκλάβοι του διαβόλου
Ο Χριστός ελευθερωτής

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ο γλυκύτατος αυθέντης και Δεσπότης, ο ποιητής των Αγγέλων και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως, βλέποντας το γένος των ανθρώπων, οπού δεν τον εγνώριζαν να τον πιστεύσουν, οπού αυτός είνε και εις τον ουρανόν και εις την γην και εις όλα τα ποιήματα αυθέντης και κυβερνήτης, και χωρίς το θέλημα του Χριστού μας ουδέ ένα δύναται να στερεωθή, και βλέποντας τους ανθρώπους, οπού τους επλανούσε ο μισόκαλος διάβολος και τους είχεν όλους εις το ιδικόν του θέλημα και τους έκαμεν όλους εδικούς του και φαμελίτες του, και ηθέλησεν ο πανάγαθος Θεός να εντροπιάση τον διάβολον και να ξεσκλαβώση τον άνθρωπον από τον διάβολον, να έχη μεγάλην χάριν ο άνθρωπος από την ευσπλαγχνίαν του, από την πολλήν του αγάπην οπού έχει εις το γένος μας, σιμά εις τα πολλά και άπειρα χαρίσματα οπού μας εχάρισεν, εκαταδέχθη και έγινεν τέλειος άνθρωπος, εκ Πνεύματος Αγίου, από τα καθαρώτατα αίματα της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας. Δια τούτο εσαρκώθη και έγινεν τέλειος άνθρωπος, να τον ιδούμεν και να τον μάθωμεν, ότι απ’ αυτόν άλλος δεν είνε, και να πιστεύσωμεν, δια να μας ελευθερώση από τας μιαράς χείρας του διαβόλου και να μας κάμη υιούς και κληρονόμους της βασιλείας του, να χαιρώμαστε και να ευφραινώμαστε μαζί με τους αγίους Αγγέλους εις τον παράδεισον πάντοτε και να μη καιγώμαστε εις την κατηραμένην κόλασιν μαζί με τους κατηραμένους δαίμονας.

Το κήρυγμα των Αποστόλων

Και να ηξεύρετε, παιδιά μου ετούτην την γην, οπού κατοικούμεν, την έχει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Καθώς έχει ένας βασιλεύς και μαζώνει όλα τα βασιλικά χρέη και παίρνει από χωράφια, από αμπέλια και από τους ανθρώπους, και στέλνει ανθρώπους ιδικούς του και τα μαζώνουν κάθε χρόνον, και όταν τα πηγαίνουν εκείνοι έμπροσθεν εις τον βασιλέα χαίρεται ο βασιλεύς και τους δίδει μεγάλα χαρίσματα και τους έχει φίλους ηγαπημένους, έτσι έχει και ο Χριστός την γην ωσάν αμπέλι, όλον τον κόσμον.
Και έβαλεν εργάτας τους δώδεκα Αποστόλους, τους ευλόγησε και τους έδωκε την χάριν του Αγίου Πνεύματος και ευθύς έμαθον τα γράμματα και όλες τις γλώσσες, ότι πρώτον οι Απόστολοι ήταν αγράμματοι και μίαν γλώσσαν μόνον ήξευραν και αφού τους ηυλόγησε και τους εφύσησεν εις το στόμα τους και έλαβον χάριν, όλα τα γράμματα και τις γλώσσες τις έμαθον. Και τους έστειλεν ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ο αληθινός Θεός, εις όλον τον κόσμον και τους είπεν: Σύρτε εις όλον τον τόπον και εις όλην την γην, κάστρα και χωρία, και ειπέτε τους, αν ίσως θέλουν να ζήσουν και εδώ καλά και ειρηνικά και να τους βάλω εις τον παράδεισον, να πιστεύουν και να βαπτίζωνται εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και να φυλάγουν τα προστάγματα του αγίου Ευαγγελίου. Και εις οποίαν χώραν επήγαιναν οι Απόστολοι, είπεν ο Κύριος να ευλογούν την χώραν εκείνην. Και εις οποίαν χώραν πηγαίνουν οι Απόστολοι και δεν τους δέχονται οι άνθρωποι, είπεν ο Κύριος: Να τινάζετε και τα παπούτσια σας από τον κονιορτόν και να δώσητε κατάραν και να φύγετε.
Και ωσάν έλαβον οι Απόστολοι την χάριν και την ευλογίαν του Αγίου Πνεύματος, ευθύς έτρεξαν ωσάν αστραπή εις όλον τον κόσμον και μετ’ εκείνην την χάριν του Αγίου Πνεύματος ιάτρευον τυφλούς, λεπρούς, αρρώστους και τους δαιμονιζομένους και, το μεγαλύτερον, με το όνομα του Χριστού μας επρόσταζαν τους νεκρούς και ανεσταίνονταν. Και εις όποιαν χώραν επήγαιναν οι Απόστολοι και τους εδέχονταν οι άνθρωποι, αρχιερείς, ιερείς, διακόνους, αναγνώστας έκαμναν και εκκλησίας και ευλογούνταν η χώρα εκείνη και εγίνονταν ένας επίγειος παράδεισος, μία μεγάλη χαρά και ευφροσύνη, κατοικία των Αγγέλων, κατοικία του Χριστού μας. Και εις όποιαν χώραν επήγαιναν οι Απόστολοι και δεν τους εδέχονταν οι άνθρωποι, δεν ευλογούνταν η χώρα εκείνη, έμενε κατάρα και όχι ευλογία, κατοικία του διαβόλου και όχι του Χριστού μας.

Ο πόθος του αγίου Κοσμά

Πρέπον και εύλογον ήτον, αδελφοί μου, να είχα και εγώ την καρδίαν καθαρήν ωσάν τους αγίους Αποστόλους, δια να φωνάξω μίαν μεγάλην φωνήν, να ακουσθή έως απάνω εις τον ουρανόν. Ιδού οπού αξιώθηκα και ήλθα εις την ευλογημένην σας χώραν και σας απόλαυσα. Μα επειδή και είμαι αμαρτωλός και δεν έχω την χάριν του Αγίου Πνεύματος, όμως αποτολμώ και παρακαλώ τον Κύριόν μας Ιησούν Χριστόν να στείλη ουρανόθεν την χάριν του και την ευλογίαν του, να ευλογήσει την χώραν σας και όλα των χριστιανών, να ευλογήσει τους άνδρας και γυναίκας και τα παιδιά σας, τα πράγματά σας και τα έργα των χειρών σας. Και πρώτον, αδελφοί μου, να ευσπλαγχνισθή ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, να συγχωρέση τα αμαρτήματά σας και να σας αξιώση, παιδιά μου, ο Θεός να περάσετε και εδώ καλά και ειρηνικά, και να σας βάλη εις τον παράδεισον να δοξάζητε την Αγίαν Τριάδα. Πρέπον και εύλογον είνε, αδελφοί μου, να αρχίσω την διδασκαλίαν μου από τον Θεόν και παρακαλώ την αυθεντίαν σας να ακούσητε με κάθε προθυμίαν τον λόγον μου, καθώς τον άκουσα και εγώ από το ιερόν Ευαγγέλιον και από τους αγίους Αποστόλους, και όταν τελειώσωμεν, να ευχαριστήσωμεν τον Θεόν.

Αγαπάτε τον Θεόν και τον πλησίον

Πολλά ονόματα έχει ο Θεός, αδελφοί μου. Το κύριον και άγιον όνομα του Θεού μας είνε η αγάπη και λέγεται Τριάς, Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα, μια φύσις, μία δόξα, μία βασιλεία, ένας Θεός. Όμως πρέπει, αδελφοί μου, να αγαπώμεν τον Θεόν, διατί μας έδωσε τόσην μεγάλην γην, να κατοικούμεν εδώ τόσες χιλιάδες άνθρωποι, χορτάρια, βρύσες, ποταμούς, θάλασσαν, ψάρια, αέρα, ημέραν, νύκτα, φωτιάν, ουρανόν, άστρα, ήλιον, φεγγάρι. Και ημάς μας έκαμε ανθρώπους και όχι ζώα. Μας έκαμεν ευσεβείς χριστιανούς και όχι αιρετικούς.
Τώρα σας ερωτώ, παιδιά μου, να μου ειπήτε την πα΄σαν αλήθειαν. Ποιόν αγαπάτα, τον Θεόν ή τον διάβολον; Εσείς τώρα με τον νουν σας τον Θεόν αγαπάτα. Πολλά καλά το γνωρίζετε και το θέλετε, παιδιά μου, φρονιμώτατα και γνωστικά είσθε, και να έχω την ευχήν σας. Μόνον να ιδούμεν αυτήν την αγάπην εις τον Θεόν είνε σωστή, είνε τελειωμένη ή της λείπεται και άλλο τίποτας; Πόθεν να καταλάβωμεν; Από λόγου μας. Εσύ έχεις ένα παιδί, αδελφέ. Εγώ εσένα σε αγαπώ, σε εκτιμώ, σε λέγω καλόν δια λόγου σου, και το παιδί σου το δέρνω και παίρνω το ψωμί του και το τρώγω και το ρούχο του το παίρνω και το φορώ. Αυτή μοι φαίνετει να λέγεται όχι έτσι. Να αγαπώμεν τον πατέρα, πρέπει να αγαπώμε και το παιδί. Διατί όποιος αγαπά τον Θεόν, αγαπά και τον αδελφόν του, τον χριστιανόν. Διατί ένα πατέρα έχομεν, τον Θεόν, μίαν Πίστιν, ένα Βάπτισμα, τα Άχραντα Μυστήρια μεταλαμβάνομεν, μίαν κεφαλίν έχομεν, τον Χριστόν μας, μίαν Πίστιν, ένα νόμον, ένα προσκύνημα και είμαστε αδελφοί όλοι.
Ακόμη να ηξεύρετε, αδελφοί μου, η αγάπη έχει δύο ιδιώματα, δύο χαρίσματα. Το ένα να δυναμώνη τον άνθρωπον εις τα καλά, και το άλλο να τον αδυνατίζη εις τα κακά. Να ηξεύρετε, τέκνα μου, πως εγώ έχω ένα ψωμί να το φάγω και να πίνω καλά. εσείς δεν έχετε. Η αγάπη μοι λέγει: Μη τρώγης μοναχός, δώσε και τους αδελφούς σου και φάγε και συ το άλλο. Έχω φορέματα. Η αγάπη μοι λέγει: Δώσε το ένα τον αδελφόν σου και εσύ φόρει το άλλο. Ανοίγω το στόμα μου να σε κατηγορήσω, να σε είπω ψέματα, να σε γελάσω, και ευθύς θυμούμαι την αγάπην και μου νεκρώνει το στόμα και δεν μου αφήνει να σου ειπώ ψέματα. Απλώνω τα χέρια μου να πάρω το πράγμα σου, τον βίον σου όλον. Η αγάπη δεν με αφήνει να σου το πάρω. Ίδετε, αδελφοί μου, τι χαρίσματα έχει η αγάπη.

Μέγα κακόν η έχθρα

Διατί, παιδιά μου, να ηξεύρετε γράμματα, να μάθετε ποίον είνε το καλόν και ποίον είνε το κακόν, τι χαρίσματα έχει η αγάπη και τι κακόν είνε η αμάχη και η έχθρα: Να ηξεύρετε, παιδιά μου, εις όποιαν πολιτείαν ή τόπον ή χώραν ή σπίτι είνε η αγάπη, εκεί είνε η χάρις του Χριστού μας, είνε ευλογία, υγεία, χαρά και ευφροσύνη και όλα τα αγαθά της γης. Και ζουν οι άνθρωποι, ζουν τα παιδιά των, τα ζώα των, γίνονται οι καρποί των συταριών, των αμπελιών και κάθε σπαρτών οπού τρέφονται οι άνθρωποι, και τους φυλάγει ο Χριστός μας από κάθε κίνδυνον, και σωματικά και ψυχικά, και όταν αποθάνη κανείς, πηγαίνει η ψυχή του εις τον παράδεισον. Και εις όποιον τόπον, ή χώραν ή σπίτι έχουν αμάχη και έχθραν, δεν προκόβουν οι άνθρωποι, δεν ζουν ούτε παιδιά αποκτούν ούτε ζώα του μήτε οι καρποί από τα σπέρματά τους γίνονται και εις βαρύτατα χρέη εμβάινουσι και καμμίαν χάριν δεν έχουν και όλοι οι άνθρωποι τους γελούν και όλα τα περίχωρα και τους στέλλει ο Θεός ή άνεμον καυτόν ή χαλάζια ή νερόν αχαμνόν και ζημιώνει τον τόπον εκείνον. Ιδέτε, αδελφοί μου, τι κακόν πράγμα είνε η έχθρα, πόσα παιδιά γεννά. Μόνον σας παρακαλώ να μην έχετε τελείως έχθραν, ότι ο διάβολος την έχει μάναν την έχθραν. Την αμάχην την έχει αδελφήν και όποιος τις αγαπήση, θέλει περάσει και εδώ κακά και καταφρονημένα, και η ψυχή του κολασθή.

Η αξία του σχολείου

Διατί, άγιοι ιερείς και τίμιοι προεστώτες, δεν ερμηνεύετε τα ευλογημένα μας αδέλφια να στερεώνωσι και να βάνωσι εις κάθε χωρίον σχολείον, να μανθάνουν τα παιδιά γράμματα, να γνωρίζουν το καλόν και το κακόν; Ότι και εγώ από το σχολείον έμαθα τα εικοσιτέσσερα γράμματα, με την βοήθειαν του Χριστού μας.
Έμαθα και πέντε – εξ ελληνικά και έμαθα πολλών λογι΄λων γράμματα, εβραϊκά, τουρκικά, φράγγικα και από όλα τα έθνη, με την χάριν του Χριστού μας, και πολλά τα εδιάβσα. Και όλα τα εθνικά κάλπικα τα ηύρα. Όλα ευρέματα και σπέρματα του διαβόλου, και κατά αλήθειαν, αδελφοί μου, τόσον τα εμελέτησα τα γράμματα. Καθώς ο χρυσικός λαγαρίζει το ασήμι και δεν το αφήνει τελείως αζούραν, και τότε είνε λαμπρόν και καθαρόν και το αγοράζει με κάθε προθυμίαν ο άνθρωπος, έτσι και εγώ ηύρα καθαρά, άγια και αληθινά, λαμπρά και υπερλαμπρότερα απο τον ήλιον τα λόγια και τα προστάγματα του Χριστού. Και όποιος πιστεύει τον Χριστόν και τον λέγει Θεόν και κάμνη τα πράγματά του, οπού λέγει το άγιον Ευαγγέλιον, εκείνος είνε καλότυχος και τρισμακάριστος και καμμίαν φοράν δεν θέλει εντροπιασθή.
Και διά τούτο πρέπει να στερεώνετε σχολεία ελληνικά, να φωτίζωνται οι άνθρωποι. Διότι διαβάζοντας τα ελληνικά τα ηύρα οπού λαμρύνουν και φωτίζουν τον νουν του μαθητού ανθρώπου. Καθώς φωτίζει ο ήλιος την γην, όταν είνε ξαστεριά, και βλέπουν τα μάτια μακρυά, έτσι βλέπει και νους τα μέλλοντα. Απεικάζουν όλα τα καλά και τα κακά, φυλάγονται από κα΄θε λογής κακόν και αμαρτίαν. Διατί το σχολείον ανοίγει την εκκλησίαν, μανθάνομεν τι είνε ο Θεός, τι είνε η Αγία Τριάς, τι είνε ο άγγελος, τι είνε η αρετή, τι είνε οι δαίμονες, τι είνε η κόλασις. Τα πάντα από το σχολείον τα μανθάνομεν.

Οι δύο αντίχριστοι (Πάπας – Μωάμεθ)

Το σχολείον φωτίζει τους ανθρώπους και ανοίγουν και μανθάνουν τα μυστήρια της πίστεως και διαβάζουν τα αδέλφια την θείαν και Ιεράν Γραφήν, το Ευαγγέλιον, και ευρίσκομεν πως ο προφήτης Ηλίας είνε ζωντανός και τον έχει ο Θεός χιλιάδες χρόνους. Και λέγει ο Θεός να τον στείλη τον προφήτην Ηλίαν, να διδάξη όλον τον κόσμον, και ύστερα να έλθη ο αντίχριστος. Και θέλη θανατώση τον προφήτην Ηλίαν, και τότε θέλει να χαλάση όλος ο κόσμος. Και εξετάζοντας, αδελφοί μου, και ερυνόντας τας Γραφάς και το άγιον Ευαγγ΄λειον ευρίσκομεν πως προφήτης Ηλίας ήλθεν, και ο αντίχριστος ήλθεν και εθανάτωσε τον προφήτην Ηλίαν, και τώρα δεν καρτερούμεν μήτε προφήτην Ηλίαν μήτα αντίχριστον. Ο αντίχριστος είνε ο ένας ο Πάπας και ο έτερος είνε αυτός οπού είνε εις το κεφάλι μας, χωρίς να ειπώ το όνομά του, το καταλμβάνετε, μα λυπηρόν είνε να σας το ειπώ, διότι αυτοί οι αντίχριστοι είνε εις την απώλειαν, καθώς το έχουν. Ημείς εγκράτεια, αυτοί απώλεια. Ημείς νηστεία, αυτοί πολυφαγία. Ημείς παρθενία, αυτοί πορνεία. Ημείς δικαιοσύνη, αυτοί αδικωσύνη.

Τα σημεία των καιρών

Όμως η Γραφή μας λέγει να το ειπώ: Σήμερον αύριον καρτερούμεν πείνες, δίψες, πανούκλες λοιμικές. Θανατικά μεγάλα, να μη προφθάσουν οι ζωντανοί να θάψουν τους νεκρούς. Σήμερν αύριον καρτερούμεν σεισμούς, πολέμους και ακαταστασίες. Και θέλουν πέσει όλα τα βουνά κάτω και όλος ο κόσμος να αποθάνουν. την συνέχεια εδώ· Read more »

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Νοέ 27th, 2012 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Βιβλίο Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου  (σελ. 283-298 έκδοση 1971)

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ

1.- Ο πολύτιμος αδάμας

Ένας πραγματευτής, ονομαζόμενος παραλογιστής, επραγματεύετο σαράντα – πενήντα χρόνους. Ποτέ καμμίαν φοράν προκοπήν δεν έλαβεν. Ύστερον ευρίσκει εις τον δρόμον ένα τορβά. Τον ανοίγει, ευρίσκει μέσα φλωρία κάλπικα, μαργαριτάρια κάλπικα, ψεύτικα, και μέσα εις την μέσην του τορβά ευρίσκει ένα διαμάντι. Παίρνει τον τορβά με τα άσπρα και πηγαίνει εις τον σαράφην, να ιδή αν είνε καλά. κοιτάζοντάς τα του είπεν ότι είνε κάλπικα και μόνον το διαμάντι είνε καλόν. Ο πραγματευτής δεν το επίστευσε μόνον τα παίρνει και φεύγει και πηγαίνει εις άλλον σαράφην, και του λέγει και αυτός πως αυτά τα άσπρα είνε όλα ψεύτικα και κάλπικα, μόνον το διαμάντι είνε πολύτιμον πράγμα. Ελυπήθη ο πραγματευτής και παίρνει το διαμάντι εις το χέρι του και τον τορβά με τα άσπρα και πηγαίνει.
Εις τον δρόμον οπού επήγαινε απήντησε ένα τυφλόν και λέγει: Θέλω το διαμάντι να ιδώ τι δύναμιν έχει. Και ώ του θαύματος! Άμα το έγγιξεν εις τα μάτια του τυφλού, παρευθύς ήνοιξαν και είδεν ο τυφλός. Τότε εχάρη ο πραγματευτής. Πηγαίνει παρέκει εις ένα τόπον και απήντησεν ένα βουβόν και κωφόν, και άμα το έγγιξε, ευθύς ωμίλησε και ήκουσεν. Απήντησεν ένα κρατημένον, και άμα τον έγγιξεν, ιατρεύθη. Το εγγίζει εις ένα πτωχόν, και γίνετε πλούσιος, το εγγίζει εις ένα γέροντα και γίνεται νέος, παλληκάρι, το εγγίζει εις ένα νεκρόν, ευθύς ανεστήθη. Βλέποντας ο πραγματευτής τοιαύτα θαυμάσια, άναψεν η καρδία του από την χαράν και παίρνει τον τορβά με τα άσπρα και πηγάινει και τα ρίπτει μέσα εις την θάλασσαν, και εκράτησε μόνον το διαμάντι, και επήγεν εις το σπίτι του.
Ήλθε καιρός να αποθάνη ο πραγματευτής, και κράζει όλους τους ιδικούς του και τους λέγει: Εγώ, παιδιά μου, έχω σαράντα – πενήντα χρόνους οπού εμπορευόμουν εις τον κόσμον, ποτέ καμμίαν προκοπήν δεν έκαμα. Ύστερα ευρήκα ένα τορβά, οπού είχε μέσα φλωριά κάλπικα, γρόσια κάλπικα, μαργαριτάρια κάλπικα, και μέσα εις την μέσην του τορβά ευρήκα ένα διαμάντι, και έχει τοιαύτην ενέργειαν, οπού και νεκρούς ανασταίνει, και πτωχούς πλουτίζει, και τυφλών τα όματα ανοίγει, και κωφούς κάμνει και ακούουν και κάθε ασθένειαν την ιατρεύει. Όμως τώρα γρήγορα θα σας αφήσω την υγείαν και μέλλω να αποθάνω, και δεν έχω να σας αφήσω άλλην κληρονομιάν παρά τούτο το διαμάντι. Μα πρέπει και ευγενία σας να εύρετε τόπον να το αποθέσετε, να είνε επιτήδειος καθώς πρέπει, διότι δεν στέκει εις ότι τόπν και αν τύχη.
Ήλθε καιρός και απέθανε ο πραγματευτής, απέμεινε το διαμάντι εις τους ιδικούς του. Εκοίταξαν και αυτοί να εύρουν τόπον να το εναποθηκεύσωσι, καθώς τους παρήγγειλε ο πραγματευτής. Ευρίσκουν λοιπόν ένα μάρμαρον τρίγωνο, ισόπλευρον, το βάνουν επάνω εις το μάρμαρον το διαμάντη, μα δεν εστάθη, ελυπήθησαν, πως δεν εύρον τρόπν να το απιθώσωσι. Πάλιν βάνουν ένα πανί άσπρο εις το μάρμαρον δια μαλάκωμα, το απιθώνουν, δεν στέκει το διαμάντι, πάλιν ελυπήθησαν. Ύστερα ματαστρώνουν ένα άλλο πανί επάνω στο άλλο, απιθώνουν το διαμάντι, και τότε ευθύς εστάθη το διαμάντι. Τότε εχάρησαν πολύ και εδόξασαν τον Θεόν.
Τώρα πρέπει να ίδωμεν, πρώτον, ποίος είνε ο πραγματευτής, δεύτερον, τι είνε ο τορβάς, τρίτον, τι είνε τα γρόσια, τέταρτον, τι είνε τα φλωρία, πέμπτον, τι είνε τα μαργαριτάρια, έκτον τι είνε το διαμάντι, έβδομον, ποοιοί είνε οι σαράφηδες, όγδοον ποιοί είνε οι συγγενείς του πραγματευτού, ένατον τι είνε το μάρμαρον, δέκατον, τι δηλοί το ένα πανί, ενδέκατον, τι δηλοί το δεύτερον πανί. Αυτά είνε τα ένδεκα ζητήματα, τα οποία θα εξηγήσωμεν.
Πρώτον, πραγματευτής, παραλογιστής, μπεκρής, ακαμάτης, τεμπέλης είμαι εγώ. Επραγματευόμην σαράντα – πενήντα χρόνους, εις τι επραγματευόμουν; Έφθειρα την ζωήν μου εις την σπουδήν σαράντα – πενήντα χρόνους. Με αξίωσεν ο Θεός και ευρήκα ένα τορβάν. Τι είνε ο τορβάς; Είνε το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον. Το ανοίγω και βρίσκω μέσα φλωρία κάλπικα. Τι είναι τα φλωρία; Είνε οι Εβραίοι, οπού λέγουν πως πιστεύουν, μα είναι κάλπικη η πίστις των, του διαβόλου. Ευρίσκω μέσα γρόσια κάλπικα. Τι δηλούν τα γρόσια; Είνε οι ασεβείς, οπού λέγουν πως πιστεύουν, μα είναι κάλπικη η πίστις των, του διαβόλου. Ευρίσκω μέσα μαργαριτάρια ψεύτικα. Τι δηλούν τα μαργαριτάρια; Είνε οι αιρετικοί, οπού λέγουν πως πιστεύουν εις την Αγίαν Τριάδα, μα είναι ψεύτικη, του διαβόλου και αυτών. Τι είναι το διαμάντι; Είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός. Ποίοι είναι οι σαράφηδες; Είναι οι προφήται, οπού επροκήρυξαν τον Υιόν και Λόγον του προανάρχου και παντοδυνάμου Πατρός. Ποίοι είναι οι συγγενείς του πραγματευτού; Είναι οι ευσεβείς και ορθόδοξοι χριστιανοί, τα τέκνα και αι θυγατέρες του Χριστού μας. Τι είναι το μάρμαρον το τρίγωνον και ισόπλευρον; Είναι ένας άνθρωπος, οπού λέγει πως πιστεύει εις την Αγίαν Τριάδα μα δεν φθάνει εκείνη η πίστις για να σωθή, δεν στέκει το διαμάντι. Τι άλλο χρειάζεται; Χρειάζεται το πρώτον πανί, μα δεν στέκει το διαμάντι, ήτοι ο Χριστός. Ένας άνθρωπος, οπού λέγει πως πιστεύει εις την Αγίαν Τριάδα, έχει το πρώτον πανί, την αγάπην προς τον Θεόν, οπού να έχη ο άνθρωπος, μα δεν σώνεται, αλλά χρειάζεται και το δεύτερον πανί και τότε στέκει. Τι δηλοί το δεύρον πανί; Είναι ένας άνθρωπος, οπού πιστεύει εις την Αγίαν Τριάδα και έχει αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς του, ήγουν το δεύτερον πανί και τότε στέκει το διαμάντι, ήτοι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός.
Ένας άνθρωπος, οπού έχει τον Θεόν εις την καρδίαν του, έχει όλα τα καλά και αμαρτίαν δεν ημπορεί ποτέ του να κάμη. Και όταν δεν έχη το διαμάντι εις την καρδίαν του, την αγάπην, ήτοι τον Χριστόν, έχει τον διάβολον. Και όποιος έχει τον διάβολον, έχει όλα τα κακά, και όλας τας αμαρτίας τας κάμνει. Λοιπόν, αδελφοί μου, εγώ μέλλω να σας αφήσω υγείαν και να πηγαίνω, και δεν ηξεύρω άλλην φοράν αν με αξιώση ο Θεός να σας απολαύσω εδώ σωματικώς ή όχι. Άλλο δεν έχω να σας αφήσω παρηγορίαν, σκέπην, φυλακτόν, παρά αυτό το διαμάντι. Μόνον να του έχετε στρώμα δια να στέκη. Αυτό το διαμάντι έχει όλα τα καλά των χριστιανών, ψυχικά και σωματικά, και καλότυχος εκείνος οπού ηξιώθη να το έχη εις την καρδίαν του, διότι έχει ένα πολύτιμον θησαυρόν.

2.- Η ωραία κόρη 

Ένας ασκητής παρεκάλεσε τον Θεόν να του φανερώσει πολλά μυστήρια. Και βγαίνοντας από το κελλί του να υπάγη εις μίαν χώραν, εις τον δρόμον οπού επήγαινεν, σμίγει με ένα άγγελον, μα δεν τον εγνώρισεν ο ασκητής ενόμισε πως ήτο άνθρωπος. Εις τον δρόμον (συνέχεια εδώ) Read more »

OI ΠΡΟΦΗΤΕΙEΣ TOY AΓIOY KOΣMA TOY AITΩΛΟΥ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 9th, 2011 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

OI ΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ TOY AΓIOY KOΣMA TOY AITΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

AG. KOSMAS

«Έκαστω δίδονται η φανέρωσις του Πνεύματος προς
το συμφέρον. Ω μεν γαρ δια του Πνεύματος δίδοται
λόγος σοφίας, άλλω δε λόγος γνώσεως κατά το αυτό
Πνεύμα, ετέρω δε πίστις εν τω αυτώ Πνεύματι, άλλω
δε χαρίσματα ιαμάτων εν τω αυτώ Πνεύματι άλλω δε
ενεργήματα δυνάμεων, άλλω δε προφητεία… Πάντα
δε ταύτα ενεργεί το έν και το αυτό Πνεύμα, διαιρούν
ιδία εκάστω καθώς βούλεται»
(Α΄ Κορ. 12,7-11)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο άγιος Κοσμάς, όπως και εις πρόλογον του παρόντος βιβλίου εσημιώσαμεν, δεν είχε μόνον το χάρισμα της διδασκαλίας, δεν είχε μόνον το χάρισμα του ποιείν θαύματα, αλλ’ είχεν ακόμη και το χάρισμα της προφητείας. Ο Άγιος ήτο προφήτης, προφήτης μ.Χ. Διότι υπάρχει προφητικόν χάρισμα και μετά της ενανθρώπησιν του Θείου Λόγου, ως εκτός άλλων μαρτυρεί και η έμπροσθεν περικοπή της επιστολής του μακαρίου αποστόλου των εθνών Παύλου.
Ο δια προσευχής, νηστείας και πάσης ασκήσεως καθαρθείς νους του Αγίου εγένετο ακηλίδωτον κάτοπτρον της Θεότητος, εδέχετο τας ελλάμψεις του Αγίου Πνεύματος και ως από υψηλλοτάτης κορυφής έβλεπεν ό,τι δεν ηδύναντο οι πολλοί των ανθρώπων να ίδουν. Το καθαρόν της διανοίας του όμμα έβλεπε το απώτερον μέλλον ως παρόν και προέλεγε γεγονότα, εκ των οποίων άλλα μεν μετά παρέλευσιν ετών και δκαετηρίδων πολλών συνέβησαν, άλλα δε δεν εκπληρώθησαν ακόμη και αναμένουν την εκπλήρωσίν των εις το προσεχές μέλλον. Η προφητική του δύναμις, δια της οποίας διέκρινε τα άγνωστα, εβύθιζε το βλέμμα εις το ψυχικόν βάθος των συνομιλητών του, και προέβλεπε τα γεγονότα, προεκάλει δε τον θαυμασμόν και αυτών των απίστων. Ούτω λέγεται ότι ο Αλή πασάς εις μουσουλμάνον όστις είχε σκανδαλισθή δια την τιμήν που απέδιδεν εις τον Άγιον, είπε: «Πω! Είσαι ζουρλό, καημένε Σέχη. Νάξερες, δεν έλεες έτζι. Τούτο το καλόγερο, ωρέ Χατζή, ήτο αληθινό προφήτη… Ήρθε σπίτι μου στο Τεπελένι και με ευχήθηκε, ωρέ, και είπε όλα όσα έκαμα, σαν να τάχε γράμμένα στο κιτάπι».
0 άγιος Κοσμάς όντως προφήτευε! Πλείστοι προφητικοί λόγοι αυτού διεσώθησαν δια της παραδόσεως από γενεάς εις γενεάν μεταδιδόμενοι. Εκάστη πόλις ή χωρίον εξ εκείνων, τα οποία επισκέφθη ο μέγας ούτος ιεραπόστολος, κάποιον προφητικόν λόγον του διασώζει. Βεβαίως δύσκολον είνε να περισυλλέξη τις όλας τας προφητείας του Αγίου, και ακόμη δυσκολώτερον να απαλλάξη τον πυρήνα της προφητείας από τον φλοιόν, το περίβλημα, το οποίον εις πολλάς εξ αυτών προσέδωκεν ο λαός.
Η ανάμνησις του προφητικού χαρίσματος του αγίου Κοσμά ζωηροτέρα διατηρέιται εις την Ήπειρον, ελευθέραν και υπόδουλον. Άξιον ιδιαιτέρας μνείας είνε το γεγονός, ότι κατά την νικηφόρον προέλασιν των ελληνικών στρατευμάτων εις την Β. Ήπειρον κατά τον Ελληνοϊταλικόν πόλεμον του 1940-41, στρατιωτική μονάς υπό τον Μάστρου Αιτωλικού έφεδρον ανθυπολοχαγόν Νικ. Ι. Τσακαλώζον, δημοδιδάσκαλον, διανυκτερεύουσα εις το χωρίον Προγονάτι της περιφέρειας Κουρβέλεσι, ανεκάλυψεν εις αλβανικήν γλώσσαν χειρόγραφον, όπες περιείχε νέας ανεκδότους προφητείας του αγίου Κοσμά. Αυταί μεταφερθείσαι εις την Ελληνικήν γλώσσαν εδημοσιεύθησανμ εις το περιοδικόν «Ηπειρώτικη Εστία» (αριθμ. τευχών 51-53/1956, σελ. 678).
Ας προς δε το αντικείμενον, εις το οποίον αποβλέπουν αι προφητίαι, εξ αυτών άλλαι μεν αναφέρονται εις την απελευθέρωσιν του Έθνους, η οποία εις τα τρέμοντα χείλη του Αγίου εφέρετο ως «το ποθούμενον», άλλαι δε εις το μέλλον προσώπων και πόλεων, και άλλαι τέλος προλέγουν την εξέλιξιν του κόσμου εις το απώτερο μέλλον, τας καταπληκτικάς εφευρέσεις και ανακαλύψεις εν ταις εσχάταις ημέραις.
Όσας προφητείας ηδυνήθημεν ν’ ανεύρωσιν εις βιβλία, εφημερίδας και περιοδικά, δημοσιεύομεν μετά τινών αναγκαίων παρατηρήσεων κάτωθι του κειμένου και υποσημειώσεων. Σήμερον ίσως αι δημοσιευόμεναι προφητείαι δεν κάμνουν τόσην εντύπωσιν εις τους αναγνώσταςμ αλλ’ εις τας ημέρας της ζωής του Αγίου, οι εις την απελευθέςρωσιν το Γένος εμαρτύρει καθημερινώς κάτω από την φρικτήν δουλείαν της ημισελήνου, οι προφητικοί λόγοι του Αγίου, οι εις την απελευθέρωσιν του Γένους ιδία αναφερόμενοι, εξήσκουν τεραστίαν επίδρασιν επί των πνευμάτων των υποδούλων, ανεπτέρωνον το ηθικόν αυτών και ως ζωογόνος ήλιος ελπίδων κατηύγαζον το Πανελλήνιον. Είνε δε γεγονός ότι οι ήρωες του 1821 ενεθαρρύνοτνο εις τον υπέρ όλων αγώνα ενθυμούμενοι τας προφητείας του Αγίου, και προς τον Θεόν της δικαιοσύνης απευθυνόμενοι τας πρεσβείας του αγίου Κοσμά επεκαλλούντο δια την νικηφόρον έκβασιν του απολευθερβτικού των αγώνος, ως δεικνύει το δίστιχον τούτο:
«Βόηθα μας, άι – Γιώργη, και συ, άγιε Κοσμά, να πάρουμε την Πόλι και την Αγιά Σοφιά».


ΠΡΟΦΗΤEΙΕΣ

  • 1) «Αυτό μία μέρα θα γίνη Ρωμαίικο και καλότυχος όποιος ζήση σε εκείνο το βασίλειο».

    (Συνήθιζε να λέγη εις διάφορα μέρη της υποδούλου Ελλάδος, τα οποία μετά ταύτα απηλευθερώθησαν).

    2) «Ω ευλογημένο βουνό, πόσες ψυχές γυναικόπαιδα θα σώσης όταν έλθουν τα χαλεπά χρόνια!».

    (Είπε την προφητείαν αυτήν εν Σιατίστη και αλλαχού αντικρύζων τα βουνά, τα οποία κατά τους χρόνους της Ελληνικής Επαναστάσεως έγιναν κρησφύγετα των γυναικοπαίδων).

    3) «Καλότυχοι σεις, οι οποίοι ευρέθητε εδώ πάνω εις τα ψηλά βουνά, διότι αυτά θα σας φυλάξουν από πολλά δεινά. Θα ακούτε και δεν θα βλέπετε τον κίνδυνο. Τρεις ώρες ή τρεις μέρες θα υποφέρετε».

    (Ελέχθη εις την περιφέρειαν Σιατίστσης)

    4) «Το ποθούμενον θα γίνη στην Τρίτη γενεά. Θα το ιδούν τα εγγόνια σας»

    (Ελέχθη εν Χειμάρα. Η σπουδαιοτάτη αυτή προφητεία του Αγίου, η οποία έτρεφε την γλυκυτέραν ελπίδα του υπόδουλου Γένους, έλαβε καταπληκτικήν επαλήθευσιν. Διότι οι χρόνοι της απελευθερώσως του Έθνους είνε πράγματι η Τρίτη γενεά από των χρόνων που προεφήτευσεν αυτήν ο Άγιος, καθόσον, ως γνωστόν, εκάστη γενεά υπολογίζεται εις 25 έτη.

    5) «Θάρθη καιρός να σας πάρουν οι εχθροί σας και τη στάχτη από τη φωτιά, αλλά σεις να μην αλλάξετε την πίστι σας, όπως θα κάμουν οι άλλοι»

    (Ελέχθη εν Σιατίστη)

    6) «Σας λυπάμαι για την περηφάνεια, οπού έχετε. Το ποδάρι μου εδώ δεν θα ξαναπατήση. Και εάν δεν αφήσετε αυτά τα πράγματα που κάνετε, την αυθαιρεσία και ληστεία, θα καταστρφήτε. Σε κείνο το κλαρί, που κρεμάτε τα σπαθιά σας, θαρθή μια μέρα που θα κρεμάσουν οι γύφτοι τα όργανά τους».

    (Ελέχθη εις το χωριόν Άγιος Δονάτος Σουλίου)

    7) «Θάρθουν οι κόκκινοι σκούφοι κι ύστερα οι Άγγλοι επί 54 χρόνια, και κατόπιν θα γίνη Ρωμαίικο».

    (Ελέχθη εν Κεφαλληνία περί της απελευθερώσεως της Επτανήσου. Κόκκινοι σκούφοι ονομάζονταν οι Γάλλοι στρατιώται ως εκ του χρώματος των καλυμμάτων της κεφαλής κατά τους ναπολεοντείους χρόνους. Η προφητεία αυτή εύρε καταπληκτικήν εκπλήρωσιν, διότι μετά τους Ενετούς εις την Επτάνησον εγκαταστάθηκαν οι Γάλλοι, και μετά την αναχώρησιν τούτων ήλθον οι Άγγλοι, των οποίων η παραμονή διήρκησε 54 έτη).

    8) Τα όρια του Ρωμαίικου θάνε η Βωβούσα (ο ποταμός Αώος)».

    (Ελέχθη εν Παλαιά Άρτη)

    9) «Εκείθε θάρθη το Ρωμαίικο».

    (Την προφητείαν αυτήν είπεν ο Άγιος εν Πρεβέζη δεικνύων το μέρος της Στερεάς, από το οποίον θα προήρχετο ο στρατός της ελευθερίας. Η προφητεία επραγματοποιήθη τω 1912)

    10) «Τα βάσανα είνε ακόμη πολλά. Θυμηθήτε τα λόγια μου· προσεύχεσθε, ενεργείτε και υπομένετε στερεά. Έως ότου να κλείση αυτή η πληγή του πλατάνου, το χωριό σας θάνε σκλαβωμένο και δυστυχισμένο».

    (Ελέχθη εις Τσαραπλανά, το σημερινον Βασιλικόν της Ηπείρου. Η πληγή του πλατάνου έκλεισε τω 1912, έτος απελευθερώσεως της Ηπείρου).

    11) «Πότε θαρθή το ποθούμενον;», ηρώτησαν τον Άγιον εις Τσαπλανά της Ηπείρου. «Όταν σμίξουν αυτά», απάντησε ο Άγιος δεικνύων δύο δενδρύλλια.

    (Τα δενδρύλλια εμεγάλωσαν, επάχυναν και έσμιξαν τω 1912)

    12) «Το ποθούμενον θα έρθη όταν θαρθούν δύο πασχαλιές μαζί».

    (Πράγματι τω 1912 αι εορταί Ευαγγελισμού και Πάσχα συνέπεσαν)

    13) «Άμα κλείση το δένδρον και κλεισθή μέσα το παλούκι, τότε θα έλθη το ποθούμενον. Θα γίνη κάποιο σημάδι και να μη φοβηθήτε. Να πηγάινετε βασίλεμα ηλίου σ’εκείνα τα βουνά (της Ομάλιας και της Μερόπης), όπου θα γλυτώσουν πολλές ψυχές. Μαζί σας μη πάρετε τίποτε, μόνον τις ψυχές σας να γλυτώσετε. Και δεν θα βαστάξη το κακό περισσότερο από 24 ώρες».

    14) «Τα χωριά του κάμπου θα πάθουν χαλάστρα, ενώ στις ποδιές του Κισσάβου θα κοιμηθούν σκλάβοι και θα ξυπνήσουν ελεύθεροι».

    (Ελέχθη εν Λαρίση)

    15) «Αν το κυπαρρίσι αυτό ξεραθεί από την κορυφή, η Ελλάς θα ελευθερωθεί· αν ξεραθεί από κάτω δεν θα ελευθερωθει».

    [Ελέχθη εν Ζελενίτσα (Πρασιά) της Ευρυτανίας]

    16) «Με δυσκολία θάρθη».

    (Εννοείται το ποθούμενον)

    17) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στην Άσπρη Θάλασσα, θάρθη το ποθούμενον».

    18) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στα ελληνικά ύδατα, τότε θάρθη το ποθούμενον»

    19) «Όταν θα ιδήτε το χιλιάρμενο στα ελληνικά ύδατα, τότε θα λυθή το ζήτημα της Πόλης».

    20) «Θάρθη ξαφνικά. Να έχετε ένα σακκούλι σιτάρι κρεμασμένο στη θύρα. Αυτό θα σας εμποδίση φεύγοντας. Μη το αφήσετε. Να το πάρετε μαζί σας, για να φάνε τα παιδιά σας».

    21) «Στην Αυλώνα θα γίνη χαλασμός. Θα έλθουν στρατεύματα να ελευθερώσουν τον τόπον».

    22) «Στο Μπουκορμέ θα χυθή πολύ αίμα».

    23) «Όταν ακούετε ότι ο πόλεμος άρχισε, τότε κοντά είνε».

    24) «Όσα χωριά είνε κοντά σε δρόμο πολλά θα τραβήξουν».

    25) «Η Δρόπολις θα πάθη, διότι ο τόπος είνε γυμνός».

    26) «Η Δρόπολις θα είνε γεμάτη στρατεύματα».

    27) «Θα χαθεί η σοδιά της χρονιάς από την εύφορη Δρόπολι και – μάνα μου! – αίμα που έχει να χυθεί».

    28) «Λάκκοι και βράχοι στη Δρόπολι θα είνε γεμάτοι φεύγοντας».

    (Εις το αλβανικό χειρόγραφον, η προφητεία αυτή έχει ως εξής: «Τα βουνά, οι χαράδρες και οι κάμποι της Δρόπολις θα γεμίσουν προσφυγιά»).

    29) «Εις τα χωριά Πέμπελη σεις άδικα θα φοβάσθε· τίποτε δεν θα πάθετε. Μόνον τα παιδιά σας που θα είνε στους δρόμους θα κλαίτε».

    30) «Οι αντίχριστοι θα φύγουν, αλλά θάρθουν πάλι· έπειτε θα τους κινηγήσετε ως την Κόκκινη Μηλιά».

    31) «Θάρθη όταν έρθουν δύο καλοκαίρια και δύο πασχαλιές μαζί».

    32) «Ξένος στρατός θα έλθη, Χριστό θα πιστεύη, γλώσσα δεν θα ξέρη…».

    33) «Θάρθη και μια φορά ασκέρι ξένο που το Χριστό θα πιστεύει. Αλλά σεις δεν θα το ξέρετε».

    34) «Με άλλους θα κοιμηθήτε και με άλλους θα ξημερώσετε».

    35) «Θα ιδήτε τρεις φαμίλιες σ’ ένα σπίτι».

    36) «Εσείς θα πάτε να κατοικήσετε αλλού και άλλοι θάρθουν να κατοικήσουν σε σας».

    37) «Θα δήτε 40 άλογα να τα δένουν σε ένα παλούκι».

    38) «Πολλοί θα χάνωνται από την πείνα».

    39) «Οι πλούσιοι θα γίνουν πτωχοί και οι πτωχοί θα πεθάνουν».

    40) «Μια χούφτα μάλαμα μια χούφτα αλεύρι».

    41) «Θα έρθη καιρός που οι Ρωμιοί θα τρώγωνται αναμεταξύ τους. Εγώ συστήνω ομόνοιαν και αγάπην».

    42) «Θα ιδήτε και τακτικό στρατό, θα ιδήτε και ρέμπελο (αντάρτικο)· από αυτούς θα υποφέρετε».

    43) «Θα σας ζητήσουν τα ντουφέκια· να έχετε διπλά· να δώσετε το ένα και να κρατήσετε το άλλο. Ένα ντουφέκι εκατό ψυχές θα γλυτώση».

    44) «Θα έρθη καιρός που θα διευθύνουν τον κόσμο τα άλαλα και τα μπάλαλα».

    45) «Η αιτία του γενικού πολέμου θα είνε από τη Δαλματία».

    46) «Η αιτία του γενικού πολέμου θάρθη από τη Δαλματία. Πρώτα θα διαμελισθεί Αυστρία και ύστερα η Τουρκία».

    47) «Ο χαλασμός θα γίνη από ένα κασσιδιάρη».

    48) «Θα προσπαθούν να το λύσουν με την πέννα, μα δεν θα μπορούν. 99 φορές με τον πόλεμο και μια με την πέννα».

    49) «Αν βρεθούν 3 δυνάμεις σύμφωνες, τίποτε δεν θα πάθετε».

    50) Αν το ζήτημα λυθεί με τον πόλεμο, θα πάθετε πολλές καταστροφές· σε τρεις χώρες μια θα μείνη…».

    51) «Θα έρθη καιρός που δεν θα ακούτε (=μαθαίνετε) τίποτε».

    52) «Ό,τι σας ζητούν, να δίνετε· ψυχές μόνον να γλυτώνετε».

    53.    «Αν βρίσκουν στο δρόμο ασήμι, δεν θα σκύβουν να το πάρουν. Για ένα όμως στάχυ θα σκοτώνωνται ποιος να το πρωτοπάρη…».

    54.    «Το κακό θα σας έρθη από τους διαβασμένους».

    55.    «Ή τρεις μέρες ή τρεις μήνες ή τρία χρόνια θα βαστάξη».

    56.    «Θάρθη καιρός που δεν θα υπάρχη αυτή η αρμονία που είνε σήμερα μεταξύ λαού και κλήρου».

    57.    «Οι κληρικοί θα γίνουν οι χειρότεροι και οι ασεβέστεροι των όλων».

    58.    «Στην Πόλι θα χυθεί πολύ αίμα που τριχρονίτικο δαμάλι θα πλέξη(=πλεύση)».

    59.    «Καλότυχος όποιος ζήσει μετά το γενικό πόλεμο. Θα τρώγη με ασημένιο κουτάλι…».

    60.    «Μετά το γενικό πόλεμο θα ζήση ο λύκος με το αρνί».

    61.    «Θάρθη πρώτα ένα ψευτορωμαίικο· να μην το πιστέψετε θα φύγη πίσω».

    62.    «Θα μαζωχτή το χιλιάρμενο στο Σκάλωμα (Άγιοι Σαράντα) και θάρθουν κοκκινογέλεκοι, να πολεμήσουν για σας».

    63.    «Οι Τούρκοι θα φύγουν, αλλά θα ξανάρθουν πάλι και θα φθάσουν ως τα Εξαμίλια. Στο τέλος θα τους διώξουν εις την Κόκκινη Μηλιά. Από του Τούρκους το 1/3 θα σκοτωθεί, το 1/3 θα βαπτισθή και μονάχα το 1/3 θα πάει στην Κόκκινη Μηλιά».

    64.    «Τόσα πολλά θα γίνουν, που οι μανάδες θα γεννήσουν πρόωρα από το φόβο τους».

    65.    «Ζώα δεν θα μείνουν· θα τα φάνε. Φάτε και σεις μαζί μ’αυτούς. Στα Τζουμέρκα θα πάρετε σπόρο».

    66.    «Σπίτια μεγάλα μη κάμνετε. Λιάσες να κάμνετε να μη σας έρχονται μέσα».

    67.    «Θα σας επιβάλουν μεγάλο και δυσβάστακτο φόρο, αλλά δεν θα προφθάσουν».

    68.   «Θα βάλουν φόρο στις κόττες και στα παράθυρα».

    69.    «Θα ζητήσουν να σας πάρουν και στρατιώτας. Δεν θα προφθάσουν όμως».

    70.    «Οι Τούρκοι θα μάθουν το μυστικό 3 μέρες γρηγορώτερα από τους Χριστιανούς».

    71.    «Όταν ακούσετε ότι ο πόλεμος πιάστηκε από κάτω, τότε κοντά θα είνε».

    72.    «Αν ο πόλεμος πιαστή από κάτω, λίγα θα πάθετε· αν πιαστή από πάνω, θα καταστραφήτε».

    73.    «Οι βράχοι και οι λάκκοι θα είνε γεμάτοι κόσμο».

    74.    «Θάρθη ξαφνικά· ή το βόδι στο χωράφι ή το άλογο στ’αλώνι».

    75.    «Λυπηρόν είνε να σας το ειπώ· σήμερον, αύριον καρτερούμεν δίψες, πείνες μεγάλες που να δίδωμεν χιλιάδες φλουριά και να μην ευρίσκομεν ολίγον ψωμί».

    76.    «Μετά τον πόλεμο οι άνθρωποι θα τρέχουν μισή ώρα δρόμο, για να βρίσκουν άνθρωπο και να τον κάμουν αδελφό».

    77.    «Αμπέλια μη φυτεύετε, διότι θα χαλάσουν καθώς εκείνα στη Δρυϊνούπολι».

    78.    «Θα γίνει ένα χαρτοβασίλειο, που θα έχει μέγα μέλλον στην Ανατολή».

    79.    «Ο κόσμος τόσον θα πτωχεύση, που θα ζώνεται με κλιματσίδες».

    80.    «Κ αιτία θα έλθη από τα Δειλειατά».

    81.    «Η Γαλλία θα ελευθερώση πολλά ελληνικά μέρη και ιδίως οι Ιταλοί».

    82.    «Η Γαλλία θα ελευθερώση την Ελλάδα, την Ήπειρο η Ιταλία».

    83.    «Από τρία μπουγάζια στενά, Κρά, Κράψη και Μουζίνα, θα περνούν πολλά στρατεύματα για την Πόλι. Καλόν είνε τα γυναικόπαιδα να βγουν στα βουνά. Θα σας ρωτούν αν είνε μακρυά η Πόλι· εσείς να μη λέτε την αλήθεια, διότι θα σας κακοποιήσουν. Ο στρατός αυτός δεν θαφθάσει εις την Πόλι, στη μέση του δρόμου θα μάθει ότι ο πόλεμος ετελείωσε».

    84.    «Θα έρθη καιρός, που θα φέρη γύρες ο διάβολος με το καλάθι του».

    85.    «Θα βλέπετε να πηγαίνουν άλλοι επάνω και άλλοι κάτω».

    86.    «Η λευτεριά θάρθη από κάτω από όπου χύνονται τα νερά».

    87.    «Από πάνω και από τη σκάλα χαασμό μη περιμένετε».

    88.    «Ένα ψωμί θα χαθή το μισό, και ένα ολόκληρο».

    89)   «Θα έρθη καιρός που μια γυναίκα θα διώχνη δέκα Τούρκους με τη ρόκα».

    90)    «Τον Πάπαν να καταράσθε, διότι αυτός θα είναι η αιτία».

    91)    «Ο χαλασμός στον τόπο θα γίνη από ένα όνομα αξιωματούχου…(δυσανάγνωστον)».

    92)    «Πολλά χωριά θα καταστραφούν, οι τρεις χώρες θα γίνουν μία».

    93)    «Να έχετε τρεις θύρες· αν σας πιάσουν τη μία, να φεύγετε από την άλλη».

    94)    «Πίσω από τη μία θύρα να κρυφθή κανείς, γλυτώνει· θα είναι βιαστικό».

    95)    «Να παρακαλήτε να είναι μέρα και όχι νύκτα, καλοκαίρι και όχι χειμώνας».

    96)    «Οι άνθρωποι θα μείνουν πτωχοί, γιατί δεν θάχουν αγάπη στα δένδρα».

    97)    «Οι άνθρωποι θα καταντήσουν γυμνοί, γιατί θα γίνουν τεμπέληδες».

    98)    «Από ψηλά, μέσα από το λιμάνι θάρθη ο χαλασμός».

    99)  «Θα σας ρίξουν παρα πολύ· θα σας ζητήσουν να τον πάρουν πίσω, αλλά δεν θα μπορέσουν».

    100)  «Εσείς θα σώσετε άλλους και οι άλλοι εσάς».

    101)  «Εσείς θα φύγετε απ’ τ’ αριστερά βουνά· από τη δεξιά μεριά όχι· από τις σπηλιές μη φοβάστε».

    102)   «Θαρθή ξαφνικά· τα’ άλογα θ’ απομείνουν ζεμένα στις δουλειές τους και σεις θα φύγετε».

    103)   «Θάνε όγδοος αιώνας που θα γίνουν αυτά».

    104)   «Να κρυφθήτε ή κοντά στην πόρτα ή κοντά στην πλάκα, αν είναι βιαστικό και γρήγορο».

    105)  «Πολλά θα συμβούν. Οι πολιτείες θα καταντήσουν σαν παράγκες».

    106)   «Θαρθεί καιρός που θα βγει ο καταραμένος δαίμονας από το καυκί του».

    107)   «Θαρθεί μια φορα ένας ψευτοπροφήτης· μη τον πιστέψετε και μη τον χαρήτε. Πάλι θα φύγη και δεν θα μεταγυρίση».

    108)  «Θαρθεί καιρός που οι χριστιανοί θα ξεσηκωθούν ο ένας κατά του άλλου».

    109)  «Νάχετε το σταυρό στο μέτωπο, για να σας γνωρίζουν ότι είσθε χριστιανοί».

    110)   «Δεν θα φθάση ο στρατός στην Πόλι· στη μέση του δρόμου θάρθη το μαντάτο, ότι έφθασε το ποθούμενο».

    111)  «Πήγαινε και στο δρόμο θ’ ανταμειφθής».

  • (Ελέχθη εν Δερβιτσάνη περί τινος, όστις ειρωνεύθη τον Άγιον. Ούτος μετ’ ολίγον ετραυματίσθη καθ’ οδόν υπό τινος εχθρού του).

  • 112)   «Ειπέ εις τα είδωλα εκείνα να μην έρθουν εδώ, αλλά να γυρίσουν εις τα οπίσω».

  • (καθώς ο Άγιος εδίδασκεν εις Άσσον της Κεφαληνίας, διέκοψε μίαν στιγμήν το κήρυγμά του και απέστειλεν έναν ακροατήν του εις την οικίαν του άρχοντος του οποίου ειπών τους λόγους τούτους. Ούτος απελθών εύρε 4 κυρίας της αριστοκρατίας ασεμνώς ενδεδυμένας, «κατά τον τότε ενετικόν συρμόν ξεστήθωτες», αι οποίαι ήσαν έτοιμοι να έλθουν και παρακολουθήσουν το κήρυγμα του Αγίου).

    113.    «Φτιάνετε σπίτια τορνευτά και δεν πρόκειται να κατοικήσετε σ’ αυτά».

  • (Είπε τούτους λόγους ο Άγιος εις Άσσον της Κεφαληνίας, όταν μίαν ημέραν διήρχετο προ μίας νεοκτίστου οικίας. Μετ’ ολίγον όλοι οι ιδιοκτήται απέθανον πλην μιας μοναχής).

    114.    «Το παιδί αυτό θα προκόψει, θα κυβερνήση την Ελλάδα και θα δοξασθεί».

  • (Ελέχθη περί του Ιωάννου Κωλέτη).

    115.    «Θα γίνης μεγάλος άνθρωπος, θα κυριεύσης όλη την Αρβανιτιά, θα υποτάξης την Πρέβεζα, την Γάργα, το Σούλι, το Δέλβινο, το Γαρδίκι και αυτό το τάχτι του Κουρτ πασά. Θα αφήσης μεγάλο όνομα στην οικουμένη. Αυτή είνε η θέλησι της θείας πρόνοιας. Ενθυμού όμως εις όλην την διάρκειαν της εξουσίας σου να αγαπάς και να υποερασπίζεσαι τους χριστιανούς, αν θέλης να μείνη η εξουσία εις τους διαδόχους σου».

  • (Ελέχθη εν Τεπελένι περί του Αλή πασά).

    Εκτός τούτου, ο άγιος Κοσμάς εις το Δελβικάκιον, όπου δεν είχε τύχει καλής υποδοχής εκ μέρους των κατοίκων, προφήτευσε και την γέννησιν του Αλή πασά, ειπών ότι θα γεννηθή θηρίον, το οποίον θα τους επολέμει. Και όχι μόνον περί του Αλή πασά, αλλά και περί άλλων προσώπων προεφύτευσεν ο άγιος Κοσμάς. Ούτως, ότε εις Κεφαλληνίαν συνήντησε τον πρεσβύτατον κατά την ηλικίαν ιερομόναχον Γ. Κλαδάν, αρχιερατικόν επίτροπον, προσεφώνησε τούτον ως αρχιεπίσκοπον. Πράγματι δε μετ’ ολίγον χρόνον εγένετο ούτος αρχιεπίσκοπος. Εις την Κεφαλληνίαν επίσης εξέφερε μίαν προφητείαν δια τον πλοίαρχον Αντώνιον Γκεντιλίνην, όστις με το πλοίον του μετέφερε τον Άγιον εις την Άσσον. Όταν ο πλοίαρχος εξωμολογήθην εις τον Άγιον, απέκρυψεν απ’ αυτού ένα σφετερισμόν φεσίων, τον οποίον είχε κάμει εις βάρος συνεταίρου του όστις εναυάγησε και επνίγη εις την Μαύρην Θάλασσαν. Ο Άγιος, με την προφητικήν δύναμιν που είχεν, υπενθύμισε προς έκπληξιν πάντων το γεγονός τούτο εις τον πλοίαρχον και προέτρεψεν αυτόν ν’ αποστείλη το αντίτιμον των φεσίων εις τους συγγενείς του θύματος η, εάν δεν υπήρχον συγγενείς, ν’ αποστείλη τούτο εις τον δεσπότην της Σμύρνης, ίνα διανείμη αυτό εις τους πτωχούς. Άλλοτε πάλιν ο Άγιος, κηρύττων εις την θέσιν Άγιοι Πάντες της Ι. Μονής Προυσού μόλις αντικτυσεν άγνωστον τινα, ο οποίος είχε φονεύσει ένα μοναχόν, αμέσως διείδε τον εγκληματίαν, αυτός δε ηναγκάσθη προ της θεϊκής ακτινοβολίας του Αγίου και ωμολόγησε το έγκλημά του.

    116)   «Θα βγούν πράγματα από τα σχολεία που ο νους σας δεν φαντάζεται».

    117)  «Θα δήτε στον κάμπο αμάξι χωρίς άλογα να τρέχη γρηγορώτερα από τον λαγό».

    118)  «Θαρθεί καιρός που θα ζωσθεί ο τόπος με μία κλωστή».

    119)   «Θαρθή καιρός που οι άνθρωποι θα ομιλούν από ένα μακρυνό μέρος σε άλλο, σαν νάνε σε πλαγινά δωμάτια, π.χ. από την Πόλι στη Ρωσία».

    120)  «Θα δήτε να πετάνε οι άνθρωποι στον ουρανό σαν μαυροπούλια και να ρίχνουν φωτιά στον κόσμο. Όσοι θα ζουν τότε θα τρέξουν στα μνήματα και θα φωνάζουν: Εβγάτε σεις οι πεθαμένοι να μπούμε μεις οι ζωντανοί».

    121)  «Το κακόν θα έλθη μέχρι τον Σταυρόν και δεν θα μπορέσει να πάη κάτω. Μη φοβηθήτε. Μη φύγετε από τα σπίτια σας».

  • (Ελέχθη εις την περιοχήν Πολυνερίου Γρεβενών. Πράγματι τω 1940 οι Ιταλοί έφθασαν μέχρι την τοποθεσίαν Σταυρός, όπου είχε κηρύξει ο Άγιος, και εσταμέτησαν).

    122)  «Όταν θα πέση ο κλώνος (που είναι στημένος ο Σταυρός), θα γίνη μεγάλο κακό, που θα έλθη από μέρος όπου θα δείξη ο κλώνος· και όταν θα πέση το δένδρον, θα γίνη ένα μεγαλύτερον κακόν».

  • (Ελέχθη εις το χωρίον Τσιράκι (σήμερον Άγιος Κοσμάς) Γρεβενών. Πράγματι τω 1940 έπεσεν ο κλώνος και ο Σταυρός προς το μέρος της Αλβανίας, όθεν επετέθησαν οι Ιταλοί, και τω 1947 το δένδρον, ότε η περιοχή κατεστράφη εντελώς από τον συμμοριτοπόλεμον».

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ (ΔΙΔΑΧΗ Β΄)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Οκτ 27th, 2010 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

ΑΠΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

ΔΙΔΑΧΗ Β΄

Η παραβολή του σπορέως

AG.-KOSMAS13«Ιδού εξήλθεν ο σπείρων του σπείραι τον σπόρον αυτού. Και εν τω σπείρειν αυτόν ο μεν έπεσε παρά την οδόν, και κατεπατήθη, και τα πετεινά του ουρανού κατέφαγον αυτό και έτερον έπεσεν εις την πέτραν και φυέν, ανατείλαντος του ηλίου δια το μη έχειν ικμάδα εξηράνθη και έτερον έπεσεν ανάμεσον των ακανθών και έπνιξαν αυτό και άλλο έπεσεν εις την αγαθήν γην και φυέν εποίησεν ο μεν τριάκοντα, ο δε εξήκοντα, ο δε εκατόν. Ταύτα λέγων εφώνει ο έχων ότα ακούειν, ακουέτω».

Γράφει ο άγιος απόστολος και ευαγγελιστής Ματθαίος εις το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον: Ήτο ένας γεωργός και εβγήκεν από το σπίτι του, επήρε σπόρον και επήγαινε να σπείρη εις τους αγρούς του. Και εκεί οπού έσπερνεν, άλλος σπόρος έπεσεν εις την οδόν, άλλος εις την πέτραν, άλλος εις τας ακάνθας και άλλος εις την καλήν γην. Εκείνος ο σπόρος οπού έπεσεν εις την οδόν δεν εφύτρωσε, διότι η γη ήτο σκληρά και κατεπατημένη και ήλθον τα πετεινά και τον έφαγον και έμεινε η οδός άκαρπος. Άλλος σπόρος είχεν ολίγον χώμα, εφύτρωσεν, αλλ’ ευθύς οπού εβγήκεν ο ήλιος, ως μη έχων ρίζαν εξηράνθη και έμεινε άκαρπος και αυτός ο σπόρος. Άλλος έπεσεν ανάμεσα εις τα αγκάθια, εφύτρωσε και αυτός, αλλά βγήκαν και τα αγκάθια και τον έπνιξαν και αυτόν. Εκείνος οπού έπεσεν εις την καλήν γην εκαρποφόρησε. Π.χ. έσπειρεν ένα κιλόν και έκαμεν εκατόν. Άλλος έπεσεν εις κατωτέραν γην και έκαμεν εξήκοντα, άλλος εις έτι κατωτέραν και έφερε τριάκοντα.

Η ερμηνεία της παραβολής

παραβ. σπορεοςΜου φαίνεται ότι εκαταλάβατε αυτήν την παραβολήν. Αλλά δια να εννοήσητε καλύτερα, λέγομεν και τα ακόλουθα και προσέχετε ν’ ακούσητε τους λόγους του ιερού Ευαγγελίου. Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός έχει πολλά και διάφορα ονόματα. Λέγεται Θεός, Υιός Θεού, Υιός ανθρώπου, σοφία, ζωή, ανάστασις και γεωργός. Ο Κύριος λοιπόν εβγήκεν από τον οίκον Του, δηλαδή από τους πατρικούς κόλπους, δια της ενσάρκου οικονομίας· κατεδέχθη ο Υιός και Λόγος του Θεού και εσαρκώθη εις την κοιλίαν της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος· όλος μέσα εις την κοιλίαν της Θεοτόκου και όλος πανταχού παρών. Και καθώς ένας άνθρωπος ημπορεί να είνε ο νους του όλος εις την πόλιν και όλος εις τον οίκον του, και πάλιν όλος ο νους του να είνε μέσα εις το κεφάλι του, ο άνθρωπος οπού είνε πλάσμα του Θεού έχει αυτό το χάρισμα, και ο Θεός δεν δύναται να είνε όλος εις τους ουρανούς, και όλος εις κάθε μέρος; Ούτως εβγήκεν, αδελφοί μου, ο Κύριος από τον οίκον του και επήρεν σπόρον να σπείρη τα χωράφια του, τας καρδίας των ανθρώπων. Ποίος είνε ο σπόρος; Το άγιον Ευαγγέλιον, το να πιστεύωμεν και να βαπτιζώμεθα εις το όνομα του Πατρός, και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και να έχωμεν την αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας. Ποία είνε η οδός; Είνε ο υπερήφανος άνθρωπος, οπού είνε σκληρά και καταπατημένη η καρδιά του από τας βιωτικάς μερίμνας ακούει τον λόγον, αλλά δεν εμβαίνει εις την καρδίαν του, και έρχονται οι δαίμονες και παίρνουν τον λόγον του Θεού, και μένει άκαρπος, ήγουν χωρίς ψυχικήν ωφέλειαν. Πέτρα είνε η καρδιά εκείνου οπού ακούει τον λόγον του θεού και τον δέχεται μετά χαράς, μα έχει ολίγην ευλάβειαν εις τον Χριστόν, και άμα του έλθη ο πειρασμός, τον αρνείται και πηγαίνει με τον διάβολον. Άκανθαι είνε εκείνος οπού ακούει τον λόγον του Θεού, και ύστερον έρχονται τα πονηρά πάθη και τον πνίγουν, και μένει και αυτός άκαρπος. Η καλή γη είνε ο τέλειος άνθρωπος, όστις έφερεν εκατόν, ο μεσαίος εξήκοντα και ο κατώτερος τριάκοντα.
Μα το κεκρυμμένον νόημα της παραβολής δεν το εννοήσατε, και πρέπει εις έκαστον μέρος να ειπώμεν από ένα παράδειγμα.

Παραδείγματα
προς κατανόησην της παραβολής
Μανασσής, ο βασιλεύς των εβραίων

Τον παλαιόν καιρόν ήτο ένας βασιλεύς των Εβραίων λεγόμενος Μανασσής, ο οποίος τους εβασάνιζε με πολλά παιδευτήρια. Τον εσυμβούλευαν οι προφήται και διδάσκαλοι να κυβερνά τον λαόν με πραότητα, αλλ’ αυτός δεν ήκουε τον λόγον του Θεού, δεν μετανόησε. Βλέπων ο Θεός την κακήν του γνώμην τι κάμνει; Σηκώνει έναν βασιλέα από την ανατολήν και τον πολεμεί και τον παίρνει σκλάβον, και τον κλειδώνει μέσα εις ένα καζάνι δια να τον κάψη. Τι κάμνει εκεί ο Μανασσής, μέσα εις το χάλκωμα; Ενεθυμήθη τας αμαρτίας του, έκλαυσε, παρακάλεσε τον Θεόν να τον ελευθερώση και πλέον δεν αμαρτάνει. Βλέπων ο Θεός την καλήν του γνώμην ήκουσε την μετάνοιάν του, εδέχθη τα δάκρυά του και έστειλεν έναν άγγελον και τον ελευθερώνει από εκείνον τον κίνδυνον. Ύστερον επώλησε τα πράγματά του και τα έδωσεν ελεημοσύνην και υπήγε και ασκήτευεν εις όλην του τη ζωήν με νηστείας, αγρυπνίας, προσευχάς, και επήγεν εις τον παράδεισον να χαίρεται πάντοτε. Ανίσως, αδελφοί μου, και είνε κανείς από σας και είνε σκληρόκαρδος ωσάν τον Μανασσήν και ενθυμηθή τας αμαρτίας του και μετανοήση και κλαύση, ας είνε βέβαιος ότι δέχεται την μετάνοιάν του καθώς του Μανασσή.

Πέτρος ο απόστολος

ap-petrow-arnΝα είπωμεν δε και δια την πέτραν έχομεν πολλά, αλλά μόνον ένα παράδειγμα θα ειπώμεν, του αποστόλου Πέτρου. Τη Μεγάλη Πέμπτη το εσπέρας ηξεύροντας ο Κύριος ως καρδιογνώστης Θεός όλα τα μέλλοντα, και μάλιστα την καρδίαν των Εβραίων και του Ιούδα, εκάθησε και εδίδαξε τους αγίους Αποστόλους πολλά και διάφορα νοήματα. Μεταξύ των άλλων τους είπε και τούτον τον λόγον: Να ηξεύρετε ότι ένας από σας θα με πωλήση εις τους Εβραίους δια τριάντα φλωρία, και θα με περιγελάσουν οι Εβραίοι, θα με υβρίσουν, θα με δείρουν και θα με σταυρώσουν. Όμως μη λυπείσθε, διότι εγώ θέλω να σταυρωθώ, δια να σταυρώσω την αμαρτίαν και τον διάβολον, και να δώσω ζωήν εις τους ανθρώπους, και την τρίτην ημέραν ν’ αναστηθώ και να χαροποιήσω υμάς και τον ουρανόν και την γην, και να φαρμακώσω τον Άδην και τους Εβραίους και μάλιστα τον διάβολον. Μάθετε δε και τούτο, μαθηταί μου, ότι τότε θα με αφήσετε όλοι και θα φύγετε. Απεκρίθη ο Πέτρος και λέγει: Κύριε, όλοι και αν σε αρνηθούν, εγώ δεν σε αρνούμαι ποτέ. Του λέγει ο Κύριος: Πέτρε, μη καύχεσαι. Όχι, Κύριε, είμαι έτοιμος να χύσω και το αίμα μου δια την αγάπην σου. Του λέγει ο Κύριος: Καλά Πέτρε ο καιρός θέλει το δείξει. Λέγει ο Πέτρος: Όχι, Κύριε, μη γένοιτο να σε αρνηθώ ποτέ. Λέγει του ο Κύριος: Εσύ οπού λέγεις ότι με αγαπάς, θα με αρνηθής απόψε πριν λαλήσει ο πετεινός δις, θα με αρνηθής τρίς. Διότι καλύτερα ήξευρεν ο Κύριος την καρδίαν του Πέτρου παρά ο ίδιος. Πάλιν λέγει ο Πέτρος: Όχι Κύριε όλοι αν σε αρνηθούν, εγώ δεν σε αρνούμαι. Του λέγει ο Κύριος: Το συτάρι όταν το πυρώση ο ήλιος, τότε φαίνεται πως είνε ριζωμένον, αν δεν ξηρανθή. Ομοίως και κάθε χριστιανός όταν του έλθη πειρασμός και δεν αρνηθή τον Χριστόν, τότε είνε αληθής χριστιανός.
Ήλθεν η ώρα, παρεδώθη ο κύριος θεληματικώς εις τους Ιουδαίους ευθύς έφυγον οι Απόστολοι, καθώς είπεν ο Κύριος επήραν οι Εβραίοι τον Χριστόν και τον επήγαν εις τα παλάτια του Άννα και Καϊάφα και ήρχισαν να τον εξετάζουν πόθεν είνε. Επήγεν ο Πέτρος και ίστατο μακρόθεν δια να ιδή τα πάθη του Χριστού μας. Έρχεται ένας Εβραίος και λέγει του Πέτρου: Και συ μαζί με τον Χριστόν είσαι; Απεκρίθη ο Πέτρος: Όχι, δεν τον γνωρίζω τι άνθρωπος είνε. Ακούετε, αδελφοί μου, τι έκαμεν ο Πέτρος; Ηρνήθη τον Χριστόν και υπήγεν με τον διάβολον. Πρωτύτερα έστεκε να ιδή τι κάμνουν του Χριστού, ύστερον εκοίταζε την πόρταν να φύγη. Έρχεται και άλλος και λέγει του Πέτρου: Και συ μαζί με τον Χριστόν είσαι; Λέγει πάλιν ο Πέτρος: Δεν ηξεύρω τι μου λέγεις. Όταν εζύγωσε κοντά εις την πόρταν να φύγη, τον πιάνει κι άλλος Εβραίος και του λέγει: και συ μαθητής του είσαι; Λέγει ο Πέτρος: Να έχω το ανάθεμα αν τον ηξεύρω αυτόν τον άνθρωπον. Ακούετε, αδελφοί μου, ότι εκείνος, όστις έλεγεν ότι χύνει το αίμα του δια την αγάπην του Χριστού, τώρα τον αρνείται; Και καθώς ηρνήθη το τρίτον, ω του θαύματος: ελάλησεν ο πετεινός, καθώς είπεν ο Κύριος. Ακούσας ο Πέτρος τον πετεινόν ενεθυμήθη τον λόγον του Κυρίου, και εξέλθων έξω έκλαυσε με μαύρα δάκρυα, και εις όλην του την ζωήν, όταν ήκουε τον πετεινόν, έκλαιεν ενθυμούμενος την άρνησιν. Εσταυρώθη ο Κύριος, ανέστη την τρίτην ημέραν, εφανερώθη εις τας μυροφόρους και τας λέγει: Υπάγετε και είπατε εις τους Αποστόλους και εις τον Πέτρον ότι ανέστην, και τους περιμένω εις την Γαλιλαίαν. Διατί εξεχώρησε τον Πέτρον; Δια να μάθη ότι εδέχθη την μετάνοιάν του ο Κύριος και τον εσυγχώρησεν. Επήγαν οι Απόστολοι εις τον Χριστόν και έλαβον την χάριν του Παναγίου Πνεύματος. Επήγε και ο Πέτρος, αμή έστεκε σκυθρωπός. Του λέγει ο Κύριος: Πέτρε, με αγαπάς; Και τον ερώτησεν τρεις φοράς, εις διόρθωσιν των τριών αρνήσεων, και τον επανέφερεν εις την πρώτην του αξίαν.
Έπειτα διήλθε δύσιν και ανατολήν και έκαμε χιλιάδες χριστιανούς. Τον συνέλαβε ένας βασιλεύς της Ρώμης και του έλεγε να αρνηθή τον Χριστόν και να προσκυνήση τα είδωλα. Ο δε Πέτρος του λέγει: δεν τον αρνούμαι. Όθεν τον εσταύρωσε με το κεφάλι κάτω και παρέδωκε την αγίαν του ψυχήν εις χείρας του Χριστού μας και επήγεν εις τον Παράδεισον.

Οσία Μαρία η Αιγυπτία

Να είπωμεν και δια τα αγκάθια. Η οσία Μαρία από δώδεκα χρονών κορίτσι έπεσεν εις τας χείρας του διαβόλου ημέραν και νύκτα ευρίσκετο εις την αμαρτίαν. Την εφώτισεν ο ελεήμων Θεός και φεύγει από τον κόσμον και πηγαίνει εις την έρημον. Εκεί ασκήτευε σαράντα χρόνους, και εκαθαρίσθη και έγινε σαν άγγελος. Θέλων ο Κύριος να την αναπαύση έστειλεν ένα άγιον ασκητήν Ζωσιμάν να την εξομολογήση και να την μεταλάβη τα Άχραντα Μυστήρια. Και ύστερον παρέλαβε την αγίαν της ψυχήν εις τον παράδεισον να χαίρεται με τους αγγέλους. Ανίσως και είνε κανένας από σας ωσάν την οσίαν Μαρίαν, αυτήν την ώραν να κλαύση και μετανοήση, τώρα οπού έχει καιρόν, και ας είνε βέβαιος ότι θα σωθή καθώς και η οσία Μαρία.

Αγία Παρασκευή

ag-paraskΝα ειπούμεν και δια την καλήν γην. Η αγία Παρασκευή ήτο δώδεκα χρονών κόρη από γένος ευγενικόν. Μείνασα ορφανή εμοίρασεν όλην της την περιουσίαν εις τους πτωχούς, και με αυτά ηγόρασε τον παράδεισον. Και μεταχειρίζετο ως φτιασίδια τα δάκρυα, ενθυμούμενη τας αμαρτίας της. Ως σκουλαρίκια είχε τα ώτα της ανοικτά δια να ακούη τας Αγίας γραφάς. Ως κορδόνι είχε τας πολλάς νηστείας, οπού έκαμνον τον λαιμόν της και έλαμπεν ως ο ήλιος. Ως δακτυλίδια τους κόμβους των δακτύλων της από τας μετανοίας οπού έκαμνεν. Ως χρυσούν ζωνάριον την παρθενίαν οπού εφύλαξεν εις όλην της την ζωήν. Ως φόρεμα την εντροπήν οπού είχε εις τον εαυτόν της και ο φόβος του Θεού οπού την εσκέπαζεν. Έτσι εστολίζετο η Αγία. Ανίσως και είνε κανένα κορίτσι και θέλει να στολίζεται, ας στοχασθή τι έκαμνεν η Αγία, να κάμνη και εκείνη, αν θέλη να σωθή. Έτσι, αδελφοί μου, η αγία Παρασκευή έμαθε γράμματα και έγινε σοφώτατη. Και δια την καθαρότητά της την ηξίωσεν ο Θεός και έκαμνε και θαύματα. Ιάτρευε τυφλούς, κωφούς, ανέστηνε νεκρούς. Δύο Εβραίοι, τέκνα του διαβόλου, βλέποντες την Αγίαν να κάμνη θαύματα, την εφθόνησαν και την διέβαλον εις τον βασιλέα Αντωνίνον ως χριστιανήν. Την κράζει λοιπόν ο βασιλεύς και της λέγει να αρνηθή τον Χριστόν και να προσκυνήση τους θεούς, να την κάμνη βασίλισσαν. Λέγει του η Αγία: Εγώ δεν είμαι ανόητη ωσάν εσένα, να αρνηθώ τον Χριστόν μου και να υπάγω εις τον διάβολον, να αφήσω την ζωήν και να υπάγω εις τον θάνατον. Άμποτε να άφηνες και συ το σκότος και να ήρχεσο εις το φως. Ακούετε, αδελφοί μου, ένα κορίτσι να ομιλή με τοιαύτην παρησίαν εμπρός εις τον βασιλέα; Όστις έχει τον Χριστόν μέσα εις την καρδιά του, δεν φοβείται όλον τον κόσμον. Ανίσως θέλωμεν και ημείς να μη φοβούμεθα μήτε ανθρώπους μήτε δαίιμονας, να έχωμεν τον Θεόν μέσα εις την καρδίαν μας. Λέγει ο βασιλεύς της Αγίας: Σου δίδω τρεις ημέρες διορίαν αν δεν μου υπακούσης, θα σε θανατώσω. Λέγει του η Αγία: Βασιλεύ, εκείνο οπού θέλεις να κάμης εις τρεις ημέρας, κάμε το τώρα, διότι εγώ δεν αρνούμαι τον Χριστόν μου. Τότε προστάζει ο βασιλεύς και άναψαν μιαν μεγάλην πυρκαϊάν και βάνουν ένα καζάνι γεμάτο πίσσαν και θειάφι και βράζει καλά. βλέπουσα η Αγία το καζάνι εχαίρετο ότι έμελλε ν’ αναχωρήση από τούτον τον ψεύτικον κόσμον και να υπάγη εις εκείνον τον αληθινόν και αιώνιον. Προστάζει ο βασιλεύς να βάλλουν την Αγίαν εις το καζάνι δια να καή. Η Αγία έκαμε τον σταυρόν της και εμβαίνει μέσα. Περιμνένει δύο – τρεις ώρας ο βασιλεύς και βλέπει οπού δεν καίεται η Αγία της λέγει: Παρασκευή διατί δεν καίεσαι; Λέγει του η Αγία: Διότι ο Χριστός εδρόσισεν το νερό και δεν καίομαι. Λέγει της ο βασιλεύς: ράντισόν με και εμέ δια να ίδω, καίει; Επήρεν η Αγία με τας δυο της χείρας και ευθύς, ω του θαύματος! ετυφλώθη και εγδάρη το πρόσωπόν του. Φωνάζει ο βασιλεύς: Μέγας ο Θεός των χριστιανών και εις αυτόν πιστεύω και εγώ, και έβγα να με βαπτίσης. Εβγήκεν η Αγία και τον εβάπτισε με όλον το βασίλειον. Έπειτα την απεκεφάλισεν άλλος βασιλεύς και υπήγεν εις τον παράδεισον να χαίρετε πάντοτε. Αυτή η αγία έκαμε τα εκατόν κατά τον λόγον του Κυρίου.

Ένα ζεύγος αγίων (Ανδρόνικος – Αθανασία)

Να είπμωεν και δι’ εκείνον οπού έφερε τα εξήκοντα. Εις τας 9 Οκτωβρίου εορτάζει η εκκλησία μας τον άγιον Ανδρόνικον με την σύζυγόν του Αθανασίαν. Τους είχε χαρίσει ο άγιος Θεός δύο παιδιά αρσενικά, και μιαν ημέραν απέθανον και τα δυο. Κλαίουσα η Αθανασία δια τα τέκνα της, έρχεται άγγελος Κυρίου και της λέγει: Αθανασία, διατί κλαίεις; Τα τέκνα σου χαίρονται εις τον παράδεισον και θα τα απολαύσης εις την Δευτέραν Παρουσίαν, και μηγ λυπείσαι. Και έτσι την επαρηγόρησε. Λέγει η Αθανασία του Ανδρονίκου: Αφέντη, χιλιάδες άνδρες και γυναίκες εφύλαξαν παρθενίαν εις όλην των την ζωήν. Ημείς υπανδρευθήκαμεν και απελαύσαμεν τα σωματικά. Δεν γινόμεθα καλόγηροι να κάμνωμεν και τα ψυχικά, να υπάγωμεν και εις τον παράδεισον; Απεκρίθη και ο ευλογημένος Ανδρόνικος και της λέγει: Ας γίνη, αδελφή μου, το θέλημα του Θεού. Και απ’ εκείνην την ώραν έζων ως αδελφοί. Εμοίρασαν την περιουσίαν των, επήγαν και οι δύο εις μοναστήριον και έγιναν καλόγηροι και έζησαν με νηστείας και σκληραγωγίας και επήγαν εις τον παράδεισον. Αυτοί έκαμον τα εξήκοντα, διότι έκαμον πρώτον τα σωματικά και δεύτερον τα ψυχικά. Αυτοί βέβαια είνε κατώτεροι από την αγίαν Παρασκευήν. Ανίσως και θέλη κανένας από σας να κάμη τα εξήκοντα, ας αγωνίζεται ωσάν τον άγιον Ανδρόνικον και την αγίαν Αθανασίαν και σώζεται.

Ο πολύτεκνος Ιωάννης

Πάλιν αν δεν ημπορήτε να κάμνετε τα εξήκοντα, μιμηθήτε εκείνον οπού έκαμε τα τριάκοντα. Εις την ανατολήν ήτο ένας άνθρωπος ιερεύς, το όνομα Ιωάννης, υπανδρεμένος. Είχεν είκοσι παιδιά. μιαν ημέραν υπήγεν ένας Δεσπότης εις το σπίτι του παππά, βλέπει τα παιδία και ερωτά τίνος είνε. Ιδικά μου, λέγει ο παππάς, είνε, ο Θεός μου τα εχάρισε. Του λέγει ο Δεσπότης: Πόσους χρόνους είσαι υπανδρεμένος; Δεκαοκτώ, λέγει ο παππάς. Τότε λέγει ο Δεσπότης: δια δεκαοκτώ χρόνους έχεις 20 παιδία; Εσύ πρέπει να καθαιρεθής. Λέγει ο παππάς: Να εξομολογηθώ, δεσπότη μου, και αν το εύρης εύλογον, ας γίνη ο ορισμός του Θεού. Ήρχισεν ο παππάς και λέγει: Εγώ, δεσπότη μου, έμαθα γράμματα Ελληνικά, έγινα δεκαοκτώ χρονών αναγνώστης, εικοσιπέντε διάκονος και τριάκοντα ιερεύς χωρίς να δώσω καν ένα άσπρο. Κατά τους θείους νόμους υπανδρεύθηκα. Πρώτον εξομολογηθήκαμε με την παπαδιά μου, επήγαμεν εις την εκκλησίαν και εστεφανωθήκαμεν, έπειτα εκοινωνήσαμεν τα Άχραντα Μυστήρια και μετά τρις ημέρας εσμίξαμεν. Και ωσάν εγκαστρώθη, εχωρίσαμεν εώς οπού εγγένησεν. Εσαράντησε, και τότε πάλιν εσμίξαμεν, και πάλιν εχωρίσαμεν, και με τέτοιον τρόπον εκάμαμε τα είκοσι τέκνα πανιερώτατε. Λέγει και ο Δεσπότης: Συγχωρημένος και ευλογημένος να είσαι να κάμης πενήντα και εκατόν τέκνα. Έτσι ο ευλογημένος Ιωάννης έμαθε τα τέκνα του γράμματα, τα επαίδευσε με νουθεσίας καλάς, και επέρασεν εδώ καλά και επήγεν εις τον παράδεισον. Αυτός έκαμε τα τριάκοντα. Θέλεις και συ, αδελφέ μου, να κάμης τα τριάκοντα; Μιμήσου τον παπά Ιωάννην τώρα οπού έχεις καιρόν.
Αυτή είνε η εξήγησις της παραβολής. Οδός είνε οι Εβραίοι, οι οποίοι είνε δια την κόλασιν. Πέτρα είνε οι ασεβείς. Και καλή γη είνε οι ευσεβείς και ορθόδοξοι χριστιανοί, οι οποίοι σώζονται. Αλλά πως σώζονται; Ο καθένας καθώς έπραξεν αν δηλαδή έκαμε καλά, πηγαίνει εις τον παράδεισον, αν κακά πηγαίνει εις την κόλασιν.

(σελ. (134-147, εκδ. 28η)

__________________________

ΑΛΒΑΝΙΚΑ

_____________________________

Nga Mësimet e Shën Kosmait

Kapitujt u shkëputën nga libri
“Kosmai i Etolisë” 1714-1779
(Sinaksari – Mësimet – Profecitë – Shërbesa)

+ Mitropolitit të Follorinës Avgustin Kantioti

Libri u botua për të 22-tën herë në vitin 1999!

Botimi i parë doli në vitin 1950

“Të dashur vëllezërit e mij,
bijtë dhe bijat e mia!
Shpirt dhe Krisht n’a duhen vetëm.
Këto të dyja, sikur bota e tërë
të bjerë sipër jush
nuk mund t’jua marrë ashkush,
vetëm nëse i dorëzoni ju vetë
me dëshirën dhe vullnetin tuaj.”
Nga Mësimet e Shënjtit


MËSIMI 2

Paravolia e farë-mbjellësit

Doli mbjellësi të hedhë farën.  Duke hedhur atë, disa ranë anash rrugës dhe u shkelën, të tjerat i hëngrën shpendët e qiellit.  Disa prej farave ranë nëpër gurë dhe kur doli dielli u thanë; ndërsa të tjerat ranë midis gjëmbave dhe gjëmbat i mbytën; të tjera ranë në tokë të mirë dhe pjellore dhe u shumuan, disa u shtuan në tridhjetë, të tjera në gjashtëdhejtë dhe të tjera deri në njëqind.  Dhe duke thënë këto thërriti: kush ka veshë le të dëgjojë.  N’a shkruan Apostolli dhe Ungjillori i shënjtë Matthe: ishte një mbjellës dhe doli nga shtëpia dhe shkoi në tokat e tij të mbjellë farë.  Duke hedhur farën për të mbjellë, disa prej tyre ranë anash rrugës, të tjerat ranë në gurë, të tjera ranë në driza dhe të tjerat në dhe’ të mirë.  Farat që ranë në gurë nuk mbinë sepse dheu ishte i shkelur me këmbë, i fortë pra, dhe ja tek erdhën shpendët e qiellit dhe i hëngrën.  Farat e tjera që ranë nëpër gurë mbinë, por atje kishte pak dhe’, ndaj kur doli dielli u thanë menjëherë sepse nuk kishin rrënjë.  Kështu që edhe këto fara nuk sollën fruta. Farat që ranë nëpër driza mbijnë, por drizat dhe gjëmbat i mbytën.  Ndërsa farat që ranë në dhe’ të mirë sollën pemë dhe fruta.  P.sh. nëse mbolli një kile farë mblodhi prej tyre njëqind kile të tjera.  Farat që ranë në dhe’ më pak të mirë sollën gjashtëdhjetë kile, dhe të tjera sollën tridhjetë kile.

Interpretimi i Paravolisë

Besoj se e kuptoni këtë paravoli.  Por që t’a kuptoni akoma më mirë, po themi edhe këto pak fjalë të tjera, ndaj kini mëndjen dhe dëgjoni fjalët e Ungjillit të Shënjtë.  Zoti ynë dhe Perëndi Jisu Krishti ka plot emra: quhet Perëndi, Biri i Perëndisë, Biri i Njeriut, Providencë/Urtësi, Jetë, Ngjallje dhe Mbjellës.  Zoti pra doli nga shtëpia e tij, doli nga gjiri i Atit nëpërmjet mishërimit.  Dënjoi pra Biri dhe Fjala e Perëndisë, dhe u mishërua në mitrën e Zonjës sonë Hyjlindëse dhe gjithmonë Virgjërës Mari duke qënë njëkohësisht Perëndi dhe Njeri i përsosur.  Ishte brenda në barkune Hyjlindëses por në të njëjtën kohë gjendej kudo.  Dhe në qoftë se një njeri mund të gjendet mëndërisht në të gjithë qytetin, apo në shtëpi duke e patur mëndjen brenda kokës, si atëhere të mos jetë një gjë e
tillë e mundur për Perëndinë e plotfuqishëm, që të jetë i pranishëm kudo duke qënë njëkohësisht në qiell?  Kështu pra të dashur vëllezër doli Zoti nga banesa e Tij.  Mori farë dhe e mbolli në arat e tij, dmth në zemrat e njerëzve.  Kush është fara?  Fara është Ungjilli i shënjtë.  Farë është besimi ynë dhe pagëzimi në emrin e Atit e Birit e Shpirtit të Shënjtë, farë është dashuria jonë për Perëndinë dhe për vëllezërit tanë.  Kush është udha?!  Është njeriu kryelartë, i cili e ka zemrën e ashpër dhe të shkelur prej përkujdesjeve të jetës së dheshme; e dëgjon fjalën e Hyjshme por ajo nuk i futet në zemër, vijnë demonët dhe ia marrin Fjalën e Perëndisë dhe kështu mbetet shterpë pa asnjë lloj përfitimi shpirtëror.  Gur është zemra e njeriut që kur dëgjon Fjalën e Perëndisë e pranon me gëzim, por për shkak të besimit të paktë tek Krishti, kur i vjen ngasja e tundimi e mohon fjalën e Perëndisë dhe shkon pas djallit me brirë.  Gjëmbi është njeriu që pranon Fjalën e Perëndisë por kur vijnë pasionet e mbytin fjalën e Perëndisë dhe mbetet pa fruta, i shkretë e i thatë.  Toka pjellore është njeriu i saktë; ai që solli fruta njëqind-fish është më i përsosuri, në mes është ai që soli gjashtëdhejtë-fish, dhe më poshtë është ai që solli tridhjetëfish.  Mbase nuk e kuptuat plotësisht thelbin e paravolisë, ndaj për çdo pjesë të saj po sjell nga një shembull.

Shembuj për kuptimin e paravolisë

Manasia mbreti i Judhenjve

Në kohët e vjetra, ishte një mbret i Judhenjve që quhej Manasi , i cili torturonte njerëzit duke i munduar së tepërmi.  Profetët dhe mësonjësit e këshillonin që të sillej zemërgjërësisht ndaj popullit, por ai nuk donte të dëgjonte Fjalën e Perëndisë dhe të pendohej.  Duke parë Perëndia zemrën e tij të ligë ç’bëri?! Ngreh një mbret nga Lindja, i cili pasi e luftoi e zuri rrob dhe e futi në një kazan që t’a djegë.  Dhe çfarë bën atje brenda bakrit Manasia? Solli ndërmend mëkatat e tij, qau me hidhërim, iu lut Zotit që t’a çlironte se nuk do të mëkatonte përsëri.  Duke parë Perëndia pendimin e tij pranoi lotët e derdhura dhe dërgoi një Ëngjëll që t’a shpëtonte nga rreziku.  Më pas shiti gjithë gjërat që kishte, ua dha të varfërve, dhe shkoi të askëtonte, dhe gjithë jetën e tij e kaloi me kreshmë, agripni dhe lutje.  Nëse ndonjë prej jush të dashur vëllezër, është zemër-ashpër si Manasia, dhe i kujton mëkatat dhe qan me lotë të hidhur, le të jetë i sigurt që Perëndia do t’a pranojë pendimin e tij ashtu siç pranoi dhe pendimin e Manasisë.

Apostoll Petroja

Të themi dhe një shembull për gurin, kemi shumë shembuj, por vetëm një shembull, atë të Apostoll Petros do të përmëndim .  Të Enjten e Madhe në
mbrëmje, duke ditur Zoti, si njohës i zemrës dhe Perëndi që njeh të ardhmen, duke ditur pra zemrën e Judhenjve dhe të Judhës, u ul së bashku me Apostojtë dhe iu foli për domethëniet e gjërave.  Midis të tjerash iu tha dhe këto:  t’a dini se njëri prej jush do të më shesë tek Hebrenjtë për tridhjetë argjënde, dhe do të tallen me mua Hebrenjtë dhe do të më pështyjnë dhe do të më rrahin dhe do të më kryqëzojnë.  Por të mos hidhëroheni, sepse me vullnetin dhe dëshirën time po kryqëzohem, dhe duke u kryqëzuar do t’i ve kryq mëkatit dhe djallit, dhe do të jap jetën time për njerëzit, dhe ditën e tretë do të ngjallem dhe do t’ju gëzoj juve pa masë, edhe qiellin edhe dheun, dhe do t’a hidhëroj hadhin dhe Hebrenjtë dhe djallin.  T’a dini edhe këtë gjë, që si nxënësit e mij që jini, kur të ndodhin të gjitha këto, do të më braktisni dhe do të largoheni prej meje.
Atëherë përgjigjet Petroja: o Zot, sikur të gjithë të të mohojnë, unë nuk kam për të të mohuar kurrë.  I thotë Zoti: Petro mos u mburr.  Jo, o Zot, jam gati të derdh gjakun tim për ty.  I thotë Zoti: në rregull Petro, koha do t’a tregojë.  I thotë Petroja: mos u bëftë kurrë që të të mohoj.  Thotë Zoti: ti që thua se më do, sonte mbrëma do të më mohosh përpara se të këndojë këndesi dy herë ti do të më mohosh tri herë.  Sepse më mirë e njihte zemrën e Petros Zoti sesa vetë Petroja.  Përsëri i thotë Petroja: jo o Zot, sikur të gjithë të të mohojnë unë nuk do të të mohoj.  I thotë Zoti: kalliri pasi e pjek dielli duket nëse është me rrënjë apo jo.  Nëse është pa rrënjë do të thahet.  Në të njëjtën mënyrë, çdo i Krishterë, kur i vjen ngasja për të mohuar Krishtin duket nëse është i Krishterë i vërtetë.  Erdhi ora dhe Krishti u dorëzua tek Hebrenjtë.  Menjëherë u larguan Apostojtë ashtu siç parëtha Krishti.  E morën Krishtin Hebrenjtë dhe e çuan në pallatet e Anës dhe Kajafës, dhe filluan t’a gjykojnë.  Shkoi dhe Petroja dhe qëndronte larg duke vëzhguar pësimet e Krishtit.  I afrohet një Hebre Petros dhe i thotë: edhe ti njëri prej tyre a nuk je?  U përgjigj Petroja: Jo, unë nuk e njoh atë njeri.  A dëgjoni o vëllezër se çfarë bëri Petroja?  Mohoi Krishtin dhe u bashkua me djallin.  Në fillim erdhi të shohë se ç’do t’i bënin Krishtit, por më pas nuk gjente dot portën ku të ikte.  Vjen edhe një tjetër dhe i thotë Petros: edhe ti a nuk je me Krishtin?  Nuk di se çfarë më thua, përgjigjet Petroja.  Dhe kur iu afrua portës që të largohej, e kapi edhe një i tretë dhe i thotë: a nuk je ti nxënësi i tij? I thotë Petroja: qofsha i mallkuar nëse e njoh unë atë njeri.
Dëgjuat të dashur vëllezër, ai që thoshte se ishte gati të derdhë edhe gjakun për Krishtin tani e mohon.  Dhe pasi e mohoi për herë të tretë Krishtin, o për çudi, këndoi këndezi ashtu siç i tha Krishti se do të ndodhë. Dhe kur dëgjoi këndezin Petroja iu kujtuan fjalët e Krishtit dhe duke dalë përjashta qau me
lotë të zinj plot hidhërim, dhe gjatë gjithë jetës së tij kur dëgjonte këndezin të këndojë qante me dënesë duke sjellë ndëmënd mohimin .
U Kryqëzua Krishti, u ngjall të tretën ditë, iu shfaq miroforeve duke iu thënë: shkoni u bëni zë Apostojve dhe Petros që u ngjalla dhe i pres në Galile.  Pse e zuri në gojë më vete Petron?  Që t’a kuptojë Petroja se Zoti e pranoi pendimin e tij dhe e fali.  Shkuan pra Apostojtë tek Krishti dhe morën Frymën e Shënjtë.  Shkoi dhe Petroja, dhe qëndronte i pikëlluar.  I thotë Zoti: Petro, a më do? Dhe i bëri të njëjtën pyetje për të ndrequr tre mohimet e Petros, dhe e solli përsëri në pozitën e tij të mëparëshme.
Më pas Petroja përshkoi lindjen dhe perëndimin duke kthyer me mijëra vetë në të Krishterë.  E kapi një mbret i Romës dhe i kërkoi t’a mohonte Krishtin dhe t’iu falej idhujve.  Por Petroja iu përgjigj:  Nuk e mohoj Krishtin.  Atëherë e kryqëzuan kokë-poshtë dhe kështu dha shpirtin e tij të shënjtëruar në duart e Krishtit dhe shkoi në parajsë.

Oshënarja Maria e Egjiptit

Të themi dhe pak fjalë për gjëmbat.  Oshënarja Maria e Egjiptit (Shën Maria e Egjiptit gjithmonë sillet si shembull i lartë pendimi dhe festohet dy herë në vit, të dielën e I të Kreshmëve të Mëdha dhe më datën 1 Prill) që në moshën 12 vjeçare ra në duart e djallit; ditë e natë gjendej në mëkatë.  E ndriçoi Perëndia dhe e braktisi botën duke shkuar të jetojë në shkretëtirë.  Atje asketoi për 40 vjet me rradhë, dhe u pastrua dhe u bë ëngjëll.  Duke dashur Zoti t’a prehë shpirtin e saj dërgoi tek ajo asketin Zosima tek i cili u rrëfye dhe u kungua me Misteret e Shënjta dhe të Kulluara dhe më pas e mori shpirtin e saj në parajsë ku gëzohet së bashku me ëngjëjt.  Nëse dikush prej jus është në gjëndjen e Marias së Egjiptit le të pendohet tani dhe të qajë me dënesë sa është koha, dhe kështu le të jetë i sigurt që do të shpëtojë ashtu siç shpëtoi dhe oshënarja Maria e Egjiptit.

Shën e Premtja

Le të themi pak fjalë dhe për tokën pjellore.  Shën e Premtja ishte 12 vjet vashë prej prindër të mirë.  Mbeti jetime dhe e ndau gjithë pasurinë e saj në të varfërit dhe kështu me ato fitoi parajsën.  Dhe me lotët që derdhte kujtonte gjithmonë mëkatat e saj.  Veshët e saj si vëthë i kishte të hapura vetëm për të dëgjuar Shkrimin e Shënjtë.  Varëse në qafë kishte kreshmët e shumta të cilat e bënin qafën e saj të ndritte si dielli.  Si unaza nëpër gishta kishte pendimet që bëri.  Si brez të artë kishte virgjërinë të cilën e ruajti gjatë gjithë jetës së saj.  Rrobë kishte turpin për vehten e saj dhe frika e Perëndisë e mbulonte nga koka në këmbët.  Kështu u stolis dhe u zbukurua e Shënjta.
Nëse ndodhet këtu ndonj vajzë e cila do të stliset dhe zbukurohet, le të shohë me vëmendje se çfarë bëri Shën e Premtja dhe le të bëjë dhe ajo siç bëri Shënjtorja, nëse dëshiron të shpëtojë.  Kështu pra të dashur vëllezër, Shën e Premtja mësoi shkrim e këndim dhe u bë një vashë tepër e zgjuar dhe e urtë.  Dhe për pastërtinë e saj të shpirtit dhe të zemrës e vlerësoi Perëndia dhe bëri dhe plot çudira.  Shëronte të verbërit, të shurdhët, ngjalli dhe të vdekur.  Dy Hebrenj, bij të djallit, duke e parë Shënjtoren të bëjë çudira, e patën zili dhe e spiunuan tek mbreti Andon si të Krishterë.  E kapi pra mbreti dhe i kërkoi të mohonte Krishtin dhe t’u falej idhujve dhe i premtoi që nëse do t’a bënte këtë gjë do t’a bënte mbretëreshë.  I thotë e Shënjta: unë nuk jam e marrë si ty, që të mohoj Krishtin tim dhe t’i nënshtrohem djallit, t’a braktis jetën dhe t’i nënshtrohem vdekjes.  Uroj që dhe ti një ditë të braktisësh errësirën dhe të vish në dritë.  A mbani vesh o vëllezër, një vashëz t’i flasë mbretit me kaq guxim?  Ai që ka Krishtin në zemër nuk ia ka frikën askujt në botë.  Nëse duam dhe ne të mos ua kemi frikën as njerëzve as demonëve le të kemi Perëndinë në zemrën tonë.  I thotë mbretit Shënjtores:  po të jap 3 ditë afat, nëse nuk më bindesh do të udhëroj vdekjen tënde.  Atëherë i përgjigjet shënjtorja: o mbret, atë që kërkon të bësh për 3 ditë bëje tani, sepse unë nuk kam për t’a mohuar kurrë Krishtin tim.  Atëherë mbreti dha udhër dhe ndezën një zjarr të madh, sipër tij vunë një kazan të madh me pisë i cili zjente.  Duke parë e Shënjta kazanin të zjejë gëzohej, sepse do të largohej nga kjo botë e kotë dhe do të hynte në atë të përjetëshmen.  Dha udhër mbreti t’a futin të Shënjtën në kazan që të digjej.  Shënjtorja bëri kryqin dhe hyri brenda.  Priti dy-tre orë mbreti dhe kur pa që Shënjtorja nuk po digjej i thotë: Shën e Premte, pse nuk digjesh?  I thotë e Shënjta: sepse Krishti im e freskoi kazanin dhe nuk digjem.  I thotë mbreti: spërkatmë dhe mua të shoh nëse djeg apo jo?  Mori e Shënjta me të dyja duart dhe ia hedh në fytyrë mbretit, dhe oooo çudi e madhe!  U verbua mbreti dhe iu përvëlua fytyra.  Thërriste mbreti:  I madh qënkërka Perëndia e të Krishterëve, dhe atij i besoj dhe unë.  Dil o Shën e Premte të më pagëzosh.  Doli e Shënjta dhe e pagëzoi së bashku me të gjithë mbretërinë e tij.  Më vonë ia preu kokën Shënjtores një mbret tjetër dhe kështu shkoi në parajsë të gëzohet përgjithmonë.  Kjo shënjtor i zbatoi të gjitha porositë e Zotit, një për një.

Një çift Shënjtorësh (Androniku dhe Athanasia)

Të themi edhe pak fjalë për atë që solli fruta gjashtëdhejtë.  Më 9 Tetor Kisha jonë e lavdishme feston kujtimin e Shën Andronikut dhe bashkëshortes së tij Athanasisë.  Perëndia e shënjtë iu kishte dhuruar dy fëmijë meshkuj, dhe një ditë vdiqën që të dy fëmijët.  Tek ishte Athanasia duke vajtuar fëmijët e saj i shfaqet Ëngjëlli i Zotit dhe i thotë: Athanasia, pse qan?! Fëmijët e tu prehen në parajsë dhe do të jesh së bashku me ta në Ardhjen e Dytë, ndaj mos u dëshpëro.  Dhe kështu e ngushëllonte.  I thotë Athanasia Andronikut: imzot, o burri im, me mijë burra dhe gra rruajtën virgjërinë gjatë jetës së tyre.  Ne të dy u martuam dhe shijuam kënaqësitë trupore.  A nuk shkojmë në manastir dhe të bëhemi murg dhe murgeshë që të shijojmë kënaqësitë shpirtërore dhe kështu të fitojmë parajsën?!  U përgjigj Androniku i bekuar dhe i thotë: le të bëhet o motra ime dëshira e Perëndisë .  Dhe që nga ai çast jetuan si motër e vëlla.  Ua ndanë pasurinë të varfërve, dhe shkuan secili në manastir dhe u bënë kallogjer dhe kallogre.  Jetuan me kreshmë dhe lutje dhe shkuan në parajsë.  Këta të dy pra sollën fruta gjashtëdhejtë, sepse bënë në fillim truporet dhe më pas shpirtëroret.  Sigurisht që janë më poshtë se Shën e Premtja.  Nëse ndodhet ndonjë prej jush këtu që do të sjellë fruta gjashtëdhjetë, le të përpiqet si Shën Androniku me Shën Athanasinë dhe të shpëtojë.

Ioani me shumë fëmijë

Dhe përsëri ju them, nëse nuk mund të sillni fruta gjashtëdhjetë, ndiqni shembullin e atij që solli fruta tridhjetë.  Në lindje ishte një prift i martuar që quhej Ioan.  Kishte 20 fëmijë.  Një ditë shkon Dhespoti në shtëpinë e tij dhe kur sheh fëmijët e pyet të kujt ishin.  Janë fëmijët e mij, i thotë prifti – m’i fali Perëndia.  I thotë Dhespoti: Sa vjet ke martuar? Tetëmbëdhejtë vjet, i përgjigjet prifti.  Popo, tetëmbëdhjetë vjet martuar dhe ke 20 fëmijë! Ti duhet të zhvishesh nga priftëria, i thotë Dhespoti.  I thotë prifti: të rrëfehem atëherë, dhe nëse e sheh të arësyeshme u bëftë e Perëndisë.  Dhe filloi prifti: unë, Dhespoti im, mësova Greqisht të shkruaj dhe të lexoj, në moshën 18 vjeçare u bëra anagost, në moshën 25 vjeçare u bëra dhjak, dhe në moshën 30 vjeçare u bëra prift pa dhënë asnjë aspër për të marrë hirin e priftërisë.  Sipas ligjeve të shënjta të Perëndisë u martuam.  U rrëfyem që të dy me priftëreshën, shkuam në Kishë, u kurorëzuam, më pas u kunguam me Misteret e Shënjta dhe pas tre ditësh u bashkuam të dy me priftëreshën.  Pasi mbeti me barrë u ndamë derisa lindi.  Pasi bëri 40 ditë fëmija u bashkuam përsëri dhe përsëri u ndamë, dhe kështu i bëmë të 20 fëmijët, shënjtëri.  I thotë Dhespoti: qofsh i falur dhe i bekuar.  Të bësh edhe pesëdhjetë, edhe njëqind fëmijë.  Dhe kështu i bekuari at Ioani u mësoi shkrim e këndim fëmijëve të tyre, i brumosi fëmijët me mësimet e Zotit duke kaluar kështu edhe jetën e këtushme mirë edhe duke vajtur më pas në parajsë.  Ky pra solli fruta tridhjetë.  Dëshiron edhe ti vëlla të sjellësh fruta tridhjetë? Ndiq shembullin e papa Ioanit sa je këtu, tani, dhe  sa ke kohë dhe mundësi .
Ky pra ishte shpjegimi i paravolisë.  Rruga (toka jo pjellore) janë Hebrenjtë, gurët janë të pabesët dhe fajtorët.  Ndërsa dheu pjellor janë të Krishterët Orthodhoksë besëmirë të ciët shpëtojnë.  Por si shpëtojnë?  Secili prej atyre që bëri të mira shkon në parajsë, dhe gjithë ata që bënë të këqia shkojnë në ferr.

Përktheu nga Greqishtja
Aleksandër P. Filip
Gusht, 2008
Shën Kosmai i Etolisë
I përkushtohet Gjerondit të nderuar, luftëtarit të paeupur dhe shëmbëlltor të Orthodhoksisë,
ierarhut të ndriçuar të Kishës së Shënjtë Orthodhokse të Krishtit,
Mitropolitit Follorinës, Prespës dhe Ordheas,
vetë autorit të flaktë të këtij predikimi
(dhe shumë veprave të tjerave)
at AVGUSTIN KANTIOTIT.

Paçim të gjithë ne bekimet dhe uratat e tua Hirësi!
Me dashuri më Krishtin,
Përkthyesi.


Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 8th, 2010 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ Ν. ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ

KOΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Αριστερά· 1η έκδοση 1950 Δεξια· 29η έκδοση 2008

Aγ. KοσμAG.-KOSMAS1

________________________________________

1.    – ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Πλησιάζει η ημέρα, η 24η Αυγούστου, κατά την οποίαν συμπληρούνται 170 έτη αφ’ ότου εις ένα μικρόν χωρίον παρά τον Άψον ποταμόν της Αλβανίας παρέδωκε το πνεύμα εις τον Ουράνιον Πατέρα ένας από τους φλογερωτέρους ιεροκήρυκας του Χριστού, ο «πάτερ» Κοσμάς ο Αιτωλός.
Ω, πόσα οφείλει η Ελλάς εις τον άγιον τούτον άνδρα! Εάν οι κυβερνώντες το Έθνος τούτο είχον γνώσιν και συναίσθησιν του μεγάλου έργου, όπερ επετέλεσεν εν τω Ελληνισμώ ο ιερομάρτυς και ισαπόστολος Κοσμάς, ασφαλώς η 24η Αυγούστου, η ημέρα του μαρτυρίου του, θα είχεν ορισθή να εορτάζεται όχι μόνον εν Ιωαννίνοις, αλλά καθ’ άπασαν την Ελλάδα, δια να στρέφουν ούτως αι νεότεραι γενεαί τας διανοίας και τας καρδίας των προς τους σκοτεινούς εκείνους χρόνους της τουρκοκρατίας, κατά τους οποίους την Ελλάδα έσωσε, ναι έσωσε, το φωτοβόλον ράσον τεπεινών ιερομονάχων, οι οποίοι μηδέν εκ της ύλης έχοντες εθαυματούργησαν, διότι κατείχον το παν, διότι εις τα στήθη των είχον τον ανεκτίμητων μαργαρίτην, τον Χριστόν!

Κοσμάς ο Αιτωλός! Ένας κόσμος ολόκληρος! Δεν είνε δυνατόν εις το παρόν άρθρον ν’ αναλύσωμεν το όλον έργον του νεομάρτυρος τούτου. Αλλ’ από την ζωήν του, και ιδίως από την διδασκαλίαν του ως ιεροκήρυκος, η οποία ως κήπος ήνθησεν, ευωδίασε και εκαρποφόρησεν εις ολόκληρον την βαλκανική χερσόνησον, θα τολμήσωμεν να συλλέξωμεν ολίγα άνθη, δια να τα προσφέρωμεν ως μιαν ανθοδέσμην εις τους αγαπητούς αναγνώστας, δια ν’ αναπνεύσουν το γνήσιον άρωμα της Ορθοδοξίας και της πατρώας ευσεβείας.

Ο Kοσμάς, ο θησαυρός αυτός της Ορθοδοξίας, ήτο κεκρυμμένος εις την Ιεράν Μονήν Αγίου Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Επί δυο περίπου δεκαετίας υπό σοφούς καθηγητάς της ασκητικής ζωής εσπούδαζεν, εμελέτα, προσηύχετο, εξηγνίζετο, επτερούτο θεϊκώ έρωτι, και εκεί εν ειρήνη θα παρέδιδε την ψυχήν του εις τον Πλάστην. Αλλά, πληροφορούμενος τα ανεκδιήγητα μαρτύρια των συμπατριωτών του, εθλίβετο. Επόνει ο φιλόπατρις. Έχυνε πικρά δάκρυα. Μυσική φωνή του έλεγε: «Κοσμά! Το Έθνος καίεται, και συ αναπαύεσαι; Λάβε την αποστολικήν ράβδον και έξελθε και κήρυξε τα μεγαλεία του Σταυρωθέντος και Αναστάντος Κυρίου. Παρηγόρησε το έθνος των Ελλήνων…».

Εις ηλικίαν 45 ετών, ότε το πνεύμα του είχε μεστώσει από την χάριν του Θεού, ο π. Κοσμάς αφήνει το Άγιον Όρος, μεταβαίνει εις το Πατριαρχείον, εκφράζει εις τον Πατριάρχην Σεραφείμ Β΄(1757-1761) τον εσωτερικόν του πόθον, διορίζεται ιεροκήρυξ του Γένους, και με τας ευχάς της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας εξέρχεται εις την πρώτην ιεραποστολικήν περιοδείαν, την οποίαν ηκολούθησαν άλλαι τρεις περιοδείαι. Επί 20 έτη περιώδευε την Ελληνικήν γην, από των Δωδεκανήσων μέχρι του Βερατίου και της Αυλώνος! Παντού εκήρυξεν.

Ο π. Κοσμάς ήτο απλούς, αλλά δυνατός, πρωτότυπος εις το κήρυγμά του. Επί το μέρος, όπου επρόκειτο να κηρύξη, εστήνετο ένας μεγάλος Σταυρός. Κάτω από την σκιάν του Σταυρού, επάνω εις το σκαμνί, πρόχειρον άμβωνα της υπαίθρου, ανήρχετο ο ταπεινός ιερομόναχος και ωμίλει. Ωμίλει εκ του θησαυρού της καρδίας του. Ωμίλει με την γλώσσαν των αλιέων της Γαλιλαίας. Είχε βαθείαν συνείδησιν της μεγάλης αποστολής του ως ιεροκήρυκος. «Εγώ – έλεγε προς τον λαόν – με την χάριν του Θεού, μήτε σακκούλα έχω, μήτε σπίτι, μήτε άλλο ράσο και το σκαμνί όπου έχω ιδικόν σας είνε, το οποίον εικονίζει τον τάφον μου. ετούτος ο τάφος έχει την εξουσίαν να διατάξη βασιλείς, πατριάρχας, αρχιερείς, ιερείς, άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας, και όλον τον κόσμον».
Η καρδιά του ήτο ατρόμητος. Πάσα περί τα ήθη αταξία, πάσα σκανδαλίζουσα τον λαόν αμαρτία ηλέγχετο δημοσία. Οιαδήποτε αδικία, η οποία διεπράτετο εις βάρος του λαού εκ μέρους των πλουσίων και των ισχυρών της ημέρας, προκάλει κύματα αγανακτήσεως εις τα στήθη του. Ο π. Κοσμάς δεν εχαρίζετο εις ουδένα. Εις την Λάρισαν, την Ζάκυνθον, την Κεφαλληνίαν, την Κέρκυραν και εις άλλας πόλεις οι πλούσιοι, εκείνοι οι οποίοι είχον συμμαχήσει με τους κατακτητάς (Τούρκους και Ενετούς), και με την αισχράν πλεονεξίαν απεμύζων και την ελαχίστην οικονομικήν ικμάδα του λαού, ηλέγχθησαν σφοδρώς, και δια τούτο ηγέρθησαν εναντίον του. Εις πολλάς πόλεις με τας διαβολάς και τας συκοφαντίας των οι σκοτεινοί αυτοί άνθρωποι κατώρθωσαν ν’ απαγορευθή το κήρυγμά του. Εις την Κέρκυραν μάλιστα εγένετο συμπλοκή, και το υποκάμισον του Κοσμά εσχίσθη. Ένα τεμάχιον τούτου σώζεται ως ιερόν κειμήλιον εις τον Ι. Ναόν της Αγίας Βαρβάρας του χωριού Μαντουκίου.
Ο λαός όμως, ο πολύς λαός, ο οποίος έβλεπε το αγνόν ενδιαφέρον του Αγίου, ήτο μαζί του. Τον ηκολούθει κατά χιλιάδας. Ότε εκ Κεφαλληνλιας έφυγε προς την Ζάκυνθον, 10 καΐκια γεμάτα από ευσεβείς Κεφαλλήνας τον συνώδευον. Όπου διήρχετο, η ζωή των ανθρώπων ήλλασεν. Εκ γης προς ουρανόν ανύψωσε τας ψυχάς το εμπνευσμένομ κήρυγμά του. «Ζώα, κτήνη», έτσι ωνόμαζε του Χριστιανούς η γλώσσα των Τούρκων. Έτσι τους εθεώρουν, και έτσι, και ακόμην χειρότερον, τους μεταχειρίζοντο οι απαίσιοι κατακτηταί των. «Όχι – εφώναζεν ο ιεροκήρυξ του Χριστού – όχι, δεν είσθε όντα κατώτερα, ούτε σεις, ούτε αι γυναικές σας, ούτε τα παιδιά σας. Εισθε τέκνα του Θεού. Επλάσθητε δια τα μεγάλα και υψηλά. Η ψυχή και του ταπεινοτέρου ανθρώπου προώρισται δια της πίστεως, του αγίου βαπτίσματος και των λοιπών μυστηρίων και των αγαθών έργων να λάμψη ως ο ήλιος, υπέρ των ήλιον, να γίνη νύμφη του Χριστού».

Το κήρυγμά του είχε τεραστίαν την επίδρασιν. Και ληστάς ακόμη αφόπλιζεν. Εις τα άγρια βουνά της Βουβούσης συνήντησε ληστοσυμμορίαν, τρομοκρατούσαν την περιφέρειαν. Αλλ’ ο αρχηγός της τόσον συνεκινήθη από την διδασκαλίαν του Αγίου, ώστε μετενόησε δια τα εγκλήματά, που είχε διαπράξει εις βάρος αθώων πλασμάτων, επέτεξε τα όπλα του, διέλυσεν την συμμορίαν, και εγένετο ένας από τους κοινωφελεστέρους χριστιανούς του τόπου του.

Ο πάτερ Κοσμάς, ακραιφνής χριστιανός, ηγάπα την ανθρωπότηταν όλην. Αλλά μέσα εις την αγίαν του ψυχήν ο Θεός της αγάπης είχεν ανάψει δυο μεγάλας, ουρανομήκεις φλόγας, που εφώτιζον ολόκληρον την ζωήν του. Ο π. Κοσμάς εφλέγετο, εκαίετο από την αγάπη προς την Ορθοδοξίαν και από την αγάπην προς την Ελλάδα.

Ηγάπα εν πρώτοις την Ορθοδοξίαν. Ιδού τι περί αυτής έλεγεν: «Εγώ εδιάβασα πολλά περί Εβραίων, ασεβών, εραιτικών και αθέων. Τα βάθη της σοφίας ηρεύνησα. Όλες οι πίστες είνε ψεύτικες. Τούτο το κατάλαβα αληθινά, μόνον η πίστις των Ορθοδόξων είνε καλή και αγία, το να πιστεύωμεν και να βαπτοζώμεθα εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος… Τούτο σας λέγω εις το τέλος, να ευφραίνεσθε όπου είσθε Ορθόδοξοι Χριστιανοί, και να κλαίετε δια τους ασεβεβείς και αιρετικούς όπου περιπατούν εις το σκότος».
Ηγάπα την Ορθοδοξίαν. Και μαζί με την Ορθδοξίαν ηγάπα και την Ελλάδα ως στενώς και αδιαρρήκτως μετ’ αυτής συνδεδεμένην. Η Ελλάς ήτο η πρώτη πιστή θυγατήρ της ορθδοξίας. Ορθοδοξία και Ελλάς ήσαν αχώριστοι εν τη καρδία του Αγίου. Δια την Ελλάδα, την βασανισμένη αυτήν χώραν, ωμίλει με δάκρυα. Συνίστα την Ελληνικήν παιδείαν και ίδρυσε περί τα 300 Ελληνικά σχολεία. «Αδελφέ! – έλεγεν εις το κήρυγμά του – συ που κάμνεις παιδιά, να τα παιδεύης και να τα μανθάνης γράμματα και εξόχως Ελληνικά, διότι η Εκκλησία μας είνε εις την Ελληνικήν γλώσσαν. Δεν σας λέγω περισσότερα, διότι είσθε φρόνιμοι και γνωστικοί…». Τόσον ηγάπα την Ελλάδα ο μακάριος, ώστε ηυφραίνετο ν’ ακούη παντού την Ελληνικήν γλώσσαν. Ιδιαιτέρας προσπαθείας κατέβαλεν εις τα βλαχοχώρια της Πίνδου δια να μάθουν την Ελληνικήν γλώσσαν οι κάτοικοι. Εις δε τα χωρία εκείνα των Ορθοδόξων της Αλβανίας, εις τα οποία είχεν επικρατήσει η Αλβανική γλώσσα, και μαζί με την διάδοσιν της γλώσσης υπήρχε ο κίνδυνος του εξισλαμισμού, ο Άγιος ήτο αυστηρότατος. Κάποτε ηκούσθη να λέγη: «Όποιος χριστιανός, άνδρας ή γυναίκα, υπόσχεται μέσα εις το σπίτι του να μη κουβεντιάζη αρβανίτικα, ας σηκωθή επάνω να μου είπη και να πάρω όλα του τα αμαρτήμα τα εις τον λαιμό μου από τον καιρό όπου εγεννήθηκε εώς τώρα και να βάλω όλους του χριστιανούς να τον συγχωρέσουν και να λάβη μιαν συγχώρησιν όπου να έδιδε χιλιάδες πουγγιά δεν θα την εματάβρισκε».
Με διάφορα σημεία προεφύτευε την απελευθέρωσιν της ελλάδος. Ολίγον δε προ του μαρτυρικού του θανάτου είπεν, ότι η Ελλάς θα έχη ένδοξον μέλλον εις την Ανατολήν.

Ηγάπα ο Κοσμάς την επίγειον Πατρίδα. Αλλά πέραν από την επίγειον Πατρίδα ο πιστός και αφωσιωμένος δούλος του Κυρίου έβλεπε την Ουράνιον Πατρίδα. Ω, με πόσην θερμότητα ωμίλει δι’ αυτήν! «Ο Θεός – εκήρυτε – μας έκανε με το κεφάλι ορθούς και μας έβαλε τον νουν εις το επάνω μέρος δια να στοχαζώμεθα πάντα την ουράνιον βασιλείαν, την αληθινήν μας Πατρίδα. Όθεν, αδελφοί μου σας διδάσκω και σας συμβουλεύω, πλην τολμώ πάλιν και παρακαλώ τον γλυκύτατον Ιησούν Χριστόν, να στείλη ουρανόθεν την χάριν του και την ευλογίαν του εις αυτήν την χώραν και όλους τους χριστιανούς, άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας, και τα έργα των χειρών σας, και πρώτον αδελφοί μου, άμποτε να σας ευσπλαχνισθή και να συγχωρήση τας αμαρτίας σας και να σας αξιώση να διέλθητε και εδώ καλήν και ειρηνικήν αυτήν την μάταιην ζωήν και μετά θάνατον εις τον Παράδεισον, εις την Πατρίδα μας αληθινήν, να χαιρώμεθα πάνοτε, να δοξάζωμεν και να προσκυνώμεν την Αγίαν Τριάδα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».
ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ – ΕΛΛΑΣ – ΑΙΩΝΙΟΤΗΣ. Ιδού τα συνθήματα που με μεγάλην δύναμην έρριπτε παντού ο π. Κοσμάς.

Μαθηταί του υπήρξαν χιλιάδες. Ο Σαμουήλ, ο διάσημος εκείνος ιερομόναχος, όστις έθεσε πυρ και ενεταφιάσθη εις τα ερείπια του Σουλίου, ο εκ Σαμαρίνης νεομάρτυς Δημήτριος, όστις ζων εκτίσθη και εμαρτύρησε, χιλιάδες αμαρτωλοί και κλέφται, οι οποίοι ως μικρά παιδιά τον ήκουσαν και ανδρωθέντες κατόπιν συμμετέσχον εις το ιερόν αγώνα του 1821, υπήρξαν αφωσιωμένοι μαθηταί του. Και μέχρι σήμερον η ανάμνησίς του ως διδασκάλου, ως προφήτου, ως θαυματουργού ζη εις την ψυχήν του λαού μας. Κατά την περιδείαν μου ως ιεροκήρυκος εις την επαρχίαν Γρεβενών συνήντησα σεβασμίους γέροντας, βοσκούς της Πίνδου, οι οποίοι ήκουσαν τους πάππους των να λέγουν, ότι οι γονείς των είχον ηκούσει οι ίδιοι τον αείμνηστον διδάσκαλον, και ανέφερον πλείστα όσα ανέκδοτα εκ της θαυματουργού δράσεώς του. Εις δε την ωραίαν κωμόπολιν της Πίνδου, την Σαμαρίναν, εις το μέρος όπου εκήρυξεν, οι ευσεβείς της κάτοικοι έκτισαν προ ολίγων ετών Ι. Ναόν τιμώμενον επ’ ονόματι του Αγίου.

Αλλ’ εάν τώρα εκ των υπωρειών της Πίνδου μεταβώμεν εις την ιδιαιτέραν πατρίδαν του Αγίου, την ευρισκομένην εις τα όρια της Ι. Μητροπόλεως Αιτολίας και Ακαρνανίας, θα συνατήσωμεν άρα γε εκεί μεγαλοπρεπή Ναόν αντάξιον του μεγάλου τούτου χριστιανού διαφωτιστού και διδασκάλου του Ελληνικού Γένους; Δυστυχώς όχι! Και όμως οι Αιτωλοί και οι Ακαρνάνες, οι διακρινόμενοι ανέκαθεν δια τα θρησκευτικά και τα πατριωτικά αισθήματά των, θα έπρεπε να είχον κτίσει προ πολλού τοιούτον Ι. Ναόν. Προς τούτο όμως απαιτείται άνθρωπος, όστις θ’ ανάψη το πρώτο πυρ.

Είθε ένας εκ των δραστηρίων κληρικών, των πεφωτισμένων θεολόγων και των ευσεβών τέκνων, που δεν έπαψε να γεννά η ηρωική αυτή επαρχία της Ρούμελης, είθε ένας να ευρεθή να ενστερνισθή την ιδέαν αυτήν, και εκεί όπου είδεν το πρώτον το φως του ηλίου ο Νεομάρτυς, να κτισθή περίλαμπρος Ναός και παραπλεύρως του Ι. Ναού Σχολή με την επιγραφήν: ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ», της οποίας οι μαθηταί θα εμπνέωνται, θα διδάσκωνται και θα εφαρμόζουν τας πρακτικάς μεθόδους του κηρύγματος του μεγάλου τούτου ιεραποστόλου των νεωτέρων χρόνων.

Η Ελλάς περιμένει από την Ακαρνανίαν νέους ιεραποστόλους με την φλόγα του μεγάλου συμπατριώτου των.

Άγιε Κοσμά, ιερομάρτυς και ιεραπόστολε! Εβάδισες επάνω εις τα ίχνη του αποστόλου Παύλου. Νεώτερος απόστολος του Κυρίου ανεδείχθης. Η Ελλάς, την οποίαν ευηργέτησες με διδασκαλίαν, με προφητείας, με θαύματα, και τέλος με το μαρτυρικόν σου αίμα, δεν πρόκειται να λησμονήση το όνομά σου. Το ιερόν σου λείψανον μένει εκεί, πέραν των συνόρων μας, όπως μένουν τα οστά τόσων ηρώων και μαρτύρων της φυλής μας… Αλλά η μακαρία ψυχή σου πτερυγίζει υπεράνω της Χώρας ταύτης, βλέπει τα δάκρυα και τα αίματα, τας αγχόνας και τα ικριώματα, που έστησεν ο Εωσφόρος δια να εξαφανίση την Φυλήν μας, και δέεται.(1) Και μη παύσης δεόμενος, όπως ο Θεός δώση λύτρωσιν τω λαώ αυτού, δια να επαναλάβη ο μαρτυρικός αυτός λαός τα τελευταία παρήγορά του λόγια, με τα οποία εσφράγισες την ιδικήν σου μαρτυρικήν ζωήν: «ΔΙΗΛΘΟΜΕΝ ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΣ, ΚΑΙ ΕΞΗΓΑΓΕΣ ΗΜΑΣ ΕΙΣ ΑΝΑΨΥΧΗΝ» (Ψαλμ. 65, 12)

(1)Ταύτα εγράφοντο καθ’ον χρόνον εις τας κορυφάς των Ηπειρωτικών και Μεκεδονικών ορέων σφοδραί μάχαι διεξήγοντο και η Ελλάς εκινδλυνευε να πέση εις το στόμα αγρίων θηρίων της Αποκαλύψεως. Ημείς πιστεύομεν ότι, εάν πολλάκις εσώθημεν εκ φοβερών κινδλυνων, τούτο οφείλομεν εις τας πρασευχάς των Αγίων Μαρτύρων, οι οποίοι έζησαν και εμαρτύρησαν εν μέσω ημών. Εάν όμως μένωμεν αμετανόητοι, σκληρόκαρδοι, όπως οι Ιουδαίοι, τότε, καν όλοι οι Άγιοι και Μάρτυρες υπέρ ημών δέωνται, δεν θα σωθώμεν.

2.    Ο ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

Προ καιρού μια ιερά επέτειος εωρτάσθη εν Ελλάδι. Κατά τον παρελθόντα Αύγουστον, 24 του μηνός, συνεπληρώθησαν 180 έτη από ημέρας εκείνης, κατά την οποίαν εις κάποιο χωριόν της Β. Ηπείρου παρά τας όχθας του Άψου ποταμού (Δεβόλη), πλησίον του Βερατίου, κατόπιν μαρτυρίου εξεμέτρησε το ζην ένα ένδοξον τέκνον της ηρωικής ταύτης γης. Το όνομά του ηλεκτρίζει και σήμερον: Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 – 1779).

Επί τη επετείω ταύτη εις εφημερίδας και περιοδικά της Πρωτευούσης και των επαρχιών εδημοσιεύθησαν άρθρα τινά, αλλ’, ως παρετήρησεν εκλεκτός δημοσιογράφος, εις τα πλείστα των άρθρων δεν ενεφανίζετο η εικών του αγίου Κοσμά γνησία. Διότι έκαστος προσεπάθει να δώση στην εικόνα το χρώμα της ιδίας του αρεσκείας, των σκέψεων και των αισθημάτων αυτού, εις τρόπον ώστε δια του στώματος του Αγίου να εκφράζωνται ιδέαι των κοσμικών κύκλων, τας οποίας εάν έζη σήμερον και ήκουε, θα έφριττεν ο Άγιος δια την δεινήν παραποίησιν και διαστρέβλωσιν του νοήματος του αγώνος του. Επειδή π.χ. ο Άγιος εις κάποιαν εξαιρετικήν περίπτωσιν επέτρεψεν υλικόν κετεστραμμένου τινός Ναού να χρησιμοποιηθή δια την ανέγερσιν σχολείου, εξ’ αυτού του περιστατικού εξήχθη αμέσως το συμπέρασμα, ότι ο Κοσμάς δεν έκαμνε τίποτε άλλο παρά να κριμνίζη εκκλησίας δια να κτίζη σχολεία. Ποιος; Εκείνος, όστις, εάν ήθελε τα γράμματα, τα ήθελε, ως υποβοηθητικά της ηθικής και θρησκευτικής μορφώσεως του ανθρώπου, λέγων ότι το σχολείον ανοίγει εκκλησίας, ανοίγει μοναστήρια. Και άρα σχολείον, το οποίον δεν έχει θεμέλιον θρησκευτικόν, δεν έχει θεμέλιον την μεγάλην εντολήν της αγάπης, της αγάπης προς τον Θεόν και τον πλησίον, αλλ’ είνε ψυχρόν, αδιάφορον, πολέμιον της αληθούς Πίστεως, το σχολείον αυτό έχει εκφυλισθή, ευρίσκεται εκτός προορισμού και είνε δυναμίτις εις τα θεμέλια της Ορθοδόξου κοινωνίας. Διότι ως προφητικώς έλεγεν ο Άγιος, «τα μεγάλα κακά εις την ανθρωπότητα θάρθουν από τους διαβασμένους». Επειδή εις άλλην περίπτωσιν συνέβη να καυτηριάζη τα αμαρτήματα, τας ηθηκάς παρεκτροπάς, την ασπλαχνίαν και αδικίαν των πλουτούντων και εν γένει των κατεχόντων κάποιαν θέσιν εν τη κοινωνία, εκ του ελέγχου τούτου εξήγαγον άλλοι το συμπέρασμα, ότι ο Άγιος δεν ήτο τίποτε άλλο, παρά ένας κοινωνικός επαναστάτης, κάμνων ταξικόν αγώνα, εξεγείρων τους «μικρούς» κατά των «μεγάλων». Επειδή εις άλλην περίπτωσιν συνέβη να ελέγξη τας παρεκτροπάς του ιερατείου και μάλιστα των αρχιερέων, εκ του ελέγχου τούτου πάλιν κατέληξεν εις το συμπέρασμα, ότι ο Κοσμάς ήτο κατά της Ιεραρχίας. Επειδή ωμίλει εις την γλώσσαν του λαού, άρα – είπον οι οπαδοί της «μαλλιρής» γλώσσης – ο Κοσμάς δημοτικιστής, φρονών ότι μόνον δια της γλώσσης θα σωθή ο κόσμος! Και άλλοι τέλος, από ωρισμένας εκφράσεις και ενεργείας κρίνοντες αυτόν, έλεγον ότι είνε πράκτωρ ξένης Δυνάμεως, των Μοσχοβιτών, έχων σχέσιν με το κίνημα Ορλώφ (1770), κατηγορία, η οποία εχρησιμοποιήθη υπο των εχθρών του, των Εβραίων, δια την εξόντωσίν του.
Πόσον ολίγον οι τοιούτοι ηγνόησαν τον Κοσμάν! Ο Κοσμάς ήτο βεβαίως μια πολυμερής προσωπικότης, πολύεδρός τις αδάμας. Αλλ’ εκάστη πλευρά του πνευματικού τούτου αδάμαντος ηκτινοβόλη το ίδιον φως, το ανέσπερον φως του αναστάντος Κυρίου. Το βάθος της υπάρξεως του Κοσμά ήτο καθαρώς πνευματικόν, ευαγγελικόν, μεταφυσικόν. Ο Κοσμάς εν τη γενεά αυτού υπήρξε πρέσβυς Θεού, απόστολος Ιησού Χριστού. Ήτο ένας αληθής ιεραπόστολος. Εξετέλεσε την εντολήν εκείνην του Κυρίου «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη…», η οποία και σήμερον αναζητεί τους εκτελεστάς της εν πάση γωνία της γης. Πόσα εκατομμύρια λαών αναμένουν τους νέους ευαγγελιστάς!
Δια να συλλάβωμεν καλώς το νόημα της αποστολής Κοσμά του Αιτωλού, πρέπει να ίδωμεν την εποχήν του και το έργον του, να ίδωμεν, δηλαδή, ποίον υπήρξε το ιστορικόν πλαίσιον, εντός του οποίου εκινήθη και έδρασεν ιεραποστολικώς, και πως εκινήθη και έδρασεν.

Ο αιών, εντός του οποίου έζησε και εμαρτύρησεν ο άγιος Κομάς ο Αιτωλός, υπήρξε δια τον Χριστιανισμόν της ανατολής αιών μεγάλης δοκιμασίας της Ορθοδόξου πίστεως. Ο Σατανάς, ίνα μεταχειρισθώμεν ευαγγελικήν έκφρασιν (Λουκ. 22, 31), εκράτει κόσκινον και εκοσκίνιζε τους χριστιανούς της εποχής εκείνης. Τα όργανά του, μικροί και μεγάλοι άρχοντες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όλοι φανατικοί οπαδοί του Μωάμεθ, επίεζον πικοιλοτρόπως τους χριστιανούς δια να εγκαταλείψουν την πίστιν των.
Δι’ ελαχίστην αφορμήν συνελάμβανον και εφυλάκιζον χιλιάδας χριστιανών, και τότε μόνον ήνοιγον τας σιδηράς θύρας των απαισίων φυλακών και άφηνον αυτούς ελευθέρους, όταν ηρνούντο την Πίστιν των και εδήλωνον ότι προσχωρούν εις την θρησκείαν του ψευδοπροφήτου των. Φόροι βαρύς, δυσβάσταχτοι επιβάλλοντο εις τους ραγιάδες, οι οποίοι οποσδήποτε θα έπρεπε να εισπραχθούν, μια δε οδός απαλλαγής εκ των φόρων υπήρχεν, η αλλαξοπιστία. Ελεύθερος εκ των φόρων ο αλλαξοπιστών. Ευνούχοι των Σουλτανικών ανακτόρων ήρπαζον εκ των αγκαλών των μητέρων τας ωραιοτέρας Ελληνίδας και ενέκλειον εις τα άντρα τρης ακολασίας, τα περιβόητα χαρέμια. Αξιωματικοί του Ωθομανικού στρατού περισυνέλεγον τα ευρωστότερα και ευφυέστερα παιδιά των χριστιανών δια να τα κάμουν Γενιτσάρους.
Υπό την πίεσιν αυτών οι ασθενέστεροι χαρακτήρες έπιπτον. Όχι μόνον άτομα, αλλά και οικογένειαι και χωριά ολόκληρα μαζί με τους ιερείς των ηλλαοπιστούν. Δεν είνε υπερβολή να είπωμεν, ότι ένα μέγα μέρος των σημερινών Τούρκων, οι οποίοι κατοικούν και νέμονται την πλουσιωτάτην χώραν της Μ. Ασίας, είνε μακρυνοί απόγονοι… χριστιανών, οι οποίοι επρόδωσαν την Πίστιν των. Ως έγραφεν ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος, τ. Μητροπολίτης Τραπεζούντος, «ουδείς υπάρχει τουρκικής καταγωγής καθ’ όλην την υπερθαλασσίαν υπερκειμένην της Τραπεζούντος χώραν και το πλείστον της υπεράνωθεν τούτων διηκούσης περιφερείας Χαλδείας. Πάντες δ’ ούτοι (οι Τούρκοι) εισίν Έλληνες εξ Ελλήνων καταγόμενοι. Πάντες ούτοι πανδημεί ή τινες μόνον εξώμοσαν».
Ισλιως ο εξισλαμισμός έκαμε θραύσιν εις την Μακεδονίαν, Ήπειρον και προ πάντων Αλβανίαν, εις την οποίαν ο αριθμός των χριστιανών από 550 χιλιάδας κατήλθεν εις αριθμόν των 50 χιλιάδων, οι οποίοι και αυτοί εκινδύνευον να εξισλαμισθούν. Εκείνοι δε, οι οποίοι έμενον αμετακίνητοι εις την Πίστιν των Πατέρων, υφίσταντο σκληρούς διωγμούς και μαρτύρια, το δε τελευταίον αίμα, όπερ εχύθη, ήτο το αίμα των χριστιανών, οι οποίοι ως αρνία εσφάγησαν κατά την Μικρασιατικήν καταστροφήν. Εις 2½ εκατομμύρια συμποσούνται οι νεώτεροι ούτοι μάρτυρες! Κατά δε το τέλος του 18ου αιώνος, περί του οποίου ομιλούμεν, ενεφανίσθη εις το πρσκήνιον της ιστορίας αγριώτατον θηρίον, ο Σουλτάνος Μουσταφάς ο Δ΄, όστις συνέλαβε το σατανικόν σχέδιον να ενεργήση μετοικεσίαν Βαβυλώνος, όλους δηλαδή τους χριστιανούς της Ελλάδος να μεταφέρη εις τα βάθη της Ασίας, εις την Μεσοποταμίαν, εις δε την Ελλάδα να εγκαταστήσει αγρίας φυλάς, Αβασγούς, Κιρκασίους και Κούρδους. Εάν το σχέδιον τούτο εξετελείτο, τελεία εκρίζωσις της Χριστιανικής ελλάδος θα επετυγχάνετο.
Και ταύτα μεν εσκέπτοντο και ενήργουν οι υιοι του Σατανά προς καταστροφήν και εξαφάνισιν του Ορθοδόξου χριστιανικού κόσμου, αλλ’ ο ύψιστος Θεός, όστις εφύτευσε το δένδρον τούτο της Ορθοδοξίας ίνα ανθή και καρποφορή, ίνα υπό την σκιάν αυτού ευρίσκουν ανάπαυσιν οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι όλων των αιώνων, δεν αφήκε να πραγματοποιηθούν τα καταχθόνια σχέδια. Εξέλεξε τα κατάλληλα όργανα. Ενέπνεεν εις εκλεκτάς ψυχάς πνεύμα ζήλου ιερού ενθουσιασμού, αυταπαρνήσεως, ανδρείας και σοφίας, και εξαπέστειλεν ως νέους αποστόλους και ευαγγελιστάς εκεί όπου εκινδύνευεν η Πίστις. Ένα εκ των εκλεκτών τούτων της θείας Προνοίας οργάνων ήτο και ο Κοσμάς.(2)
Που κατά την δεινήν αυτήν περίοδον της ιστορίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας ευρίσκεται ο Κοσμάς; Έζη εις τόπον έρημον. Ευρίσκετο εις το Άγιον Όρος. Εμόναζεν εις την Ι. Μονή του Αγίου Φιλοθέου. Πόσον ωραία, από πνευμετικής απόψεως εννοώ, πόσον ωραία διήρχετο εκεί τας ημέρας της ζωής του ο Κοσμάς! Ψαλμωδίαι, αγρυπνίαι, ανάγνωσις Γραφών και Πατερικών βιβλίων, άσκησις και σκληραγωγίαι, συνομιλίαι με τους αγίους αδελφούς και πατέρας, προ παντός δε δια της νοεράς προσευχής γλυκυτάτη συνομιλία με τον Ουράνιον Πατέρα, εδημιούργουν ένα ευχάριστον πνευματικόν κλίμα, μιαν ιδεώδη ατμόσφαιραν, η οποία υπενθύμιζε την κορυφήν του Θαβωρείου όρους. Ευρίσκετο μακράν των αθλιοτήτων του κόσμου, μακράν της θυέλλης, η οποία ελυσσομανούσεν εις τας πόλεις και τα χωριά των Ορθοδόξων. Αλλ’ όσον μακράν και εάν ευρίσκετο, έφθανον όμως εις την ακοήν του Αγίου αι σπαρακτικαί φωναί οι κοπετοί και οι θρήνοι των μυριάδων χριστιανών, οι οποίοι υπέφερον και έπασχον τα πολυειδή μαρτύρια. Έφθανον αι θλιβεραί ειδήσεις, ότι καθημερινώς εις όλα τα μέρη, αλλ’ ιδιαιτέρως εις τα μέρη της Δ. Μακεδονίας, Ηπείρου και Αλβανίας, ο Σατανάς έκαμνε θραύσιν, καθημερινώς Ορθόδοξοι χριστιανοί ηλλαξοπιστούν, εποδοπάτουν τον
Σταυρόν του Κυρίου και προσεκύνουν την ημισέληνον του Μωάμεθ.

(2)Γράφομεν, ένας ήτο ο Κοσμάς. Διότι, πλην του Αγίου, και άλλοι ιεροκήρυκες μικροτέρας δυνάμεως και ακτινοβολίας πνευματικής είχον εξέλθη προς σωτηρίαν του λαού. Κατά τινα ιστορικήν πληροφορίαν, μαζί με τον άγιον Κοσμάν και άλλοι πέντε ιερομόναχοι, καιόμενοι από το πυρ του θείου ζήλου, εξήλθον εις περιοδείαν, αλλά και εκ τούτων ο ιερομόναχος Ναούμ, όπως και ο επισημότερος εξ όλων ο Κοσμάς, δεν επέστρεψεν εις την βάσιν της εξορμήσεώς του, διότι εύρε και αυτός υπό των αλλοπίστων μαρτυρικόν θάνατον εις σερβία (Ιδε Μ. Ε. Ε. , τόμος Κ΄, σελίς 657).
Απέναντι της καταστάσεως αυτής δεν ηδύναντο να μείνη αδιάφορος. Εις την μόνωσίν του εσυλλογίζετο: «Εγώ να μένω εις την κορυφήν του Όρους, απρόσβλητος εκ της συμφοράς, και κάτω εκεί εις τους πρόποδας του Όρους, εις τα χωριά και τας πόλεις, οι αδελφοί μου να βασανίζωνται και να μαρτυρούν; Δεν πρέπει και εγώ να σπεύσω εις βοήθειάν των; Ναι! Τους βοηθώ και απ’ εδώ με τας προσευχάς μου, διότι το μετά πίστεως και καθαράς καρδίας υπέρ των άλλων πραοσεύχεσθαι είνε ίσον προς το αγωνίζεσθαι υπέρ της πίστεως και της αρετής. Αλλ’εις μιαν τοιαύτην περίπτωσιν δεινής δοκιμασίας δεν χρειάζεται και η ενεργός συμμετοχή; Δεν χρειάζεται και η επίσκεψις των εν φυλακαίς μαρτύρων, δεν χρειάζεται η προσωπική επαφή με τους τεθλιμμένους αδελφούς; Ένας παρήγορος λόγος, μια συμβουλή, μια εκδήλωσις ευσπλαχνίας, ένα δάκρυ, που ενώνεται με τα δάκρυα των πονεμένων, δεν είνε ανεκτίμητοι προσφοραί εις τον αγώνα της πίστεως; Αλλ’ άραγε να είμαι ικανός δια μιαν τοιαύτην αποστολήν; Θα ωφελήσω ή μήπως θα βλάψω; Θα έχω την δύναμιν ν’ αντισταθώ εις όλους τους πειρασμούς του κόσμου; Και προσπαθών να σώσω τους άλλους μήπως υπάρχει κίνδυνος ν’ απολέσω την ιδικήν μου ψυχήν; Τι πρέπει να πράξω; Ω Ύψιστε! Γνώρισόν μοι οδόν, εν η πορεύσομαι».
Ο Κοσμάς επέπλαιε με τους λογισμούς. Ηγωνία. Είχεν εισέλθη εις την Γεσθημανή της ζωής, όπως πας όστις καλείται ν’ αναλάβη εν τω κόσμω βαρείαν αποστολήν. Πικρόν ποτήριον δι’ αυτόν ετοιμάζετο. Εις την αγωνίαν του αυτήν έδωκε την απάντησιν φωνή Θεού. Ήνοιξε την Γραφήν και το βλέμα του προσηλώθη εις το ρητόν του Αποστόλου Παύλου: «Μηδείς το εαυτού ζητείτω, αλλά τω του ετέρου έκαστος» (Α΄Κορ. 10, 24). Το ρητόν τούτο έριψεν το φως του Ουρανού εις την καρδίαν του. Δια του ρητού τούτου ήτο ως να έλεγε το Πνεύμα το Άγιον: «Κοσμά! Μη σκέπτεσαι μόνον το ιδικόν σου πνευματικόν συμφέρον, αλλά και το συμφέρον των άλλων αδελφών. Το δε συμφέρον των άλλων επιβάλλει ν’ αφήσης το ερημητήριόν σου, να λάβης την οδηπορικήν ράβδον, και να ριφθής εις την μεγάλην περιπέτειαν του ευαγγελισμού των ψυχών…».
Αλλ’ ο Κοσμάς δεν ηρκέσθη μόνον εις τον φωτισμόν που έλαβεν από το ρητόν τούτο της Αγίας γραφής. Ηθέλησε να ίδη εάν καλώς εφήρμοζεν εις εαυτόν την συμβουλήν του Αγίου Πνεύματος. Συνεβουλεύθη λοιπόν τους πνευματικούς πατέρας, μετέβη και εις την Κων/πολιν, επεσκέφθη τον τότε Πατριάρχην Σεραφείμ, και εξέφρασεν αυτώ τας ενδομύχους σκέψεις και πόθους του. Ο Πατριάρχης επεδοκίμασεν το σχέδιον, του έδωκεν ευλογίαν, τον εφωδίασε με γραπτήν άδειαν κηρύγματος, και τότε ο Κοσμάς, πεπεισμένος ότι δια της φωνής της συνειδήσεώς του, δια φωνής της Αγίας Γραφής και δια των συμβουλών των πνευματικών πατέρων εκαλείτο εις το έργον της σωτηρίας ψυχών, εξήλθεν εις την αποστολήν του. Εις οποίαν βαρείαν αποστολήν! Να πολεμήση τον Εωσφόρον, να πολεμήσει το θηρίον εις τα ίδια του κέντρα. Ν’ αφυπνίσει συνειδήσεις βεβαρημένες. Να παρηγορήσει. Να σπογγίσει δάκρυα. Ν’ αναπτερώσει το φρόνημα, να θερμάνει το συναίσθημα των πιστών, να σταματήσει το κύμα του εξισλαμισμού, να υψώσει κέρας χριστιανών Ορθοδόξων, να πέσει επιτέλους μαχόμενος δια την Πίστιν. Ιδού η αποστολή του!

Και την βαρείαν αυτού αποστολήν εξεπλήρωσεν ο Άγιος. Διότι δια του πιστού τούτου δούλου του Θεού και συνειδήσεις αφυπνίσθησαν, και το φρόνημα ανεπτερώθη, και το συναίσθημα εθερμάνθη, και το κύμα του εξισλαμισμού εκόπασε, και εγένετο γαλήνη. Πως; Ποία η μέθοδός του; Ποία τα μέσα εκείνα, τα οποία μετεχειρίσθη δια τον άγιον σκοπόν του;

1.    – ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ

Ποίον κήρυγμα; Το κήρυγμα εκείνο, εις το οποίον ο ιεροκήρυξ προσπαθεί να θαμπώσει τους ακροατάς με ρητορικά σχήματα – πυροτεχνήματα; Ποίον κήρυγμα; Το κήρυγμα εκείνο, κατά το οποίον ο ιεροκήρυξ ομιλεί εις γλώσσαν υψηλήν, απρόσιτον και ακατάληπτον από τον πολύν λαόν; Ποίον κήρυγμα; Το κήρυγμα, το οποίον διαρκώς κοινωνιολογεί και ουδέποτε ασχολείται με το κυριώτερον των θεμάτων, την βασιλείαν των ουρανών; Όχι. Το κήρυγμα του αγίου Κοσμά είχε την σφραγίδα του γνησίου αποστολοκού κηρύγματος. Εν πρώτοις εκείνο, το οποίον λέγει ο απόστολος Παύλος δι’ εαυτόν και τους λοιπούς Αποστόλους, «επίστευσα, διό ελάλησα» (Β΄ Κορ. 4, 13), είχε την πλήρη εφαρμογήν του και εις τον άγιον τούτον άνδρα. Ο Κοσμάς επίστευεν εις όλας τας σωτηριώδεις αληθείας της Ορθοδόξου πίστεως. Επίστευεν ακραδάντως. «Εγώ – εκήρυττεν – εδιάβασα πολλά περί Εβραίων, ασεβών, αιρετικών και αθέων. Τα βάθη της σοφίας ηρεύνησα. Όλες οι πίστες είναι ψεύτικες. Τούτο εκατάλαβα αληθινά, μόνον η πίστις των Ορθοδόξων είναι καλή και αγία, το να πιστεύωμεν και να βαπτιζώμεθα εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος… Τούτο σας λέγω εις το τέλος, να ευφραίνεσθε όπου είσθε Ορθόδοξοι χριστιανοί και να κλαίτε δια τους ασεβείς και τους αιρετικούς που περιπατούν εις το σκότος». Και την πίστιν αυτήν εκήρυττε με απλότητα θαυμαστήν. Εκήρυττε τόσον απλά, ώστε και ένα παιδί ακόμη ηδύνατο να εννοήση. Εκήρυττε με συναίσθησιν. Εκήρυττε με δάκρυα. Εκήρυττε κάτω από την σκιάν του Σταυρού. Έκοπτε τον πνευματικόν άρτον εις μικρά τεμάχια και τον διένεμεν εις όλους, όπως ο ιερεύς με το άγιον κοχλιάριον μεταδίδει την θείαν Κοινωνίαν, το τίμιον Σώμα και Αίμα του Κυρίου. Όντως ιερουργίαν επετέλει κηρύττων το Ευαγγέλιον. Δια της προσευχής ηνωμένος με τον Θεόν εγνώριζε τον τρόπον, με τον οποίον επεκοινώνει με τας ψυχάς των ακροατών. Το κήρυγμα του ήτο μεταρσίωσις ψυχών. Και σήμερον ακόμη όποιος διαβάζει τας διδαχάς, τας οποίας διέσωσαν οι μαθηταί αυτού, αισθάνεται ότι μία δύναμις πνευματική τον αρπάζει, τον υψώνει υπεράνω της γης και με πτέρυγας αετού, με πτέρυγας αγγέλου, τον μεταφέρει εις κόσμους πνευματικούς και αύλους. Τοιαύτη ήτο η εντύπωσις, την οποίαν προεκάλει το απλούν, αλλά πλήρες από την δύναμιν του Παναγίου Πνεύματος κήρυγμα, ώστε με δάκρυα εις τα μάτια οι ακροαταί του παρεκάλουν να μείνει εις τον τόπον, να ομιλήσει και πάλιν, και κατά χιλιάδας, κλήρος και λαός, ηκολούθουν αυτόν εις μακράς αποστάσεις, διότι δεν ήθελον ν’ αποχωρισθούν τοιούτου ανεκτιμήτου κήρυκος του Ευαγγελίου, οδηγού ψυχών.

2.    – Η ΚΑΤ’ ΑΤΟΜΟΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Ο άγιος Κοσμάς ως ιεραπόστολος δεν ηρκείτο μόνον εις το κήρυγμα, όπερ απηύθυνε προς χιλιάδας ακροατών. Πλήν του γενικού τούτου κηρύγματος, μιμητής του κορυφαίου Αποστόλου, του Παύλου, όστις κάμνων σύντομον απολογισμόν του αποστολικού του έργου εν Εφέσω έλεγε: «Τριετίαν νύκτα και ημέραν ουκ επαυσάμην μετά δακρύων νουθετών ένα έκαστον» (Πράξ. 20, 31), αληθής οπαδός του Θεανθρώπου, όστις παρά το φρέαρ Συχάρ ως ακροατήριον είχε μίαν και μόνην ψυχήν, την Σαμαρείτιδα (Ιωάν. 4, 7 – 27), ο Κοσμάς εδίδασκεν, όσον ηδύνατο, και ιδιαιτέρως ένα έκαστον. Κατά τας αποστολικάς του περιοδείας ήρχετο εις επαφήν με ποικίλης καταστάσεως άτομα, ήνοιγε συζητήσεις και με πτωχούς, αλλά και με πλουσίους και άρχοντας και εξουσιαστάς του καιρού εκείνου, και με αλλοπίστους ακόμη, με ένα και μόνον σκοπόν, να διαφωτίσει και να σώσει, να ελκύσει εκ του σκότους εις το θαυμαστόν φως πάσαν ψυχήν. Είχε το τάλαντον του λόγου, της ευκόλου και ταχείας επικοινωνίας με τας ψυχάς, κατείχε το μυστικόν ν’ απαντά εις ένα έκαστον ό,τι δι’ αυτόν ήτο χρήσιμον και αναγκαίον, και να πληροφορεί τον νούν και ν’ αναπαύει την καρδίαν. Ως ιατρός πολύπειρος έκαμνεν ορθήν διάγνωσιν των πνευματικών νόσων και εχορήγει εκάστω το κατάλληλον φάρμακον εις δόσεις κανονικάς.
Άς αναφέρωμεν δύο ανέκδοτα εκ της ιεραποστολικής του ζωής. Ένας Μπέης ήτο ασθενής, και μη ευρίσκων θεραπείαν εις ιατρούς κατέφυγεν εις αυτόν. Ο Άγιος τον ήκουσε με προσοχήν και κατόπιν σκέψεως του λέγει: «Άκουσε με! Εάν θέλεις να θεραπευθείς, το πρώτον που έχεις να κάμεις είναι να παύσεις να πίνεις ρακί (ο Μπέης ήτο αλκοολικός). Το δεύτερον, όσας κακουργίας έκαμες, τόσας αγαθοεργίας να κόμης. Και τρίτον να δίνης πάντοτε ελεημοσύνην, τουλάχιστον το 1/10 των αγαθών σου». Αυτά τα φάρμακα συνέστησεν εις τον Μπέην. Ο Μπέης εστενοχωρήθη, ιδίως δια το πρώτον φάρμακον, την τελείαν αποχήν από την μέθην, από τα οινοπνευματώδη ποτά, αλλά τέλος υπεχώρησε και εδήλωσεν, ότι θα συνεμορφούτο προς τας οδηγίας του Αγίου. Συνεμορφώθη και εθεραπεύθη και εγένετο θαυμαστής του Αγίου.
Άλλοτε πάλιν συνήντησε ληστοσυμορίαν, της οποίας ο αρχηγός και τα «παλληκάρια» ήλθον και ησπάσθησαν την χείραν του. Τόσον σεβασμόν ενέπνεε και εις τας αγρίας αυτάς φύσεις. Τους εδίδαξε καταλλήλως. Οι λησταί συνεκινήθησαν. Το αποτέλεσμα, άφησον τα όπλα, και άλλοι μεν απήλθον εις μοναστήρια θρηνούντες δια τα κακουργήματα που είχον διαπράξει, άλλοι δε κατήλθον εις την πολιτείαν και έζησαν ήσυχον βίον μεταξύ των χριστιανών, τους οποίους προηγουμένως έκλεπτον και ελήστευον.
Ακόμη και κατά την ώραν του γενικού κηρύγματος προσεκάλει έναν εκ των ακροατών και ήνοιγε μετ’ αυτού χαριέστατον διάλογον, προσπαθών δι’ ερωτήσεων να πληροφορηθή εάν κατά πόσον οι ακροαταί του εφίρμοζον την βασιλικήν εντολήν, την εντολήν της αγάπης, εάν είχον την αγάπην προς τον Θεόν και τον πλησίον. «Θέλω –έλεγε – να ζυγίσω την αγάπη σας εάν είνε γνήσια…».

3.    – ΟΜΑΔΕΣ (πυρήνες χριστιανικής μελέτης).

Ο άγιος Κοσμάς δεν ήθελεν η γενική και κατ’ άτομον διδαχή του μετά την αναχώρησίν του να λησμονηθή, δεν ήθελεν ο πολύτιμος σπόρος της αληθείας να αρπαχθή από τα εναέρια πνεύματα και να μη μείνη τίποτε απολύτως εις την μνήμην των. Ήθελεν η θεία διδαχή να φυλαχθή εις το βάθος της υπάρξεως των ακροατών ως μια διαρκής υπόμνησις του ηθηκού και θρησκευτικού των χρέους. Προς τούτο προέτρεπεν, ίνα οι ακροαταί να συγκεντρώνωνται κάπου και, αντί να συζητούν ανωφελείς και ματαίας συζητήσεις, συζητούν επάνω εις το κήρυγμα, εις τα θεία ρητά της Γραφής, που αυτός ηρμήνευσεν. Ιδού πως επί του θέματος τούτου εκφράζεται: «Τώρα και εγώ όπου ήλθα και κοπιάζω είνε καλόν να μη δώσητε ολίγην παρηγορίαν, πληρωμήν; Και τι πληρωμήν θέλω εγώ; Χρήματα; Και τι να τα κάμω; Εγώ με την χάρην του Θεού μήτε σακκούλα έχω, μήτε σπίτι, μήτε άλλο ράσο, και το σκαμνί όπου έχω ιδικόν σας είνε, το οποίοπν εικονίζει τον τάφον μου. Ετούτος ο τάφος έχει την εξουσίαν να διδάξη βασιλείς, πατριάρχας, ιερείς, άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας και όλων τον κόσμον. Ανίσως επερπατούσα δια άσπρα, θα ήμουν τρελλός και ανόητος. Αμή τι είνε η πληρωμή μου; να καθήσετε από πέντε-δέκα να συνομιλήτε αυτά τα θεία νοήματα, να τα βάλετε μέσα εις την καρδίαν σας, δια να σας προξενήσουν την αιώνιον ζωήν…Τώρα ανίσως και τα κάμνετε και τα β΄λλετε εις τον νουν σας, δε με φαίνεται και εμέ τίποτε ο κόπος. Ει δε και δεν τα κάμνετε, φεύγω λυπημένος με τα δάκρυα εις τα μάτια».

4. – Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ (καλά έργα).

Ο άγιος Κοσμάς δεν ήθελεν οι ακροαταί του να μένουν μόνον εις την θεωρίαν, εις τας ωφελίμους συζητήσεις επί της Γραφής και των θρησκευτικών βιβλίων, εις την ξηράν εκπλήρωσιν των τυπικών καθηκόντων των ως χριστιανών. Δεν ήθελεν η πίστις αυτών να είνε νεκρά. Την ήθελεν ζωντανήν, μυστικόν μοχλόν, κινητήριον δύναμιν δια παν ότι ωραίον και υψηλόν υπάρχει εις τον κόσμω. Ήθελε τους πιστούς πρωτοστατούντας εις παν έργον αγαθό, όλους τους ακροατάς των κηρυγμάτων του δημιουργούς και ποιητάς, εκτελεστάς, δηλαδή, όλων των εντολών, των μικρών και μεγάλων του Κυρίου, δια να γίνουν ούτοι άξιοι του θείου μακαρισμού, «Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον του Θεού και φυλάσσοντες αυτόν» (Λουκ. 11, 28).
Ηκολούθει και εν τούτω τα ίχνη του Αποστόλου των εθνών, όστις, γράφων προς τον πιστόν του μαθητή Τίτον, συνεβούλευε τούτον διαρκώς να προτρέπη τους πιστούς εις έργα αγαθά. «Μανθανέτωσαν και οι ημέτεροι καλών έργων προΐστασθαι εις τας αναγαίας χρείας, ίνα μη ώσιν άκαρποι» (Τίτ. 3, 14). Και ο Άγιος Κοσμάς εις έργα χριστιανικής αγάπης διαρκώς παρεκίνει τους ακροατάς του. Διότι είχε σπλάγχνα πατρικά. Επόνει, συνέπασχε, συνεσταυρούτο με τον καθημερινώς σταυρούμενον επί μυριάδων σταυρών λαόν του Κυρίου. Ησθάνετο τας ανάγκας των χριστιανών, υλικάς και πνευματικάς, ως ιδίας ανάγκας, συνελάμβανε τους ήχους των πόνων των δυστυχούντων της εποχής και συγκεκινημένος ο ίδιος εκ της θέας της ανθρώπινης δυστυχίας με τέχνην ομίλει, έπληττε τας χορδάς των καρδιών των ακροατών του, προκάλει την συμπάθειαν, διήγειρεν όσον ουδείς άλλος τα φιλάνθρωπα αισθήματα και με γιγαντιαίαν δύναμην, με την δύναμιν της θείας χάριτος, ώθει τον λαόν προς έργα κοινής αγαθοεργίας.
Και τι δεν έπραξεν υπέρ του Γένους ο κοινωφελέστατος ούτος άνθρωπος!
Πρώτον αγαθόν έργον. Εις τα παλάτια των μπέηδων και των πασάδων υπηρετούν νεαραί χριστιαναί γυναίκες (βάγιες), αι οποίαι εγαλούχουν τα τέκνα των τυράννων και εκινδλυνευον να παρασυρθούν εις την διαφθοράν και την ακολασίαν και τελείως να απολεσθούν. Ο άγιος Κοσμάς κατώρθωσε να πείση πολλούς Τούρκους να εκδιώξουν εκ της υπηρεσίας των τας τοιαύτας γυναίκας, λέγων εις αυτούς, ότι λόγω της ακολασίας των και του μολυσμού με γυναίκα ξένης θρησκείας θα επισύρουν την οργήν του Ουρανού και η φυλή των θα εξαλειφθή εκ του προσώπου της γης. «Που είνε –τους έλεγεν– η παλαιά σας δίξα; Δεν είσθε σεις, οι οποίοι επί Σουλεϊμάνη είχατε φθάσει μέχρι Βιέννης; Σας εταπείνωσεν και κατέστρεψεν η ακολασία σας. Μετανοήσατε, εκδιώξατε τας χριστιανάς γυναίκας». Εις δε τους χριστιανούς πάλιν έλεγεν, ότι δεν πρέπει αι γυναικές των να γαλουχούν τουρκόπαδα, ίνα μη πάθουν ότι έπαθε η όρνις εκείνη του Αισωπείου μύθου, η οποία εθέρμαινεν υπό τας πτέρυγας ωά όφεως. Κατά τον ιστορικόν Ζώτον – Μολοττόν, συγγραφέα του λεξικού των αγίων Πάντων, κατόπιν δραστηρίων ενεργειών του Αγίου, 1.500 γαλούχοι (παραμάνες) χριστιαναί γυναίκες, αι οποίαι υπηρετούν εις τα παλάτια των πασάδων και μπέηδων, απηλευθερώθησαν και ηυλόγουν τον Άγιον δια την σωτηρίαν των.
Δεύτερο. Εις τα περισσότερα χωρία Ηπείρου, Μακεδονίας και Αλβανίας δεν υπήρχον κολυμβήθραι, και η βάπτισις των νηπίων εγίνετο ατελής, και μεγάλη ήτο δια τούτο η ευθύνη κλήρου και λαού. Ο Άγιος έφριξε δια την αμαρτίαν αυτήν, να μη βαπτίζωνται κανονικώς τα παιδιά των Ορθοδόξων! Έπεισε τους πλουσίους ομογενείς Κωνσταντινουπόλεως, Ιωαννίνων και άλλων πόλεων του Ελληνισμού να δώσουν δια την κατασκευήν κολυμβηθρών, και ούτω 4.000 χαλκωματένιαι κολυμβήθραι κατεσκευάσθησαν και εστάλησαν εις όλας τας εκκλησίας των χωρίων που εστερούντο.
Τρίτον. Πολυπληθή περιεφέροντο εις τους δρόμους τα ορφανά πεινασμένα, γυμνά, αξιοθρήνητα, των οποίων οι ήρωες πατέρες εφονεύθησαν υπό των τυράννων. Τις περί αυτών των θυμάτων της εθνικής συμφοράς θα εμερίμνα; Πάλιν η αγάπη του στοργικού πατρός εθαυματούργει. Εις τας διδαχάς του συνίστα θερμώς εις όλους τους χριστιανούς, τους οπωσδήποτε ευπορούντας, και ιδίως εις τα ανδρόγυνα που δεν είχον αποκτήσει τέκνα, να προσλάβουν ως μέλη της οικογενείας των ένα ή δύο ορφανά παιδιά, και η ευλογία του Θεού πλουσία θα εξεχύνετο εις τους οίκους των. Πόσα ορφανά και πτωχά παιδιά δεν εσώθησαν χάρις εις το στοργικόν ενδιαφέρον του αποστολικού ιεροκήρυκος!
Τέταρτον. Περιερχόμενος ο Άγιος την ύπαιθρον χώραν μετά βαθυτάτης του λύπης διεπίστωσεν, ότι Ελληνικά σχολεία δεν υπήρχον. Όλοι σχεδόν οι χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, ήσαν αγράμματοι, και εις τα δάκτυλα της μιας χειρός εις κάθε χωρίον ηριθμούντο οι γνωρλιζοντες ανάγνωσιν και γραφήν. Με πόσην θερμότητα ωμίλει προς τον λαόν περί της αξίας των γραμμάτων, την αναγκαιότητα της Χριστιανικής παιδείας και ανατροφής της νέας γενεάς, η οποία αργότερον εδημιούργησε το θαύμα της επαναστάσεως του 1821! «Ανοίξατε σχολεία –εφώναζε παντού–. Να σπουδάζεται και σεις, αδελφοί μου, να μανθάνετε γράμματα όσον μπορείτε. Και αν δεν εμάθατε οι πατέρες, να σπουδάζετε τα παιδιά σας να μανθάνουν Ελληνικά, διότι και η Εκκλησία μας είνε εις την Ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσης τα ελληνικά, αδελφέ μου, δεν ημπορείς να καταλάβης εκείνα όπου ομολογεί η Εκκλησία μας. Καλύτερον, αδελφέ μου, να έχης Ελληνικόν σχολείον εις την Χώραν σου, παρά να έχης βρύσες και ποτάμια, και ωσάν μάθη το παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται άνθρωπος. Το σχολείον ανοίγει τας εκκλησίας, το σχολείον ανοπίγει τα μοναστήρια».

Χάρις εις τας ενεργείας του Αγίου 210 Ελληνικά σχολεία εκτίσθησαν, ως και 1.100 άλλα κατώτερα σχολεία ήρχισαν να λειτουργούν, εις τα οποία εδιδάσκοντο οι ελληνόπαιδες ανάγνωσιν και γραφήν. Φως έλαμψεν εις τους εν τω ζοφερώ σκότει της αμαθείας καθημένους, φως Χριστιανικής παιδείας, το οποίον ήναψεν ο πυρφόρος Άγιος. Ένας αυτός ανεπλήρωσε την έλληψιν Υπουργείου Παιδείας κατά τους χρόνους εκείνους της Τουρκοκρατίας.

Αλλά, θα ερωτήση τις, που εύρισκε τα μεγάλα χρηματικά ποσά, τα οποία εχρειάζετο δια την ανέγερσιν και την λειτουργίαν τοσούτον σχολείων; Αυτός ο ίδιος χρήματα δεν είχεν. Ήτο πένης, ακτήμον όπως ο Χριστός. «Εγώ αδελφοί μου, -έλεγε- με την χάριν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού του εσταυρωμένου και Θεού δεν έχω μήτε σακκούλα, μήτε σπίτι, μήτε κασσέλλα, μήτε άλλο ράσο από αυτό όπου φορώ, αλλ’ ακόμη παρακαλώ τον Κύριόν μου μέχρι τέλους της ζωής μου να με αξιώσει να μην αποκτήσω σακκούλα, διότι ωσάν κάμνω αρχήν να παίρνω άσπρα ευθύς έχασα τους αδελφούς μου και δεν ημπορώ και τα δύο, ή τον Θεόν ή τον διάβολον». Και όμως ο ακτήμων αυτός καλόγηρος κατώρθωσε να συγκεντρώση δια το έργον του Θεού τεράστια ποσά. Πώς; Ακούσατε! Ο αποστολικός ιεροκήρυξ κατά τας περιοδείας έβλεπεν, ότι αι γυναίκες των οπωσδήποτε ευπορούντων ηγάπων την πολυτέλειαν, ενεδύοντο με μεταξωτά ενδύματα και εστολίζοντο με δακτυλίδια, βραχιόλια, σκουλαρίκια, καδένες, εφόρουν εις την κεφαλήν ταινίας από χρυσά φλουριά. Πλούτος πολύς εις τα χέρια, τα στήθη και τας κεφαλάς των πλουσίων γυναικών. Στολισμός ματαιότητος! Αι! Όλον αυτόν τον στολισμόν της ματαιότητος τον κατήργησεν ο Άγιος Κοσμάς. Όλον τον άχρηστον θησαυρόν, το χρυσάφι, το ασήμι, τα πολύτιμα πετράδια, με την διδαχήν του κατά της πολυτελείας έπεισε τας χριστιανάς γυναίκας να τον παραδώσουν υπέρ του γένους, υπέρ της ιδρύσεως και λειτουργίας των Ελληνικών σχολείων. Και τον παρέδωκαν! Ούτω συνελέγησαν θησαυροί, οι οποίοι απετέλεσαν την πρώτην αρχήν του ιδιαιτέρου ταμείου, του ταμείου των ελεών. Υπέρ των γυναικών αυτών, αι οποίαι μόλις ήκουον το κήρυγμα του Αγίου έσπευδον και προσέφερον τα πολύτιμα στολίδια των, υπέρ των αξιοθαυμάστων αυτών γυναικών ως και των άλλων συνεργατών του Αγίου ο μνημονευθείς συγγραφεύς υψώνει φωνήν ικέτιδα προς τον θρόνον του Υψίστου και λέγει τα εξής συγκινητικά λόγια: «Έμποροι, κτίσται, αγιογράφοι, διδασκάλοι, ιερείς, μοναχοί και κοσμικοί ηκολούθουν τον Άγιον ευκολύνοντες την σύστασιν σχολείων και εκκλησιών. Αιωνία η μνήμη των γυναικών της Ηπείρου, αι οποίαι έκτισαν 210 Ελληνικά σχολεία με την αξίαν των κοσμημάτων και επροίκησαν αυτά με το περίσσευμα αυτών, σωζόμενα έως σήμερον. Αιωνία η μνήμη χιλιάκις» (Ζώτου – Μολοττού, «Λεξικόν αγίων Πάντων», σελ. 620).
Πέμπτον. Με την θερμήν, την πυρίνην διδασκαλίαν κατώρθωσε να καταργήση τα παζάρια της Κυριακής και να μεταφέρη ταύτα εις την ημέραν του Σαββάτου προς μεγάλην λύπην των Εβραίων, οι οποίοι και τον εμίσησαν θανασίμως. Εδίδαξεν όσον ουδείς άλλος την αξίαν της Κυριακής ημέρας και εκαυτηρίασε τους βεβηλούντας την αργίαν ταύτην ημέραν. Συνίστα την εργασίαν. Ήθελεν όλοι οι χριστιανοί ν’ αγαπούν την εργασίαν, να καλλιεργούν εντατικώς την γην, ιδίως δε να φυτεύουν δένδρα. Επιγραμματικώς εκήρυτεν: «Όσοι δεν αγαπούν τα δένδρα και τα φυτά θα ζουν φτωχικά». Χάρις εις τας εντόνους συστάσεις του Αγίου χιλιάδες αγρίων δένδρων ενεβολιάσθησαν και εγένεντο καρποφόρα.

4.    – ΘΑΥΜΑΤΑ – ΠΡΟΦΗΤEIΑΙ.

Αλλ’ η μεγάλη επίδρασις του Κοσμά επί των ψυχών δεν δύναται να εξηγηθή πλήρως, εάν ληφθή υπ’ όψην, ότι και κάποιο άλλον στοιχείον σπουδαίως συνήργειεις την καταπληκτικήν πρόοδον της όλης ιεραποστολικής του εργασίας. Ήτο εκείνο, το οποίον εις το τέλος του κατά Μάρκον Ευαγγελίο σημειώνεται: «Εκείνοι δε (οι Απόστολοι) εξελθόντες εκήρυξαν πανταχού, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγον βεβαιούντος δια των επακολουθούντων σημείων. Αμήν.» και την διδαχήν του Αγίου ηκολούθουν σημεία. Διότι ο Άγιος είχεν όχι μόνον το χάρισμα του λόγου, αλλά και το χάρισμα του ποιείν θαύματα και προφητεύειν τα μέλλοντα(3)

Αγαπητοί! Τοιούτος ιεραπόστολος, «ισαπόστολος», όπως ψάλλει εις την ακολουθείαν του ο υμνογράφος, ανεδείχθη ο άγιος Κοσμάς. Τιμώντες την ιεράν του μνήμην ας ευχαριστήσωμεν εκ βάθους καρδίας τον Κύριον δια τον νεώτερον τούτον φωστήρα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ας αποδώσωμεν τιμήν και εις τους παράγοντας, εις τα πρόσωπα εκείνα, τα οποία συνήργησαν εις το σχέδιον της θείας Προνοίας, εις την ανάπτυξιν της μεγάλης αυτής ιεραποστολικής φυσιογνωμίας των νεωτέρων χρόνων. Ας αποδώσωμεν εν πρώτοις τιμήν εις τους ευσεβείς γονείς του, οι οποίοι εκ νηπιακής ηλικίας έθρεψαν αυτόν με άδολον γάλα της Ορθοδοξίας, εις τους διδασκάλους έπειτε, τον σοφόν Ευγένιον Βούλγαριν, εις τους πνευματικούς πατέρας και αδελφούς του Αγίου Όρους, εν μέσω των οποίων εγυμνάσθη εις γενναίον αγωνιστήν της Πίστεως, ας αποδώσωμεν τέλος τιμήν εις τους αοιδίμους εκείνους πατριάρχας Σεραφείμ και Σωφρόνιον, οι οποίοι τον προέτρεψαν εις το ιεραποστολικόν έργον και τον εφωδίασαν με συστατικά γράμματα προς τους αρχιερείς όλου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

(3)Τας προφητείας του Αγίου δημοσιεύομεν εις ιδιαίτερον μέρος του παρόντος βιβλίου υπό τον τίτλον «ΠΡΟΦΗΤΕΙΑΙ».
Η τελευταία αυτή βοήθεια υπήρξεν ανεκτίμητος. Διότι άνευ της αδείας και συστάσεως του Πατριαρχείου ο Κοσμάς θα ήτο αδύνατον να κινηθή εις την τουρκοκρατημένην Ελλάδα. Και αυτομάτως εις τον νουν μας έρχεται η σκέψις: Εάν σήμερον έζη ο άγιος Κοσμάς, θα ετύγχανε τοιαύτης πνευματικής υποστηρίξεως παρά των ανωτάτων της συγχρόνου Εκκλησίας αξιωματούχων; Πολύ φοβούμεθα, ότι εις τον αποστολικόν τούτον άνδρα, ο οποίος δεν κολάκευε τας αδυναμίας των εκκλησιαστικών αρχόντων, αλλ’ ήλεγχε το κακόν οπουδήποτε και εάν το συνήντα, και εις αυτάς ακόμη τας αρχιερατικάς και πατριαρχικάς αυλάς, δεν θα εδίδετο η σχετική άδεια κηρύγματος. Θα διετάσσετο να επιστρέψη εις την ιεράν Μονήν της μετανοίας του ως ταραξίας και επικίνδυνος!…
Ρίπτων τις ένα βλέμμα εις την σύγχρονον εκκλησιαστικήν ζωήν θ’ αναστενάξη πικρώς δια την έλλειψιν ιεραποστολικών μορφών, οίος ήτο ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Αλλ’ εάν ήθελεν ερευνήσει διατί η έλλειψις αυτή, πολλά θ’ ανεκάλυπτε τα αίτια, ένα δε εξ αυτών, το πρώτον κατά την ημετέραν κρίσιν, είνε ότι τοιαύται ιεραποστολικαί τάσεις αγνών εργατών του Ευαγγελίου δεν υποστηρίζονται σήμερον, μάλλον δε και καταδιώκονται. Καταδιώκονται παρ’ εκείνων, οι οποίοι πρώτοι αυτοί θα έπρεπε να ενθαρύνουν και να ενισχύουν. Είνε τούτο μια θλιβερά διαπίστωσις.

3.- ΑΛΒΑΝΙΑ ΚΑΙ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

«…Ώστε με από Ιερουσαλήμ και κύκλω μέχρι του Ιλλυρικού πεπληρωκέναι το ευαγγέλιον του Χριστού»

24η Αυγούστου, εορτή του αγίου Κοσμά του Αιτωλού.
Η επέτειος αύτη υπενθυμίζει εκτός άλλων και την μαρτυρικήν χώραν της Β. Ηπείρου, εις την οποίαν προ δύο περίπου αιώνων αφήκε την τελευταίαν του πνοήν ο άγιος Κοσμάς. Περί της μαρτυρικής αυτής χώρας, ως ήτο και ως είναι σήμερον, θα χαράξωμεν ολίγας γραμμάς.

Η Βόρειος Ήπειρος ανήκουσα σήμερον εις την Δημοκρατίαν της Αλβανίας, κατά την εποχήν της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας συμπεριελαμβάνετο εις μίαν μεγάλην περιοχήν, η οποία ήτο γνωστή εις τον αρχαίον κόσμον ως Ιλλυρία. Η Ιλλυρία, ένα από τα ισχυρότερα θέματα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επεξετείνετο κατά μήκος των ακτών του Αδριατικού πελάγους και κατωκείτο από ορεσιβίους, σκληροτραχήλους και γενναίους άνδρας, τους οποίους δυσκόλως κατενίκησαν αι ρωμαϊκαί λεγεώνες. Εις την χώραν αυτήν η αρχαία Ελλάς είχεν εγκαταστήσει αποικίας, ως την Επίδαμνον, η οποία είχε καταστή το μήλον της έριδος μεταξύ των δύο ελληνικών πολιτειών, της Κερκύρας και της Κορίνθου. Από τότε ζωηρώς είχον εντυπωθή τα ίχνη του ελληνικού πολιτισμού. Αλλ’ ο εμφύλιος σπαραγμός των Ελλήνων, κατάρα προγονική, δεν αφήκε να σταθεροποιηθεί εις την χώραν αυτήν το κράτος της Ελλάδος. Μόνον μνημεία, τα οποία ανακαλύπτει εκάστοτε η αρχαιολογική σκαπάνη, μαρτυρούν, ότι κάποτε από εκεί επέρασεν η Ελλάς.
Η Ιλλυρία αναφέρεται εις την Καινήν Διαθήκην. Την αναφέρει ο κορυφαίος των αποστόλων, ο απόστολος των εθνών Παύλος. Γράφων ούτος την προς Ρωμαίους Επιστολήν εν τέλει αναφέρει και το όνομα της Ιλλυρίας. Ιδού το σχετικόν χωρίον «Έχω ουν καύχησιν εν Χριστώ Ιησού τα προς τον Θεόν ου γάρ τολμήσω λαλείν τι ων ου κατειργάσατο Χριστός δι’ εμού εις υπακοήν εθνών λόγω και έργω, εν δυνάμει σημείων και τεράτων, εν δυνάμει Πνεύματος Θεού, ώστε με από Ιερουσαλήμ και κύκλω μέχρι του Ιλλυρικού πεπληρωκέναι το ευαγγέλιον του Χριστού»
Ο Παύλος, ως χρυσάετος, επέταξεν εις ανατολήν και δύσιν, διέδραμε χώρας ολοκλήρους και μετέφερε παντού το μήνυμα της εν Χριστώ σωτηρίας. Έφθασε κατά το χωρίον τούτο, και μέχρις Ιλλυρίας. Και ότι μεν ο απόστολος Παύλος εκήρυξεν εις την Νικόπολιν (σημερινήν Πρέβεζαν), πόλιν της Ηπείρου κειμένην εις τα κράσπεδα της Ιλλυρίας, είναι ιστορικόν γεγονός, το οποίον μαρτυρείται υπό του ιδίου εν τη προς Τίτον Επιστολή, εις την οποίαν γράφει «Σπούδασον ελθείν προς με εις Νικόπολιν εκεί γαρ κέκρικα παραχειμάσαι». Αλλ’ εάν ο Παύλος επροχώρησε προς τα ενδότερα και περιώδευσε τας σπουδαιοτέρας πόλεις του Ιλλυρικού, τούτο δεν μαρτυρείται ιστορικώς. Εις το ανωτέρω όμως χωρίον στηριζόμενοι πολλοί, παραδέχονται αρχαίαν παράδοσιν, κατά την οποίαν ο απόστολος των εθνών και εις την χώραν αυτήν εκήρυξε το ευαγγέλιον. Σημειωτέον, ότι εις μίαν παράλιον πόλιν του Ιλλυρικού, το Δυρράχιον, κατέληγεν η περίφημος Εγνατία οδός, δια της οποίας επεκοινώνει η Ανατολή με την Δύσιν. Εάν δε λάβωμεν υπ’ όψιν, ότι ο απόστολος Παύλος κατά τας αποστολικάς του περιοδείας επεσκέπτετο συνήθως τα κέντρα του αρχαίου κόσμου και εκεί ηγωνίζετο να ιδρύσει τας πρώτας Εκκλησίας, ίνα εκείθεν ακτινοβολήσει το φως του Χριστού, τότε διατί να μη παραδεχθώμεν, ότι και εις το Δυρράχιον, κόμβον συγκοινωνίας, εάν αυτοπροσώπως δεν μετέβη ο απόστολος Παύλος, πάντως υπό τινος μαθητού του εκηρύχθη το κήρυγμα του εσταυρωμένου Λυτρωτού του κόσμου; Ο δε μαθητής αυτός, κατά πάσαν πιθανότητα, είναι ο Τίτος. Αυτός κατ’ εντολήν του αποστόλου Παύλου περιώδευσε την Δαλματίαν, η οποία συνώρευε με την Ιλλυρίαν.

Αλλ’ αφήνοντες τους εκκλησιαστικούς ιστορικούς να ασχολούνται με την έρευναν, τις πρώτος εκήρυξε το ευαγγέλιον εις την Ιλλυρίαν, ας ίδωμεν το βέβαιον και αναμφισβήτητον γεγονός, ότι η Ιλλυρία υπήρξε μία από τας χώρας εκείνας των Βαλκανίων, εις τας οποίας εσπάρη κατά τον πρώτον αποστολικόν αιώνα ο λόγος του Ευαγγελίου. Ο λόγος δε του Ευαγγελίου εκαρποφόρησεν εις την χώραν αυτήν. Οι κάτοικοι της χώρας αυτής απέβαλον τα άγρια ειδωλολατρικά ήθη και έθιμα των, και έγιναν πιστοί χριστιανοί. Ήκμασεν εκεί ο Χριστιανισμός. Άνθη ευώδη αγιότητος ανέδειξεν η πρώην χέρσος και αγρία γη. Ο λόγιος ιεροκήρυξ της Ι. Μητροπόλεως Πρεβέζης Αρχιμ. Φιλάρετος Βιτάλης, ερευνήσας επιμελώς τας αρχαίας πηγάς εύρεν ότι κατά την περίοδον των φοβερών διωγμών των τριών πρώτων αιώνων δώδεκα μάρτυρες της περιφερείας αυτής έχυσαν το αίμα των υπέρ της δόξης του Χριστού. Ούτοι δε είναι 1) Άστιος, επίσκοπος Δυρραχίου, 2) Ελευθέριος, επίσκοπος Αυλώνος, 3) Ανθία, μήτηρ του αγίου Ελευθερίου, 4) Δάναξ, αναγνώστης, 5) Δονάτος, 6) Θερίνος, 7) Ίσαυρος, 8) Βασίλειος, 9) Ιννοκέντιος, 10) Ερμείας, 11) Φήλιξ και 12) Περεγρίνος (Ιδέ Αρχιμ. Φιλαρέτου Βιτάλη, Ο Χριστιανισμός εις την Βόρειον Ήπειρον και την Αλβανίαν, Αθήναι 1974).
Ένδοξος η Εκκλησία της Ιλλυρίας, της οποίας το όνομα με συγκίνησιν ανέφερεν ο απόστολος Παύλος, ότε καυχώμενος εν Κυρίω έρριπτεν εν βλέμμα εις την μέχρι τότε ιεραποστολικήν του δράσιν. Της δε Ιλλυρίας σημαντικόν τμήμα ήτο ολόκληρος η σημερινή Αλβανία. Επί αιώνας ανεφέροντο και ήκμαζον αι επισκοπαί Δυρραχίου, Αγχιάσμου, Αδριανουπόλεως, Φοινίκης και Βουθρωτού, άγιοι δε ιεράρχαι εκ της περιοχής αυτής έλαβον μέρος εις Οικουμενικάς Συνόδους.
Ήκμαζεν η Εκκλησία της Ιλλυρίας. Αλλ’ εάν εκ της ενδόξου εκείνης εποχής ρίψωμεν εν βλέμμα εις τους μετά ταύτα αιώνας, και μάλιστα εις τον τελευταίον αιώνα, αίσθημα βαθυτάτης λύπης θα καταλάβει τας καρδίας μας.
Πολλά πλήγματα υπέστη η Εκκλησία αυτή. Το πρώτον πλήγμα ήλθεν εκ δυσμών. Από ποίον νομίζετε; Από ειδωλολατρικόν και κοσμικόν συγκρότημα; Από ηγεμόνας και βασιλείς, οι οποίοι δεν επίστευον εις τον αληθινόν Θεόν; Όχι. Ήλθεν από τον Παπισμόν, του οποίου τινές των ημετέρων, αγνοούντες την ιστορίαν, επιζητούν την φιλίαν και συνεργασίαν επί σκοπώ ενώσεως, ή μάλλον απορροφήσεως της Ορθοδοξίας.
Ο Παπισμός, ως εκ της φύσεώς του, ήτο και εξακολουθεί να είναι εχθρός της Ορθοδοξίας. Δεν είναι απλώς σχίσμα, αλλά αίρεσις. Και είναι μεν αληθές, ότι κατά την τελευταίαν εποχήν ο Παπισμός έχει δείξει σημεία τινα στροφής, αλλ’ η στροφή αυτού δεν δύναται να λογισθή ως βεβαία απόδειξις επιστροφής εις την αρχαίαν παράδοσιν, εις την Εκκλησίαν των οκτώ πρώτων αιώνων. Υπό το ένδυμα του αρνίου κρύπτεται θηρίον, εν εκ των θηρίων της Αποκαλύψεως. Σκληροί είναι οι λόγοι ούτοι και δυσάρεστοι εις τους αντί πάσης θυσίας επιζητούντας την ένωσιν της Ορθοδοξίας μετά του Παπισμού. Αλλ’ εις εκείνους, οι οποίοι ρίπτουν εν βλέμμα εις το παρελθόν, το μακράν και το εγγύς, ο χαρακτηρισμός του Παπισμού ως θηρίου της Αποκαλύψεως δεν φαίνεται άδικος.
Τούτο βλέπει τις σαφώς μελετών και την ιστορίαν της Εκκλησίας της Ιλλυρίας η Αλβανίας. Η ορθόδοξος αυτή χώρα υπέστη το πρώτον αυτής πλήγμα υπό των οργάνων του Παπισμού, τα οποία κατόρθωσαν ν’ αποσπάσουν από τους κόλπους της Ορθοδοξίας ωρισμένους ορθοδόξους των βορείων επαρχιών και ιδίως της περιφερείας Σκόδρα, και δια της προσελκύσεως αυτών εις τον Παπισμόν προυκάλεσαν ρήγμα εις την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Εν τούτοις, παρά τας επιμόνους προσπαθείας του Παπισμού, οι χριστιανοί της Ιλλυρίας (Αλβανίας) παρέμειναν κατά την μεγίστην πλειονοψηφίαν αφοσιωμένοι εις την Ορθοδοξίαν.
Αλλά και δεύτερον πλήγμα υπέστη η Αλβανία, όχι εκ της Δύσεως, αλλ’ εκ της Ανατολής. Ήτο ο Μωαμεθανισμός, ο οποίος ενεφανίσθη επί της σκηνής του κόσμου τον 7ον αιώνα. Το αντιχριστιανικόν τούτο σύστημα εσημείωσε καταπληκτικήν πρόοδον, η οποία οφείλεται κυρίως εις το γεγονός, ότι το Κοράνιον, το βιβλίον του Μωαμεθανισμού, κολακεύει ελεεινώς τα ανθρώπινα πάθη, και μάλιστα το πάθος του σεξουαλισμού, υπόσχεται παράδεισον σαρκικών και υλικών απολαύσεων, και συνιστά την μάχαιραν ως μέσον διαδόσεως της πλάνης.
Ο Μωαμεθανισμός ενέσπειρε τον φόβον και τον τρόμον εις τους λαούς. Κατέκτησε τας χώρας της Ανατολής, υπερέβη την Προποντίδα, έθεσε τον πόδα επί του ευρωπαϊκού εδάφους, εκυρίευσε την βασιλίδα των πόλεων και εκείθεν εξώρμησε προς κατάκτησιν όλων των εδαφών εκείνων, επί των οποίων εκυριάρχει η Βυζαντινή αυτοκρατορία. Αι κτήσεις αυτής, η μια κατόπιν της άλλης, περιήρχοντο εις την εξουσίαν της ημισελήνου. Ούτω το θηρίον τούτο της αβύσσου έφθασε και μέχρι της ορεινής και δυσπροσίτου Ιλλυρίας. Αλλ’ εκεί συνήντησεν ηρωικήν αντίστασιν από τον χριστιανικόν πληθυσμόν, επί κεφαλής του οποίου ετέθη ο εθνικός ήρως Γεώργιος Καστριώτης ή Σκεντέρμπεης. Ούτος ότε ήτο μικρός, συνελήφθη αιχμάλωτος και εξισλαμίσθη. Αλλ’ όταν ηνδρώθη κατώρθωσε να θραύση τα δεσμά του και να επιστρέψη εις την πίστιν των πατέρων του, εις την Ορθοδοξίαν. Συγκροτήσας στρατόν αξιόλογον, κατώρθωσε κατ’ επανάληψιν να νικήση τους Τούρκους, και το όνομά του απέβη θρύλος εις όλα τα χριστιανικά έθνη.
Μετά τον θάνατον του Σκεντέρμπεη (1468) οι Τούρκοι μετά μανίας επέπεσαν κατά του ηρωικού χριστιανικού λαού της Ιλλυρίας και με φοβεράς πιέσεις κατώρθωσαν ν’ αποσπάσουν πολλούς από την χριστιανικήν πίστιν και να τους κάμουν οπαδούς του Μωάμεθ. Οι αλλαξοπήσταντες δε ούτοι είνε Τουρκαλβανοί, οι οποίοι, ως αποστάται, έγιναν θανάσιμοι εχθροί του Χριστιανισμού. Αλλά και παρά τας πιέσεις αυτάς μέγα μέρος των κατοίκων παρέμεινε πιστόν εις την Ορθοδοξίαν και πλήθος χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, προσέφεραν το αίμα των ως ιεράν σπονδήν υπέρ της δόξης του Χριστού.
Ο διωγμός της Χριστανοσύνης συνεχίζετο δια μέσου των αιώνων με τινας διακοπάς, αι οποίαι ωφείλοντο εις τα φιλάνθρωπα και ελεήμονα αισθήματα ωρισμένων εκπροσώπων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, εις τας ψυχάς των οποίων ακτίνες τινες της θείας αληθείας του Ευαγγελίου έρριπτον φως και εμετρίαζον το απαίσιον σκότος του μωαμεθανικού φανατισμού. Αλλ’ οι συμπαθώς που βλέπωντες τους χριστιανούς απετέλουν εξαιρέσεις κανόνος, ο δε κανών ήτο η δια παντός μέσου εξόντωσις του χριστιανικού κόσμου. Τα μικρά εκείνα διαλείμματα γαλήνης διεδέχοντο διωγμοί σκληρότεροι των προηγουμένων. Αγριότεροι δε όλως ήσαν οι διωγμοί, οι οποίοι εξέσπασαν εις την Ιλλυρίαν και γενικώτερον εις τα Βαλκάνια κατά το τέλος του 18ου αιώνος.

Μέσα εις το σκότος εκείνο της Τουρκοκρατίας, το οποίον διαρκώς εξηπλώνετο και έτεινε να καλύψη όλα τα Βαλκάνια, ως άστρον της αυγής ενεφανίσθη και έλαμψεν ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Μιμητής του αποστόλου Παύλου παντού περιώδευε και εκήρυττε τον λόγον του Θεού. Αλλά συχνότερον τα βήματά του έφερεν εις τα έρη όπου ο εξισλαμισμός ηπείλει να εξαφανίση τελείως τον Χριστιανισμόν. Και τα μέρη αυτά ήσαν η Ήπειρος, η Αλβανία, η παλαιά Ιλλυρία, και η νότιος Σερβία.
Ως αετός, χρυσαετός, επέτεξε και εκήρυξεν εις μέρη όπου δεν ηκούσθη φωνή ιεροκήρυκος. Τι δε εκήρυττεν; Ό,τι εκύρηττεν ο απόστολος Παύλος. Εκήρυττεν Ιησούν εσταυρομένον και αναστάντα εκ νεκρών. Εκύρηττεν όχι με θεολογικήν και φιλοσοφικήν γλώσσαν, ακατάλληπτον εις τους πολλούς, αλλά με γλώσσαν απλήν, με εικόνας και παραδείγματα από την καθημερινήν ζωήν, με ιστορίας και ανέκδοτα και προφητείας ακόμη, που έκαμνον ζωηράν εντύπωσιν εις τον λαόν. Εκήρυττε, και οι λόγοι του πύρινοι εφήρχοντο από μιαν καρδίαν, η οποία εφλέγετο από την αγάπην του Θεού και από την αγάπην του πλησίον. Μαγνήτης το απλούν κήρυγμα. Χιλιάδες λαός ήκουε με βαθυτάτην κατάνυξιν, και αλλόπιστοι ακόμη, αξιωματούχοι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, οι οποίοι δεν ικανοποιούντο από το Κοράνιον, ειλκύοντο από την απλήν διδασκαλίαν του αγίου Κοσμά.
Ο άγιος Κοσμάς εις τα κηρύγματά του ηγωνίζετο να τονώση την πίστιν των χριστιανών. Με δύναμην περιέγραγφε το μεγαλείον της Ορθοδόξου πίστεως. Δεν υπάρχει – έλεγεν – άλλη πίστις ανωτέρα από την πίστιν την ιδικήν μας.

Εις τα απλά αλλά πλήρη πνευματικής δυνάμεως κηρύγματα του νεωτέρου ισαποστόλου αγίου Κοσμά του Αιτωλού, τα οποία εις τινας περιπτώσεις συνώδευον και θαύματα ακόμη, συνέρρεον πλήθη λαού. Όταν ανεχώρει εις άλλον χωρίον, τον συνώδευε πλήθος θαυμαστών, ιερέων και λαϊκών. Συγκινητική θρησκευτική διαδήλωσις, η οποία κατά την εποχήν εκείνην προσδελάμβανεν ιδιαιτέραν σημασίαν και ήτο ως μια δημοσία ομολογία πίστεως εν μέσω των αλλοθρήσκων. Αλλά και Τούρκοι καλοπροαίρετοι, όπως είπομεν, ήκουον με συγκίνησιν την ιεράν διδασκαλίαν. Και αυτός ο Κουρτ πασάς, ο ανώτερος διοικητής της Αλβανίας, έχων έδραν το Βεράτι, κατ’ αρχάς ευμενώς διετέθη έναντι αυτού. έβλεπεν εν τω προσώπω αυτού θείον άνδρα. Και ως άλλοτε ο Ηρώδης ήκουεν ηδέως των ρημάτων του Προδρόμου, ούτω και ο Κουρτ πασάς ήκουεν ηδέως των ρημάτων του αγίου Κοσμά. Εκδηλώνων δε την εκτίμησίν του προς τον άγιον Κοσμάν, του εχάρισε σκαμνίον, δηλαδή έδραν, ίνα επ’ αυτού ανερχόμενος ο διδάσκαλος κηρύττη προς τα πλήθη. Αλλ’ όπως ο Ηρώδης, υποχωρών εις απαιτήσεις της αισχράς εκείνης γυναικός, της Ηρωδιάδος, διέταξε τον φόνον του αγίου Ιωάννου, ούτω και Κουρτ πασάς, υποχωρών εις τας απιτήσεις των Εβραίων, οι οποίοι έπνεον μένεα κατά του Αγίου δια το κατ’ αυτών κήρυγμά του, και ικανόν αργύριον παρ’ αυτών λαβών, διέταξε τον φόνον του αγίου Κοσμά του Αιτωλού.
Άπιστα τα ήθη των αρχόντων, και μάλιστα όταν οι άρχοντες αυτοί είνε αλλόφυλοι και αλλόθρησκοι.
Εις μιαν των τελευταίων ημερών της επιγείου του ζωής, ότε ο άγιος είχε φθάσει μέχρι Τεπελενίου, μεταξύ εκείνων οι οποίοι τον ήλουον ήτο και ένας νεαρός Τουρκαλβανός. Ήτο ο μετά ταύτα περιβόητος Αλλή πασάς. Ούτος εκ περιεργείας παρακολούθησε τον Άγιον και είπε τα εξής προφητικά λόγια: «θα γίνης μεγάλος άνθρωπος, θα κυριεύσης όλη της Αρβανιτιά, θα υποτάξης την Πρέβεζαν, την Πάργαν, το Σούλι, το Δέλβινο, το Γαρδίκι και αυτό το τάχτι του Κουρτ πασά. Θα αφήσης μεγάλο όνομα στην οικουμένη. Αυτή είνε θέλησις της θείας προνοίας. Ενθυμού όμως εις όλην την διάρκειαν της εξουσίας σου να αγαπάς και να υπερασπίζεσαι τους χριστιανούς, αν θέλης να μείνη η εξουσία στους διαδόχους σου». Ότε δε ο νεαρός επρόκειτο να αποχωρισθή από τον άγιον Κοσμάν, ηρώτησε και πάλιν δια το μέλλον του, και συγκεκριμένως, αν θα φθάση εις την Κωνσταντινούπολιν. Και ο άγιος Κοσμάς απήντησε: «και στην Πόλη θα πας, μα με κόκκινα γένεια». Προφητικός ήτο ο λόγος αυτός του Αγίου, τον οποίον δεν κατενόησεν ο νεαρός. Ο Αλή πασάς, κηρυχθείς εν τέλει εχθρός του σουλτάνου, απεκεφαλίσθη, η δε κεφαλή αυτού αιματόβρεκτως εστάλη εις την Πόλην ως δώρον εις τον σουλτάνον. Όντως επήγεν εις την Πόλην με κόκκινα γένεια. Νεκρός και ητιμασμένος.
Ακροαταί ή μάλλον μαθηταί των κηρυγμάτων του αγίου Κοσμά ήσαν και αρματωλοί και κλέφται της εποχής εκείνης, οι οποίοι κατήρχοντο εκ των κρησφυγέτων και ήκουον τους λόγους του θαυμαστού ιεροκήρυκος. Εις ιδιαιτέρας προς αυτούς ομιλίας ο άγιος Κοσμάς αναμφιβόλως έσπειρε τον σπόρον της αναστάσεως και αναγεννήσεως του Ελληνικού έθνους, η οποία θα επετυγχάνετο δια του θείου κηρύγματος και της πιστής εφαρμογής αυτού. Δια του Χριστού η Ελλάς θα εγίνετο μεγάλη και ένδοξος. Και αυτοί οι αλλόφυλοι ακούοντες την αγίαν διδασκαλίαν και βλέποντες την λαμπράν ζωήν των χριστιανών θα ειλκύοντο εις την πίστιν, θα εγίνοντο και αυτοί χριστιανοί. Αυτός ήτο ο μέγας οραματισμός του αγίου Κοσμά του Αιτωλού.
Επίστευεν ο άγιος Κοσμάς εις την θείαν αποστολήν, την οποίαν είχεν εν τω κόσμω η Ελλάς. Προφήτευε την προσεγγίζουσαν ελευθερίαν της πατρίδος. Εις το χωρίον Τσαραπλανά της Ηπείρου ατενίζων ο Άγιος την σχισμήν ενός πελώριου πλατάνου, είπε: «Τα βάσανα είνε ακόμη πολλά. Θυμηθήτε τα λόγια μου. Προσεύχεσθε, ενεργείτε και υπομένετε στερεά, εως ότου κλείση αυτή η πληγή του πλατάνου, το χωριό σας θα είνε σκλαβωμένο και δυστυχισμένο». Η προφητεία εξεπληρώθη. Η σχιχμή έκλεισε το 1912, το έτος κατά το οποίον απηλευθερώθη η Ήπειρος. Αλλ’ εκτός της προφητείας ταύτης ο άγιος Κοσμάς είπε και άλλας προφητείας, τας οποίας δημοσιεύομεν εις το τέλος του παρόντος βιβλίου. Μερικαί εξ αυτών είνε καταπληκτικαί δια την επαλήθευσίν των, ως είνε αι περί τηλεγράφου, αυτοκινήτου, αεροπλάνου και ετέρων εφευρέσεων πρφητείαι. Αναμφισβήτως ο άγιος Κοσμάς είχε το προφητικόν χάρισμα. Κήρυγμα, ως ήτο το κήρυγμα του αγίου Κοσμά, κήρυγμα απλούν, ζωηρόν, ελεγκτικόν, προφητικόν, κήρυγμα το οποίον συνώδευεν η θαυματουθργική δύναμις του Αγίου Πνεύματος, εδημιούργει, ως ήτο επόμενον, πνευματικόν σεισμόν. Προλήψεις, δεισιδαιμονίαι, πλάναι και αιρέσεις, ερριζωμέναι κακίαι, και ελαττώματα, που απετέλουν το σύγχρονο καθεστώς του ψεύδους και της αμαρτίας, υπό τα σφοδρά πλήγματα του θείου κηρύγματος εκλονίζοντο και έπιπτον, και μια νέα ζωή ορθοδόξου πίστεως και αρετής ήρχισε να αναθάλλη εις την χέρσον εκείνην γην.
Ο άγιος Κοσμάς ανήκει εις την κατηγορίαν εκείνων των κηρύκων, τους οποίους αποστέλλη ο Θεός εις δυσκόλους στιγμάς, ίνα, ως λέγει η προφητεία του Ιερεμίου, διπλούν έργον επιτελέσουν, το εκριζώνειν και το φυτεύειν (Ιερεμ. 1,10).
Εκριζωτής και φυτοκόμος υπήρξεν ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Τον απέστειλεν ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός εις εποχήν κατά την οποίαν το υπόδουλον Γένος διέτρεχε τον φοβερόν κίνδυνον του εξισλαμισμού. Χάρις εις τους ατρύτους κόπους και αγώνας του, εις την πάλαι ποτέ Ιλλυρίαν και νυν Αλβανίαν, και ιδιαιτλερως εις την Βόρειαν Ήπειρον, δύο και πλέον εκατοντάδες χιλιάδες ψυχαί παρέμειναν πισταί εις την Ορθόδοξον πίστιν. Το κήρυγμά του ερρίζωσεν εις τας ψυχάς και καμμία δύναμις δεν ηδυνήθη να το εκριζώση. Το όνομά του έγινε θρύλος. Το μνημόσυνόν του αιώνιον. Δάκρυα φέρει εις τους οφθαλμούς των πιστών. Προ εκατόν περίπου ετών, ως ανέγραψε τότε περιοδικόν Αθηνών, συγγραφεύς τις είχεν επισκεφθή το Γηροκομείον των Ιωαννίνων και ηρώτησεν εκατοντούτην γέροντα τι εξ όλων όσα ήκουσε και είδεν εις την μακράν του ζωήν του έκαμεν εντύπωσιν. Και ο γέρων απήντησεν: «Όταν ήμουν μικρός άκουσα την διδαχή του πάτερ Κοσμά και φίλησα το χέρι του»
Νέος Παύλος ανεδείχθη ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Ούτω πως των εγκωμιάζει το δοξαστικόν των αίνων του όρθρου της εορτής του (Ιδέ σελ. 373 του παρόντος βιβλίου).

Δυστυχώς η Βόρειος Ήπειρος, η εκλεκτή αυτή χώρα, δια την οποίαν τόσον εκοπίασεν ο άγιος Κοσμάς, μένει έξω των ορίων της Πατρίδος. Το άστρον της ελευθερίας τρεις φοράς εφάνη και έλαμψεν εις την μαρτυρικήν αυτήν γην. Η πρώτη φορά ήτο το 1912, ότε τα ελληνικά στρατεύματα εκ Δυτικής Μακεδονίας εξώρμησαν και κατέλαβον ολόκληρον την Βόρειαν Ήπειρον. Η Δευτέρα φορά ήτο το 1940-41, ότε κατά τον ελληνοιταλικόν πόλεμον τα ηρωικά τάγματα της μικράς Ελλάδος ενίκησαν τον Γολιάθ, τον Ιταλόν δικτάτορα, και με ορμήν ακάθεκτον κατέλαβον όλην την ιεράν γην, την οποίαν δια του αίματός του καθηγίασεν ο άγιος Κοσμάς. Με ανέκφραστον χαράν οι υπόδουλοι χριστιανοί του Αργυροκάστρου, της Κορυτσάς, της Χειμάρρας και άλλων πόλεων και χωριών υπεδέχθησαν τους ήρωας ελευθερωτάς. Και ήλπιζον, ότι την φοράν αυτήν μόνιμος πλέον θα εκυμάτιζεν η σημαία του σταυρού.
Όλοι οι Έλληνες ήλπιζον, ότι μετά την λήξιν του Β΄παγκοσμίου πολέμου η μικρά αυτή γωνιά των Βαλκανίων θα απεδίδετο οριστικώς εις την Ελλάδα, η οποία εχάρισεν εις τους συμμάχους την πρώτην λάμψιν της νίκης. Αλλά δυστυχώς αι ελπίδες αυταί διεψελυθησαν. Η μεγάλη δύναμις του Βορρά, η Ρωσία, δια του Στάλινανέταξε το όχι εις την δικαίαν απαίτησιν της μικράς Ελλάδος. Εις την άρνησιν αυτήν συνηδόκησαν δυστυχώς και αι άλλαι λεγόμεναι Μεγάλαι Δυνάμεις, και ούτως η Βόρεια Ήπειρος παρέμεινεν εκτός της Ελλάδος. Και έκτοτε υπήχθη εις την δικαιοδοσίαν της Αλβανίας.
Το νέον καθεστώς εκήρυξεν απηνή διωγμόν εναντίον της θρησκείας. Ενοχλείται και μόνον ακούειν την λέξην Θεός. Είνε η αγριοτέρα εμφάνισις αθεϊστικού κράτους εν τη συγχρόνω εποχή. Ιδίως ο διωγμός εστράφη εναντίον των χριστιανών, οι οποίοι επί αιώνας διετήρησαν την θρησκευτικήν των πίστιν. Θλιβεραί είνε αι εκείθεν πληροφορίαι. Ο γέρων Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Δαμιανός απέθανεν εν τη φυλακή. Ιερείς εφυλακίσθησαν, εξωρίσθησαν, εξετελέσθησαν ως δήθεν αντιδρώντες. Ναοί περίλαμπροι εις Αργυρόκαστρον, Κορυτσάν και άλλας μεγάλας πόλεις και χωρία ή κατηδαφίσθησαν ή μετετράπησαν εις αποθήκας, λέσχας, κέντρα διασκεδάσεων, και ουδαμού της καθαγιασθείσης δια του αίματος μαρτύρων και ηρώων γης ακούεται η φωνή Ορθοδόξου ιερέως. Βαπτίσεις απαγορεύονται. Εσχάτως δε ανεγράφη εις τον τύπον, οι χριστιανοί υποχρεώθησαν εντός τακτής προθεσμίας να αντικαταστήσουν τα χριστιανικά ονόματά με ονόματα της αρεσκίας του αθέου καθεστώτος. Γενικώς παν ό,τι υπενθυμίζει Χριστινισμόν πρέπει να εξαλειφθή εν τω αθέω καθεστώτι του Εμβέρ Χότζα.
Εν τούτοις ως πληροφορούμεθα, οι εκεί Ορθόδοξοι χριστιανοί παραμένουν πιστοί εις την Ορθοδοξίαν. Εις τα υπόγεια των οίκων των συγκεντρωμένοι ακούουν την θείαν λειτουργίαν εκ των ραδιφωνικών σταθμών της Ελλάδος. Κατά δε την εορτήν του Πάσχα τολμηροί χριστιανοί νέοι έριψαν εις τους πόδας των αθέων τα φλούδια κοκκίνων αυγών της αναστάσεως! Και ούτως αποδεικνύουν ότι είνε παιδιά του ιεραποστόλου των Βαλκωνίων αγίου Κοσμά του Αιτωλού.
Αλλ’ η ελληνική πατρίς, η οποία πληροφορείται τα θλιβερά γεγονότα, τι πράττει δια τους Ορθοδόξους αυτούς χριστιανούς της Βορείου Ηπείρου; Η γείτον Τουρκία, δια την πυρπόλησιν ενός τουρκικού σχολείου της Θράκης προβαίνει εις έντονον διαμαρτυρίαν προς την Ελλάδα. Η δε Ελλάς τι ποιεί δια τον διωγμόν των Ελλήνων εν Βορείω Ηπείρω; Δυστυχώς το Κράτος, υπηρετούν εις σκοπούς καθαρώς οικονομικούς και εμπορικούς, συνάπτει συμφωνίας επί του οικονομικού πεδίου και αδιαφορεί δια τα ύψιστα, ως είνε η ελευθέρα άσκησις των θρησκευτικών καθηκόντων των Ορθοδόξων Ελλήνων Χριστιανών εν Βορείω Ηπείρω.
Το Κράτος μας αδιαφορεί. Οι δε νέοι της Ελλάδος μένουν αδιαφώτιστοι και ακαθοδήγητοι επί των υψίστων θεμάτων. Έρμαια αναρχικών και αντιχριστιανικών ιδεολογιών, είνε έτοιμοι να κατέλθουν εις τα πεζοδρόμια διαμαρτυρόμενοι δια τα πολιτικά διακαιώματα των κατοίκων της Χιλής ή άλκης τινος χώρας της Ευρώπης ή της Ασίας. Αλλά δια τα στοιχειώδη δικαιώματα, τα οποία τόσον βαναύσως καταπατεί το άθεον καθεστώς του Εμβέρ Χότζα εν Αλβανία, ουδεμία φωνή!
Υπό πάντων, λοιπόν εγκαταλείφθησαν οι ήρωες αδελφοί μας της Βορείου Ηπείρου; Αλλ’ ερκείνη, η οποία κατ’ εξοχήν φαίνεται απούσα κατά τας τραγικάς στιγμάς που διέρχεται η Πατρίς, είνε η Ιεραρχία της εκκλησίας της Ελλάδος. Αυτή έπρεπε προ πολλού να είχε συνέλθη με ένα μόνον θέμα, τους διωγμούς των Ορθοδόξων χριστιανών εν Βορείω Ηπείρω, αιρομένη δε υπεράνω των αθλίων πολιτικών σκοπιμοτήτων της εποσχής μας να εκδώση έντονον διαμαρτυρίαν προς όλον τον κόσμον δια τους σατανικούς διωγμούς εναντίον των χριστανών της Βορείας Ηπείρου.
Αλλά δυστυχώς η σημερινή διοίκησις της Εκκλησίας περί άλλα μικρά μεριμνά και τυρβάζει. Ως γράφει ευθαρσής Επίσκοπος του Βορρά, ουδεμία έξαρσις, ουδεμία συγκίνησις, ουδεμία πνοή…
Αλλ’ό,τι δεν πράττει η Ιεραρχία εν τω συνόλω της, ας πράξουν τουλάχιστον οι Επίσκοποι των παραμεθωρίων περιοχών, οι οποίοι γειτνιάζουν με την μαρτυρικήν ταύτην χώραν και αισθάνονται εντονώτερον τον πόνον και τον κλαυθμόν του Ορθοδόξου λαού της Βορείου Ηπείρου. Ας κινηθούν λοιπόν, και σα καλέσουν τον Ορθόδοξον λαόν εις πάνδημον συλλαλητήριον, δια να ακουσθή βροντοφώνως η διαμαρτυρία της χριστιανικής μας Πατρίδος, η οποία υπέρ τους εμπορικούς υπολογιαμούς και τας πολιτικάς σκοπιμότητας θέτει την Ορθόδοξον πίστιν, την πίστιν δια της οποίας το Έθνος μας ανέστη εκ της δουλείας, χάριν της οποίας αξίζει και ν’αποθνήσκωμεν.

4. – ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

Η επίγειος πατρίς του

Ούτος ο τη αληθεία άνθρωπος του Θεού, διδάσκαλος και κήρυξ του Θείου Ευαγγελίου Κοσμάς ήτον από την Αιτωλίαν, από ένα μικρόν χωρίον ονομαζόμενον Μέγα Δένδρον γονέων ευσεβών υιός, παρά των οποίων ανατραφείς και παιδευθείς εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου, κατά τον Απόστολον, όταν ήτον χρόνων 20, ίσως και επέκεινα, άρχισε να διδάσκεται τα Γραμματικά υποκάτω εις τον Ιεροδιάκονον Ανανίαν τον καλούμενον Δερβισάνον.

Εις το Άγιον Όρος

Επειδή κατά τους χρόνους εκείνους άρχισε με φήμην μεγάλην το Σχολείον του Βατοπεδίου εις το Άγιον Όρος, μετέβη εις εκείνο με άλλους δικούς του συμμαθητάς, ουκ ολίγους. Εκεί ετελείωσε τα Γραμματικά υποκάτω εις τον Διδάσκαλον Παναγ. Παλαμάν. Μετά δε ταύτα παρέλαβε και την Λογικήν από τον διδάσκαλον Νικ. Τζαντζούλιον τον εκ Μετσόβου, όστις εκεί εσχολάρχησε μετά τον σοφώτατον Ευγένιον. Ήτο δε ακόμη λαϊκός, Κώνστας καλούμενος, πλήν και εις το σχήμα όντας των λαϊκών, εφαίνετο εστολισμένος με την σεμνότητα του Μοναχικού Σχήματος, και κατά πάντα ηγωνίζετο, και τον εαυτόν του εγύμναζε προς τελείαν άσκησιν. Επειδή δε πάλιν κακή τύχη η περίφημος εκείνη Σχολή, αναχωρησάντων των διδασκάλων, ερημώθη, και κατήντησε να γίνει ως το απ’ αρχής, τότε δη και ο καλός Κώνστας αναχωρήσας εκείθεν επήγεν εις την ιεράν Μονήν του Φιλοθέου. Και εκεί πρώτον μεν εκουρεύθη Μοναχός, και εις τους πόνους της μοναδικής ζωής εχώρησε προθυμότατα. Μετά δε τούτο, της Μονής εχούσης χρείαν εφημερίου, προτροπή σφοδροτέρα και δεήσει των πατέρων, χειροτονείται και Ιερομόναχος. Είχε δε πόθον πολύν ο μακάριος εις την καρδίαντου εξ αρχής, έτι κοσμικός όντας, δια να ωφελήσει και τους αδελφούς του χριστιανούς από εκείνα όπου έμαθε. Και πολλάκις έλεγε, πως οι αδελφοί μας χριστιανοί έχουν μεγάλην χρείαν από λόγον Θεού. Και ότι χρέος έχουν εκείνοι όπου σπουδάζουν, να μη τρέχουν εις αρχοντικά και αυλάς μεγάλων και να ματαιώνωσι την σπουδή τους, δια να αποκτήσουν πλούτον και αξιώματα, αλλά να διδάσκωσι μάλιστα τον κοινόν λαόν, όπου ζώσι με πολλήν απαιδευσίαν και βαρβαρότητα, δια ν’ αποκτήσουν μισθόν ουράνιον και δόξαν αμάραντον. Αλλά με όλον όπου είχε τόσον πόθον, και ζήλος πολύς άναπτεν εις την ιεράν του καρδίαν δια την ωφέλειαν των πολλών, όμως πάλιν και συλλογιζόμενος πόσον είναι μέγα και δύσκολον το εγχείρημα του αποστολικού κηρύγματος, ως ταπεινόφρων και μέτριος δεν ετόλμησεν αφ’ εαυτού να το επιχειρισθή χωρίς να καταλάβει την θείαν βούλησιν. Όθεν θέλοντας να δοκιμάση αν είνε τούτο θέλημα Θεού, ανοίγει την Θείαν Γραφήν και ω του θαύματος! Ευρέθη ευθύς έμπροσθέν του το λόγιον του Αποστόλου όπου λέγει: «Μηδείς του εαυτού του ζητείτω, αλλά το του ετέρου έκαστος» (Α΄Κορ. 10, 24). Ήγουν, ας μη ζητή τινας μόνον το συμφέρον το ιδικόν του, αλλά και το συμφέρον του αδελφού του.
Πληροφορηθείς λοιπόν εκ τούτου και φανερώσας τον σκοπόν του τούτον και εις άλλους πνευματικούς πατέρας και λαβών συγχώρησιν παρ’ αυτών, πηγαίνει εις Κωνσταντινούπολιν, δια να ανταμώση και τον αδελφόν του διδάσκαλον Χρύσανθον, όστις και τον έδιξε και μερικήν τινα τέχνην ρητορικήν, δια να ομιλή τάχα με κάποιαν μέθοδον. Φανερώσας λοιπόν και εις τους εκείθε ευλαβεστέρους αρχιερείς και διδασκάλους τον αυτόν λογισμόν του, και ευρών όλους συμφώνως παρακεινούντας αυτόν εις το θείον τούτο έργον, λαμβάνειν έγγραφον άδειαν παρά του τότε Πατριαχεύοντος Σεραφείμ του εκ Δελβίνου.

Ο αποστολικός ιεροκήρυξ

Ούτως άρχισε ο μακάριος να κηρύττη το Ευαγγέλιον της Βασιλείας των Ουρανών, πρώτον μεν εις τας Εκκλησίας και τα χωριά της Κωνσταντινουπόλεως, εκείθεν δε επήγεν εις Ναύπακτον, εις Βραχώρι, εις Μεσολόγγιον και εις άλλους τόπους, και πάλιν ανέβη εις Κωνσταντινούπολιν, και συμβουλευθείς με τον τότε Πατριάρχην Σωφρόνιον και παρ’ αυτού λαβών νέαν άδειαν και ευλογίαν, άρχισε να κηρύττη πάλιν τον λόγον του Ευαγγελίου με περισσοτέραν θερμότητα και ζήλον. Και δη περιελθών όλα σχεδόν τα δωδεκάνησα, και διδάξας τους χριστιανούς να μετανοούν και να πράττουν άξια έργα μετανοίας, εκείθεν εγύρισεν εις το Άγιον Όρος κατά το 1775 έτος, και περιπατήσας εις τα εκείθεν Μοναστήρια και Σκήτας, και διδάξας τους εν αυτοίς πατέρας, έμεινεν ολίγον καιρόν αναγιγνώσκοντας τα θεία βιβλία των Πατέρων. Μη δυνηθείς δε να υποφέρη περισσότερον από την αγάπην, όπου άναπτεν εις την καρδίαν του δια την ωφέλειαν των χριστιανών (καθώς πολλάκις ο ίδιος το έλεγεν εις πολλούς πατέρας), ανεχώρησε από το Άγιον Όρος, και αρχινώντας από τα έξω του Όρους χωρία, επήγε κηρύττοντας εις την Θεσσαλονίκην, εις την Βέροιαν και εις όλην την Μακεδονίαν. Επροχώρησεν εις τα μέρη της Χειμάρρας, Ακαρνανίας Αιτωλίας, έως και εις αυτήν την Άρταν και την Πρέβεζαν. Εκείθεν δε έπλευσεν εις την Αγίαν Μαύραν και εις Κεφαλληνίαν και όπου και αν επήγαινεν ο τρισμακάριστος, εγίνετο μεγάλη σύναξις των χριστιανών, και ήκουαν μετά κατανύξεως και ευλαβείας την χάριν και γλυκύτητα των λόγων του, και ακολούθως εγίνετο και μεγάλη διόρθωσις και ωφέλεια ψυχική. Ήτο δε η διδαχή του, καθώς ημείς αυτήκοοι αυτής εγενόμεθα, απλουστάτη, ωσάν εκείνη των αλιέων. Ήτο γαλήνιος και ήσυχος, οπού εφαίνετο καθολικά να είνε γεμάτη από την χάριν του ιλαρού και ησύχου Αγίου Πνεύματος. Μάλιστα δε εις την νήσον της Κεφαλληνίας μεγάλον καρπόν ψυχικής ωφελείας έκαμεν ο ιερός ούτος διδάσκαλος με τον σπόρον της ενθέου διδασκαλίας του. Αλλά και ο Θεός άνωθεν συνήργει και εβεβαίωνε τα λόγια του με τα ακόλουθα σημεία και θαύματα, καθώς ποτέ δια των τοιούτων εβεβαίωνε και το κήρυγμα των ιερών Αποστόλων του. Διότι εις την νήσον ταύτην ήτο ένας πτωχός ράπτης, όστις είχε από χρόνων πολλών το δεξιόν του χέρι ξηρόν και ανενέργητον. Ούτος λοιπόν προσδραμών εις τον Άγιον εδέετο να τον ιατρεύση. Ο δε επαρακίνησεν αυτόν να έλθη με ευλάβειαν εις την διδαχήν του και ο Θεός και ο Θέλει τον ευσπλαχνισθή. Υπήκουσεν ο πτωχός, και αφού ήκουσεν την διδαχήν του, ω του θαύματος! Την άλλην ημέραν ευρέθη ιατρεμένος. Άλλος πάλιν παράλυτος, ακούοντας τούτο το παράδοξον έκαμε να το υπάγουν με την κλίνην εις την ώραν της διδαχής του, και μετ’ ολίγας ημέρας έμεινε και αυτός όλος υγιής, δοξάζων τον Θεόν και ευχαριστώντας τον Άγιον. Εις το κάστρον της Άσσως ήτον ένας ευγενής, όστις είχεν δεινήν ασθενείαν εις τα αυτιά, όπου και πολλούς χρόνους ήτο σχεδόν χαμένη η ακοήν του. Ούτος πηγαίνοντας με ευλάβειαν και πίστιν εκεί, όπου εδίδασκεν ο Άγιος, ευθύς άρχισε να ακούη καθαρά, και από τότε έμεινε τεθεραπευμένος. Είνε ένα χωρίον της Κεφαλληνίας ονομαζόμενον Κουρουνοί. Αποι τούτο το χωρίον περνώντας ο Άγιος εν καιρώ καλοκαιρίου, εδίψησεν εις τον δρόμον και εζήτησε να του δώσουν νερόν από το ξηροπήγαδον, όπου ήτον εκεί κοντά. Οι άνθρωποι του είπον ότι ήτον εύκαιρον, όμως δια να κάμουν ηπακοήν, επήγαν και έβγαλαν από το βάθος του πηγαδίου νερόν γεμάτον λάσπην και χώμα, και του το έφεραν, και βάλοντάς το εις το στόμα του, έπιεν ολίγον τι, και από τότε ανβέβλυσε παραδόξως το ξηροπήγαδον εκείνο νερόνκαθαρόν, και είναι πάντοτε γεμάτον και τον χειμώνα και το καλοκαίρι, και εις πολλάς ασθενείας γίνεται ιαματικόν. Δια το πολύ πλήθος του λαού, όπου δεν τους εχώρει καμμία εκκλησία, εξ’ ανάγκης έκαμε την διδαχήν του έξω εις τας πεδιάδας, όθεν εσυνήθιζε, και όπου έμελλε να σταθή να διδάξη πρώτα έλεγε και εκατασκεύαζαν έναν Σταυρόν ξύλινον μεγάλον και τον έστηναν εκεί. Έπειτα ακουμβίζοντας επάνω εις το ξήλον του Σταυρού το σκαμνί, το οποίον ως λέγουσι, του το εκατασκεύασεν ωσάν θρονί ο Κουρτ Πασάς, εις αυτό αναβαίνοντας εδίδασκε, και μετά την διδαχήν το μεν σκαμνί το διέλυε και το έπαιρνε μαζί του, όπου και εάν επήγαινεν, ο δε Σταυρός έμενεν εκεί, εις ενθύμησιν του κηρύγματός του παντοτινήν. Εις εκείνους λοιπόν τους τόπους, όπου ήσαν στημένοι οι Σταυροί, ενήργει ο Θεός πολλά θαυμάσια. Διο και εις το μέσον του παζαρίου του Αργοστολίου, ήτις είνε χώρα της αυτής Κεφαλληνίας, όπου άφησεν ο Άγιος Κοσμάς ένα τοιούτον Σταυρόν, ανέβλυσεν ένα νερόν θαυμαστόν, το οποίον φαίνεται εώς την σήμερον χωρίς ποτέ να ολιγοστεύση.
Από την Κεφαλληνίαν επέρασεν εις την Ζάκυνθον συνοδευόμενος από δέκ καΐκια γεμάτα από ευλαβείς Κεφαλληνίτας. Αλλ΄όμως εκεί δεν ευτύχισεν ο ευλογημένος, όθεν ολίγον τι διδάξας εκεί μόνον, εγύρισεν πάλιν εις την Κεφαλληνίαν. Και εκείθεν επήγεν εις τους Κορφούς, όπου εδεξιώθη μεγάλως παρά ποάντων και μάλιστα παρά του Ηγεμόνος αυτού. επειδή όμως ασυνάχθη πλήθος πολύ από τα χωριά δια να ακούσουν τη διδαχή του Αγίου, οι της της πόλεως προσετεύοντες, τον φθόνον φοβούμενοι, παρακάλεσαν αυτόν να αναχωρήση ταχύτερον. Και ούτως ίνα μη αίτιος γένηται σκανδάλων και ταραχών εις τους λαούς, εκείθεν αναχωρήσας, μετέβη εις το αντίπερα μέρος της στερεάς, ήγουν της Αλβανιτίας, ανομαζόμενον Άγιοι Σαράντα, και εκεί εδίδασκε τους χριστιανούς περιπατών και διερχόμενος τας βαρβαρικάς εκείνας επαρχίας, εις τας οποίας εκινδύνευε να χαθή τέλεια η ευσέβεια και η χριστιανική ζωή δια την πολλήν αμάθειαν, οπού είχον οι εκείσε χριστιανοί, και δια τα πολλά κακά και φόνους και κλεψίας, και άλλας μυρίας παρανομίας, εις τας οποίας ήσαν δεδομένοι, και παρ’ ολίγον ήσαν χειρότεροι εις την κακίαν από τους ασεβείς, όθεν εις τούτων των χριστιανών τας κεχερσωμένας και εξηγριωμένας καρδίας σπείρας τον σπόρον του θείου λόγου ο ιερός Κοσμάς, έκαμε, συνεργούσης της θείας χάριτος, πολλούς και μεγάλους καρπούς. Διότι τους αγρίους ημέρωσε, τους ληστάς κατεπράυνε τους ασπλάχνους και ανελεήμονας έδειξεν ελεήμονας, τους ανευλαβείς έκαμεν ευλαβείς, τους αμαθείς και αγροίκους εις τα θεία εμαθήτευσε και τους έκαμε να συντρέχουν εις τας ιεράς ακολουθίας, και όλους απλώς τους αμαρτωλούς έφερεν εις μεγάλην μετάνοιαν και διόρθωσιν, ώστε οπού έλεγον όλοι, ότι εις τους καιρούς των εφάνη ένας νέος Απόστολος.
Εκατέστησε Σχολεία πανταχού δια μέσου της διδασκαλίας του, τόσον Ελληνικά, όσον και Κοινά, τόσον εις τας χώρας, όσον και εις τα χωρία, δια να πηγαίνουν τα παιδία εις αυτά και να μαθαίουν δωρεάν τα ιερά γράμματα, και εκ τούτων να στερεώνωνται μεν εις την πίστιν και την ευσέβειαν, να οδηγώνται δε εις την ενάρετον ζωήν και πολιτείαν. Κατέπεισε τους πλουσίους και ηγόρασαν υπέρ τας τέσσαρας χιλιάδας κολυμβήθρας μεγάλας χαλκοματένιας, προς δώδεκα γρόσια την κάθε μίαν, και τας αφιέρωσεν εις τας εκκλησίας, ίνα ευρίσκωνται εκεί παντοτινά προς μνημόνσυνόν τους, δια να βαπτίζωνται καθώς πρέπει τα παιδιά των χριστιανών. Ομοίως κατέπεισε τους έχοντας τον τρόπον και ηγόραζον βιβλία πατερικά και χριστιανικάς διδασκαλίας, κομπολόγια, σταυρούδια μικρά και μπόλιες και χτένια, από τα οποία τα μεν βιβλία τα εμοίραζεν χάριν εις εκείνους, οπού ηξεύραν γράμματα ή εις εκείνους που υπέσχοντο να μάθουν, τις δε μπόλιες εμοίραζε (υπέρ τας τεσσαράκοντα χιλιάδας) εις τας γυναίκας, δια να σκεπάζουν την κεφαλήν των. Τα δε χτένια εις εκείνους οπού έταζον να αφήσουν τα γένεια και να ζώσιν ενάρετα και χριστιανικά. Τα δε κομπολόγια και σταυρουδάκια εμοίραζε (υπέρ τας πεντακοσίας χιλιάδας) εις τον κοινόν λαόν, δια να συγχωρούν τους αγοράζοντας. Είχε τεσσαρπακοντα ή πεντήκοντα ιερείς, οπού τον ηκολούθουν κατόπιν, και όταν έμελλε να υπάγη από μιαν χώραν εις άλλην, επαράγγελλε πρώτον εις τους χριστιανούς να εξομολογηθούν, να νηστεύσουν και να κάμουν και αγρυπνίαν και μεγάλην φωτοχυσίαν. Διότι είχεν επίτηδες κατασκευασμένα μανουάλια ξύλινα χωρούντα κάθε ένα από εκατόν κηρία, τα οποία διαλύοντας τα έπαιρνε μαζί του. Έπειτα μοιράζοντας εις όλους κηρία δωρεάν, έβαλλε τους ιερείς και εδιάβαζαν το άγιον Ευχέλαιον και εχρίοντο όλοι οι χριστιανοί, και εις το τέλος έκαμνε την διδαχήν. Επειδή δε τον ηκολούθη λαός πολύς, δυο και τρεις χιλιάδες, επρόσταζεν από το εσπέρας και ητοίμαζαν σακκία πολλά ψωμί και καζάνια σιτάρι βρασμένον, έπειτα το επήγαιναν έξω εις τον δρόμον, από εκεί όπου ήθελε να διαβή ο λαός, και ούτως έπαιρναν όλοι από εκείνο και εσυγχώρουν ζώντας και τεθνεώτας.
Ενήργησε δε ο Θεός δι’ αυτού και εκεί εις την Αλβανιτιάν, ομοίως και εις άλλους τόπους τοιαύτα θαυμάσια.
Ένας Τούρκος αξιωματικός ή από τους Εβραίους ή από τον δαίμονα παρακινημένος, τόσον μίσος έλαβε κατά του Αγίου, όπου μίαν φοράν καβαλικεύοντας το άλογόν του έτρεχε δια να τον προφθάση και να τον καταποιήση. Αλλά τρέχοντας το άλογον τον έρριξε κάτω και εσύντριψε τον δεξιόν του πόδα, και γυρίζοντας στο σπίτι του, εύρε τον υιόν του αποθαμένον, όθεν μετανοήσας έστειλεν επιστολήν εις τον Άγιον και εζήτησεν παρ’ αυτού συγχώρησιν. Από τους Φιλιάτες οι πρώτοι Αγάδες επήγαν δια να ίδουν τον Άγιον και να ακούσουν την διδαχήν του, και επειδή ήτον καλοκαίρι, εκιμήθηκαν έξω εις τον κάμπον, και προς τας πέντε ώρας της νυκτός είδον ένα φως ουράνιον, ωσάν σύννεφον, όπου εσκέπαζεν τον τόπον εκείνον, όπου εκάθητο ο Άγιος, το οποίον εδιηγούντο εις τους χριστιανούς, όθεν το πρωί εζήτουν να τους δωση την ευχήν του ο Άγιος από την καρδίαν του και όχι από τα χείλη του.
Άλλος πάλιν Τούρκος αξιωματικός από την Καβάιαν είχε δεινήν ασθένειαν φιάγγου, όπου δεν ηδύνατο να χύση το νερόν του. Ούτος ακούοντας δια τον Άγιον, έστειλε τον δούλον του, παρακαλώντας τον να υπάγει εκεί, δια να τον ευχυθή, και δια μέσου του ίσως ο Θεός να τον ιατρεύση. Ο Άγιος δεν ήθελε να υπάγη, ονομάζοντας τον εαυτόν του αμαρτωλόν. Πάλιν έστειλεν ο Τούρκος τον δούλον του με ένα αγγείον νερόν, παρακαλώντας τον Άγιον να του το ευλογήση. Τότε βλέποντας την μεγάλην ευλάβεια του Τούρκου ο Άγιος, του εμήνυσε να κάμη δύο προστάγματα, να μη πίνη ρακί και να μοιράση το δέκατον του πλούτου του εις τους πτωχούς, και αφού υπεσχέθη να τα κάμη, ευλόγησε το νερόν και πίνωντάς το ο ασθενής, εις τέσσαρας ημέρας ιατρεύθη τελείως, όθεν έκαμε μεγάλας ελεημοσύνας. Κατά το Φανάρι εις τον τόπον λεγόμενον Λακούρισι, ένας Τούρκος εξουσιαστής του τόπου βλέποντας τον Σταυρόν, όπου αφήκεν εκεί ο Άγιος όταν εδίδασκε, καθώς είχε συνήθειαν, ως προείπομεν, τούτον, λέγω βλέποντας, τον έβγαλε από τον τόπον του, και τον έφερε εις το σπίτι του, δια να κάμη δυο στύλους του κρεββάτου του, όπου είχεν εις την δραγόνταν του, αλλ’ ευθύς, ω του θαύματος! Γίνεται ωσάν ένας φοβερός σεισμός, και μη δυνάμενος να σταθή εις τους πόδας, επεσεν κατά γης κυλιόμενος ώραν πολλήν και αφρίζων και τρίζων τους οδόντας του ωσάν δαιμονισμένος. Ύστερον δε σηκωθείς από δυο Τούρκους, όπου εδιάβαινον εκείθεν, και ελθόν εις τον εαυτόν του εγνώρισε πως τούτο το έπαθεν από θείαν οργήν δια την τόλμη που έλαβε, και έβγαλε τον τίμιον Σταυρόν. Όθεν μόνος του τον επήγε και τον εστερέωσε πάλιν εις τον τόπον όπου ήτον και πρωτύτερα, και κάθε ημέραν επήγαινε και τον εφίλει με μεγάλην ευλάβειαν. Και άλλην φοράν οπού επέρασεν εκείθεν ο ιερός διδάσκαλος, έδαμεν αυτός ο ίδιος Τούρκος εις προσκήνυσίν του και εδιηγείτο παρρησία ις όλους το θαύμα και εζήτει ταπεινώς συγχώρησιν.
Επειδή ο Άγιος ήλεγχε τας γυναίκας οπού φορούν στολίδια, τας εκατέπεισε δια της διδαχής του να τα απορίψουν όλα τόσον όπου και μερικαί εμαυροφορούσαν. Μια γυναίκα πλούσια εις την Κόριτζαν είχε παιδίον, του οποίου την κεφαλήν εστόλιζε με πολλά φλωριά και άλλα στολίδια περιττά. Ταύτην την γυναίκα εσυμβούλευε πολλάκις ο Άγιος να διαμοιράση ταύτα εις τα πτωχά παιδιά, εάν θέλη να ζήση το τέκνον της. Αλλά δεν του υπήκουσε. Τέλος της λέγει, ότι εάν δεν βγάλη από το παιδί της τα στολίδια, έχει να το στερηθή γρήγορα. Και επειδή ούτε τότε εκαταπείσθη, την ακόλουθον ημέραν ευρήκεν εις το στρώμα αποθμένον το τέκνον της, και τότε εγνώρισεν ότι δια την απείθειάν της ο Θεός την επαίδευσεν.
Πάλιν, επειδή ο Άγιος όπου επήγαινεν, εδίδασκε τους χριστιανούς να μη κάμνουν παζάρια την Κυριακήν, ούτε άλλας εργασίας, αλλά να πηγαίνουν εις τας εκκλησίας και να ακούουν τας ιεράς ακολουθίας και τα θεία λόγια, όσοι τον παρήκουον, ο Θεός τους επαίδευε με διάφορα παιδευτήρια. Όθεν εις τον τόπον λεγόμενον Χαλκιάδες, έως μίαν ώραν μακράν από την Άρταν ένας πραγματευτής, επειδή παρήκουσε και ετόλμησε να πραγματευθή την Κυριακήν ευθύς εξηράνθη η χείρ του δραμών δε προς τον Άγιον και ζητήσας συγχώρησιν δια την αμαρτίαν του, μετ’ ολίγας ημέρας ιατρεύθη.
Ομοίως εις την Πάργαν ένας εργαστηριάρχης, επειδή ηθέλησε να πωλήσει μερικόν πράγμα την Κυριακήν επιάσθη το χέρι του. Ομολογήσας δε την αμαρτίαν του εμπρός εις τον Άγιον και νουθετηθείς υπ’ αυτού, έλαβε την συγχώρησιν, ομού και την ποθουμένην ιατρείαν της χειρός του. Κατά το Ξηρόμερον έτυχε μια γυναίκα και εζύμωσε την Κυριακήν και αφού έβγαλε το ψωμί από τον φούρνον, το εύρε κόκκινον ωσάν να το είχε ζυμώσει με αίμα, όθεν προσπίπτουσα εις τους πόδας του Αγίου, έλαβε την πρέπουσαν διόρθωσιν. Εις άλλα μέρη διατί δεν εφυλάχθη το πρέπον σέβας της Κυριακής, άλλου έσκασε το βόδι του, άλλου το μουλάρι του άλλος εδαιμονίσθη και άλλος εύρε το παιδί του αποθαμένον.
Εις ένα χωρίον της Καστοριάς, ονομαζόμενον Σέλτζα (10), μία γυναίκα έχουσα ευλάβειαν εις τον Άγιον, επήρε το νερόν με το οποίον ένιψε ποτε το πρόσωπόν του ο Άγιος, και το εφύλαξεν εις αγγείον υάλινον, και ω του θαύματος! Μέσα εις αυτό εφύτρωσεν ένα χορτάρι με δύο φύλλα μόνον, το οποίον έγινε μεγάλο, όσον ήτο το αγγείον, και έπλεε πάντα εις το νερόν χωρίς να έχη ρίζαν, και δεν άλλαξε τελείως το χρώμα του, αλλ’ έμεινε δροσερόν δι’ ένα ολόκληρον χρόνον, εις τρόπον όπου εθαύμαζον όσοι το έβλεπαν και αυτό το νερόν έκαμε πολλάς ιατρείας εις πολλούς, καθώς έλεγεν η αυτή ευλαβής γυνή. Αυτά και άλλα περισσότερα ενήργησε δι’ αυτού ο Θεός, τα οποία ημείς δια συντομίαν αφήνομεν. Επειδή δε ο Άγιος πολλές φορές έλεγε φανερά εις την διδαχήν του, ότι επροσκαλέσθη εις το κήρυγμα του Ευαγγελίου από αυτόν τον ίδιον Ιησούν Χριστόν, και δια την αγάπην Αυτού μέλει να χύσει το αίμα του, έλαβε τέλος πάντων η πρόρρησίς του την έκβασιν. Την έλαβε δε τοιουτοτρόπως.

Ο μαρτυρικός θάνατος

Αγιος ΚοσμαςΟ αποστολικός ούτος διδάσκαλος ποτέ δεν άνοιξε το στόμα να ειπή λόγον εναντίον των Εβραίων, ούτε εις την Θεσσαλονίκην ούτε εις την Καστορίαν, ούτε εις τα Ιωάννινα, ούτε εις κανένα άλλο μέρος οπού ήσαν Εβραίοι, αλλά μόνον τους χριστιανούς εδίδασκε να πολιτεύωνται ωσάν χριστιανοί, και να φυλάττουν αλήθειαν και εμπιστοσύνην προς τους εξουσιαστάς, όπου τους έδωκεν ο Θεός καθώς οι ίδιοι Αλβανίται πηγαίνοντας εκεί οπού εδίδασκεν εις τας έξω πεδιάδας τα ήκουον από το στόμα του, και ως άνθρωπον Θεού τον εκήρυττον, εις τόσον οπού και ο Κούρτ Πασάς, ακούοντας την καλήν του φήμην, επρόσταξε και ήλθεν έμπροσθέν του, και τόσον καλά του άρεσεν η ομιλία του, ώστε και το θρονί εκείνο, οπού προείπαμεν, του εκατασκεύασε, και με κατηφέ το ένδυσε δια να αναβαίνει εις αυτό, και να διδάσκει από υψηλά τους λαούς. Αλλά το παμπόνηρον και μιαρώτατον τούτο γένος των μισοχρίστων Εβραίων καθώς εις τους περασμένους αιώνας έδειξε πάντοτε άκραν κακίαν εναντίον των χριστιανών ούτω και τώρα, μη υποφέροντας να κηρύττεται η πίστις και το Ευαγγέλιον του Ιησού Χριστού, οι Εβραίοι όπου κατοικούν εις τα Ιωάννινα, επήγαν οι θεοήλατοι και είπαν εις τον Πασάν του τόπου, πως ο ιερός ούτος Κοσμάς ήτον απεσταλμένος από τους Μοσχόβους δια να ξεπλανά τον Βασιλικόν Ραγιάν να πηγαίνουν εις την Μοσχοβίαν. Αλλά τούτον μεν η θεία Πρόνοια τότε τον διεφύλαξεν από την θανατηφόρον ταύτην επιβουλήν, επροξενήθη όμως αρκετή ζημία χρημάτων εις το κοινόν των χριστιανών. Εντεύθεν λοιπόν ο ιερός Κοσμάς άρχισε να στηλιτεύη την πονηρίαν και το αδιάλλακτον μίσος όπου έχουν κατά των χριστιανών οι Εβραίοι και επειδή φανερά απεδείχθη, πως ήτον πλάσμα και σαφής συκοφαντία εκείνη η κατηγορία οπού έκαμαν εις τον Πασάν, πάλιν επήγεν εις τα Ιωάννινα, και πρώτον μεν εκατάπεισε τους χριστιανούς να μεταβάλουν το κοινόν παζάρι από την Κυριακήν εις το Σάββατον το οποίον τους επροξένησε μεγίστην φθοράν. Δεύτερον τους εκήρυξε δια φανερούς εχθρούς, και ότι είναι έτοιμοι κάθε καιρόν να κάμουν κάθε κακόν εις τους χριστιανούς. Τρίτον θέλοντας να βγάλει από τας κεφαλάς των χριστιανών τας μακράς φούντας και τα τοιαύτα, τα οποία όλα ηγόραζον από τους Εβραίους τους εδίδασκε πως είναι ακάθαρτα, ότι επί ταυτού δια τους χριστιανούς οι θεοκτόνοι τα μολύνουσι, και να μη τα αγοράζωσιν ολότελα και λοιπόν μην υποφέροντας πλέον να βλέπουν και να ακούουν τον Άγιον ελέγχοντα αυτούς, επήγαν εις τον Κούρτ Πασάν, και του έδωκαν πουγγία πολλά δια να τον βγάλει από την ζωήν. Όστις και συμβουλευθείς με τον Χότζαν του, απεφάσισε δια μέσου αυτού να τον θανατώσει, το οποίον και έγινε με τοιούτον τρόπον. Συνήθειαν είχεν ο Άγιος, όπου και αν επήγαινε δια να διδάξει, να παίρνει πρώτον την άδειαν από τον Αρχιερέα του τόπου ή από τους επιτρόπους του ομοίως να στέλλη ανθρώπους χριστιανούς να παίρνουν την αυτήν άδειαν και από τους εξωτερικούς εξουσιαστάς, και ούτως εκήρυττεν ανεμποδίστως. Πηγαίνοντας λοιπόν εις ένα χωρίον της Αλβανιτίας, λεγόμενον Κολικόντασι, έλαβε την άδειαν παρά του Αρχιερέως του τόπου. Ερευνώντας δε και τους εξωτερικούς εξουσιαστάς και μανθάνοντας ότι ο Κούρτ Πασάς ώριζε τους τόπους εκείνους, όστις εκάθητο εις μίαν πόλιν Μπεράτι ονομαζομένην, μακράν 12 ώρας, μανθάνοντας δε και ότι ο Χότζας του Πασά εκάθητο εκεί κοντά, έστειλεν άνθρωπον και επήρε την άδειαν και εδίδαξε. Πλην δεν ευχαριστήθη αλλ’ εζήτει να υπάγει και μόνος του εις τον Χότζαν δια το ασφαλέστερον. Οι χριστιανοί τον εμπόδιζον προς ώραν λέγοντές του, ότι ποτέ δεν έκαμε τοιούτον πράγμα να υπάγει αυτοπροσώπως εις τους εξουσιαστάς να ζητήσει άδειαν. Όμως δεν ηδυνήθησαν εις όλον το ύστερον να τον εμποδίσουν. Όθεν λέγοντάς τους ο Άγιος να μη εξετάζουν περισσότερον, παίρνει μαζί του τέσσαρας καλογήρους και ένα παπάν δια δραγουμάνον, και πηγαίνει εις τον Χότζαν. Ο Χότζας καμώνεται και του λέγει πως έχει γράμματα από τον Κούρτ Πασάν, όστις τον διορίζει δια να τον στείλη εις αυτόν δια να συνομιλήσουν. Όθεν επρόσταξε τους ανθρώπους του να φυλάγουν τον Άγιον έως να τον στείλη εις τον Πασάν και να μη τον αφήσουν να έβγη από την αυλήν του. Τότε εκατάλαβεν ο ευλογημένος Διδάσκαλος, πως έχουν να τον θανατώσουν. Όθεν εδόξασε και ευχαρίστησε τον Δεσπότην Χριστόν, οπού τον ηξίωσε να τελειώσει τον δρόμον του αποστολικού κηρύγματος με μαρτύριον. Έπειτα στραφείς προς τους καλογήρους οπού τον συνώδευαν, τους λέγει εκείνο το ψαλμικόν, «Διήλθομεν δια πυρός και ύδατος, και εξήγαγες ημάς εις αναψυχήν» και όλην εκείνην την νύκτα εδοξολόγει με Ψαλμούς τον Κύριον, χωρίς να δείξει ολότελα κανένα σημείον λύπης δια την στέρησιν της ζωής του, αλλά μάλιστα φαινόμενος χαριέστατος εις το πρόσωπον, ωσάν να επήγαινεν εις χαρές και ξεφαντώματα. Αφού δε εξημέρωσε, τον επήραν επτά δήμιοι Τούρκοι και τον έβαλαν επάνω εις ένα άλογον, καμωνόμενοι τάχα, πως έχουν να τον υπάγουν εις τον Κούρτ Πασάν. Αλλ’ όταν εμάκρυναν έως δύο ωρών διάστημα, τον έφεραν εκεί οπού έτρεχεν ένας μεγάλος ποταμός, και ούτω ξεπεζεύοντάς τον, του εφανέρωσαν την προσταγήν οπού είχαν από τον Κούρτ Πασάν δια να τον θανατώσουν. Ο Άγιος εδέχθη μετά χαράς την τοιαύτην κατ’ αυτού απόφασιν και κλίνας τα γόνατα, προσευχήθη εις τον Θεόν ευχαριστών και δοξάζων αυτόν, ότι δια την αγάπην του θυσιάζει την ζωήν του, καθώς επεθύμει πάντοτε η ψυχή του. Έπειτα σηκωθείς ηυλόγησε σταυροειδώς τα τέσσαρα μέρη του κόσμου και ηυχήθη πάντας τους χριστιανούς, οπού φυλάττουσι τας παραγγελίας του. Οι δε δήμιοι τον εκάθησαν κοντά εις ένα δένδρον και ηθέλησαν δια να δέσουν τα χέρια του. Αλλ’ ο Άγιος δεν τους άφησε λέγοντάς τους, ότι δεν αντιστέκεται, αλλά κρατεί σταυρωμένα τα χέρια του ωσάν να του τα είχαν δέσει. Έπειτα ακούμβησε την ιεράν του κεφαλήν εις το δένδρον, και ούτω τον έδεσαν οι βάρβαροι από τον λαιμόν με ένα σχοινίον και ευθύς μόνον όπου τον έσφιξαν επέταξε το θείον πνεύμα του εις τα Ουράνια, και ούτως ηξιώθη ο τρισμακάριστος Κοσμάς, ο κοινωφελέστατος εκείνος άνθρωπος, και του κόσμου κόσμος ο ευκοσμότατος, να λάβει διπλούς τους στεφάνους παρά Κυρίου, και ως ισαπόστολος και ως ιερομάρτυς, όντας εις ηλικίαν εξήντα πέντε χρόνων.
Το δε τίμιον αυτού λείψανον γυμνώσαντες οι δήμιοι το έσυραν και το έρριψαν εις τον ποταμόν με μίαν μεγάλην πέτραν εις τον λαιμόν. Οι δε χριστιανοί μαθόντες τούτο, έτρεξαν παρευθύς δια να το βγάλουν, και ερευνήσαντες με δίκτυα και με άλλους τρόπους δεν ηδυνήθησαν να το εύρουν. Μετά τρεις ημέρας ένας ιερεύς ευλαβής παπά – Μάρκος ονομαζόμενος, εφημέριος της εκκλησίας της Υπεραγίας Θεοτόκου των Εισοδίων του χωρίου Κολικόντασι, κειμένου πλησίον του ποταμού ούτος λέγω εμβαίνοντας εις ένα μονόξυλον και κάμνοντας τον σταυρόν του, επήγε δια να ερευνήσει, και παρευθύς ω του θαύματος!Βλέπει το άγιον λείψανον, οπού έπλεεν επάνω εις το νερόν και εστέκετο όρθιον ωσάν να ήτο ζωντανόν. Όθεν τρέχει εν τω άμα και το αγκαλιάζει και το βγάζει από το νερόν και καθώς το εσήκωσεν, έτρεξεν αίμα πολύ από το μελίρρυτον στόμα του Αγίου μέσα εις τον ποταμόν και ενδύσας αυτό με το ράσον του το έφερεν εις την άνω εκκλησίαν της Θεοτόκου, και το ενταφίασεν εντίμως εν τω νάρθηκι της αυτής εκκλησίας των Εισοδίων εν τω χωρίω Κολικόντασι αρχιερατεύοντος εν Βελεγράδοις Ιωάσαφ, ος και αυτός ην παρών εις τον ενταφιασμόν του Αγίου.

Η Ιερά Μονή Αγίου Κοσμά

Αγ. Κοσμας..Μετά δε την τελευτήν του Αγίου ταύτα ηκολούθησαν. Ο Κούρτ Πασάς εμετανόησε διατί εγελάσθη και δια μάταιον κέρδος εθανάτωσε τοιούτον αθώον και ειρηνικόν άνθρωπον όθεν εμήνυσεν εις τον Χότζαν του να αφήσει τους καλογήρους του Αγίου, οπού είχεν εις φύλαξιν να υπάγουν εις την άνωθεν Μονήν της Θεοτόκου, και εκεί να κάθωνται, οίτινες πηγαίνοντες εύρον ενταφιασμένον το άγιον λείψανον, και δια να λάβουν πληροφορίαν περισσοτέραν του μαρτυρίου του, το εξέθαψαν ομού με άλλους ιερείς και χριστιανούς, και με όλον οπού ήτο τρεις ημέρας μέσα εις τον ποταμόν, καθώς ο Ιωνάς εις την κοιλίαν του κήτους, όμως καμμίαν διαφοράν η δυσωδίαν δεν είχεν, αλλ’ ευωδίαζεν όλον και εφαίνετο ωσάν να εκοιμάτο. Και αφού το ησπάσθησαν ευλαβώς, πάλιν το ενταφίασαν εις τον ίδιον τόπον όπου και ανηγέρθη ο θείος αυτού Ναός, ο επί τω ονόματι αυτού τιμώμενος. Ανηγέρθη δε κατά τον εφεξής τρόπον: Περιερχόμενος ο Άγιος έτι ζων την Αλβανιτίαν, εις τα μέρη της Τεπελένης, ανταμώθη με τον Βεζίρ Αλή Πασάν Τεπελενιώτην, ο οποίος τότε ακόμη ήτον Μπέης, και μάλιστα εδιώκετο και από αυτόν τον Κούρτ Πασάν. Όθεν ανταμώνοντάς τον ο Άγιος του είπεν ότι το οντζάκι του έχει να λάβει αύξησιν μεγάλην και αυτός έχει να γίνει μέγας ηγεμών και ονομαστός εις την οικουμένην έχει να κυριεύσει πόλεις πολλάς και την Αλβανιτίαν όλην αλλά και αυτό το Τάχτι του Κούρτ Πασά έχει να το κυριεύσει μετά καιρόν. Μετά χρόνους τριάκοντα σχεδόν έλαβαν πέρας αι προφητείαι του Αγίου και λαμβάνοντας αύξησιν μεγάλην ο κραταιότατος Βεζίρ Αλή Πασάς επάτησε και αυτό το Τάχτι του Κούρτ Πασά, κατά την προφητείαν του Αγίου. Όθεν εμβαίνοντας εις το Μπεράτι ο Βεζίρ Αλή Πασάς ενεθυμήθη τον λόγον εκείνον του Αγίου, και κράζοντας τον Δεσπότην των Βελεγράδων, ανεψιόν του επί του Αγίου αρχιερατεύοντος Βελεγράδων τον επρόσταξε να κάμει την ανακομιδήν του Αγίου και να κτισθή και Μοναστήριον επ’ ονόματι του Αγίου τιμώμενον, επειδή τον εγνώρισεν ως αληθή άνθρωπον του Θεού, δια την προφητείαν, και δι’ άλλα. Μετά καιρού τινος παρέλευσιν λοιπόν έγινεν η ανακομιδή του Αγίου, ούτινος η σεβασμία κάρα ηργυρώθη ευθύς δια προσταγής του υψηλοτάτου ηγεμόνος Βεζίρ Αλή Πασά. Παρευθύς δε προστάζοντας να γίνει μία κοινή συδρομή εδιώρισε, και εκτίσθη ο περίφημος Ναός επ’ ονόματι του Αγίου τιμώμενος και ούτως ανηγέρθη εκ βάθρων αυτός ο θείος Ναός δια συνδρομής και παρακελεύσεως και υψηλής προσταγής του κραταιοτάτου και υψηλοτάτου Βεζίρ Αλή Πασά Τεπελενιώτη αρχιερατεύοντος εν Βελεγράδοις Ιωάσαφ, ανεψιού του πρώην Βελεγράδων Ιωάσαφ.
Την ώραν δε εκείνην οπού τον εξενταφίασαν έτυχε να ευρεθή εκεί μία δαιμονισμένη γυναίκα, ήτις από μακρυνούς τόπους ηκολούθει ζώντα τον Άγιον ποθούσα την ιατρείαν της, και καθώς είδεν οπού άνοιξαν τον τάφον του Αγίου, την ετάραξε δυνατά το δαιμόνιον, και ύστερα από ολίγην ώραν ιατρεύθη τελείως, δοξάζουσα τον Θεόν και τον Άγιον. Ένας από τους δημίους, οπού εθανάτωσαν τον Άγιον, επήρε το επανωκαλύμμαυχόν του, και γυρίζοντας εις τον Χότζαν το έβανεν εις το κεφάλι του και επεριγέλα τον Άγιον και παρευθύς δαιμονισθείς έβγαλε τα ρούχα του και έτρεχε φωνάζοντας, πως αυτός εθανάτωσε τον Ασκητήν. Όθεν μανθάνοντας τούτο ο Πασάς επρόσταξε και τον έβγαλαν εις τα σίδηρα, και εκεί κακώς ο κακός εξέψυξεν.
Αφού έκαμε την υστερινήν διδαχήν ο Άγιος εις το προρρηθέν χωρίον Κολικόντασι, άφησεν εκεί ένα Σταυρόν κατά την συνήθειαν στημένον εις την γην, και μετά την τελευτήν του έβλεπον οι χριστιανοί φως ουράνιον, όπου έλαμπεν επάνω εις τον Σταυρόν κάθε νύκτα. Όθεν την ημέραν της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού επήγαν οι ιερείς με τον λαόν και επήραν τον Σταυρόν εκείνον μετ’ ευλαβείας λιτανεύοντες, και τον έβαλαν οπίσω του Βήματος, κοντά εις τον τάφον του Αγίου εις παντοτινήν ενθύμησιν του θαύματος. Αφού δε οι μαθηταί του έλαβαν την τελείαν ελευθερίαν από τον Πασάν, έκαμαν ανακομιδήν του λειψάνου του Αγίου και μερικοί απ’ αυτούς επήραν σημεία από αυτό και διεσκορπίσθησαν εις διαφόρους τόπους. Και πολλοί ασθενείς δι’ εκείνων έλαβον την υγείαν τους, και μάλιστα κατά την νήσον Νάξον, όπου πηγαίνοντες δύο μαθηταί του Αγίου δια να αναγγείλουν τα περί του μαρτυρίου του εις τον εκείσε σχολαρχούντα ιεροδιδάσκαλον Χρύσανθον, τον αυτάδελφον του Ιερομάρτυρος, έτυχε να έχουν μαζί τους μερικάς τρίχας από τα γένεια του Αγίου, τας οποίας παίρνουσα με ευλάβειαν μία γυναίκα εν τω καλουμένω Νεοχωρίω, ήτις ευρίσκετο εις βαρυτάτην και θανατηφόρον ασθένειαν, ω του θαύματος! Ευθύς εγνώρισεν εις τον εαυτόν της μίαν υπερφυσικήν δύναμιν δια της οποίας ανέλαβε μετ’ ολίγον τελείαν την υγείαν της. Αλλά και πολλαί στείραι γυναίκες λαμβάνουσαι εις διάστημα τεσσαράκοντα ημερών χώμα από τον τάφον του Αγίου μετ’ ευλαβείας και πίστεως, επέτυχον του αιτήματος, δηλαδή του να γεννήσουν τέκνα με την χάριν του Χριστού, και δια πρεσβειών του αγίου ιερομάρτυρος Κοσμά, ου ταις πρεσβείαις αξιωθείημεν της βασιλείας των ουρανών. Αμήν.

5.    – ΜΑΡΤΥΡΟΛΟΓΙΟΝ
Εις ταις 24 Αυγούστου παρέδωκε το πνεύμα εις χείρας Θεού ζώντος αυτεξουσίως ως ο Δεσπότης ημών Ιησούς Χριστός.
Μαρτύριον του αγιωτάτου και ιεροδιδασκάλου πατρός ημών Κοσμά.
Άγιοι ιερείς και επίλοιποι αδελφοί εν Χριστώ, σας ασπάζομαι, εμείς οι μαθηταί του άνωθεν πατρός ημών Κοσμά ιερομονάχου.
Ελάβαμεν τα αγαπημένα σας γράμματα και εχαρήκαμεν δια την αδελφικήν σας αγάπην όπου φέρετε εις ημάς και εις τον διδάσκαλόν μας. Ζητείτε να μάθητε περί του διδασκάλου μας τον άδικον θάνατον. Ηξεύρετε, αδελφοί μου, πως αυτός τρείς ήμισυ χρόνους επεριπάτησε με τον θρόνον και εκήρυξε την συντέλειαν του αιώνος νύκτα και ημέραν μέσα εις τόπους ασεβείς και ποτέ δεν αποκοτήσαμεν κανείς να του ειπή παραμικρόν λόγον. Τώρα κοντά εις το τέλος μας το έλεγεν συχνά, πώς μέλλει να μας αποχαιρετήση και να αποχωρισθή. Ερχόμενοι δε εδώ εις ένα χωρίον Κολικόντασι ονομαζόμενον και τελειώνοντας την διδαχήν του κατά την συνήθειαν όπου είχεν, αναχωρήσαμεν να πηγαίνωμεν εις ένα χωρίον εις την Αγία Τριάδα εις την Σέμεναν. Εκεί ήταν ένας Χότζας του Κουρτ Πασά και στέλνωντας να πάρωμεν τον ορισμόν του δια να υπάγωμεν και εκεί, αυτός ευρέθηκε όπου εμάζωνεν τα κεσέμια, τον ηρώτησαν οι προεστοί και αυτός τους είπε: Καλώς να έλθη. Και μας έφεραν εις το ποτάμι την απόκρισιν πώς να πηγαίνωμεν, και εις την στράταν ως μισή ώρα ήτον έξω από το χωρίον ο Χότζας. Και λέγει ο διδάσκαλος των ανθρώπων: Εγώ θέλω να πηγαίνω εις τον Χότζαν να τον χαιρετήσω και πηγαίνετε όλοι εμπρός εις το χωρίον, όπου άλλην φοράν δεν είχε κάμει να υπάγη ο ίδιος να χαιρετήση κανέναν ασεβή. Τέλος πάντων επήγαμε τέσσαροι, εγώ με τον διδάσκαλον και δυο παπάδες, ήταν το κονάκι του Χότζα μια ώρα μακρυά από την στράταν και επήγαμεν εκεί. Και εμβαίνοντας μέσα εις το κονάκι μας εδέχθηκε, είχε και άλλους ασεβείς ωσεί δεκαπέντε. Ερωτά ο Χότζας Αλβανίτικα αν έχει φερμάνι. Αποκρίνεται ένας παπάς και κάνει τον δραγουμάνον και του λέγει, ότι με φερμάνι βασιλικόν και με το θέλημα του Πατριάρχου και με του κοινού. Λέγει ο Χότζας: Καθήσατε έξω έως να φάγω ψωμί, γιατί κάτι λόγον να σας ειπώ. Και εβγήκαμεν έξω και εις ολίγον κράζει ο Χότζας έναν παπά και του λέγει: Έλαβα γράμμα από τον Πασά να τον στείλω εκεί, ότι κάτι θέλει να τον εξετάζη. Οι χριστιανοί εκαρτερούσαν εις την εκκλησίαν να υπάγη να τους διδάξη. Τότε ο Χότζας έβαλαν ανθρώπους και μας εφύλαγαν. Ήρθεν το βράδυ και καμμίαν απόκρισιν δεν ημπορέσαμεν να πάρωμεν. Το β΄ραδυ λέγει ο Χότζας. Θέλω να στείλω εις το Μπεράτι. Και αποβραδίς απεφάσισεν να στείλη τον διδάσκαλον εις το Μπεράτικαι εμένα και έναν παπά, δραγουμάνον και έναν Τούρκον και έκαμεν τα άλογα χαζίρι. Σηκώνεται ο διδάσκαλος από τα μεσάνυχτα και εβιαζόνταν να μας στείλουν. Λέγει ο Χότζας: Όχι μόνον την αυγήν. Ως φαίνεται εφοβούντο, την αυγήν έλεγεν δια να μη κάμουν καμμίαν επανάστασην ο κόσμος και τον εμποδίσουν. Την αυγήν έκαμαν τ’άλογα χαζίρι δια να πηγαίνουν και με λέγουν οι παπάδες: τα άλογα τα επήραν οι ασεβείς, εμένα και του δραγουμάνου, και δεν είνε ένας, ασεβείς είνε επτά όπου θέλουν να έλθουν. Επειδή και δεν είνε άλογον μην έρθης, ότι είνε μακρυά. Εγώ του λέγω: Θέλω έρθω και ας αποθάνω εις την στράταν. Και με λέγει: Έλα. Και καθώς κινούμεν με ρωτά: το επήρες το ράσο μου; Εγώ δεν το είχα πάρει και με λέγει: Πήγαινε να το πάρης. Και γυρίζοντας οπίσω με έπιασαν οι ασεβείς με τα σκόπια και με παίρνουν το ράσον και με δέρνυον και δε με άφησαν να πηγαίνω. Και τον παίρνουν τον διδάσκαλον και τον βάνουν εις το άλογον και ότε πηγαίνουν παρακάτω κυνηγούν τον δραγουμάνον με τα σπαθιά και εκείνους όπου ακολουθούσαν, τα άλογά των τα διώχνουν και πηγαίνουν μοναχοί τους μιαν ώραν και μισήν στράτανεις το ποτάμι και εκεί εξεπέζευσάν τον από το άλογον και αυτός τους είπε να τον αφήσουν να προσευχηθή και τον άφησαν και καθώς επροσεύχονταν ευλόγησεν τον κόσμον σταυροειδώς, και εκεί ήτο ένα δένδρον και εβγάνοντας το σχοινίον από το άλογον και καθώς εδέναμεν τον θρόνον με τον σταυρόν, έτσι τον έδεσαν από τον λαιμόν και τον έπνιξαν, και του είπαν πρωτύτερα να του δέσουν τα χέρια και αυτός τα εσταύρωσεν μόνος του και δεν του έδεσαν και έτσι επαρέδωσεν την Αγίαν του ψυχήν εις χείρας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και ευθύς τον εγύμνωσαν από όλα τα φορέματα όπου είχεν έξω από ένα παλαιοβράκι όπου δεν του το έβγαλαν και τον έρριψαν εις το ποτάμι. Ύστερα επήραν θέλημα οι χριστιανοί να τον εβγάλουν και εγύρισαν με καμάκια και δίκτυα και δεν τον εύρισκαν. Ύστερον ένας παπάς, Μάρκος ονόματι, κάμνει τον σταυρόν του και πηγαίνει με το μονόξυλον, και ώ του θαύματος! Ευθύς εφάνη εις το νερόν ορθός, και τον επήρεν, και τον πηγαίνει εις την εκκλησίαν εις Κολικόντασι, και ήτον κοντά βράδυ και τον έψαλαν και τον έθαψαν, και ημάς μας εφύλαγον. Και εις τρεις ημέρας στέλνει ο Χότζας δια να μας πάρη, και τότε εμάθαμεν πως ευρέθη ο διδάσκαλος, και έρχεται ένας καλόγηρος σταλμένος από την Ανδρονίτζαν να μας πάρη από τον Χότζαν και την άλλην ημέραν μας πηγαίνουν εις τον τάφον και εξεχώσαμεν να ιδώμεν ότι δεν επιστεύομεν. Και έτσι είδομεν το άγιον του λείψανον και το επροσκυνήσαμε και το θάψαμε καθώς και πρώτα. Και μας επήραν και μας έχουν εις το μοναστήριον της Αρδονίτζας σκλαβωμένους έως την σήμερον και δεν είχαμεν κανέναν χριστιανόν να ομιλήσει τίποτε δια λόγου μας, ή να πάρωμεν περίληψιν να καταλάβωμεν αν έχουν να μας χαλάσουν, ή αν έχουν δια να μας κρατήσουν δια σκλάβους. Εγώ αρρώστησα και ήλθα εις θάνατον και ακόμη κοίτομαι. Και ωσάν τον έπνιξαν τον διδάσκαλον ευθύς ένας ασεβής εγυμνώθηκεν και περιεπάτει ωσάν αντίχριστος και εκήρυττε, πως αυτός τον εθανάτωσεν. Και εις εκείνην την εκκλησίαν οπού τον ενταφίασαν, βλέπουσι εκεί όπου είχομεν τον σταυρόν και τον θρόνον ένα άγιον φως οπού καταβαίνει κάθε νύκταν. Και μίαν Κυριακήν μετά την λειτουργίαν έβγαλαν τον σταυρόν εκείθεν και τον έβαλαν οπίσω από το άγιον βήμα της εκκλησίας, όθεν είναι το λείψανόν του. Πάλιν εφάνη το ίδιον φως. Πλήν γίνονται πολλά εκεί όμως δεν μας τα λέγουν ημάς επειδή είμασθεν σφαλισμένοι. Και μας λέγουν ότι φοβείται ο Πασάς να μην τύχει και πάμε εις Τζαφέριγην, όπου πολεμεί με τον καπετάν Σιούλαν κλέφτην. Και έχουν και φόβον επειδή αυτός είνε και διακαιοκρίτης καθώς ακούομεν, και αν ίσως ήθελαν οι χριστιανοί να πηγαίνουν, ίσως και ήθελε γίνει τίποτας. Μα με το να μην είνε τινας χριστιανός, όπου να πονή δια την πίστιν των χριστιανών, όθεν ευρισκόμεθα χωρίς τινος βοήθειαν. Αυτός ο Βεζίρ Μπεγλέρμπεγης ευρίσκεται κατά τα Μπιτόλια και όποιος χριστιανός θέλει να κάμη έλεος και μας εβγάλη, εκείνος ήθελε σώσει την ψυχήν του. Όμως και ημείς, αδελφοί μου, δεν μετρούμεν τον θάνατον, άμποτες και να μας αξίωνεν ο Θεός να μας εθανάτωναν, πλην ταύτη η φυλακή μας θλίβει περισσότερον. Και, αδελφοί, τα λόγια οπού πάντοτε ο διδάσκαλος έλεγεν να τα φυλάγητε εγκεκλισμένα εις την καρδίαν σας και διάνοιάν σας, ακόμη μας είπεν, ότι έχουν πολλά να ιδούν τα μάτια σας και πολλαίας ακαταστασίαις. Οι Εβραίοι έδωσαν πενήντα πουγγιά και τον εθανάτωσαν και κανείς δεν τον έβανεν ζόρι, μόνον επήγε μοναχός του χωρίς να τον γυρεύη κανείς. Πολλά ήθελα να σας γράψω, όμως είμαι άρρωστος εις το στρώμα. Και ανίσως θέλη τινας να έλθη εδώ να μας ιδή, ας έλθη, δεν έχει κανέναν φόβον. Να προσκυνήσητε τον τάφον του, πάντοτε να έχητε τα λόγια του διδασκάλου εις τον νουν σας δια να μην αμαρτάνητε, δια να αξιωθήτε και της ουρανίου βασιλείας να απολαύσητε και τον διδάσκαλόν μας, να ευραίνεσθε μαζί μετά πάντων των αγίων και να σας βρη η γραφή μου γερούς και καλά ψυχή τε και σώματι και η ευχή του διδασκάλου να είνε πάντοτε μαζί σας.
Και συγχωρήσατέ με και ο Θεός συγχωρήσοι σας. Από το Μοναστήρι της Αδρονίτζας γράφω.

6.-ΑΓΙΟΠΟΙΗΣΙΣ

+ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ
ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

Αριθμ. Πρωτοκ. 260

Τους οσιότητι μεν αγιότατι βίου διαπρέψαντας και εαυτούς καταναλώσαντας έργω τε και λόγω εν τη υπηρεσία και αγάπη προς τον Θεόν και τον πλησίον, και μετά την αποβίωσιν οσίαις μνήμαις και συνάξεσι τιμάν, ύμνεις τε και εγκωμίοις εσαεί μετά πάσης ευάβείας σεμνύνειν και γεραίρειν η Αγία του Χριστού οίδεν Εκκλησία, εις δόξαν μεν εκάστοτε του τους δοξάσαντες Αυτόν αντιδοξάζοντος Χριστού, την τούτων δ’ επικαλείσθαι μεσιτείαν προς τον φιλάνθρωπον Θεόν υπέρ αφέσεως αμαρτιών, ιάσεως ασθενών και γενικώς ωφελείαν ψυχικήν του Χριστωνύμου Πληρώματος.
Επειδή τοίνυν ούτως εβίωσε και επολιτεύσατο και ο εκ Μεγάλου Δένδρου της Αιτωλίας ορμώμενος ιερομόναχος Κοσμάς, ο επικαλούμενος Αιτωλός, ος, τοις μοναχοίς της εν Αγίω Όρει ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής του Φιλοθέου καταλεγείς και ακολούθως τον εκεί μονήρη και ασκητικόν θυσιάσας βίον, άπασαν την πατρώαν γην διέδραμε, κηρύττων ιεραποστολικώς τον λόγον του Θεού, σχολεία πολλαχού ιδρύων, ασθενούντας θεραπεύων, την Αγίαν αυτού Εκκλησίαν κρατύνων, τύπον δ’ εαυτόν ταπεινώσεως, αυταπαρνήσεως, αρετής και εγκρατείας αναδείξας, έως ου και τον μαρτυρικόν τη κδ΄ Αυγούστου του χιλιοστού επτακοσιοστού εβδομηκοστού ενάτου σωτηρίου έτους υπέμεινε θάνατον, η Μετριότης ημών μετά των περί ημάς Ιερωτάτων Μητροπολιτών και υπερτίμων, των εν Αγίω Πνεύματι αγαπητών ημίν αδελφών και συλλειτουργών, προς την θεάρεστον πολιτείαν και βιοτήν, τον μαρτυρικόν θάνατον και τα υπό του ιερού τούτου ανδρός και ζώντος και μετά θάνατον ενεργηθέντα θαύματα απιδόντες, και της κοινής των πιστών ωφελείας προνοούμενοι, εξ’ αρχής τιμώντων την ιεράν αυτού μνήμην, προς την εκκλησίαν, αποφάσει της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Αγιώτατης Εκκλησίας της Ελλάδος ημίν διαβιβασθείσης, υπέβαλε και ανέλυσεν ο Ιερώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας και αγαπητός ημίν εν Χριστώ αδελφός κύριος Ιερόθεος, την κοινήν επιθυμίαν και παράκλισην των ευσεβών χριστιανών περί κατατάξεως και επισήμως του τοσούτον υπέρ της Ορθοδόξου πίστεως μοχθήσαντος και εργασαμένου και μαρτυρικόν υποστάντος θάνατον εν τη των Αγίων χορεία εισηγούμενος και υποστηρίζων, έγνωμεν, τω κοινώ της εκκλησίας έθει κατακολουθούντες, την προσήκουσαν τοις θείους ανδράσι και τούτω απονείμαι τιμήν.
Διό και θεσπίζομεν Συνοδικώς και διοριζόμεθα και εν Αγίω διακελευόμεθα Πνεύματι, όπως από του νυν και εις το εξής εις αιώνα τον άπαντα Κοσμάς ο Αιτωλός συναριθμήται τοις Αγίοις της Εκκλησίας και Ιερομάρτυσι, τιμώμενος παρά των πιστών και ύμνοις εγκωμίων γεραιρότερος τη κδ΄ του μηνός Αυγούστου, εν η μαρτυρικώς προς τον Κύριον εξεδήμησεν.
Εις ένδειξιν δε τούτου και βεβαίωσιν εγένετο η παρούσα Πατριαρχική ημών και Συνοδική Πράξις, κατυαστρωθείσα μεν και υπογραφείσα εν τώδε τω Ιερώ Κώδικι της καθ’ ημάς Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, εν ίσω δε και απαραλλάκτω αποσταλείσα τω Ιερωτάτω Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κυρίω Ιεροθέω, προς κατάθεσιν τοις Αρχείοις της Ιεράς αυτού Μητροπόλεως.

Εν έτη σωτηρίω 1961, κατά μήνα Απρίλιον (κ΄)
Επινεμήσεως ΙΔ΄.

+ Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αθηναγόρας αποφαίνεται
+ Ο Χαλκηδόνως Θωμάς
+ Ο Δέκρων Ιάκωβος
+ Ο Πριγκηπονήσων Δωρόθεος
+ Ο Νεοκαισαρείας Χρυσόστομος
+ Ο Λαοδικείας Μάξιμος
+ Ο Σάρδεων Μάξιμος
+ Ο Ροδοπόλεως Ιερώνυμος
+ Ο Φιλαδελφείας Ιάκωβος

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ (ΔΙΔΑΧΗ Α΄)

author Posted by: Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης on date Αυγ 8th, 2010 | filed Filed under: AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΑΙΤΩΛΟΣ

ΔΙΔΑΧΑΙ ΤΟΥ AΓIOΥ KOΣMA ΤOΥ AITΩΛΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

AG.-KOSMAS1

ΔΙΔΑΧΗ Α΄

Η ενανθρωπησις του Θειου Λογου

Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός και Θεός, αδελφοί μου, ο γλυκύτατος αυθέντης και Δεσπότης, ο ποιητής των Αγγέλων και πάσης νοητής και αισθητής κτίσεως παρακινούμενος ο Κύριος από την πολλήν του αγαθότητα όπου έχει εις το γένος μας, σιμά εις άπειρα χαρίσματα οπού μας εχάρισε και μας χαρίζει καθ’ εκάστην ημέραν και ώραν και στιγμήν, εκαταδέχθη και έγινε και τέλειος άνθρωπος εκ Πνεύματος Αγίου και από τα καθαρώτατα αίματα της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, δια να μας κάμη να έβγωμεν από τας χείρας του διαβόλου, και να μας κάμη υιούς και κληρονόμους της βασιλείας του, να χαίρωμεν πάντοτε εις τον παράδεισον μαζί με τους Αγγέλους και να μη καιώμεθα εις την κόλασιν με τους ασεβείς και τους διαβόλους.

Το έργον των Αποστόλων

Καθώς ένας άρχοντας έχει αμπέλια και χωράφια και βάνει εργάτας, ούτω και ο Κύριος ωσάν ένα αμπέλι έχει όλον τον κόσμον, και επήρε δώδεκα Αποστόλους και τους έδωκε την χάρην του και την ευλογίαν του, και τους έστειλεν εις όλον τον κόσμον να διδάξουν τους ανθρώπους πώς να ζήσουν και εδώ καλά, ειρηνικά, ηγαπημένα, και με ταύτα να πηγαίνουν εις τον Παράδεισον, να χαίρωνται πάντοτε, να μετανοούν, να πιστεύουν και να βαπτίζωνται εις το όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και να έχουν την αγάπην εις τον Θεόν και εις αδελφόν των.
Και εις οποίαν χώραν πηγαίνουν οι Απόστολοι και τους δέχονται οι άνθρωποι, τους παρήγγειλεν ο Κύριος να ευλογούν την χώραν εκείνη, εις οποίαν χώραν πάλιν πηγαίνουν οι Απόστολοι και δεν τους δέχονται, τους παρήγγειλεν ο Κύριος να τινάζουν και τα τσαρούχια των και να φεύγουν. Έτσι οι άγιοι Απόστολοι λαμβάνοντες την χάριν του Αγίου Πνεύματος, ως φρόνιμοι και πιστοί δούλοι του Χριστού μας, έτρεξαν ωσάν αστραπή εις όλον τον κόσμον. Με εκείνην την χάριν ιάτρευον τυφλούς και κωφούς και λεπρούς και διαμονισμένους, και, το μεγαλύτερον, με το όνομα του Χριστού μας επρόσταζον τους νεκρούς και ανεσταίνοντο. Και εις όποιαν χώραν επήγαιναν οι άγιοι Απόστολοι και τους εδέχοντο οι άνθρωποι, τους έκαμνον χριστιανούς, εχειροτόνουν αρχιερείς και ιερείς, συνέστειναν Εκκλησίας, και ευλογούσαν την χώραν εκείνην, και εγίνετο ένας επίγειος παράδεισος, χαρά και ευφροσύνη, κατοικία των Αγγέλων, κατοικία του Χριστού μας.
Εις όποια χώραν πάλιν επήγαινον και δεν τους εδέχοντο οι άνθρωποι, τος παρήγγειλε να τινάζουν τα υποδήματά των, και έμενεν εις εκείνη την χώραν κατάρα και όχι ευλογία, κατοικία του διαβόλου και όχι του Χριστού μας.

Η δική του καταγωγή και αποστολή

Πρέπον και εύλογον είναι ένας διδάσκαλος, όταν θέλη να διδάξη, να εξετάζη πρώτον τι ακροατάς έχη, ομοίως και οι ακροαταί να εξετάζουν τι διδάσκαλος είναι. Και εγώ, αδελφοί μου, που ηξιώθην και εστάθηκα εις αυτόν τον άγιον τόπον τον αποστολικόν δια την ευσπλαχνίαν του Χριστού μας, εξέτασα πρώτον δια λόγου σας και έμαθα πως με την χάριν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Θεού δεν είσθε Έλληνες (ειδωλολάτραι), δεν είσθε ασεβείς, αιρετικοί, άθεοι, αλλ’ είσθε βαπτισμένοι εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και είσθε τέκνα και θυγατέρες του Χριστού μας. Και όχι μόνον δεν είμαι άξιος να διδάξω, αλλά μήτε τα ποδάρια σας να φιλήσω. Διότι ο καθένας από λόγου σας είναι τιμιώτερος από όλον τον κόσμον. Πρέπει δε να ηξεύρετε και η ευγενειά σας δια λόγου μου, το ηξεύρω πως άλλοι σας λέγουν άλλα, όμως ανίσως και θέλετε να μάθετε την πάσαν αλήθειαν, εγώ σας τη λέγω. Η πατρίδα μου η ψεύτικη, η γήινος και μάταια, είνε από του αγίου Άρτης και από την επαρχίαν Απόκουρο. Ο πατήρ μου, η μήτηρ μου, το γένος μου, ευσεβείς ορθόδοξοι χριστιανοί. Είμαι λοιπόν και εγώ, αδελφοί μου, άνθρωπος αμαρτωλός, χειρότερος από όλους, είμαι όμως δούλος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού του εσταυρωμένου και Θεού. Όχι πως είμαι άξιος να είμαι δούλος του Χριστού, αλλ’ ο Χριστός μου με καταδέχεται δια την ευσπλαχνίαν του. Τον Χριστόν μας λοιπόν, αδελφοί μου, πιστεύω, δοξάζω και προσκυνώ. Τον Χριστόν μας παρακαλώ να με καθαρίση από κάθε αμαρτίαν ψυχικήν και σωματικήν. Τον Χριστόν παρακαλώ να με δυναμώση να νικήσω του τρεις εχθρούς: τον κόσμον, την σάρκα και τον διάβολον. Τον Χριστόν μας παρακαλώ να με αξιώση να χύσω και εγώ το αίμα μου δια την αγάπην του, καθώς το έχυσε Εκείνος δια την αγάπην μου. Ανίσως, αδελφοί μου, και ήτο δυνατόν να ανέβω εις τον ουρανόν, να φωνάξω μιαν φωνήν μεγάλην, να κηρύξω εις όλον τον κόσμον, πως μόνος ο Χριστός μας είναι Υιός και Λόγος του Θεού, και Θεός αληθινός και ζωή των πάντων, ήθελα να κάμω, μα επειδή και δεν δύναμαι να πράξω εκείνο το μέγα, κάμνω τούτο το μικρόν, και περιπατώ από τόπον εις τόπον, και διδάσκω τους αδελφούς μου το κατά δύναμιν, όχι ως διδάσκαλος, αλλ’ ως αδελφός διδάσκαλος μόνος ο Χριστός μας είναι.

Κλήσις δια το κήρυγμα

Πόθεν παρεκινήθην, αδελφοί μου, θέλω να σας φανερώσω την αιτίαν. Αναχωρών από την πατρίδα μου προ πενήντα ετών, επεριπάτησα τόπους πολλούς, κάστρα, χώρας και χωρία, και μάλιστα εις την Κωνσταντινούπολιν, και περισσότερον εκάθησα εις το Άγιον Όρος, δεκαεπτά χρόνους, και έκλαιον δια τας αμαρτίας μου. Σιμά εις τα άπειρα χαρίσματα οπού μου εχάρισεν ο Κύριος μου, με ηξίωσε και έμαθα ολίγα γράμματα Ελληνικά, έγινα και καλόγηρος.
Μελετώντας το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον εύρον μέσα πολλά και διάφορα νοήματα, τα οποία είναι όλα μαργαριτάρια, διαμάντια, θησαυρός, πλούτος, χαρά, ευφροσύνη, ζωή αιώνιος. Σιμά εις τα άλλα εύρον και τούτον τον λόγον οπού λέγει ο Χριστός μας, πως δεν πρέπει κανένας χριστιανός, άνδρας ή γυναίκα, να φροντίζει δια τον εαυτόν του μόνον πώς να σωθεί, αλλά να φροντίζει και δια τους αδελφούς του να μη κολασθούν. Ακούοντας και εγώ, αδελφοί μου, τούτον τον γλυκύτατον λόγον οπού λέγει ο Χριστός μας, να φροντίζωμεν και δια τους αδελφούς μας, μ’ έτρωγεν εκείνος ο λόγος μέσα εις την καρδίαν τόσους χρόνους, ωσάν το σκουλήκι οπού τρώγει το ξύλον, τι να κάμω και εγώ στοχαζόμενος εις την αμάθειάν μου. Εσυμβουλεύθηκα τους πνευματικούς μου πατέρας, αρχιερείς, πατριάρχας, τους εφανέρωσα τον λογισμόν μου, ανίσως και είναι θεάρεστον τέτοιον έργον να το μεταχειρισθώ, και όλοι με παρεκίνησαν να το κάμω, και μου είπον πως τέτοιον έργον καλόν και άγιον είναι. Μάλιστα παρακινούμενος από τον Παναγιώτατον κύριον Σωφρόνιον, Πατριάρχην – να έχωμεν την ευχήν του – και λαμβάνοντας τας αγίας του ευχάς, άφησα την ιδικήν μου προκοπήν, το ιδικόν μου καλόν, και εβγήκα να περιπατώ από τόπον εις τόπον και διδάσκω τους αδελφούς μου.

Κήρυξ αφιλάργυρος

Κάμνοντας αρχήν να διδάσκω μου ήλθεν ένας λογισμός εδώ οπού περιπατώ να ζητώ άσπρα διότι ήμην φιλάργυρος και αγαπούσα τα γρόσια, ναι, μα και τα φλωρία περισσότερον, όχι ωσάν την ευγενίαν σας που τα περιφρονείτε, ή δεν τα καταφρονείτε; Μελετώντας πάλιν το άγιον και ιερόν Ευαγγέλιον, εύρον και άλλον λόγον οπού λέγει ο Χριστός μας πως χάρισμα σου έδωσα και εγώ την χάριν μου, χάρισμα να την δώσεις και συ εις τους αδελφούς σου, χάρισμα να διδάσκης, χάρισμα να συμβουλεύεις, χάρισμα να εξομολογείς, και ανίσως και ζητήσεις να πάρεις τίποτε πληρωμήν δια την διδαχήν, ή πολλά ή ολίγα, ή ένα άσπρο, εγώ σε θανατώνω και σε βάνω εις την κόλασιν.
Ακούοντας και εγώ, αδελφοί μου, αυτόν τον γλυκύτατον λόγον οπού λέγει ο Χριστός μας, χάρισμα να δουλεύωμεν και τους αδελφούς μας, εις την αρχήν μου εφάνη βαρύς ο λόγος, ύστερον όμως μου εφάνη γλυκύτερος ώσπερ μέλι και κηρίον, και εδόξασα και δοξάζω χιλιάδες φορές τον χριστόν μου οπού μ’ εφύλαξε από τούτο το πάθος της φιλαργυρίας, και με την χάριν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού του εσταυρωμένου και Θεού δεν έχω μήτε σακκούλα, μήτε σπίτι, μήτε κασσέλλα, μήτε άλλο ράσο από αυτό οπού φορώ, αλλά ακόμη παρακαλώ τον Κύριόν μου μέχρι τέλους της ζωής μου να με αξιώσει να μην αποκτήσω σακκούλα, διότι ωσάν κάμω αρχήν να παίρνω άσπρα, ευθύς έχασα τους αδελφούς μου, και δεν ημπορώ και τα δύο, ή τον Θεόν ή τον διάβολον.

Η Αγια Τριας

το γλυκύ της Ορθοδοξίας κήρυγμα

Πρέπον και εύλογον είνε, χριστιανοί μου, καθώς μανθάνομεν από το άγιον Ευαγγέλιον και από τας θείας Γραφάς, ν’ αρχίζωμεν την διδασκαλίαν μας από τον Θεόν, και όταν τελειώσωμεν, να ευχαριστήσωμεν τον Θεόν όχι πως είμαι άξιος ν’ αναφέρω το όνομα του Θεού μου, αλλά ο Θεός καταδέχεται δια την ευσπλαχνίαν του.
Αφήνομεν λοιπόν, αδελφοί μου, τας φλυαρίας των ασεβών, των αιρετικών, των αθέων, και λέγομεν μόνον όσα το Πνεύμα το Άγιον εφώτισε τους αγίους Προφήτας, Αποστόλους και Πατέρας της Εκκλησίας μας και μας έγραψαν, και πάλιν όχι όλα να τα ειπούμεν, διότι δεν είνε δυνατόν, θέλομεν χρόνους και καιρούς, αλλά μερικά απού φαίνονται αναγκαιότερα. Και όστις είνε φιλομαθής, ας ζητήση να μάθη και τα επίλοιπα. Ο πανάγαθος λοιπόν αδελφοί μου, και πολυέλεος Θεός είνε ένας, και όποιος λέγει ότι είνε πολλοί θεοί, είνε διάβολος. Είνε δε και Τριάς, Πτήρ, Ιυός και Άγιο Πνεύμα, μια φύσις, μια δόξα, μια βασιλεία, ένας Θεός. Είνε δε ακατάληπτος, Κύριος ανερμήνευτος, παντοδύναμος, όλος φως όλος χαρά, όλος ευσπλαχνία, όλος αγάπη. Δεν έχομεν κανένα παράδειγμα αν παρομοιάσωμεν την Αγίαν τριάδα, επειδή και δεν ευρήσκεται άλλο εις τον κόσμον. ,α δια να λάβη παραμικρήν βοήθειαν ο νους μας, φέρνουν μερικά παραδείγματα οι θεολόγοι της Εκκλησίας. Σιμά εις τα άλλα μας φέρνουν και τον ήλιον. Ο ήλιος ηξεύρομεν όλοι πως είνε ένας, ένας είνε και ο θεός, και καθώς ο ήλιος φωτίζει τούτον τον κόσμον τον αισθητόν, ούτω και η Αγία τριάς, ο Θεός φωτίζει τον νοητόν. Είπομεν, αδελφοί μου, πως ο ήλιος είνε ένας, μα είνε και τρία μαζί, έχει ακτίνας, όπου έρχονται εις τα όματά μας σαν γραμμαί, ωσάν κλωσταί, έχει και φως, όπου εξαπλώνεται εις όλον τον κόσμον. Με τον ήλιον ομοιάζουμε τον άναρχον Πατέρα, με τις ακτίνες τον συνάναρχον Υιόν, και με το φως το ομοούσιον Πνεύμα. Είναι και άλλος τρόπος να καταλάβετε την Παναγίαν Τριάδα. Πώς; Να εξομολογηθήτε καθαρά, να μεταλάβετε τα Άχραντα Μυστήρια με φόβον και με ευλάβειαν, και τότε θα σας φωτίση ι χάρις του του Παναγίου Πνεύματος να καταλάβετε καλύτερα.
Αυτήν την Παναγίαν Τριάδα ημείς οι ευσεβείς και ορθόδοξοι χριστιανοί δοξάζομεν και προσκυνούμεν, αυτός είνε ο αληθινός Θεός, και έξω από την Αγίαν Τριάδα όσοι λέγονται θεοί είνε δαίμονες. Και όχι μόνον ημείς πιστεύομεν, δοξάζομεν, προσκυνούμεν την Αγία Τριάδα, αλλά ωσάν τα άστρα του ουρανού, και ωσάν την άμμον της θαλάσσης, Προφήται, Απόστολοι, Μάρτυρες, Ασκηταί έχυσαν το αίμα των δια την αγάπην της Αγίας Τριάδος και ηγόρασαν τον παράδεισον και χαίρονται πάντοτε.

Η πανταχού παρουσία του Θεού

Δεν ευρίσκεται τόπος οπού να λείπη ο Θεός. Πρέπει και ημείς οι ευσεβείς χριστιανοί, όταν θέλωμεν να κάμωμεν καμμίαν αμαρτίαν, να στοχαζώμεθα ότι ο Θεός είνε μέσα εις την καρδίαν μας, είνε πανταχού παρών και μας βλέπει, να εντρεπόμεθα τους Αγγέλους, τους Αγίους, και μάλιστα τον άγγελον, τον φύλακα της ψυχής μας, οπού μας βλέπει. Από ένα μικρόν παιδίον εντρεπόμεθα, και πώς να μην εντρεπόμεθα από τόσους Αγίους και Αγγέλους;
Αγαπάτε τον Θεόν
Ο πανάγαθος και πολυέλεος Θεός, αδελφοί μου, έχει πολλά και διάφορα ονόματα, λέγεται και φως, και ζωή, και ανάστασις. Όμως το κύριον όνομα του Θεού μας είνε και λέγεται αγάπη. Πρέπει ημείς, ανίσως και θέλωμεν να περάσωμεν και εδώ καλά, να πηγαίνωμεν και εις τον παράδεισον, και να λέγωμεν τον Θεόν μας αγάπην και πατέρα, πρέπει να έχωμεν δύο αγάπας, αγάπην εις τον Θεόν μας, και εις τους αδελφούς μας. Φυσικόν μας είνε να έχωμεν αυτάς τας δύο αγάπας, παρά φύσιν είνε να μην τας έχωμεν. Και καθώς ένα χελιδόνι χρειάζεται δύο πτέρυγας δια να πετά εις τον αέρα, ούτω και ημείς χρειαζόμεθα αυτάς τας δύο πτέρυγας, διότι χωρίς αυτών είνε αδύνατον δια να σωθώμεν. Και πρώτον έχομεν χρέος να αγαπώμεν τον Θεόν μας, διότι μας εχάρισεν τόσην γην κεγάλην εδώ να κατοικώμεν πρόσκερα, τόσες λιλιάδες φυτά, βρύσες, ποταμούς, αέρα, ημέραν, νύκτα, ουρανόν, ήλιον κ.λ.π. όλα αυτά δια ποίον τα έκαμεν, ειμή δι’ ημάς; Τι μας εχρεώστει; Τίποτε. Όλα χάρισμα, μας έκαμεν ευσεβείς ορθοδόξους χριστιανούς, και όχι ασεβείς αιρετικούς, αν και αμαρτάνωμεν χιλιάδες φορές την ώραν, μας ευσπλαχνίζεται ωσάν πατέρας και δεν μας θανατώνει να μας βάλη εις την κόλασην, αλλά περιμένει την μετάνοιάν μας με τας αγκάλας ανοιχτάς, πότε να μετανοήσωμεν, να παύσωμεν από τα κακά, και να κάμωμεν τα καλά, να εξομολογηθώμεν, να διορθωθώμεν, να μας εναγκαλισθή, να μας βάλη εις τον παράδεισον να χαιρώμεθα πάντοτε.
Τώρα λοιπόν τοιούτον γλυκύτατον Θεόν και Δεσπότην δεν πρέπει και ημείς να τον αγαπώμεν, και αν τύχη ανάγκη, να χύσωμεν και το αίμα μας χιλιάδες φορές δια την αγάπην του, καθώς το έχυσε και Εκείνος δια την αγάπην μας; Ένας άνθρωπος σε κράζει εις τον οικόν του και θέλει να σε φιλεύσει ένα ποτήρι κρασί, και πάντοτε εις όλην σου την ζωήν θε να τον εντρέπεσαι και τον τιμάς και τον Θεόν δεν πρέπει να τιμάς και να εντρέπεσαι, όπου σου εχάρισε τόσα καλά και εσταυρώθηκε δια την αγάπην σου; Ποίος πατέρας εσταυρώθηκε δια τα παιδιά του καμμίαν φοράν; Και ο γλυκύτατός μας Ιησούς Χριστός έχυσε το αίμα του και μας εξηγόρασεν από τας χείρας του διαβόλου. Τώρα δεν πρέπει και ημείς να αγαπώμεν τον Χριστόν μας; Ημείς όχι μόνον δεν τον αγαπώμεν, αλλά τον υβρίζομεν καθ’ ημέραν με τας αμαρτίας οπού κάμνομεν. Αμή ποίον θέλετε να αγαπώμεν, αδελφοί μου; Να αγαπώμεν τον διάβολον, οπού μας έβγαλεν από τον παράδεισον και μας έφερεν εις τον κατηραμένον τούτον κόσμον και παθαίνομεν τόσα κακά; Και έχει προαίρεσιν ο διάβολος, αν ηδύνατο αυτήν την ώραν να μας θανατώσει όλους και να μας βάλει εις την κόλασιν, το έκαμνε. Τώρα σας ερωτώ, αδελφοί μου, να μου ειπήτε ποίον πρέπει, να μισούμεν τον διάβολον, τον εχθρόν μας, ή ν’ αγαπώμεν τον Θεόν μας, τον ποιητήν μας, τον πλάστην μας; -Ναι, άγιε του Θεού. –Πολύ καλά το λέγετε, να έχω την ευχήν σας, και εγώ το λέγω, μα και ο Θεός χρειάζεται στρώμα δια να καθήσει, ποίον δε είναι; Η αγάπη. Άς έχωμεν λοιπόν και ημείς την αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας, και τότε έρχεται ο Θεός μας και μας χαροποιεί, και μας φυτεύει εις την καρδίαν μας την ζωήν την αιώνιον, και περνούμεν και εδώ καλά και πηγαίνομεν και εις τον παράδεισον να ευφραινώμεθα πάντοτε.

Αγαπάτε τον πλησίον

ζυγαρια αγ. Κοσμα ιστΗμείς όχι μόνον δεν έχομεν την αγάπην, αλλά έχομεν το μίσος και την έχθραν εις την καρδίαν μας και μισούμεν τους αδελφούς μας, έρχεται ο πονηρός διάβολος και μας πικραίνει και βάνει τον θάνατον εις την ψυχήν μας και περνούμεν και εδώ κακά, και πηγαίνομεν εις την κόλασιν και καιόμεθα πάντοτε.
Φυσικόν μας είναι ν’ αγαπώμεν τους αδελφούς μας, διότι είμεθα μιας φύσεως, έχομεν ένα βάπτισμα, μίαν πίστιν, τα Άχραντα Μυστήρια μεταλαμβάνομεν, ένα παράδεισον ελπίζομεν ν’ απολαύσωμεν. Καλότυχος εκείνος ο άνθρωπος οπού αξιώθηκε και έλαβεν εις την καρδίαν του αυτάς τας δύο αγάπας, εις τον Θεόν, και εις τους αδελφούς του. Διότι όποιος έχει τον Θεόν εις την καρδίαν του, έχει πάντα τα αγαθά και αμαρτίαν δεν υποφέρει να κάμει και όστις δεν έχει τον Θεόν εις την καρδίαν, έχει τον διάβολον, και κάμνει πάντα τα κακά και όλας τας αμαρτίας. Χιλίας χιλιάδας καλά να κάμνωμεν, αδελφοί μου, νηστείας, προσευχάς, ελεημοσύνας, και το αίμα μας να χύσωμεν δια τον Χριστόν μας, και δεν έχωμεν αυτάς τας δύο αγάπας, αλλά έχωμεν το μίσος και την έχθραν εις τους αδελφούς μας, όλα εκείνα τα καλά οπού εκάμμαμεν είναι του διαβόλου και εις την κόλασιν πηγαίνομεν. Μα καλά, λέγετε, εκεί με εκείνην την ολίγην έχθραν οπού έχομεν εις τους αδελφούς μας, έχοντες τόσα καλά καμωμένα, εις την κόλασιν πηγαίνομεν; Ναι, αδελφοί μου, διότι εκείνη η έχθρα είναι φαρμάκι του διαβόλου και καθώς βάνομεν μέσα εις εκατόν οκάδας αλεύρι ολίγον προζύμι, και έχει τόσην δύναμιν και ανακουφίζει όσον ζυμάρι και αν είναι, έτσι είναι και η έχθρα όλα εκείνα τα καλά οπού εκάμαμεν, τα γυρίζει και τα κάμνει φαρμάκι του διαβόλου.
Εδώ, χριστιανοί μου, πως πηγαίνετε; Έχετε την αγάπην ανάμεσόν σας; Ανίσως και θέλετε να σωθήτε, κανένα άλλο πράγμα να μη ζητήσετε εδώ εις τον κόσμον από την αγάπην. Είναι εδώ κανένας από την ευγενίαν σας οπού να έχει αυτήν την αγάπην εις τους αδελφούς του; Άς σηκωθεί επάνω να μου το ειπή, να τον ευχηθώ και εγώ, να βάλω και όλους τους χριστιανούς να τον συγχωρήσωσι, να λάβει μίαν συγχώρησιν, οπού να έδινεν χιλιάδες φλωρία δεν την εύρισκεν. – Εγώ, άγιε του Θεού, αγαπώ τον Θεόν και τους αδελφούς μου. – Καλά, παιδί μου, έχε την ευχήν. Πως σε λέγουν το όνομά σου; -Κώστα. – Τι τέχνη κάμνεις; -Πρόβατα φυλάγω. – Το τυρί όταν το πωλείς το ζυγιάζεις; – Το ζυγιάζω.
Εσύ παιδί μου, έμαθες να ζυγιάζεις το τυρί, και εγώ να ζυγιάζω την αγάπην. Το ζύγι εντρέπεται τον αυθέντην του; -Όχι. Τώρα να ζυγιάσω και εγώ την αγάπην σου, και αν είναι σωστή και δεν είναι ξύγικη, τότε να σε ευχηθώ και εγώ, να βάλω και όλους τους χριστιανούς να σε συγχωρήσωσι. Πώς να σε καταλάβω, παιδί μου, πως αγαπάς τους αδελφούς σου; Εγώ τώρα εδώ οπού περιπατώ και διδάσκω εις τον κόσμον, λέγω πως τον κύρ-Κώστα τον αγαπώ ωσάν τα μάτια μου, μα εσύ δεν το πιστεύεις, θέλεις να με δοκιμάσεις πρώτον, και τότε να με πιστεύσεις. Εγώ έχω ψωμί να φάγω, εσύ δεν έχεις, ανίσως και σου δώσω κομμάτι και σε, οπού δεν έχεις, τότε φανερώνω πως σε αγαπώ. Αμή εγώ να φάγω όλο το ψωμί και εσύ να πεινάς, τι φανερώνω; Πως η αγάπη οπού έχω εις σε είναι ψεύτικη. Έχω δύο ποτήρια κρασί να πίω, εσύ δεν έχεις, ανίσως και δώσω και σε απ’ αυτό και πίης, τότε φανερώνω πως σε αγαπώ. Αμή ανίσως και δεν σου δώσω, είναι κάλπικη η αγάπη. Είσαι λυπημένος, απέθανεν η μήτηρ σου, ο πατήρ σου, ανίσως και έλθω να σε παρηγορήσω, τότε είναι αληθινή η αγάπη μου. Αμή ανίσως συ κλαίεις και θρηνείς και εγώ τρώγω, πίνω και χορεύω, ψεύτικη είναι η αγάπη μου. Το αγαπάς εκείνο το φτωχό παιδί; -Το αγαπώ. – Αν το ηγάπας, του έπαιρνες ένα υποκάμισο οπού είναι γυμνό, να παρακαλεί και εκείνο δια την ψυχήν σου. Τότε είναι αληθινή η αγάπη, αμή τώρα είναι ψεύτικη. Δεν είναι έτσι, χριστιανοί μου; Με ψεύτικην αγάπην δεν πηγαίνομεν εις τον παράδεισον. Τώρα σαν θέλεις να κάμεις την αγάπην μάλαμα, πάρε και ένδυσε τα φτωχά παιδιά, και τότε να βάλω να σε συγχωρήσωσι. Το κάμνεις τούτο; – Το κάμνω. – Χριστιανοί μου, ο Κώστας εκατάλαβε, πως η αγάπη που είχεν έως τώρα ήτο ψεύτικη, και θέλει να την κάμη μάλαμα, να ενδύσει τα πτωχά παιδιά. Επειδή και τον επαιδεύσαμεν, σας παρακαλώ να ειπήτε δια τον κύρ-Κώστα τρεις φοράς: Ο Θεός συγχωρήσοι και ελεήσοι αυτόν.

Η θεια δημιουργια

ΤΑ ΔΕΚΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο πανάγαθος λοιπόν και πολυέλεος Θεός είναι και λέγεται αγάπη, είναι και λέγεται Τριάς. Παρακινούμενος ο Κύριος από την ευσπλαγχνίαν του έκαμε πρώτον δέκα τάγματα Αγγέλους. Οι Άγγελοι είναι πνεύματα πύρινα, άυλα, καθώς είναι η ψυχή μας. Το κάθε τάγμα είναι ως τα άστρα του ουρανού. Ποίος επαρακίνησε τον Θεόν και τους έκαμεν; Η ευσπλαγχνία του. Πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, ανίσως και θέλωμεν να λέγωμεν τον Θεόν μας πατέρα, να είμεθα εύσπλαγχνοι, να κάμνωμεν τους αδελφούς μας να ευφραίνωνται, και τότε να λέγωμεν τον Θεόν πατέρα: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς…». Ει δε και είμεθα άσπλαγχνοι, σκληροκάρδιοι και κάμνομεν τους αδελφούς μας και φαρμακεύονται και βάνομεν τον θάνατον εις την καρδίαν των, δεν πρέπει να λέγωμεν τον Θεόν μας πατέρα, αλλά τον διάβολον, διότι ο διάβολος θέλει να κάμνωμεν τους αδελφούς μας να φαρμακεύωνται, και όχι ο Θεός.
Και έτσι, αδελφοί μου, το πρώτον τάγμα από τους Αγγέλους οπού προείπομεν, έπεσεν εις υπερηφάνειαν και εζήτησε να δοξασθή ίσα με τον Θεόν. Από εκεί οπού ήτο άγγελος φωτεινός και λαμπρότατος, έγινε διάβολος σκοτεινότατος, και πολέμιος των ανθρώπων και έχει να καίεται πάντοτε εις την κόλασιν. Και όταν ακούωμεν διάβολον, αυτός είναι οπού ήτο πρώτος άγγελος, αυτός είναι οπού παρακινεί τους ανθρώπους να υπερηφανεύωνται, να φονεύουν, να κλέπτουν, αυτός είναι οπού εμβαίνει μέσα εις αποθαμένον άνθρωπον και φαίνεται ως ζωντανός και τον λέγομεν βρυκόλακα, αυτός είναι οπού εμβαίνει και μέσα εις ζωντανόν άνθρωπον και παίρνει την εικόνα του Χριστού, της Παναγίας ή τινος Αγίου, τρέχων άνω και κάτω ωσάν δαιμονισμένος και λέγει ότι κάμνει θαύματα, αυτός είναι ο διάβολος οπού εμβαίνει εις τον άνθρωπον και σεληνιάζεται και δαιμονίζεται. Και ας είναι δεδοξασμένος ο Θεός οπού μας εχάρισε τρία άρματα με τα οποία να τον πολεμώμεν. Ανίσως και είναι εδώ τινας από σας και δαιμονίζεται, και θέλει να μάθει τα ιατρικά, εύκολον είναι, εξομολόγησις, νηστεία και προσευχή. Όσον εξομολογείται ο άνθρωπος, νηστεύει και προσεύχεται, τόσον κατακαίεται και φεύγει ο διάβολος.
Ωσάν εξέπεσε το πρώτον τάγμα από την αγγελικήν δόξαν και έγιναν δαίμονες, τα άλλα εννέα τάγματα εταπεινώθησαν και έπεσον και προσεκύνησαν την Παναγίαν Τριάδα και εστάθησαν εις τον τόπον των να χαίρωνται πάντοτε. Πρέπει και ημείς, αδελφοί μου, να στοχαζώμεθα τι κακόν πράγμα είναι η υπερηφάνεια, εκρήμνισε τον διάβολον από την αγγελικήν δόξαν και έχει να καίεται εις την κόλασιν πάντοτε και πως η ταπείνωσις εβάσταξε τους Αγγέλους εις τον ουρανόν να χαίρωνται πάντοτε εις εκείνην την δόξαν της Αγίας Τριάδος. Πρέπει ακόμη να στοχασθώμεν πως ο πανάγαθος Θεός μισεί τον υπερήφανον και αγαπά τον ταπεινόν. Και όχι μόνον ο Θεός, αλλά και ημείς, όταν ιδούμεν τινα ταπεινόν, τον βλέπομεν ως άγγελον, μας φαίνεται ν’ ανοίξωμεν την καρδίαν μας να τον βάλωμεν μέσα και όταν ιδούμεν τινα υπερήφανον, τον βλέπομεν ως τον διάβολον, γυρίζομεν το πρόσωπόν μας εις άλλο μέρος να μη τον βλέπωμεν. Άς φύγωμεν λοιπόν, αδελφοί μου, την υπερηφάνειαν, διότι είναι η πρώτη θυγατέρα του διαβόλου, είναι δρόμος που μας πηγαίνει εις την κόλασιν, και να έχωμεν την ταπείνωσιν, διότι είναι αγγελική, είναι δρόμος οπού μας πηγαίνει εις τον παράδεισον. Εδώ πως πηγαίνετε; Την ταπείνωσιν αγαπάτε ή την υπερηφάνειαν; Όστις αγαπά την ταπείνωσιν, ας σηκωθή επάνω να μου το ειπή, να τον ευχηθώ. – Εγώ, άγιε του Θεού, αγαπώ την ταπείνωσιν. – Έκβαλε τα φορέματά σου, ενδύσου πενιχρά φορέματα, και γύριζε εις την αγοράν. Δεν το κάμνεις; Εντρέπεσαι; Κάμε άλλο. Κόψε το μισό σου μουστάκι και έβγα εις το παζάρι. Μήτε και αυτό το κάμνεις; Δεν το λέγω δι’ εσέ μόνον, αλλά δια να ακούσουν και οι άλλοι, να μη λέγετε ότι είσθε ταπεινοί. Με βλέπετε και εμέ με αυτά τα γένεια; Είναι γεμάτα υπερηφάνειαν, και ο Θεός να την ξερριζώσει από την καρδίαν μας. Ο χριστιανός χρειάζεται δύο πτέρυγας δια να πετάξει να υπάγει εις τον παράδεισον, την ταπείνωσιν και την αγάπην.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Ωσάν εξέπεσε το πρώτον τάγμα και έγιναν δαίμονες, τότε επρόσταξεν ο πανάγαθος Θεός και έγινεν ο κόσμος ούτος. Και από τον καιρόν οπού έκαμε τον κόσμον είναι 7288 χρόνοι. Είνε δε ο κόσμος ούτος ως αυγό, και καθώς είνε ο κρόκος εις την μέσην του αυγού, έτσι είνε η γη ποιημένη από τον Θεόν να στέκη χωρίς να εγγίζη εις κανέν άλλο μέρος. Και καθώς είνε το ασπράδι ολόγυρα εις τον κρόκον, έτσι είνε και ο αέρας εις την γην. Και καθώς είνε ο φλοιός ολόγυρα, έτσι είνε και ο ουρανός ολόγυρα από την γην. Ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα είνε κολλημένα εις τον ουρανόν. Η γη είνξε στρογγυλή, και όπου πηγαίνει ο ήλιος, εκεί γίνεται ημέρα, η νύκτα δε είνε ο ίσκιος της γης. Τώρα εδώ έχομεν βράδυ, εις άλλο μέρος είνε αυγή, και καθώς είνε άνθρωποι εδώ εις την γην, έτσι είνε και υποκάτω της γης. Δια τούτο ενομοθέτησαν οι Άγιοι Πατέρες να βάφωμεν τα αυγά κόκκινα την Λαμπράν. Διότι το αυγό σημαίνει τον κόσμον, το δε κόκκινον το αίμα του Χριστού μας, όπου έχυσεν εις τον Σταυρόν και αγίασεν όλονβ τον κόσμον. Πρέπει και ημείς να χαιρώμεθα και να ευφραινώμεθα χιλιάδες φορές, πώς έχυσεν ο Χριστός το αίμα του και μας εξηγόρασεν από τας χείρας του διαβόλου, μα πάλιν να κλαίωμεν και να θρηνώμεν, πώς αι αμαρτίαι μας εσταύρωσαν τον Υιόν του Θεού, τον Χριστόν μας.
Επρόσταξεν ο Θεός και έγιναν επτά ημέραι, και πρώτην έκαμε την Κυριακήν και την εκράτησε δια λόγου του, και τας άλλας εξ τας εχάρισεν εις ημάς να εργαζόμεθα δια τα ψεύτικα ταύτα γήινα, και την Κυριακήν να σχολάζωμεν και να πηγαίνωμεν εις τας εκκλησίας μας να δοξάζωμεν τον Θεόν μας, να ιστάμεθα με ευλάβειαν, ν’ ακούωμεν το άγιον Ευαγγέλιον και τα λοιπά βιβλία της Εκκλησίας μας. Τι μας απαγγέλει ο Χριστός μας να κάμνωμεν; Να στοχαζώμεθα τας αμαρτίας μας, τον θάνατον, την κόλασιν, τον παράδεισον, την ψυχήν μας οπού είνε τιμιωτέρα από όλων τον κόσμον, να τρώγωμεν και να πίνωμεν το αρκετόν μας, ομοίως και τα ρούχα μας τα αρκετά, τον δε επίλοιπον καιρόν να τον εξοδεύωμεν δια την ψυχήν μας, να την κάμνωμεν νύμφην του Χριστού μας και τότε πρέπει να λεγώμεθα άνθρωποι και επίγηοι άγγελοι. Ει δε και ζητούμεν πώς να τρώγωμεν, πώς να πίνωμεν, πώς να αμαρτάνωμεν, πώς να στολίζωμεν τούτο το βρώμικο σώμα, οπού αύριον θα το φάνε τα σκουλίκια, και όχι δια την ψυχήν οπού είνε αθάνατος, τότε δεν πρέπει να λεγώμεθα άνθρωποι, αλλά ζώα. Λοιπόν κάμετε το σώμα δούλον της ψυχής, και τότε να λέγεσθε άνθρωποι.
Την πρώτην ημέραν επρόσταξεν ο Θεός και έγινε το φως. Την δευτέραν ημέραν ο ουρανός, η γη, τα νερά, ο αέρας κ.λ.π. Την τρίτην έγιναν τα χόρτα και τα φυτά. Την τέταρτην ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα. Την πέμπτην η θάλασσα, τα οψάρια και πετεινά. Την παρασκευήν επρόσταξεν την γην και έβγαλε όλα τα ζώα.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Ο άνδρας και η γυναίκα εις τον κόσμον δεν ήσαν. Επήρεν ο Θεός από την γην χώμα και έπλασεν έναν άνδραν ως ημάς, και ενεφύσησε και του εχάρισε ψυχήν αθάνατον. Και καθώς ημείς οι άνθρωποι βάνομεν αλεύρι και νερό και τα ζημώνομεν και κάμνομεν ένα ψωμί, ούτω και ο Θεός. Πρέπει και ημείς να στοχασθώμεν τι είνε το σώμα και τι είνε η ψυχή. Το σώμα είνε χώμα και αύριον θα τα φάγουν τα σκουλήκια, και ανάγκη είνε η ψυχή να χαίρεται πάντοτε εις τον παράδεισον, ανίσως και κάμη καλά ή να κατακαίεται εις την κόλασην, αν κάμη κακά. Τούτο το σώμα οπού βλέπεται, αδελφοί μου, είνε το φόρεμα της ψυχής. Η ψυχή είνε άνθρωπος, η ψυχή είνε οπού βλέπει, ακούει, ομιλεί, περιπετεί, μανθάνει επιστήμας δίδει ζωήν εις το σώμα και δεν το αφήνει να βρωμήση. Και άμα έβγη η ψυχή, τότε βρωμά, σκουληκάζει το σώμα. Το κορμί έχει τα όμματα, μα δεν βλέπει, έχει τα ώτα, μα δεν ακούει, ομοίως και αι λοιπαί αισθήσεις του σώματος. Όλα ενεργούνται δια της ψυχής.

– Τον κλαίεται τον αποθαμένον; – Τον κλαίωμεν. – Ως φαίνεται, σας πονεί δι’ αυτόν. Και πόσας ημέρας τον φυλάγετε; – Δύο – τρείς ώρας. – Τόσην αγάπην έχεται εις τον ταλαίπωρον; Από την σήμερον να μη τον θάπτετε, αλλά να τον φυλάττετε εικοσιτέσσαρες ώρες, και να μαζεύεσθε όλοι, μικροί και μεγάλοι, και να τον στοχάζεσθε καλά, διότι καλύτερος διδάσκαλος δεν είνε άλλος από τον θάνατον. Και να μην τους κλαίετε τους αποθαμένους, διότι βλάπτετε και τον εαυτόν σας και εκείνους. Και αι γυναίκες όσες έχετε λερωμένες μπόλιες να τας ρίψετε.
Όταν έκαμεν ο Θεός τον άνδρα, έλαβεν ο πανάγαθος μιαν πλευράν από αυτόν και έκαμε την γυναίκα, και του την έδωκε δια σύντροφον. Ίσια την έκαμεν ο Θεός την γυναίκα με τον άνδρα, όχι κατωτέρα. Εδώ πώς τας έχετε τας γυναίκας; – Διά κατωτέρας. – Ανίσως, αδελφοί μου, και θέλετε να είσθε καλύτεροι οι άνδρες από τας γυναίκας, πρέπει να κάμνετε και έργα καλύτερα από αυτάς, ει δε και αι γυναίκες κάμνουν καλύτερα και πηγαίνουν εις τον παράδεισον και ημείς εις την κόλασην τι μας ωφελεί; Είμεθα άνδρες και κάμνομεν χειρότερα. Εγώ βλέπω εδώ που περιπατώ και διδάσκω, είπα ένα λόγο δια τας γυναίκας και σκέπτονται να ρίψουν τα περιτά σκουλαρίκια, δακτυλίδια, και με ήκουσαν ευθύς. Βλέπω οπού τρέχουν να εξομολογηθούνε. Είπα και ένα λόγον δια τους άνδρας, φυσικόν είνε του ανδρός όταν πηγαίνει πενήντα χρονών να βγάνη τα γενια, και εγώ βλέπω εδώ και είνε και εξήντα και ογδοήντα χρονών γέροντες, και ακόμη ξυρίζονται. Δεν το εντρέπεσθε να ξυρίζεσθε; Δεν ήξευρεν ο Θεός οπού έδωκε γένεια; Και καθώς είνε άπρεπον μια γυναίκα γερόντισσα να στολίζεται και να βάνη φτιασίδια, ομοίως και ένας γέρων, όταν ξυρίζεται.

θερισμΤο σιτάρι, όταν παίρνη και ασπρίζη, τι θέλει; Θερισμόν. Ομοίως και ο άνθρωπος όταν παίρνη και ασπρίζη, τι φανερώνει; Τον θάνατον. Είνε κανένας εδώ και θέλει να αφήση τα γένεια του; Ας σηκωθή να μου το ειπή, να γίνωμεν αδελφοί, να τον ευχηθώ και εγώ, και να βάλω και όλους τους χριστιανούς να τον συγχωρήσωσι. – Εγώ είμαι, διδάσκαλε. – Καλά, έχε την ευχήν μου. Παρακαλείτε τον Θεόν δι εμένα τον αμαρτωλόν, να παρακαλώ και εγώ δια λόγου σας, όσον καιρόν και εάν ζήσω. Το κάμνετε; – το κάμνωμεν άγιε του Θεού. – Σας παρακαλώ, χριστιανοί μου, να ειπήτε, δι’ όσους αφήνουν τα γένεια τρεις φορές: Ο Θεός συγχωρήσαι και ελεήσαι αυτούς. Ζητήσατε και η ευγενία σας συγχώρησιν, και άμποτε να σας φωτίση ο Θεός, καθώς αφήκατε τα γένεια, να αφήσετε και τας αμαρτίας. Και σεις οι νέοι να τους τιμάτε, και αν τύχη ένας άνθρωπος και είνε τριάντα χρονών οπού άφησε τα γένεια του έτυχε και ένας 50 ή 60 ή 100 και ξυρίζεται, να βάλης εκείνον οπού άφησε τα γένεια παραπάνω να καθήση από εκείνον οπού ξυρίζεται, τόσον εις την εκκλησίαν, όσον και εις το τραπέζι. Δεν σας λέγω πάλιν ότι τα γένεια σε πάνε εις τον παράδεισον, αλλά τα καλά έργα. Και τα φορέματά σου να είνε ταπεινά, και το φαγί σου και το ποτό σου, και όλη σας η συμπεριφορά να είνε χριστιανική, δια να δίδετε καλόν παράδειγμα και εις τους άλλους.
Ο άνδρας, αδελφοί μου, εγέννησε την γυναίκα από την πλευράν του χωρίς γυναίκα, και πάλιν έγινε γερός. Εδανείσθη εκείνη την πλευράν από τον άνδρα και την εχρεωστούσε. Εγεννήθησαν ωσάν τα άστρα του ουρασνού γυναίκες εις τον κόσμον, αλλά δεν εφάνη καμία άξια να γεννήση άνδρα, να πληρώση την πλευράν οπού εχρεωστούσε, παρά η Δέσποινα Θεοτόκος, οπού ηξιώθη δια την καθαρότητά της και εγέννησε τον γλυκύτατον χριστόν εκ Πνεύματος Αγίου, χωρίς άνδρα, παρθένος, και πάλιν έμεινε παρθένος, και επλήρωσεν εκείνην την πλευράν.
Ακούετε, αδελφοί μου, τι χαρμόσυνα μυστήρια έχει η αγία μας Εκκλησία; Μα τα έχει κρυμμένα και θέλουν ξεσκέπασμα. Δια τούτο να μάθετε όλοι σας γράμματα, δια να καταλαμβάνετε πως περιπατείτε. Πρέπει και συ, ώ άνδρα, να μη μεταχειρίζεσαι τη γυναίκα σου ωσάν σκλάβα, διότι πλάσμα του Θεού είνε και εκείνη καθώς και συ. Τόσον εσταυρώθηκεν ο Θεός δι’ εσέ, όσον και δι’ εκείνην. Πατέρα λέγεις εσύ τον Θεόν, πατέρα τον λέγει και εκείνη. Έχετε μιαν πίστιν, ένα βάπτισμα, δεν την έχει ο Θεός κατωτέραν. Δια τούτο την έκαμεν από την μέσην του ανδρός, δια να είνε ο άνδρας ωσάν την κεφαλήν και η γυναίκα το σώμα. Δια τούτο δεν έκαμεν από το κεφάλι, δια να μη καταφρονή τον άνδρα. Ομοίως πάλιν δεν την έκαμεν από τα ποδάρια, δια να μη καταφρονή ο άνδρας την γυναίκα.
Ωνόμασεν ο Θεός τον άνδρα Αδάμ, την δε γυναίκα Εύαν. Έκαμε και έναν παράδεισον εις το μέρος της ανατολής όλο χαρά και όο ευφροσύνη, μήτε πείνα, μείτε δίψα, μήτε αρρωστία, μήτε κανέν λυπηρόν. Τους εστόλισε και με τα επτά χαρίσματα του Παναγίου Πνεύματος. Τους έβαλε μέσα εις τον Παράδεισον να χαίρωνται ως άγγελοι. Λέγει ο Θεός του Αδάμ και της Εύας: Εγώ να οπού σας έκαμα ανθρώπους λαμποτέρους από τον ήλιον. Σας έβαλα μέσα εις τον παράδεισον, να χαίρεσθε από όλα τα αγαθά του παραδείσου. Μα δια να γνωρίζεται πως έχεται Θεόν ποιητήν και πλάστην σας, σας δίδω μιαν παραγγελίαν, μόνον από μιαν συκήν να μη φάγητε σύκα, μα να ηξεύρητε και αυτό, πως ανίσως και παραβήτε την προσταγήν μου και φάγετε, θα αποθάνετε. Και έτσι τους άφησεν ο Θεός μέσα εις τον παράδεισον και εχαίροντο ωσάν άγγελοι. Δια τούτο τους εστόλισεν ο πανάγαθος Θεός με την εντροπήν, και η εντροπη να τους φυλάγει από κάθε αμαρτίαν, μα περισσότερον την γυναίκα. Δια τούτο χριστιανοί μου και θυγατέρες του Χριστού μου, όσον ημπορείτε, να είσθε σκεπασμένες με την εντροπήν, και φαίνεσθε ωσάν μάλαμα.

Η ΠΤΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Και έτσι, αδελφοί μου, βλέπων ο μισόκαλος διάβολος την μεγάλην δόξαν οπού έλαβον ο Αδάμ και η Εύα από τον Θεόν, τους εφθόνησε και τι κάμνει; Ηξεύροντας, ως πνεύμα πονηρόν οπού είνε ο διάβολος, πως ευκολώτερα απατάται η γυναίκα από τον άνδρα, εστοχάσθη ότι, άμα απατήση την γυναίκα, έπειτα με το μέσον της γυναικός εύκολα απατά και τον άνδρα. Και εμβαίνει εις ένα όφιν και πηγαίνει εις την Εύαν και της λέγει: Τι σας είπεν ο θεός να κάμνετε εδώ εις τον παράδεισον; Λέγει του η Εύα: Μας είπεν ο Θεός να τρώγωμεν από όλα τα καλά του παραδείσου, μόνον από μιαν συκήν να μη τρώγωμεν σύκα, διότι όποιαν ημέραν παραβούμεν την προσταγήν του, θα αποθάνωμεν. Απεκρίθη ο διάβολος και της λέγει: δεν αποθνήσκετε, αλλά ανίσως και φάγητε, θα γενήτε όμοιοι με τον Θεόν, και δια τούτο σας εμπόδισε. Πάρε λοιπόν, φάγε συ πρώτον, και παρακίνει και τον άνδρα σου να φάγητε, να γενήτε θεοί. Επήρεν η γυναίκα και έφαγεν, επαρακίνησε τον άνδρα της και έφαγε και εκείνος. Και καθώς έφαγον και οι δύο, παρευθύς εγυμνώθησαν από το επτά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και απέκτησαν μωρίαν και δειλίαν. Ένας άνθρωπος, αδελφοί μου, οπού φυλάγει τα προστάγματα του Θςού, γίνετε σοφός και δεν φοβείται όλον τον κόσμον, άλλος πάλιν, οπού δε φυλάγει τα προστάγματα του Θεού, γίνετε μωρός, φοβείται και από τον ίσκιον του, ας είνε και βασιλεύς να ορίζη όλον τον κόσμον. Να προσέχετε χριστιανές μου γυναίκες, όσον είνε δυνατόν, να φυλάγετε τας εντολάς του θεού και να μη κάμνετε το θέλημα του διαβόλου, και αν τύχη και σφάλλετε ως άνθρωποι εισα το κακόν, να μη παρακινήτε και τους άνδρας σας καθώς η Εύα. Ομοίως και οι άνδρες να μη ακούετε τας συμβουλάς των γυναικών καθώς και ο Αδάμ.
Θέλων ο θεός να τους συγχωρήση και να τους αφήση εις τον παράδεισον, εκαμώθη πως δεν ηξεύει, και λέγει ο Θεός του Αδάμ: Αδάμ, πού είσαι; Πώς δεν φαίνεσαι, ή που είνε η δόξα οπού είχες πρωτύτερα, οπού ήσο ως άγγελος, και τώρα εκατάντησες και έγινες ωσάν το μωρόν παιδίον; Απεκρίθη ο Αδάμ και λέγει: Εδώ είμαι, Κύριε, μα ήκουσα οπού ήρχεσο και εφοβήθην και εκρύφτηκα. Λέγει του ο Θεός: διατί εφοβήθης και εκρύβης; Μήπως είμαι εγώ ο φόβος; Μήπως έφαγς από τα σύκα οπού σας είπα να μη φάγης; Απεκρίθη ο Αδάμ υπερήφανα: Ναι, Κύριε, έφαγον, αλλά δε πταίω εγώ η γυναίκα οπού μου έδωσες, εκείνη με εγέλασε και έφαγον. Λέγει ο Θεός του Αδάμ: Εγώ σου την έδωσας δια σύντροφον, και όχι να σε γελάση. Εγώ σου είπα να μη φάγης, διότι θα αποθάνης, έπρεπε να φυλάξης τον ιδικόν μου λόγον, και όχι της γυναικός. Μα καλά, έφαγες, ηπατήθης, τι το δύσκολον είνε να ειπής: Έσφαλα, Θεέ μου, ήμαρτον ποιητά μου, να σε συγχωρήσω, να σε αφήσω πάλιν εις τον παράδεισον. Αμή εσύ κατηγορών την γυναίκα, εμένα κατηγορείς, διότι εγώ έκαμα τη γυναίκα. Ακούετε, αδελφοί μου, τι κακόν πράγμα να κατηγορώμεν τον άλλον; Λοιπόν, αν θέλωμεν να σωθώμεν, του λόγου μας πάντοτε να κατηγορώμεν, και όχι να ρίχνωμεν τα σφάλματά μας επάνω εις τον άλλον.
Έπειτα λέγει ο πανάγαθος Θεός εις την Εύαν: διατί έφαγες από τα σύκα, οπού σου είπα να μη φάγης; Απεκρίθη και αυτή υπερήφανα και λέγει; Ναι, Κύριε έφαγον, μα δεν πταίω εγώ, οπ όφις με εγέλασε. Βλέπων ο θεός την υπερηφάνεια αυτών, τους εδίωξεν από τον παράδεισον, και κατηράσθη τον Αδάμ να ηργάζεται την γην, και με τον υδρώτα του προσώπου του να τρώγη τον άρτον του, και να κλαίη απαρηγόρητα δια να τον εσπλαχνιστή ο Θεός, να τον βάλη πάλιν εις τον παράδεισον. Δια τούτο, αδελφοί μομκυ, να χαίρεσθε όσοι βγάνετε το ψωμί σας με τον κόπον σας, διότι εκείνο το ψωμί είνε ευλογημένο, και εάν θέλης δώσε ολίγον, από εκείνο το ψωμί, του πτωχού. Με εκείνο αγοράζεις τον παράδεισον. Ομοίως πάλιν να κλαίετε και να θρηνήτε με μαύρα δάκρυα όσοι ζήτε με αρπαγάς και αδικίας. Θέλει σας θανατώσει ο Θεός και σας βάλει εις την κόλασιν. Εδώ πώς πηγαίνετε χριστιανοί μου; όλοι με τον κόπον σας ζήτε, ή με αδικίας; Αν είσθε χριστιανοί, με τον κόπον σας να ζήτε, εκείνο το ευλογεί ο Θεός, το δε άδικον το καταράται.
Εκατηράσθη και την γυναίκα να είνε υποταγμένη εις τον άνδρα της, και να γεννά τα τέκνα της με κόπους και στεναγμούς και δάκρυα, να κλαίη απαρηγόρητα δια να την ευσπλαχνισθή ο Θεός, να την επαναφέρη εις τον παράδεισον. Και βλέπετε φανερά όταν γεννώσι τα ζώα, δεν έχουν τους πόνους οπού έχει η γυνή. Εκατηράσθη τον Αδάμ και την Εύαν και τιυς εξώρισεν από τον παράδεισον και έζησαν εννεακοσίους τριάντα χρόνους σε μαύρα και πικρά δάκρυα και εγέννησαν τέκνα, και τα τέκνα τους τέκνα, και εγέμισεν ο κόσμος όλος και όλοι οι άνθρωποι είνε από ένα πατέρα και από μια μητέρα, και δια τούτο είμεθα όλοι οι άνθρωποι αδελφοί, μόνον η πίστις μας χωρίζει.

Η ΑΠΟΛΥΤΡΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Απέθανον ο Αδάμ και η Εύα, επήγαν εις την κόλασιν και εκαίοντο πέντε και ήμισυ χιλιάδες χρόνους δια μιαν αμαρτίαν, αμή ημείς οπού κάμνομεν πολλάς, και μάλιστα εγώ, τι έχομεν να πάθωμεν; Ο Θεός είνε εύσπλαχνος, αλλά και δίκαιος. Έχει και ράβδον σιδηράν και καθώς επαίδευε τον Αδάμ και την Εύαν, έτσι παιδεύει και ημάς, αν δεν κάμνωμεν καλά. Παρέβησαν ο Αδάμ και Εύα την προσταγήν του Θεού, και εξωρίσθησαν από τον παράδεισον. Τώρα τι κάμνομεν, χριστιανοί μου, ημείς; Ζητήσατε να μάθετε, ότι εις τους πέντε και ήμισυ χιλιάδες χρόνους όλοι όσοι απέθνησκον επήγαινον εις την κόλασιν. Ευσπλαχνίσθη ο Κύριος το γένος των ανθρώπων και ήλθε και έγινεν άνθρωπος τέλειος εκ Πνεύματος Αγίου, από τα καθαρώτατα αίματα της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, και μας έβγαλεν από τας χείρας του διαβόλου. Ζητήσατε να μάθετε, ότι την Κυριακήν ημέραν έγινε ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου Κυριακήν ημέραν εγεννήθη ο Χριστός και μας έδειξε την αγίαν Πίστιν, το άγιον Βάπτισμα, τα Άχραντα Μυστήρια υβρίσθη, εδάρθη, εσταυρώθη κατά το ανθρώπινον ανέστη την τρίτην ημέραν, επήγεν εις την κόλασιν, έβγαλε τον Αδάμ και την Εύαν και το γένος του έγινε χαρά εις τον ουρανόν, εις τον άδην και εις όλον τον κόσμον φαρμάκι και σπαθί δίστομον εις τους Εβραίους και εις τον διάβολον, ανελήφθη εις τους ουρανούς και εκάθησεν εκ δεξιών του Πατρός, να συμβασιελύη αιωνίως, να προσκυνάται και από τους αγγέλους. Ζητήσατε να μάθετε, πως σήμερον, αύριον περιμένομεν το τέλος του κόσμου. Είσθε φρόνιμοι και γνωστικοί καταλάβετε και μόνοι σας το καλόν και κάμνετέ το.

Μεσα προς σωτηριαν του Γενους

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΠΥΡΗΝΕΣ

Τώρα τι σας φαίνετε εύλογον να κάμνωμεν; Έχω δύο λογισμούς. Ο ένας λογισμός μου λέγει: φθάνουν αυτά οπού είπες εις τους χριστιανούς, και σήκω πρωί, πήγαινε και εις άλλο μέρος να διδάξης. Ο άλλος λογισμός μου λέγει: Μη πηγαίνεις κάθισε να τους ειπής και τα επίλοιπα και αύριον φεύγεις. Σεις τι λέγετε, να φύγω ή να καθήσω; – Να καθήσης, άγιε του Θεού. – Καλά, παιδιά μου, να καθήσω, αμή είνε καλά να δουλεύη ένας άνθρωπος το αμπέλι, ή να βόσκη πρόβατα, και να μη φάγη εκ των καρπών του; Τώρα και εγώ εδώ οπού ήλθα και κοπιάζω είνε καλόν να μη μου δώσητε ολίγην παρηγορίαν, πληρωμήν; Και τι πληρωμήν θέλω εγώ; Χρήματα; Και τι να τα κάμω; Εγώ, με την χάριν του Θεού, μήτε σακκούλα έχω, μήτε σπίτι, μήτε άλλο ράσο και το σκαμνί οπού έχω ιδικόν σας είνε, το οποίον εικονίζει τον τάφον μου. ετούτος ο τάφος έχει την εξουσίαν να διδάξη βαλιλείς, πατριάρχας, ιεραρχείς, ιερείς, άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας και όλον τον κόσμον. Ανίσως και επεριπατούσα δια άσπρα, θα ήμουν τρελός και ανόητος αμή τι είνε η πληρωμή μου; να καθήσετε από πέντε, δέκα, να συνομιλήτε αυτά τα θεία νοήματα, να τα βάλετε μέσα εις την καρδίαν σας, δια να σας προξενήσουν την αιώνιον ζωήν. Δεν είνε, αδελφοί μου, λόγοι ιδικοί μου όσα σας είπον, αλλά του Αγίου Πνεύματος, από την Αγίαν Γραφήν. Αυτά οπού σας είπα το ίδιον είνε ωσάν να κατέβη ο ίδιος ο Θεός να σας ειπή. Τώρα ανίσως και τα κάμνετε και τα βάλλετε εις τον νουν σας, δεν με φαίνετε και εμέ τίποτε ο κόπος. Ει δε και δεν τα κάμνετε, φεύγω λυπημένος, με τα δάκρυα στα μάτια.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Έχετε σχολείον εδώ εις την χώραν σας να διαβάζουν τα παιδιά; – Δεν έχωμεν, άγιε του Θεού. – Να μαζευθήτε όλοι να κάμνετε ένα σχολείον καλόν, να βάλετε και επιτρόπους να το κυβερνούν, να βάνουν διδάσκαλον να μανθάνουν όλα τα παιδιά γράμματα, πλούσια και πτωχά. Διότι από το σχολείον μανθάνομεν τι είνε ο Θεός, τι είνε η Αγία Τριάς, τι είνε οι Άγγελοι, δαίμονες, παράδεισος, κόλασις, αρετή, κακία, τι είνε ψυχή, σώμα κ.λ.π. Διότι χωρίς το σχολείον περιπατούμεν εις το σκότος, από το σχολείον ανοίγει το μοναστήριον. Αν δεν ήτο σχολείον, που ήθελα μάθει εγώ να σας διδάσκω;

Περίληψις όλης της διδαχής

ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ ΙΣΤΕγώ εδιάβασα και περί ιερέων, και περί ασεβών, αιρετικών και αθέων τα βάθη της σοφίας ηρεύνησα όλαι αι πίστεις είνε ψεύτικες τούτο εκατάλαβα αληθινόν, ότι μόνη η πίστις των ορθοδόξων χριστιανών είνε καλή και άγια, το να πιστεύωμεν και να βαπτιζώμεθα εις το όνομα του Πατρός του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Τούτο σας λέγω τώρα εις το τέλος να ευφραίνεσθε οπού είσθε ορθόδοξοι χριστιανοί, και να κλαίετε δια τους ασεβείς και αιρετικούς οπού περιπατούν εις το σκότος. Ημείς, χριστιανοί μου, τι είμεθα, δίκαιοι ή αμαρτωλοί; Ανίσως και είμεθα δίκαιοι, καλότυχοι και τρισμακάριοι ει δε και είμεθα αμαρτωλοί, τώρα είνε καιρός να μετανοήσωμεν, να παύσωμεν από τα κακά, και να κάμνωμεν τα καλά διότι η κόλασις μς καρτερεί. Πότε θα μετανοήσωμεν; Όχι αύριον και μεθαύριον, αλλά σήμερον, διότι έως αύριον δεν ηξεύρωμεν τι θα πάθωμεν. Προσέχετε λοιπόν, αδελφοί μου, να μη υπερυφανεύεσθε, να μη φονεύετε, να μη μοιχεύετε, να μη κάμνετε όρκους, να μη λέγετε ψεύματα, να μη συκοφαντήτε, να μη προδίδετε, να μη στολίζετε το σώμα, διότι θα το φάγουν οι σκώληκες, αλλά να στολίζετε την ψυχήν, οπού είνε τιμιωτέρα από όλον τον κόσμον. Να προσεύχεσθε, να νηστεύετε, να δίδετε ελεημοσύνην, να έχετε τον θάνατον έμπροσθέν σας, πότε να φύγετε από τούτον τον ψεύτικον κόσμον, να υπάγητε εις εκείνον τον αιώνιον. Ακούσατε, αδελφοί μου: Καθώς ένας άρχοντας έχει δέκα δούλους και σφάλλει ένας εξ αυτών, τον διώκοι και βάνει άλλον, ούτω και ο Κύριος, ωσάν εξέπεσε το πρώτον τάγμα των αγγέλων, επρόσταξεν ο Θεός και έγινεν ούτος ο κόσμος, και έκαμεν ημάς τους ανθρώπους, να μας βάλη εις τον τόπον των αγγέλων. Ημείς, χριστιανοί μου, δεν έχωμεν εδώ πατρίδα. Δια τούτο και ο Θεός μας έκαμε με το κεφάλι ορθούς, και μας έβαλε τον νουν εις το επάνω μέρος, δια να στοχαζώμεθα πάντοτε την ουράνιον βασιλείαν, την αληθινήν πατρίδα μας. Όθεν, αδελφοί μου, να σας διδάσκω και συμβουλεύω, πλην τολμώ πάλιν και παρακαλώ τον γλυκύτατον Ιησού Χριστόν να στείλη ουρανόθεν την χάρην Του και την ευλογίαν Του εις αυτήν την χώραν, και όλους τους χριστιανούς άνδρας και γυναίκας, νέους και γέροντας, και τα έργα των χειρών σας. Και πρώτον, αδελφοί μου, άμποτε να σας ευσπλαχνισθή και να συγχωρήση τας αμαρτίας σας και να σας αξιώση να διέλθετε και εδώ καλήν και ειρηνικήν αυτήν την ματαίαν ζωήν, και μετά τον θάνατον εις τον παράδεισον, εις την πατρίδα μας την αληθινήν, να χαιρώμεθα πάντοτε, να δοξάζωμεν και προσκυνώμεν την Αγίαν Τριάδα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Παρακαλώ σας, αδελφοί μου, να ειπήτε και δι’ εμέ τον αμαρτωλόν τρεις φοράς: Συγχωρήσατέ με και ο Θεός συγχωρήσοι σας. Συγχωρηθήτε και μεταξύ σας.