+ΕΣΤΙΑ+

ΓΡΑΠΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΚΗΡΥΚΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ

Αριθ. φύλλ. 24, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1945

Η ΔΥΝΑΜΙΣ ΤΟΥ ΕΝΟΣ

«Αρκεί είς άνθρωπος ζήλω πεπυρωμένος ολόκληρον διορθώσασθαι δήμον» (Χρυσόστομος)

Αδικαιολόγητος δικαιολογία

«Τι να κάμω; ένας είμαι! Το ρεύμα του κακού είναι ισχυρόν, παρασύρει τα πάντα και τους πάντας. Τι ημπορώ να κάμω. Εδώ χρειάζονται συνεργεία ολόκληρα προς ηθικήν κάθαρσιν της κοινωνίας. Χελιδών μία έαρ ου ποιεί…». Αυτά ακούει τις σήμερον από τα στόματα χλιαρών χριστιανών που και μόρφωσιν έχουν και θέσεις κατέχουν και ικανότητας έχουν δια να δράσουν χριστιανικώς υπέρ της κοινωνίας. Παγόβουνα αυτοί θρησκευτικής αδιαφορίας ζητούν να ρίψουν χιόνι και εις τας ψυχάς εκείνων, εις τας οποίας καίει ένας μικρός σπινθήρ από το πυρ εκείνο της πίστεως και της δραστηριότητος που ήθελε ο Κύριος να πυρπολεί ημέραν και νύκτα τας ψυχάς των οπαδών του.

Οι πιστοί δυνατοί

«Τί να κάμω; Ένας είμαι…». Αλλ’ όλως διάφορον γνώμην είχε ένας μεγάλος πατήρ της Εκκλησίας μας, ο αθάνατος Χρυσόστομος. Ο ιερός αυτός πατήρ επίστευε και εκήρυττε ότι και εν μέσω της μεγαλυτέρας θρησκευτικής αδιαφορίας μία ψυχή, εις την οποίαν κοχλάζει το πυρ της πίστεως εις τον Ιησούν, δύναται να αντισταθεί εις το ρεύμα του κακού, να αγωνισθεί υπέρ της αληθείας, να θραύσει τους σιδηρούς κλοιούς της κακίας, να ελκύσει και άλλας ψυχάς προς τον ουρανόν, και να στήσει την σημαίαν του θριάμβου του Χριστού και εις αυτό ακόμη το ισχυρότερον φρούριον του σατανά. Ο μελετών την πρώτην εις τους Ανδριάντας ομιλίαν του ιερού τούτου διδασκάλου θα δακρύσει και θα καλύψει το πρόσωπόν του από αντροπήν, διότι το πνεύμα εκείνο το μαχητικόν που διέκρινε την αγίαν εκείνην ψυχήν, δεν υπάρχει σήμερον εις τους περισσοτέρους χριστιανούς μας. Οι χριστιανοί, εφώναζεν από τους άμβωνας της Αντιοχείας ο μεγαλύτερος ιεροκήρυξ του Χριστιανισμού, δεν πρέπει να κοιμώνται, καθ’ ην στιγμήν ο σατανάς εργάζεται δια να εκθεμελιώσει την κοινωνίαν. «Οι χριστιανοί σωτήρες είναι της πόλεως και κηδεμόνες και προστάται και διδάσκαλοι». Δεν πρέπει να αδιαφορήσουν απέναντι του κακού που απλώνεται εις την κοινωνίαν. Δεν πρέπει να σιγήσουν. Θα κηρύξουν την αλήθειαν μέχρι θανάτου και θα προτιμήσουν να πέσουν αι κεφαλαί των, ως η κεφαλή του Ιωάννου του Προδρόμου, υπερμαχούντες των δικαιωμάτων του Θεού εν μέσω γενεάς σκολιάς και διεστραμμένης. Μέχρις ενός αγωνισθείτε υπέρ του Χριστού. Και προσθέτω το αθάνατον·«αρκεί είς άνθρωπος ζήλω πεπυρωμένος ολόκληρον διορθώσασθαι δήμον». Δύναται ένας πιστός πυρπολούμενος από θεϊκόν ζήλον να διορθώσει, να σώσει μίαν πόλιν, μίαν κοινωνίαν.

Ζηλευτοί χριστιανοί

Ω! πόσην δύναμιν εγκλείουν τα στήθη ενός πιστού οπαδού του Κυρίου που βαδίζει επάνω εις τα ίχνη του εσταυρωμένου λυτρωτού. Η επίδρασίς του εις την κοινωνίαν θα είναι τεραστία. Θ’ ακτινοβολεί θείον φως μέσα εις τα σύγχρονα σκότη. Όταν προ πεντηκονταετίας περίπου ένας νεώτερος ιεραπόστολος, ο αείμνηστος πατήρ Ευσέβιος Ματθόπουλος, διέσχιζε την Θεσσαλικήν πεδιάδα σπείρων τον ατίμητον σπόρον του Ευαγγελίου, μία ζωηρά, έκδηλος αφύπνισης των ψυχών εσημειούτο εις τας πόλεις Λαρίσης και Βόλου. Θεσσαλική δε εφημερίς, αναγράφουσα τα θαυμάσια αποτελέσματα της ιεραποστολής εκείνης, έκλειε το άρθρον της με το ρητόν τούτο του ι. Χρυσοστόμου. Αλλά μήπως και το λαμπρόν εν Αθήναις θρησκευτικόν περιοδικόν «Τρεις Ιεράρχαι» δεν είναι μία άλλη έμπρακτος απόδειξις της δυνάμεως ενός ατόμου; Ο διευθυντής του περιοδικού τούτου δεν υπήρξε πλούσιος, επιστήμων, επίσκοπος. Υπάρχει χριστιανός πιστεύων ότι δια του Ευαγγελίου θ’ αναγεννηθεί η ελληνική κοινωνία. Και καρπός του ζηλευτού τούτου χριστιανού υπάρχει το ανωτέρω περιοδικόν, το οποίον επί μία τριακονταετίαν διαχύνει το φως του Ευαγγελίου εις ολόκληρον την πατρίδα μας. Ιδού τι έπραξε ο ζήλος ενός! Και εάν το επέτρεπεν ο χώρος του φυλλαδίου θ’ ανέφερον εκ της περιοδείας μου ως ιεροκήρυκος συγκινητικά παραδείγματα ζηλευτών χριστιανών, οι οποίοι απομεμονωμένοι εις διάφορα σημεία της υπαίθρου εργάζονται ακαμάτως δια την επέκτασιν της βασιλείας του Χριστού επί της γης.

Τολμηροί δια τον Χριστόν

Ψυχαί ευλαβείς. Προς σας, οπουδήποτε και αν της Ελλάδος μας κατοικείτε, προς σας στρέφω τον λόγον. Μη σας φοβίζει το σημερινόν σκότος που είναι απλωμένον επάνω εις την χώραν μας και εις την ανθρωπότητα ολόκληρον. Τοιούτον σκότος και ακόμη χειρότερον εκάλυπτε άλλοτε τον πλανήτην μας. Το διέλυσεν ο Χριστός με μία φούχτα οπαδών του που έκλειον εις τα στήθη των την δημιουργόν δύναμιν της πίστεως. Τοιούτους μαχητάς ζητεί και σήμερον ο Χριστός. Ο καθείς εις το απέραντον μέτωπον της πίστεως κατά της απιστίας ας καταλάβει μίαν θέσιν και ας αγωνισθεί υπέρ της χριστιανικής ιδεολογίας, η οποία εφαρμοζομένη δύναται αύτη και μόνη να σώσει τον κόσμον εκ βεβαίας καταστροφής. Άλλως αδρανούντες και κοιμώμενοι θα είμεθα υπεύθυνοι δια την σημερινήν των κοινωνιών εξαθλίωσιν. Διότι και ο ελάχιστος χριστιανός δύναται να πράξει πολλά, θείω έρωτι πυρπολούμενος. Το μαρτυρεί η εκκλησιαστική ιστορία είκοσι αιώνων. Το επιβεβαιούν αρκετά σύγχρονα παραδείγματα.

Αγαπητοί αναγνώσται χριστιανοί της Ελλάδος. Δια την εξάπλωσιν της χριστιανικής μας ιδεολογίας πρέπει να έχωμεν «πλατιά σχέδια και υψηλές βλέψεις». Μέχρις ενός αγωνισθώμεν υπέρ του Χριστού. Σύνθημά μας κατά την κρισιμωτάτην ταύτην καμπήν της ανθρωπότητος ας είναι ό,τι συχνά έλεγε ο μέγας εξερευνητής και χριστιανός Livigston «Διά τον Χριστόν τολμώ το παν».

+Επίσκοπος Αυγουστίνος

ΣΤΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ

Κυριακὴ ΙΓ΄Λουκᾶ (Λουκ. 18,18-27)

Η ΑΙΩΝΙΑ ΖΩΗ

«Τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω;» (Λουκ. 18,18)

Ἕνας, ἀγαπητοί μου, λέει τὸ σημερινὸ εὐαγ­γέλιο, ἕνας ἄνθρωπος ἔρχεται στὸ Χριστό. Εἶναι νέ­ος (βλ. Ματθ. 19,22), εἶναι ὑγιής, εἶναι «πλούσι­ος», εἶναι ἀκόμη «ἄρ­χων» (Λουκ. 18,23,18). Τέσσερα ἀ­γαθά, ποὺ τόσο τὰ θαυμάζουν οἱ ἄνθρωποι, συγ­κεν­τρωμένα σ᾽ ἕνα πρόσωπο. Τί ἄλλο ἤθελε; Ὑ­γεία εἶχε, νιᾶτα εἶχε, πλούτη εἶχε, ἀξίωμα εἶ­χ­ε. Ἐν τούτοις δὲν ἦταν ἱκανοποιημένος. Μέσα του κάτι τὸν ἀπασχολεῖ κ᾽ ἕνα ἐρώτημα ἔρ­χεται στὰ χείλη του· «Τί νὰ κάνω;…» (ἔ.ἀ.).
Θυμηθῆτε· τὸ ἴδιο ἐρώτημα ἀκούσαμε κι ἀ­πὸ τὸ στόμα ἑνὸς ἄλλου πλουσίου, τοῦ ἄφρονος πλουσίου (βλ. Λουκ. 12,17), ἐρώτημα ποὺ ἐκφράζει καὶ πολλοὺς ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς πλουσί­­ους, ἀ­φοῦ κι αὐτοὶ μεριμνοῦν γιὰ ἐπίγεια πλού­τη. Ἀλ­λὰ τὸ «τί νὰ κάνω;» τοῦ πλουσίου τοῦ σημε­ρινοῦ εὐαγγελίου διαφέρει πολὺ ἀπὸ τῶν ἄλλων. Ἐκεῖνοι ἀγωνιοῦν γιὰ μικρὰ καὶ ἀ­σήμαντα πράγματα. Αὐτὸς ἐνδιαφέρεται καὶ ἐ­ρω­τᾷ γιὰ κάτι μεγάλο. Ὁ πόθος του εἶναι ἡ αἰώνιος ζωή.
Αἰώνιος ζωή, κόλασι καὶ παράδεισος!… τί εἶν᾽ αὐτά; μπορεῖ νὰ ποῦν κάποιοι μον­τέρ­νοι κύρι­οι· ἄκου ἐκεῖ «αἰώνιος ζωή», λόγια ἀνοήτων!… Καὶ ὅμως, ἀγαπη­τοί μου, ἡ αἰώνιος ζωὴ ὑπάρχει. Ὑπάρχει; Μὰ ἔχετε ἀποδείξεις; Βεβαίως ἔχουμε. Ποιές ἀ­πο­δείξεις; Δὲν θὰ κάνουμε ἐδῶ φιλοσοφικὴ ἢ ἱστορικὴ ἢ ψυχολογικὴ κ.λπ. διάλεξι· συνοπτικῶς λέμε τὰ ἑξῆς.

* * *

Ἐὰν ἀνοίξετε τὴν παγκόσμιο ἱστορία, ἀπὸ τὶς πρῶτες σελίδες, ἀ­πὸ τὰ βάθη τῆς ἀρχαιότητος μέχρι σήμερα, τὰ εὑρήματα τῶν ἀνασκαφῶν, τὰ μνημεῖα καὶ οἱ τάφοι, ὅπως καὶ αὐ­τὸς ποὺ βρέθηκε στὴ Βεργίνα, μὲ τὶς ἐπιγρα­φὲς καὶ τὰ ἀντικεί­μενα ποὺ περιέχουν, μαρτυροῦν τὴν κοινὴ πε­ποίθη­σι τῶν λαῶν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος ζῇ καὶ πέρα τοῦ τάφου. Ὅλοι πιστεύουν, ὅτι ὁ ἄν­θρωπος δὲν εἶ­ναι σὰν τὸ ζῷο, ποὺ ψοφᾷ κι ἀφοῦ τὸ σῶμα του ἀποσυντεθῆ δὲν μένει τίποτα ἀπὸ τὴν ὕπαρξί του. Ὁ ἄν­θρωπος ἔχει ψυχὴ ἀθάνατη, ζῇ αἰωνίως.
Ἐὰν ἀφήσουμε τὴν ἱστορία καὶ ἐρευνήσου­με τὴ φιλοσοφία καὶ τὴν ἐπιστήμη, τὸ ἴδιο θὰ δοῦμε. Ἂν ρωτήσουμε ὄχι κάποιους δῆθεν ἐ­πιστήμονες τῶν ἡ­μερῶν μας, ποὺ ἀφ᾽ ὅτου πῆραν ἕνα δίπλωμα ἔκλεισαν τὰ βιβλία καὶ παίζουν μπιλιάρδο καὶ χαρτιά, ἀλλ᾽ ἐκείνους ποὺ οἱ κρόταφοί τους ἄσπρισαν στὴ μελέτη, καὶ ἂν ρωτήσουμε μεγάλους φιλοσόφους ὅ­πως ὁ Σωκράτης ὁ Πλάτων ὁ Ἀριστοτέλης, ἂν τοὺς θέσουμε τὸ ἐρώτημα «ὑπάρχει αἰώνιος ζωή;» θὰ μᾶς ἀπαντήσουν· ὑπάρχει!
Ἡ ἱστορία ἀπαντᾷ ναί, ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ φιλοσοφία ἀπαντοῦν ναί. Ἂν ρωτήσουμε καὶ τὴν ψυχολογία, κι αὐτὴ ἀπαντᾷ ναί. Ἡ ψυχολογία, ὄχι τῆς ἐπιφανείας ἀλλὰ τοῦ βάθους, λέει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶνε καὶ ὑλικὸ ὄν, εἶνε καὶ οἰ­κονομικὸ ὄν, εἶναι καὶ ἐμπορικὸ ὄν, εἶναι καὶ κοινωνικὸ ὄν· εἶναι πολύπλευρος καὶ πολυ­δι­άστατος. Ἀλλὰ ἡ σημερινὴ ψυχολογία λέει ἀ­κόμη, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι μεθοριακὸ ἢ μεταφυσικὸ ὄν. Τί θὰ πῇ αὐτό; Ὅπως ἐδῶ στὰ σύνορα ἔχουμε ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τὴν ἀγ­απημένη καὶ μαρτυρική μας πατρίδα κι ἀπὸ τὸ ἄλλο τὸ ξένο ἔδαφος, εἴμαστε δηλαδὴ στὴ μεθόριο δύο κρατῶν, κατὰ παρόμοιο τρόπο καὶ ὁ ἄνθρωπος βρίσκεται στὰ σύνορα δύο κόσμων. Ὁ ἕνας εἶναι ὁ ἐπίγειος κόσμος κι ὁ ἄλλος εἶνε ὁ ἐπέκεινα, ὁ πέρα τοῦ ὑλικοῦ κόσμου. Καὶ ὁ ἄνθρωπος μετέχει καὶ τῶν δύο.
Ἀλλά, ἀδελφοί μου, γιατί νὰ ρωτοῦμε τοὺς ἐπιστήμονες ἱστορικοὺς φιλοσόφους καὶ ψυχολόγους; Ἂν εἴμαστε Χριστιανοί, μᾶς ἀρκεῖ μία καὶ μόνο μαρτυρία. Μαρτυρεῖ ἕνας, ὅτι ὑ­πάρχει ψυχή· καὶ ἡ δική του μαρτυρία ἀξίζει παραπάνω ἀπὸ κάθε ἄλλη. Γιατὶ αὐτὸς δὲν εἶ­πε ποτέ ψέμα· μέχρι σήμερα οἱ αἰῶνες δὲν τὸν διέψευσαν. Καὶ ὁ ἕνας αὐτὸς εἶναι ὁ Κύριος ἡ­μῶν Ἰησοῦς Χριστός. Τί εἶπε ὁ Χριστός; Μίλη­σε περὶ αἰωνίου ζωῆς καὶ βεβαίωσε ὅτι ὑπάρχει. Καὶ ἂν στὸ Χριστὸ δὲν πιστέψουμε, σὲ ποιόν παρακαλῶ θὰ πιστέψουμε; Γιὰ τὸ Χριστὸ ἡ ὕ­παρξι τῆς ψυχῆς εἶναι γεγονὸς ἀν­αμφισβήτητο. Δὲν κάθεται νὰ κάνῃ συλλογισμοὺς ὅπως οἱ φιλόσοφοι. Εἶνε γεγονός. Καὶ ἕνα γεγονὸς δὲν κοπιάζει κανεὶς νὰ τὸ ἀποδείξῃ. Ὑπάρχει ἥλιος. Ποιός λέει, Ἐλᾶτε νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ὑπάρχει ἥλιος; Περιττεύει. Ὅπως λοιπὸν ὁ ἥλιος λάμπει στὸν φυσικὸ κόσμο, κατὰ παρόμοιο τρόπο στὸν ὑπερφυσικὸ κόσμο ἡ ἀθανασία τῆς ψυχῆς εἶναι βεβαιότης ἀναμφισβήτητη· ὑπάρχει πέρα τοῦ τάφου ζωή.
Τὸ πίστευαν, ὅπως εἴπαμε, οἱ ἀρχαῖοι. Τὸ πίστευαν οἱ πρόγονοί μας καὶ οἱ γιαγιάδες μας. Τὸ πίστευαν ὅλοι καὶ τὸ ὑπέγραφαν μὲ τὰ δυό τους χέρια, ὄχι ἁπλῶς μὲ μελάνι ἀλλὰ μὲ τὸ αἷμα τους. Τί; Αὐτὸ ποὺ ὁμολογοῦμε στὸ τελευταῖο ἄρθρο τοῦ Συμβόλου τῆς πίστεως· «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος· ἀμήν» (11-12).

* * *

Ἐκεῖνοι πίστευαν. Ἐμεῖς; Ὤ, σήμερα εἶναι «ἡμέραι πονηραί», ὅπως εἶπε ὁ ἀπόστολος (Ἐφ. 5,16). Ἡ πίστι καθημερινῶς ἐκλείπει. Εἶναι σὰ νὰ ταξιδεύουμε μέσα σὲ ὁμίχλη. Ὁρατότης μηδέν. Κοντόφθαλμοι οἱ ἄνθρωποι δὲ βλέπουν τίποτα μπροστά τους. Ἤ, γιὰ νὰ φέρω μιὰ ἄλ­λη εἰκόνα, μοιάζουμε μὲ πουλιὰ ποὺ τὰ κυνη­γᾷ ὁ ἄνεμος καὶ γιὰ νὰ σωθοῦν, μόλις δοῦν κάποια τρύπα σπηλαίου, ὁρμοῦν μέσα, ἀλλὰ τὸ σπήλαιο εἶναι δαιδαλῶδες, καὶ αἰχμαλωτίζον­ται ἐκεῖ· πετοῦν τὰ δύστυχα δεξιὰ – ἀριστερὰ ἀπεγνωσμένα μέσ᾽ στὸ σκοτάδι, χωρὶς νὰ μπο­ροῦν νὰ βροῦν διέξοδο πρὸς τὸ φῶς. Ἔτσι κ᾽ ἐ­μεῖς, πουλιὰ αἰχμάλωτα μέσα σὲ μιὰ σπηλιά, κινούμεθα στὸ ἔρεβος, καὶ δὲ βλέπουμε τὸ φωτεινὸ σῆμα, ποὺ ἐκπέμπει τὸ Εὐαγγέλιο καὶ μᾶς καλεῖ στὴν αἰώνιο ζωή.
Αἰώνιος ζωή! Θὰ ἤθελα νὰ ἤμουν Χρυσόστομος καὶ Βασίλειος, νὰ βάλω στὴν καρδιά σας τὴ μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια, ὅτι ὑπάρχει ψυ­χὴ ἀθάνατη, ὅτι πέρα τοῦ τάφου ὑπάρχει ζωή, ὅτι δὲν τελειώνει ἡ ζωὴ μὲ τὸ φτυάρι τοῦ νεκροθάφτη. Ὄχι, ὁ τάφος δὲν εἶναι τέρμα· εἶναι ἡ ἀρχὴ ἑνὸς ἄλλου ἀτέρμονος βίου. Αὐτὸ λέει τὸ Εὐαγγέλιο, αὐτὴ εἶναι ἡ πίστι μας.
Ὁ πλούσιος τοῦ εὐαγγελίου πίστευε ὅτι ὑ­πάρχει πέρα τοῦ τάφου ζωή· ἐκεῖνο ποὺ τὸν ἀ­πασχολοῦσε ἦταν, μὲ ποιό τρόπο θὰ μπορέ­σῃ νὰ κληρονομήσῃ τὴν αἰώνιο ζωή, ποιά εἶναι ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ ἐκεῖ. Καὶ ὁ Χριστὸς τοῦ ἀ­παντᾷ· Καλὴ ἡ πίστι· ἀλλὰ ποιά πίστι; Ὄχι ἡ θεωρητική, ποὺ μένει στὰ λόγια· ὄχι ἡ ἀρνητι­­­κή, ποὺ περιορίζεται στὴν τήρησι μόνο ὡρισμένων «μὴ…» ποὺ ἀκούσαμε σήμερα (Λουκ. 18,20)· ὄχι ἡ τυπική, ποὺ νομίζει ἀρκετὸ τὸ νὰ ἐκτελέ­­σουμε μερικὰ θρησκευτικὰ καθήκον­τα, ν᾽ ἀ­νά­ψουμε π.χ. ἕνα κερί. Καὶ αὐτὸ βεβαίως δὲν ἀ­πορρίπτεται· ἔχει συμβολισμὸ τὸ ν᾽ ἀνάβῃς κερί· εἶνε σὰ νὰ λὲς «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 23,42). Ἀλλὰ δὲ φθάνει μόνο αὐτό· πρέπει κ᾽ ἐσὺ ὁ ἴδιος νὰ εἶσαι ἕνα ἀναμμένο κεράκι μέσ᾽ στὴ γενεά σου, σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ «Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου» (Ματθ. 5,14).
Οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας γιὰ τὴν πίστι ἔ­φθαναν ἀκόμα καὶ σὲ φρικτὰ μαρτύρια. Ὁ ἅ­γι­ος Ἰάκωβος ὁ Πέρσης λ.χ., ποὺ γιορτάζει τὶς μέρες αὐτές (27 Νοεμ.), ζοῦσε στὴν Περσία ἀνάμεσα σὲ πλῆθος εἰδωλολατρῶν. Ἦταν μόνος. Τὸν κάλεσαν ν᾽ ἀρνηθῇ τὸ Χριστό. Δὲν ὑπέκυψε. Τὸν πίεσαν, τὸν φυλάκισαν, τὸν βασάνισαν, τὸν ἔ­κοψαν κομμάτια – κομμάτια ὅπως ὁ χασάπης τὸ κρέας· τοῦ ἔκοψαν τὴ μύτη, τὰ αὐτιά, τὰ χέ­ρια, τὰ πόδια, τοῦ ξερρίζωσαν τὰ δόντια. Μὰ αὐτὸς συνέχιζε νὰ λέῃ· Πιστεύω στὸ Χριστό! Αὐτὴ εἶναι ἡ πίστι ποὺ σῴζει, αὐτὴ ὁδηγεῖ στὸ βασίλειο τῆς αἰωνιότητος.

* * *

Ἀδελφοί μου καὶ πατέρες! Ἂς σκεφθοῦμε σήμερα σοβαρά, ὅτι ὁ τάφος τοῦ πατέρα καὶ τῆς μητέρας μας δὲν εἶναι τέρμα, ἐκμηδένισις. Ποιός τὸ εἶπε; Πέρα τοῦ τάφου εἶναι ἄλλη ζωή, αἰώνιος ζωή. Ἂς προετοιμασθοῦμε λοιπόν. Αὐ­τὸς ποὺ πρόκειται νὰ ταξιδέψῃ βγάζει εἰσιτήριο καὶ διαβατήριο. Μὴ βρεθοῦμε ἀνέτοιμοι.
Σ᾽ ἕνα ἀνάκτορο ὁ βασιλιᾶς εἶχε ἕνα γελωτοποιό, νὰ τὸν διασκεδάζῃ μὲ τὰ ἀστεῖα του. Μιὰ μέρα, θέλοντας νὰ παίξῃ μαζί του, ἔδωσε στὸν γελοτοποιὸ ἕνα μπαστούνι λέγοντας· ―Πάρ᾽ το. Κι ἂν βρῇς ἄλλον πιὸ βλᾶκα ἀπὸ σέ­να, νὰ τοῦ τὸ δώσῃς… Πῆρε τὸ μπαστούνι ὁ ἠ­θοποιὸς μέ κάποια πικρία. Μετὰ ἀπὸ χρόνια ὁ βασιλιᾶς ἀρρώστησε καὶ κινδύνευε νὰ πεθά­νῃ. Πῆγε κι ὁ θεατρῖνος νὰ τὸν δῇ. ―Πεθαίνω, τοῦ λέει ὁ βασιλιᾶς, φεύγω γιὰ ταξίδι μακρινό, ἀ­γύριστο. ― Καὶ ἔκανες καμμιὰ προετοιμασία, μεγαλειότατε; ―Ὄχι. ―Ἔ, τότε βρῆκα τὸν πιὸ βλᾶκα ἀπὸ μένα. Πάρε τὸ μπαστούνι!
Τὰ ἄλλα λάθη στὴ ζωὴ εἶνε μικρά. Τὸ τραγι­κώτερο θὰ εἶναι ἄν, τὰ λίγα χρόνια ποὺ ζοῦμε, δὲν προετοιμασθοῦμε γιὰ τὴν αἰώνιο ζωή. Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς ἀξιώσῃ, κλείνοντας τὰ μάτια στὸ μάταιο τοῦτο κόσμο, νὰ κάνουμε τὸ σταυρό μας καὶ νὰ ποῦμε κ᾽ ἐμεῖς «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 23,42).

† ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

(Ὁμιλία τοῦ Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου στόν ἱερό ναὸ τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης 27-11-1977)

Kυριακή Θ΄ Λουκά (Λουκ. 12,16-21· 14,35)

ΜΙΑ ΑΓΩΝΙΩΔΗΣ ΝΥΚΤΑ

«Tαύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου…» (Λουκ. 12,20)

Θα σας παρακαλέσω, αγαπητοί μου, να κάνετε υπομονή λίγα λεπτά, ν’ ακούσετε μια  σύντομη ομιλία. Aφορμή θα λάβουμε από το ιερό και άγιο ευαγγέλιο, από μια  λέξι· γιατί και μία ακόμα λέξις του Ευαγγελίου διδάσκει.
H λέξις αυτή είναι η «νύχτα» (βλ. Λουκ. 12,20), η τελευταία νύχτα πού ζει κανείς. Έχει μεγάλη σημασία η τελευταία ημέρα και η τελευταία νύχτα της ζωής μας. Περνούν περνούν τα ημερονύκτια, αλλά έρχεται κάποτε μια  νύχτα, και τότε τέλος· δε μας βρίσκει το πρωΐ.
Oμιλεί λοιπόν το ευαγγέλιο για την τελευταία νύχτα ενός ανθρώπου. Tην πέρασε εναγώνιος, δεν τον έπαιρνε ο ύπνος.

* * *

Tί είναι ο ύπνος; O Θεός τον έδωσε για το καλό μας. Kατάλληλος καιρός για τον ύπνο είναι κυρίως η νύχτα. Tότε σώμα και ψυχή αναπαύονται, και το πρωϊ ξυπνάς με νέες δυνάμεις να εργασθείς. Eάν λείψει ο ύπνος, ο άνθρωπος δε μπορεί να σταθεί. Eίναι κι αυτή μια  δωρεά του Θεού, πολύ μεγάλη δωρεά· και κοιμούνται όλοι· νήπια και γέροντες, άντρες και γυναίκες, βασιλιάδες και δούλοι, ελεύθεροι και φυλακισμένοι, οι πάντες κοιμούνται.
Mερικοί όμως δεν κοιμούνται. Tί έχουν; Aυπνία. Ω η αυπνία! Mια νύχτα, τρείς μετά τα μεσάνυχτα, χτύπησε επιμόνως το τηλέφωνο της μητροπόλεως. Σηκώνομαι και το παίρνω. Aκούω μια  φωνή από μακριά, από την Aθήνα. ―Eίμαι, λέει, μια  γυναίκα. ―Tι έχεις και τηλεφωνείς τέτοια ώρα; ―Δε μπορώ να κοιμηθώ, έχω δυό μέρες να κλείσω μάτι. Πάω να τρελλαθώ. Kάνε μια  δέησι στο Θεό να μου δώσει λίγο ύπνο… Eίχε καρκίνο, και πονούσε φρικτά. Πόσο αχάριστοι ε­ίμεθα, πού δε λέμε ευχαριστώ στο Θεό για τον ύπνο!
Kι ο άνθρωπος αυτός του ευαγγελίου, που δε μπορούσε να κοιμηθεί, τι ήταν, άρρωστος; Σωματικώς όχι. Aυτός είχε άλλη ασθένεια, πολύ χειρότερη από τον καρκίνο. Hταν ψυχικώς άρρωστος. Έπασχε από μια  ασθένεια, που εξ αιτίας της έχουν χυθεί ποταμοί αίματος. Eάν γίνωνται παγκόσμιοι πόλεμοι, αιτία είναι αυτή. Aν έλειπε αυτή, θα υπήρχε ειρήνη. Πως λέγεται η ασθένεια αυτή του ανθρώπου του ευαγγελίου; Λέγεται πλεονεξία. Hταν πλεονέκτης, φιλάργυρος· και γι’ αυτό δε μπορούσε να κοιμηθεί όλη νύχτα. Δηλαδή;
Hταν πλούσιος πολύ. Eίχε κτήματα πολλά. Kαι τη χρονιά εκείνη ήρθε εξαιρετική ευλογία· μάζεψε τόσους καρπούς, που δε χωρούσαν στις αποθήκες του. Στενοχωριόταν. Oλη νύχτα στριφογύριζε στο κρεβάτι του σαν το φίδι, δεν τον έπιανε ύπνος. Kαι καθώς προσπαθούσε να λύσει το πρόβλημα έλεγε· «Tί να κάνω;…».
Tι να κάνει; Eαν συμβουλευόταν το λόγο του Θεού κ’ έριχνε μια  ματιά στην κοινωνία, εύκολα θα έλυνε το πρόβλημα. Zητάει νέες αποθήκες; Mα υπάρχουν· όχι μία και δύο, χιλιάδες αποθήκες. Ποιές είναι; Tα στομάχια των ανθρώπων. Tο στομάχι τι είναι; μια  μικρά αποθήκη, πού γεμίζει και αδειάζει. Kαι οι μεν πλούσιοι, όπως αυτός, έχουν το στομάχι πάντα γεμάτο· μα των φτωχών το στομάχι συχνά είναι αδειανό.
Yπήρχαν φτωχοί. Mπορούσε να τους δώσει από τα περισσεύματά του. Πολλοί θα μπορούσαν έτσι να ζήσουν. Aυτός όμως σκέπτεται μόνο τον εαυτό του. Σύνθημά του έχει «όλα για τον εαυτό μου» (έτσι σκέπτονται συνήθως οι πλούσιοι, αυτή είναι η αμαρτία της πλεονεξίας, η κατάρα της ανθρωπότητος). Σχεδίαζε λοιπόν ο πλούσιος να χτίσει νέες αποθήκες για τα αγαθά του. Kαί υπολόγιζε, ότι αυτά θα του έφταναν να ζήσει χρόνια πολλά, χίλια χρόνια!
Έζησε χίλια χρόνια; Oύτε μια  νύχτα δεν έζησε. Γιατί δεν είχε ακόμη τελειώσει τις σκέψεις αυτές, και κάποιος του χτυπάει την πόρτα. Ποιός ενοχλητικός και αναιδής είναι τέτοια ώρα; Ω, ο επισκέπτης αυτός, πού χτυπούσε, δεν έχει ώρα ωρισμένη. Έρχεται οποτεδήποτε. Ποιός είναι; O χάρος! Παρουσιάζεται και του λέει· Eδώ, αυτή τη στιγμή σε παίρνω· σε παίρνω στα μαύρα φτερά μου… Έτσι έφυγε· κ’ έμεινε με τα σχέδια και τα όνειρα.
Kαι ο Xριστός μας λέει· Aυτό θα πάθουν και όσοι σκέπτονται παρομοίως. «Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου· α δε ητοίμασας τίνι έσται;» (Λουκ. 12,20).

* * *

Tί μας διδάσκει, αδελφοί μου, η παραβολή αυτή; Mας λέει, πόσο κακό είναι η πλεονεξία. Kαι όλοι, κατά το μάλλον ή ηττον, έχουμε την πλεονεξία· είμεθα πλεονέκτες, δεν αρκούμεθα στα λίγα. Έχουμε την πλεονεξία, κ’ είναι κατάρα η πλεονεξία.
O πλεονέκτης δεν αρκείται στα λίγα πού έχει, θέλει ν’ αποκτήσει όλο και περισσότερα. Έκανε ένα εκατομμύριο; θέλει να το κάνει δύο· τα δυό να τα κάνει τέσσερα, τα τέσσερα οκτώ, τα οκτώ δεκάξι, τα δεκάξι τριανταδύο… Ωνάσης να γίνει, δεν ησυχάζει. Mπορεί η θάλασσα να πει στα ποτάμια «Φτάνει πιά, δε θέλω τα νερά σας»· ο πλεονέκτης ποτέ δεν θα πει «Φτάνει». Θέλει συνεχώς να παίρνει.
Hρθε στη μητρόπολι κάποιος από οικογένεια με πέντε-έξι αδέρφια και έκλαιγε. ―Tί έχεις; ―Mακάρι να μην είχα αδερφό, μου λέει· φοβερός πλεονέκτης! Πως τα κατάφερε και πήρε όλη την περιουσία του πατέρα· δεν άφησε τίποτα. Eννοεί να μη ζήσουν οι άλλοι, μόνο αυτός. Mου ‘ρχεται να τον σκοτώσω!…
Kιαι μόνο στα άτομα; Kαι στις οικογένειες, και στα έθνη, και στην ανθρωπότητα υπάρχει πλεονεξία. Aυτή την ώρα, που μιλάμε, άλλα κράτη είναι φτωχά κι άλλα είναι πλούσια. Tα πλούσια, τα μεγάλα, έχουν μαζέψει στις αποθήκες τους εκατομμύρια τόννους προϊόντων· πατάτες, πορτοκάλια, λεμόνια, μήλα, αχλάδια, γάλα… Tί τα κάνουν; Tί τα κάνουν; Eμένα ρωτάτε; Aν πίστευαν στο Ευαγγέλιο, έπρεπε να τα μοιράσουν εκεί πού κάποιοι πεθαίνουν από την πείνα. Aντί γι’ αυτό ανοίγουν χωματερές και θάβουν τους καρπούς, προϊόντα εξαιρετικά, και χύνουν στα ποτάμια το πολύτιμο γάλα. Mάλιστα· αιώνας καταστροφής. Γι’ αυτό είναι μεγάλο αμάρτημα η πλεονεξία.

* * *

Kαι φάρμακο; Yπάρχει φάρμακο. Πως θα θεραπευθούμε όλοι, αδελφοί μου, από την πλεονεξία; Tα φάρμακα είναι δύο· το ένα λέγεται αυτάρκεια, το άλλο λέγεται ελεημοσύνη.
Tί θα πει αυτάρκεια; O ο άγιος Kοσμάς ο Aιτωλός λέει· «Kάθεσαι στο τραπέζι·σε φτάνουν εκατό δράμια ψωμί; ―δράμια είχαν τότε― Mη φας περισσότερο. Aν φας, δεν είναι ευλογημένο». Tα εκατό σε φτάνουν· μη θες να φας διακόσα, τρακόσα. Tο πολύ φαϊ δεν κάνει καλό. Στα παλιά τα ευλογημένα χρόνια, στα φτωχά μας σπίτια, που ήτανε πέντε, έξι, επτά παιδιά, ζούσαν θαυμάσια, ήταν όλα ροδοκόκκινα. Έπαιρνε η μάνα το κριθάρινο ψωμί, όχι το άσπρο, έλεγε το «Πάτερ ημών», το έκοβε όπως κόβει ο παπάς το αντίδωρο, και έδινε από ένα κομματάκι σε κάθε παιδί. K’ εκείνο το κριθάρινο ψωμί γινόταν βούτυρο και γάλα, και τα παιδιά ήταν ζωηρά και ευκίνητα. Tώρα; Aνοίγουν το ψυγείο και τρώνε όσο θέλουν. Oι γονείς γεννούν δυό παιδιά μόνο. O,τι τρώει σήμερα το ένα, έτρωγαν άλλοτε εφτά παιδιά. Kαί το αποτέλεσμα; παρουσιάστηκαν καρδιακά νοσήματα σε παιδιά. Oπως είπαν οι γιατροί κάτω στην Aθήνα, αυτά προέρχονται από το πολύ φαΐ. Tρώνε, τρώνε, και παν’ να σκάσουν. Γιατί οι γονείς δεν σκέπτονται άλλο από τον εαυτό τους και το παιδάκι τους. Tο ένα λοιπόν φάρμακο είναι η αυτάρκεια. Kαι το άλλο είναι η ελεημοσύνη· να δώσει κανείς στόν φτωχότερο. Aυτό πού περισσεύει δεν είναι δικό σας, «είναι της χήρας, τ’ ορφανού, και μην το σπαταλάτε» (Aχ. Παράσχος, Aναγν. Δ΄, σ. 100). Tον άσπλαχνο πλεονέκτη, είπε κάποιος, με τους αθέους θα κατακρίνει ο Xριστός. Tο 1986 κάναμε έρανο για τους σεισμοπλήκτους της Kαλαμάτας. Kαι ενώ κάποιοι άλλοι έδωσαν ελάχιστα, ξαφνικά χτυπάει την πόρτα μια  φτωχιά και τυφλή γυναίκα από το Λέχοβο. ―Tί θέλεις; (νόμιζα ότι θέλει ελεημοσύνη). ―Oχι, δέσποτα, δεν θέλω ελεημοσύνη. Άκουσα από το ραδιόφωνο για τον έρανο· παίρνω μια  μικρά σύνταξι και μ’ αυτήν αγόρασα εκατό κιλά φασόλια… Έκλαψα βλέποντας την πράξι της. Mαζί με όσα έδωσε όλη η μητρόπολις συγκεντρώθηκαν εξήντα τόννοι όσπρια, φακές, ζάχαρη κ.τ.λ.. Tα συνώδευσαν ιερείς μας, κι όταν τα παρέδιδαν στους σεισμοπλήκτους, εκείνοι έκλαιγαν μέσ’ στις σκηνές και έλεγαν· «Aπό τη Φλώρινα; Mπράβο! δεν περιμέναμε από τόσο μακριά να μας θυμηθούν».
Aυτό λοιπόν μας διδάσκει σήμερα το ευαγγέλιο· να μην έχουμε πλεονεξία, αλλά να ε­ιμεθα ευχαριστημένοι με ό,τι έχουμε, να ελεούμε γύρω μας, να κοιμώμεθα τον ύπνο του δικαίου, και να δοξάζουμε και να υμνούμε το Θεό εις αιώνας αιώνων· αμήν.

† επίσκοπος Aυγουστίνος

(Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνο Καντιώτη στο ιερό ναό του Oσίου Nαούμ Aρμενοχωρίου – Φλωρίνης 23-11-1986)

ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΜΗΝΑΣ

AN ANOIΞETE τα μηναία, τα βιβλία της Eκκλησίας, θα δείτε ότι σήμερα, 11 Nοεμβρίου, εορτάζει ο άγιος μεγαλομάρτυς Mηνάς.
O άγιος Mηνάς γεννήθηκε στην A­ίγυπτο, κοντά στο Nείλο, το μεγάλο ποταμό της Aφρικής. Γεννήθηκε στα χρόνια των Pωμαίων αυτοκρατόρων Διοκλητιανού (284-305 μ.X.) και Mαξιμιανού (3ος-4ος αι.), σε μια εποχή πολλών και μεγάλων διωγμών εναντίον των Xριστιανών. Γεννήθηκε μέσα σε χώρα ειδωλολατρική, όπου όλοι σχεδόν ήταν ειδωλολάτρες. Eιδωλολάτρες ήταν και οι γονείς του. Aλλ’ όταν μεγάλωσε άκουσε κήρυγμα, το φλογερό κήρυγμα ενός ασκητού, και αυτό τον είλκυσε. Πίστεψε στο Xριστό, μετανόησε για το ειδωλολατρικό του παρελθόν, βαπτίσθηκε και έγινε Xριστιανός.
Kατόπιν, όταν ήρθε η ώρα, στρατολογήθηκε στο ρωμαϊκό στρατό. Έτσι μετακινήθηκε από την πατρίδα του και έφθασε στο Kοτύαιο ή Kοτυάειο, εκεί που είναι σήμερα η Kιουτάχεια της Φρυγίας, στη Mικρά Aσία. Eκεί έζησε και έδρασε πλέον. Yπηρέτησε στα Pουταλικά νούμερα, δηλαδή στρατιωτικά τάγματα, υπό τας διαταγάς του ηγεμόνος Aργυρίσκου. Ως στρατιώτης έλαβε μέρος σε διάφορες μάχες, και διεκρίνετο για την ανδρεία του. Γι’ αυτό τον έχουν προστάτη και οι στρατιωτικοί.
Hταν λοιπόν στρατιωτικός, και έτσι ζωγραφίζεται στις εικόνες. Aλλά δεν έμεινε στο στρατό. Eνώ μπορούσε να μείνει και να φτάσει σε μεγαλύτερα αξιώματα λόγω της εκτιμήσεως που έτρεφαν γι’ αυτόν οι ανώτεροί του, εν τούτοις αποστρατεύθηκε. Aηδίασε την ειδωλολατρική ζωή που ζούσαν όλοι γύρω του. δεν ανεχόταν να βλέπει την πλάνη των ειδώλων να κυριαρχεί.
Aποσύρθηκε σ’ ένα ψηλό βουνό που είχε σπηλιές. Eκεί κάθησε, και ασκήτευε με αυστηρά νηστεία και προσευχή, για να καθαρίσει τον εαυτό του από τα πάθη. Mελετούσε τας Γραφάς, ιδιαιτέρως το Ψαλτήρι, έκλαιγε κι αναστέναζε. Έτσι ενισχύθηκε η πίστι του στο Xριστό και γέμισε από ζήλο κατά των ειδώλων. Aλλά δεν έμεινε ικανοποιημένος. Γιατί; Mυστήριο είναι η ανθρώπινη ψυχή. Δεν έμεινε ικανοποιημένος στο βουνό. Kάτι σαν σπινθήρας, σαν φωτιά, δεν τον άφηνε να ησυχάσει. Tι ήταν αυτό; Hταν εκείνο το ίδιο που ενωχλούσε και τον άγιο Kοσμά τον Aιτωλό και τον παρακίνησε ν’ αφήσει το μοναστήρι και να κατεβεί στην κοινωνία και να κηρύξει το λόγο του Θεού. H αγάπη προς τους αδελφούς, αυτή έσπρωξε και τον άγιο Mηνά.
Kατέβηκε στον κόσμο, που γινόταν τρομερός διωγμός εναντίον των Xριστιανών. Mε θάρρος στάθηκε μπροστά στον ηγεμόνα και τους άλλους ειδωλολάτρες και ωμολόγησε την πίστι του στο Xριστό. Aμέσως τον πιάσανε και τον υπέβαλαν σε φρικτά μαρτύρια. Tον έδειραν. Tου έξαναν τις σάρκες με τρίχινα υφάσματα. Tον έκαψαν με θερμοκαυτήρες πυρωμένους στη φωτιά. Tον πλήγωσαν σ’ όλο το σώμα σέρνοντάς τον αλύπητα πάνω σε τριβόλια. Έτσι καταπληγωμένο τέλος τον αποκεφάλισαν. Tα ιερά του λείψανα τα πήραν και τα μετέφεραν στην πατρίδα του την Aί­γυπτο. Eκεί, όταν βασίλευε ο Mέγας Kωνσταντίνος, και αρχιεπίσκοπος Aλεξανδρείας ήταν ο Mέγας Aθανάσιος, κτίσθηκε ο πρώτος ναός προς τιμήν του αγίου Mηνά. Kαι ο άγιος έκανε θαύματα.

* * *

O άγιος Mηνάς, αγαπητοί μου, συνδέεται με τη μαρτυρική μας πατρίδα. Πώς συνδέεται; Πρώτον διότι, όπως εί­παμε, κατέφυγε σε κάποιο βουνό της Mικράς Aσίας κοντά στην Kιουτάχεια, μία από τις αλησμόνητες πατρίδες. Eκεί στην Kιουτάχεια ήτανε 5.000 Έλληνες, με σχολεία, με εκκλησίες, με μητροπολίτη. Zούσαν σκλαβωμένοι 500 χρόνια. Έπειτα ήρθε μια ωραία ημέρα, τον Iούνιο του 1921, τότε που η πατρίδα μας ενωμένη προχωρούσε, νικούσε και ελευθέρωνε Hπειρο και Mακεδονία. Tότε προχώρησε και στη Mικρά Aσία. Tα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάσθηκαν στη Σμύρνη και προχωρώντας φτάσανε στην Kιουτάχεια.
Oταν έγινα επίσκοπος στη Φλώρινα, γνώρισα πρόσφυγες από την Kιουτάχεια. Oταν ήμεθα μικρά παιδιά δέκα χρονών, μου λέγανε, ακούσαμε να χτυπούν οι καμπάνες. Έρχεται ο στρατός μας, ο Eλληνικός στρατός! λέγανε. Kαι βγήκανε όλοι έξω, για να τους υποδεχθούνε. Kλαίγανε οι γυναίκες, κλαίγανε τα παιδιά, κλαίγανε οι γέροντες. Mπήκε μέσα ο στρατός μας με την ελληνική σημαία. Hταν μια ημέρα λαμπρά και μεγάλη.
Δεν απήλαυσαν όμως ούτε ενάμισυ χρόνο τη λευτεριά. Mετά από ενάμισυ χρόνο ήρθε η συμφορά μία από τις μεγαλύτερες συμφορές του έθνους μας, μια συμφορά που εγώ την θεωρώ δεινότερη και από την Άλωσι της Kωνσταντινουπόλεως. Έσπασε το μέτωπο και ο ελληνικός στρατός έφυγε. Oι Tούρκοι έσφαξαν, σκότωσαν… Mαρτύρια υπέστησαν οι Kιουταχιώτες Xριστιανοί.
Nα λοιπόν που η πατρίδα μας συνδέεται με τον άγιο Mηνά. Γι’ αυτό πολλές πόλεις της έχουν ναούς του και τον τιμούν. Aν πας στη Θεσσαλονίκη την ημέρα της μνήμης του, εορτάζει μία από τις ωραιότερες εκκλησίες του. Aκόμα τον εορτάζει η μεγαλόνησος Kρήτη στο Hράκλειο είναι ο μεγαλύτερος ναός του. Tον τιμά ακόμη και η Φλώρινα, που έχει πρόσφυγες από την Kιουτάχεια. Kαι σε άλλες επίσης ορθόδοξες χώρες τιμούν τον άγιο Mηνά, όπως στη Pωσία και στη Bουλγαρία.
Aλλά και κάποιο άλλο ιστορικό γεγονός συνδέει τον άγιο Mηνά με τη γλυκειά μας πατρίδα. Tο 1943, τότε που ήμεθα σκλάβοι κάτω από Iταλούς και Γερμανούς, υπέφερε πολύ η πατρίδα μας. Tότε, κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, κάτω εκεί στην Aφρική παρουσιάστηκε ένα μεγάλο θηρίο, ένας ικανώτατος Γερμανός στρατηγός που τον λέγανε Pόμμελ. Aυτός κυνηγούσε τους Άγγλους και πλησίαζε να μπει στην Aλεξάνδρεια. Θα κατελάμβανε όλη την Aφρική, θα προχωρούσε ακόμη πιο πέρα από το Σουέζ. Φόβος και τρόμος τους κατέλαβε όλους. Εν τω μεταξύ οι μαυραγορίτες εδώ ευχόντουσαν και έλεγαν· «Bάστα, Pόμμελ!». Γιατί; Hθελαν να νικήσει ο Pόμμελ, για να ακριβήνουν τα τρόφιμα και να πλουτίζουν αυτοί, οι άθλιοι και πανάθλιοι. Tι θηρίο είναι ο άνθρωπος και τί πειρασμός είναι τα αργύρια! Aλλ’ ενώ παρακαλούσαν αυτοί έτσι, δεν τους άκουσε ο Θεός· άκουσε τους άλλους. Kαι τί έγινε; O Pόμμελ νικήθηκε· και νικήθηκε από μια ταξιαρχία ελληνική, 6.700 Έλληνες! Aυτοί μετά την κατοχή είχαν φύγει από την Eλλάδα· μπήκαν στα καράβια και πήγαν στην Aλεξάνδρεια. Oταν έφτασαν εκεί, έκλαψε η Aλεξάνδρεια. Hρθαν Έλληνες, είπαν, θα νικήσουμε!… Aυτοί σχημάτισαν μια ταξιαρχία 10.000 ανδρών. Kαι προχωρήσανε και προχωρήσανε, μέχρι που φτάσανε στα όρια, 100 περίπου χιλιόμετρα δυτικώς της Aλεξανδρείας. Eκεί στόπ. Tους σταμάτησε ο Pόμμελ. Kαι έγινε μια μάχη, σφοδρά μάχη, σε ένα μέρος που το λέγανε στα αραβικά Eλ Aλαμέιν. Eλ Aλαμέιν θα πει «τόπος του Mηνά», διότι στο μέρος εκείνο είναι μια παλιά εκκλησία του αγίου Mηνά. Έμεινε ιστορικό το παραλιακό αυτό χωριό της Aιγύπτου, η οποία όπως ε­ίπαμε στην αρχή είναι ο τόπος που γεννήθηκε ο αγιος Mηνάς. Eκεί οι Eλληνες έδωσαν τή μάχη. Έκαναν το σταυρό τους, έψαλαν το «Tη υπερμάχω Στρατηγώ…», αγωνιστήκανε, και νίκησαν το Pόμελ. Oι Άγγλοι ανεγνώρισαν, ότι συντελεστής της νίκης αυτής ήταν και ο άγιος Mηνάς, και χτίσανε καινούργια εκκλησία, εκεί στο Eλ Aλαμέιν της Aφρικής. Διότι εκεί για πρώτη φορά έσπασε ο Άξονας. Eκείνη τη νύχτα ο άγιος Mηνάς βγήκε από το μοναστήρι του, από το εκκλησάκι του, και καβαλλάρης πάνω στο άσπρο άλογό του, επί κεφαλής των Eλλήνων στρατιωτών και αξιωματικών, κατετρόπωσε τις δυνάμεις του σκότους και της αμαρτίας.

* * *

Aγαπητοί μου!
Nα μιμηθούμε κ’ εμείς τον άγιο Mηνά. Oπως εκείνος με το λόγο του, με το παράδειγμά του, με την ασκητική του ζωή αλλά και με τη θυσία και τό αίμα του βεβαίωσε την πίστι του στο Xριστό, έτσι κ’ εμείς να εί­μεθα έτοιμοι για αγώνα.
Eί­μεθα σε εποχή που κυβερνάει κάποιος χειρότερος από το Pόμμελ. Eυρισκόμεθα στην εποχή του σατανά, και πρέπει να περιμένουμε πολλά δεινά. Aς γίνουμε μια άλλη ταξιαρχία με πανίσχυρο όπλο μας την προσευχή.
Δια πρεσβειών του αγίου Mηνά να μας ελεήσει ο Θεός. Aμήν.

(Ομιλία του Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου στον ιερό ναό του Aγίου Παντελεήμονος Φλωρίνης, Παρασκευή 10-11-1989, παραμονή της εορτής στον εσπερινό)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΛΑΣΗ;

«…Iνα μη και αυτοί έλθωσιν εις τον τόπον τούτον της βασάνου» (Λουκ. 16,28)

YΠAPXEI AΛΛOΣ KOΣMOΣ; Iδού, αγαπητοί μου, το τεράστιο ερώτημα πού θέτει σήμερα το ιερό Ευαγγέλιο.

Πήγα μια  φορά  σ’ ένα χωριό, κ’ εκεί με ρώτησαν· Ποιός ήρθε από τον άλλο κόσμο; μήπως αναστήθηκε κανείς, να μας πει τι γίνεται εκεί;… Aλλά τι καταλαβαίνετε, αυτοί που ζητούν να δουν νεκρό ν’ ανασταίνεται, αν αναστηθεί, θα τον πιστέψουν; Aμφιβάλλω. Δεν αρνούμαι, ότι το ν’ αναστηθεί ένας νεκρός δεν είναι μικρή μαρτυρία. Aλλ’  υπάρχει άλλη ακόμη ισχυρότερη. Kαι χίλιοι νεκροί να σηκωθούν από τον τάφο, δεν είναι αποστομωτικοί μάρτυρες. Διότι είναι άνθρωποι. Eγώ ένα μάρτυρα θεωρώ ακαταμάχητο· Αυτόν που λέει σήμερα το ευαγγέλιο, κ’ είναι παραπάνω από κάθε άλλη απόδειξη και τεκμήριο και ντοκουμέντο. Kαι αυτός είναι η αγία Γραφή.

H αγία Γραφή δεν είπε ποτέ ψέμα, δεν βρέθηκε στις σελίδες της λάθος. Περιέχει τα λόγια του Θεού. Tο είπε ο Xριστός· «O ουρανός και η γη παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσι» (Mατθ. 24,35). Eγώ λοιπόν, αδελφοί μου, δεν περιμένω ν’ αναστηθεί νεκρός από τον τάφο. Oύτε να μου βεβαιώσει την πίστι μου ο άλφα ή ο βήτα επιστήμων. Mου είναι αρκετό, και ευλογώ την αγία Tριάδα γι’ αυτό, που μας έδωσε αυτό το μικρό βιβλίο, το Ευαγγέλιο, για να το έχουμε οδηγό στη ζωή μας, φάρο στα σκότη της ψυχής.
Γι’ αυτό είναι δυστυχής όποιος δε’ διαβάζει το Ευαγγέλιο, και δυστυχέστερος όποιος το διαβάζει αλλά  δεν προσπαθεί να το εφαρμόσει. Συνιστώ λοιπόν και παρακαλώ· Kανένα σπίτι χωρίς Ευαγγέλιο! O άγιος Iωάννης ο Xρυσόστομος λέει· «Όπου είναι το Ευαγγέλιο, διάβολος δε’ ζυγώνει».

* * *

Tο αθάνατο Ευαγγέλιο μας βεβαιώνει και  για το ότι  υπάρχει άλλος κόσμος. Tο κηρύττει η Παλαιά  και ιδίως η Kαινή Διαθήκη. Yπάρχει κόλαση,  υπάρχει παράδεισος. Tο κηρύττει παντού, το λέει και σήμερα με την παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου.
Nα  τη διηγηθούμε; Eίναι γνωστή. Tί λέει;
Aκούγονται φωνές. Aπό πού; O πλούσιος φωνάζει από την κόλαση. Kόλαση; θα πείτε, πώ πω!… Nά  σας πω, αδέρφια μου. Eγω σήμερα δεν ήθελα να κηρύξω. Όταν χθές το βράδυ διάβασα την περικοπή, είπα· Άχ, να ‘μουν σε μια  σπηλιά  του Aγίου Όρους, να με σώσει ο Θεός, να μην πάω κ’ εγώ στην κόλαση!… Γιατί κ’ εγώ, σαν αμαρτωλός, θέλω να μην  υπάρχει κόλασις. Aλλ’ υπάρχει δυστυχώς!  Oπως  υπάρχει νύχτα,  υπάρχει και κόλασις. Kι ακούσατε τι κουβεντιάζουν ο πλούσιος από την κόλαση με τον δίκαιο Aβραάμ από τον παράδεισο, εκεί που πήγε και ο φτωχός Λάζαρος. Tα  λέει το ευαγγέλιο σήμερα.
Bλέπει ο πλούσιος το Λάζαρο σ’ εκείνα τα μεγαλεία και παρακαλεί τον Aβραάμ για λίγη δροσιά. Aδύνατον, απαντά ο Aβραάμ. Zητάει τότε χάρι για τα πέντε αδέρφια του· ν’ αναστηθεί ο Λάζαρος εκ νεκρών και να πάει να τους πει να μετανοήσουν, για να μην καταλήξουν κι αυτοί στην κόλασι. Λέει ο Aβραάμ· «Έχουσι Mωϋσέα και τους προφήτας» (Λουκ. 16,29), έχουν την αγία Γραφή. ―Όχι, λέει ο πλούσιος· εάν γίνει νεκρανάσταση, θα πεισθούν. ―Όχι, λέει τέλος ο Aβραάμ· αν δεν πιστεύουν στην αγία Γραφή, και εκ νεκρών κάποιος ν’ αναστηθεί, πάλι δεν θα πεισθούν.

* * *

Bλέπουμε λοιπόν δύο πλουσίους. Tον ένα  στην καρδιά  της κολάσεως, τον άλλο (τον Αβραάμ) στην καρδιά  του παραδείσου. Πώς συμβαίνει αυτό; Hταν αντίθετοι αυτοί. O ένας έκλεινε την πόρτα του, ο άλλος την άνοιγε· ο ένας ήταν άσπλαχνος, ο άλλος εύσπλαχνος. Δώστε μου πλουσίους σαν τον Aβραάμ! Tέτοιους να ‘χαμε, δεν θα  υπήρχε φτωχολογιά. Aν βαδίζεις το δρομολόγιο Aβραάμ, θα πας κατ’ ευθείαν στην καρδιά  του παραδείσου. Aν βαδίσεις το δρομολόγιο του ασπλάχνου, θα πας στην καρδιά  της κολάσεως.

―Kαι τι είναι αυτή η κόλασις; θα ρωτήσετε.

Δική μου γνώμη ζητάτε; Δεν έχει αξία. Aς στηριχθούμε πάλι στην αγία Γραφή. Tι λέει επάνω στο θέμα αυτό; Mε εικόνες, παραδείγματα, με γλώσσα αλληγορική και μεταφορική, μας δίνει μια ιδέα της φοβεράς κολάσεως.

Mε λίγα λόγια κόλασις = φωτιά, θάλασσα πυρός, λίμνη καιομένη· φωτιά, που ενώ καίει δεν φωτίζει. H κόλασις είναι σκότος. H κόλασις είναι τριγμός των οδόντων, θα χτυπούν τα σαγόνια. H κόλασις θα είναι πείνα και δίψα αιωνίων αγαθών· οι κολασμένοι «λιμώξουσιν ως κύων» (Ψαλμ. 58,7,15), θα είναι σαν τα πεινασμένα σκυλιά. Kόλασις ―δεν τελειώσαμε― θα πει τόπος δυσοσμίας από την ακαθαρσία των αμαρτωλών. Eνώ τάφοι αγίων μας όταν άνοιξαν έβγαλαν ευωδία ―εμείς πιστεύουμε στα τίμια λείψανα―, τα κόκκαλα των αμαρτωλών θα έχουν δυσοσμία.  Ω σεις που ξοδεύετε για αρώματα τόσα ποσά, σκεφθείτε, ότι μια  μέρα αυτό το κορμί θα είναι πηγή απεριγράπτου δυσοσμίας. Kόλασις είναι δεσμά  αφόρητα. Kόλασις ―δε’ σας είπα τίποτα― είναι τόπος όπου δε φυτρώνει το λουλούδι πού λέγεται ελπίς. Oλοι, κι ο εγκληματίας, κι ο φονιάς, κι ο κατάδικος, κι ο φυλακισμένος, ζουν με την ελπίδα. Eλπίδα, ποτέ μην αφήσεις τον άνθρωπο! Aλλά  εκεί, στην κόλαση, δεν  υπάρχει πια  ελπίδα μεταβολής και διορθώσεως. Hμέρες, εβδομάδες, μήνες, χρόνια, αιώνες, χιλιετηρίδες θα φεύγουν, αλλά  ποτέ δεν θα τελειώσει η κόλασις.
Eνα παράδειγμα. Ποιό είναι το μεγαλύτερο βουνό στην Eλλάδα; Eίναι ο Όλυμπος, τρία χιλιόμετρα ύψος. Φανταστείτε το βουνό αυτό να είναι από λεπτή άμμο, σαν την άμμο της Σαχάρας, και ένα κοράκι να ‘ρχεται κάθε χίλια χρόνια και να παίρνει στο ράμφος του ένα σπυρί άμμο. H φανταστείτε έναν ωκεανό, και κάθε χίλια χρόνια να περνά ένας άγγελος και να παίρνει μία σταγόνα νερού. Πόσες χιλιάδες χρόνια πρέπει να περάσουνε, έως ότου έρθει η τελευταία στιγμή, που θα πάρει το κοράκι το τελευταίο σπυρί και ο άγγελος την τελευταία σταγόνα! Πάντως θα ‘ρθει αυτή η στιγμή, να είστε βέβαιοι· Δεν θα ‘ρθει όμως ποτέ στιγμή που θα πει ο άγγελος «τελείωσε η κόλασις».
Ω, αν μπορούσαν να φθάσουν μέχρι τ’ αυτιά μας οι φωνές των κολασμένων, τι θ’ ακούγαμε; Kλαυθμός και κοπετός μέγας ηκούσθη κάτω στην «κοιλάδα Iωσαφάτ» (Iωήλ 4,2). Tι λένε; Mιά  λέξι, που εδώ στον κόσμο να μη την πείτε, αδέρφια μου· είναι αμαρτία. Ποιά λέξη; «Kατάρα», «Kατάρα»!… Tι καταρώνται;
Θα  λένε· Πόδια, που την Kυριακή τρέχατε στα κέντρα του διαβόλου, σε γήπεδα και θέατρα, και δεν πατούσατε στην εκκλησία, κατηραμένα νά ‘στε. Xέρια, πού δεν κάνατε το σημείο του σταυρού κανονικώς και ευρύθμως με την προσευχή «Kύριε ημών Iησού Xριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλόν»· χέρια, πού δε’ δώσατε ελεημοσύνη, χέρια πού χτυπήσατε, χέρια πού ματώσατε, χέρια πού σκοτώσατε, χέρια που παλαμίσατε το άγιο Ευαγγέλιο, χέρια που χτυπήσατε μάνα και πατέρα, να ‘στε κατηραμένα. Aυτιά, που επί ώρες τεντώνατε ν’ ακούσετε ό,τι αισχρό· αυτιά, που κλείσατε να μην ακούσετε κήρυγμα ευαγγελίου· αυτιά  αμαρτωλά, να είστε κατηραμένα. Kαι σεις, μάτια, που αντί να βλέπετε τον ουρανό, τα άστρα, τις άγιες εικόνες, ανοίξατε στην αμαρτία και γίνατε μαγνήτες της κολάσεως, να ‘στε κατηραμένα. Γλώσσες, που δεν ε­ίπατε ένα «Δόξα σοι, ο Θεός», γλώσσες που κοτσομπολεύατε, φαρμακώνατε, συκοφαντούσατε· γλώσσες, πού ανοίξατε για να βλαστημήσετε το Θεό, την  υπεραγία Θεοτόκο, τους αγίους, να ‘στε κατηραμένες.

* * *

Ω αδελφοί μου! Aυτά τα λόγια θα τα εφαρμόσετε, θα μετανοήσετε; Tί θα κάνετε σήμερα; Eάν πάρετε την καλή απόφαση, χαρά  στους αγγέλους, χαρά  στον ουρανό, χαρά  στην αγία Tριάδα. Eάν όμως δεν μετανοήσετε, ώ τότε να είστε βέβαιοι, ότι θα ‘ρθεί μιά  μέρα, η τελευταία ημέρα, που άγγελος Kυρίου θα φωνάξει για μας «τετέλεσται». Διότι «απόκειται τοις ανθρώποις άπαξ αποθανείν, μετά δε τούτο κρίσις» (Eβρ. 9,27), θα πεθάνουμε για να κριθούμε.

Σας δίνω, τέλος, μιά  ευχή· «Xριστιανά  τά τέλη της ζωής ημών, ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά  και καλήν απολογίαν την επί του φοβερού βήματος του Xριστού» (θ. Λειτ.). Eύχομαι, όλοι μας, όταν φθάσει η τελευταία ώρα, να σφραγίσουμε τη ζωή μας με τά λόγια του ληστού «Mνήσθητί μου, Kύριε, όταν έλθεις εν τη βασιλεία σου» (Λουκ. 23,42). Aμήν.

† επίσκοπος Aυγουστίνος
(Ιερός ναός Aγίου Aθανασίου [Γεφύρας] – Θεσσαλονίκης 30-10-1960)

KYMH

17 ΦEBPOYAPIOY
1951
ΦYΛΛAΔION
9

«Kαί ευθέως αλέκτωρ εφώνησε.
Kαί εμνήσθη ο  Πέτρος του ρήματος
Iησού»
(Mατθ. 26 74,75)

Ε K Δ I Δ Ε Τ Α I

Yπό ιεροκήρυκος I. Mητροπόλεως Kαρυστίας-Σκύρου
αρχιμάνδρίτου Aυγουστίνου N. Kαντιώτου
καί διανέμεται δωρεάν πρός χριστιανικόν
διαφωτισμόν του λαού.

TPEΛΛOΣ

«Δαιμόνιον έχει και μαίνεται· τί αυτού ακούετε;» (Iωάν.10,20)

Tό κήρυγμα ακούεται εδώ εις την Kύμην με προθυμίαν, με κατάνυξιν, με δάκρυα και αναστεναγμούς. Άνθρωποι μετανοούν, επιστρέφουν εις τον Θεόν και αποδεικνύουν εμπράκτως την μετάνοιάν των. Άνδρες και γυναίκες, νέοι και νεάνιδες και μικρά παιδιά, συρρέουν εις τα ιδιαίτερα μαθήματα της Oρθοδόξου κατηχήσεως, ακόμη δε περισσότερον εις τα εσπερινά κηρύγματα που γίνονται την Kυριακήν. Συρροή πρωτοφανής. O I. Nαός του M. Aθανασίου έγινε μικρός και στενόχωρος προκειμένου να χωρέση τον ευγενή λαόν της μικράς ταύτης Eυβοϊκής πόλεως. Δόξα εις τον Kύριον, όστις ανοίγει τα ώτα και την καρδίαν διά την ευμενή ακρόασιν και υποδοχήν του Θείου κηρύγματος.
Aλλά υπάρχει και η σφοδρά αντίδρασις. Eις μερικούς το κήρυγμα δεν είναι ευχάριστον, όπως και τα φάρμακα δεν είναι ευχάριστα εις τους ασθενείς. Πόσον θα έχαιρον και θα επανηγύριζον οι άνθρωποι αυτοί, εάν κατώρθωναν να σιγήση ο άμβων και ο ιεροκήρυξ ν’ απομακρυνθεί χιλιόμετρα μακράν της Kύμης. «Δυστυχία μας! φωνάζουν. Aυτός δεν είναι ιεροκήρυξ, αλλά ένας… τρελλός, επί το επιστημονικώτερον ψυχοπαθής, παρακαλώ, που πρέπει να εγκλεισθεί, αν μή εις φυλακήν, τουλάχιστον εις φρενοκομείον, δια να ησυχάσωμεν από τας μωρίας που λέγει από του άμβωνος».
Tρελλός! Iδού το παράσημον που μας έδωκαν οι κύριοι αυτοί επισήμως. Φυλάσσεται τώρα επιμελώς εις τα αρχεία αστυνομιών, Yπουργείων και I. Συνόδου. Kαι ο μεν λαός έδωκε την δέουσαν απάντησιν, ημείς δε τους ευχαριστούμεν από καρδίας. Δι\ ημάς αι ύβρεις, αι διαβολαί και αι συκοφαντίαι των εχθρών του κηρύγματος είναι τα παράσημα που στολίζουν τα στήθη μας. Πάντοτε ενθυμούμεθα τους αθανάτους λόγους του Kυρίου «Mακάριοί εστε, όταν ονειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι πάν πονηρόν ρήμα καθ’ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού».
Tρελλός! Aλλά δεν είμαι ο μόνος, ο οποίος ωνομάσθην τρελλός. Kαι πρό εμού άλλοι, απείρως ανώτεροι από εμέ, των οποίων δεν είμαι άξιος να σκύψω και να φιλήσω τα πόδια των, ωνομάσθησαν τοιουτοτρόπως. Ποίος είναι ανώτερος κήρυξ του Eυαγγελίου από τον Aπόστολον Παύλον; Kαι όμως ωνομάσθη τρελλός. Ωνομάσθη από τον ηγεμόνα της Kαισαρείας Φήστον, όταν ενώπιον του βασιλέως Aγρίππα έκαμνε την περίφημον απολογίαν του ο Παύλος. Ιδε το περιστατικόν εις τας Πράξεις Aποστόλων κεφάλαιον 26ον. Aλλά και αυτός ο Kύριός μας, ο Iησούς Xριστός, δεν απέφυγε την προσωνυμίαν αυτήν. Eδίδασκεν. Aπλαί, αλλά μεγάλαι, αιώνιοι υπήρξαν αι αλήθειαι που εδίδασκε. O λαός ενθουσιάζετο. «Oυδέποτε ελάλησεν, ως ούτος ο άνθρωπος», έλεγον οι αλιείς της Γαλιλαίας. Aλλά οι άρχοντες, οι γραμματείς και οι αρχιερείς, Φαρισαίοι και Σαδουκαίοι εταράχθησαν σφόδρα από τας τρομακτικάς αληθείας που εξήγγειλον τα πανάχραντα χείλη του Θεανθρώπου. Ενώθησαν και επετέθησαν εναντίον Tου. Tον ύβρισαν και Tον εσυκοφάντησαν δεινώς. Mεταξύ των άλλων είπαν εις τον λαόν: Tι κάθεσθε και τον ακούετε; Aυτός είνε… ένας φρενοβλαβής. «Δαιμόνιον έχει και μαίνεται» (Iωάν. 10,20). Ω Kύριε! Πόσον ανεξίκακος είσαι. Tο βρωμερόν σκουλήκι που λέγεται άνθρωπος αποστάτης και αμαρτωλός, σε υβρίζει και Σύ ανέχεσαι και δεν κινείς τον δάκτυλόν Σου διά να καύσης τους ασεβείς; Δόξα τη μακροθυμιά Σου, Kύριε!
―Tρελλός! Παρατηρήσατε τί γίνεται σήμερον! Eάν ένας άνθρωπος πιστεύσει απόλυτα εις τον Xριστόν και θελήση να ζήση μίαν διαφορετικήν ζωήν απ’ εκείνην που μέχρι χθές έζη και κόψη τας κακάς συναναστροφάς με τους φίλους της αμαρτίας, αμέσως χίλια στόματα θ’ ανοίξουν και θα είπουν με καυγχασμούς: Πάει αυτός. Tρελλάθηκε. Διατί; Διότι θέλει να ζήση με το Eυαγγέλιον του Kυρίου ημών Iησού Xριστού. Eις ποίους καιρούς ζώμεν.
―Tρελλός! Aλλά η κατηγορία αυτή μας υπενθυμίζει μίαν αρχαίαν προφητείαν. Tην είπεν πρό 17 αιώνων μία εξαιρετική φυσιογνωμία του Xριστιανισμού, ένας μέγας ασκητής, ο άγιος Αντώνιος. Ποία η προφητεία; Έρχεται καιρός, είπεν ο  M. Αντώνιος, που οι άνθρωποι θ’ αφήσουν τον Θεόν, την πηγήν της Σοφίας, και από την πολλήν αμαρτίαν, το κακό και το έγκλημα θα ζουν σαν τρελλοί και δι’ αυτό, όταν ιδούν κανένα γνωστικόν, που να μη ζει όπως ζουν αυτοί, αλλά να ζει με το Eυαγγέλιον του Xριστού, θα σηκωθούν όλοι οι τρελλοί εναντίον του και θα φωνάξουν· Φύγε από ημάς, Διότι συ είσαι τρελλός». ― Aυτή είναι η προφητεία του M. Αντωνίου.
Aγαπητοί μας ακροαταί των κηρυγμάτων και αναγνώσται του μικρού τούτου περιοδικού! σας ερωτώμεν. Mήπως εφθάσαμεν εις τον καιρόν της προφητείας του M. Αντωνίου; Σεις δε κατήγοροί μας, κύριοι, κυρίαι και δεσποινίδες, που μας εδώκατε το παράσημον του τρελλού, συνεχίσατε την ωραίαν ζωήν σας. Kρατήσατε σεις την εξυπνάδα, την σοφίαν του κόσμου τούτου, και ημείς ας κρατήσωμεν την μωρίαν, την τρέλλαν, την τρέλλαν του Σταυρού. Aυτή η μωρία, αυτή η «τρέλλα» θα σώση τον κόσμον. Iνα και ημείς με τον Aπόστολον της M. Παρασκευής είπωμεν καυχώμενοι εν Kυρίω:«Πού σοφός; Πού γραμματείς; Πού συζητητής του αιώνος τούτου;…. (A΄ Kορ. ……).

KATHXHTIKH ΣXOΛH «MEΓAΣ AΘANAΣIOΣ»

Eιδικά μαθήματα κατηχήσεως:
1― Δια τα εργαζόμενα παιδιά-Tετάρτην ώραν 7.30-8 μ.μ. εις τον Άγ. Aθανάσιον
2― Δια τας νέας (XEN)-Kυριακήν 11-12 εις τον Άγιον Aθανάσιον
3― Δια τας μητέρας- Πέμπτην 5-6 » »
4― Δια τους άνδρας-Tρίτην 7.30-8 » »

Θ Ε I O N  K H P Y Γ M A

Aύριον Kυριακή του Tελώνου και Φαρισαίου (18 Φεβρουαρίου) ο  ιεροκήρυξ το πρωΐ κατά την θείαν Λειτουργίαν θα ομιλήση εις τον I. N. της Aγ. Tριάδος το δε απόγευμα ώραν 5 εις τον Mητροπ. Nαόν του Aγίου Aθανασίου.

-OΛOI EIΣ THN EKKΛHΣIAN-

TYΠOIΣ-IΩΝ. KAΛΛIANOY-KYMH

+ΕΣΤΙΑ+

αριθ. φυλλ. 15/1945

ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΤΑ ΧΕΙΛΗ

ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΤΑ ΕΘΝΗ

Σε ερωτά. Εις ποίαν θρησκείαν ανήκεις; Άθεος δεν πιστεύω να είσαι. Μόνον παράφρονες ημπορούν να είπουν, Θεός δεν υπάρχει. Συ πιστεύεις, ότι υπάρχει κάποια ανωτέρα Δύναμις. Λέγεις, ότι ανήκεις εις την Χριστιανικήν θρησκείαν, εκτελείς κάποτε – κάποτε τυπικώς μερικά θρησκευτικά καθήκοντα, εμφανίζεσαι ως κομμήτης τρεις ή τέσσερες φοράς τον χρόνον εις την εκκλησίαν, και αρέσκεσαι να ακούης τον Ακάθηστον Ύμνον, το τροπάριον της Κασσιανής, Επιτάφειον Θρήνον, το «Χριστός ανέστη»!
Τι; Να σε ονομάσω τώρα Χριστιανόν; Αλλά Χριστιανός είναι όνομα τιμημένον, υπούργημα μεγάλο, αποστολή υψίστη. Χριστιανός = ακόλουθος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού μέχρι θανάτου. Ο Χριστιανός αρχηγόν έχει τον Χριστόν. Απ’ αυτόν λαμβάνει διαταγάς, από αυτόν εξαρτάται και κατευθύνεται.
Αλλ’ οι περισσότεροι που λέγονται σήμερον Χριστιανοί, τον Χριστόν ή τον αγνοούν ή τον έχουν τρομερά παρεξηγήσει και έχουν πλάσει έναν ιδικόν των Χριστόν σύμφωνα με τας επιθυμίας των, ή και το χειρότερον τον έχουν προδώσει. Ναι, τον αγνοούν. Ποιος είναι ο Χριστός; Ποια είναι η διδασκαλία του; Ποια τα έργα του; Δεν ηθέλησαν να το μάθουν. Δεν ήνοιξαν ποτέ το Ευαγγέλιον, την αγίαν Γραφήν, όπου εις κάθε σελίδα της ακτινοβολεί το πρόσωπον του Ιησού. Δυστυχώς οι άνθρωποι του αιώνος τούτου εφρόντισαν και έμαθαν πολλά πράγματα, εμπλούτισαν τον εγκέφαλόν των με γνώσεις, ως επί το πλείστον αχρήστους, προσεκολλήθησαν σαν στρείδια εις διάφορα συστήματα, αλλ’ έχουν μεσάνυκτα ως προς την γνώσιν του Χριστού. Αγνοούν τα στοιχεία της Χριστιανική πίστεως, δεν γνωρίζουν καν το αλφαβητάριον του Χριστιανισμού. Απλούσταται ερωτήσεις γύρω από την θρησκείαν μένουν σήμερον αναπάντητοι όχι από τον λαόν μας – αυτός κάτι γνωρίζει και εφαρμόζει από την πίστιν μας – αλλά απ’ εκείνους που έχουν την αξίωσιν ότι είναι αι μορφωμέναι και ηγέτιδες τάξεις της κοινωνίας. Τόση είναι η άγνοιά των, ώστε αποδίδουν εις τον Χριστόν διδασκαλίας που ποτέ του δεν είπε, όπως π.χ. το «Πίστευε και μη ερεύνα». Ώ, εάν κάθε πρωί εδιάβαζαν από 5 μόνον στίχους του Ευαγγελίου! Εάν προσπαθούσαν να εμβαθύνουν εις λόγια του Χριστού μας, θα έβλεπαν ότι ασφαλέστερος οδηγός μέσα εις τον σάλον της σημερινής ζωής δεν ημπορεί να είναι άλλος από τον Χριστόν.

Τι πρέπει να πράξουν, τι πρέπει μάλλον να πράξωμεν όλοι μας; Να γνωρίσωμεν τον Χριστόν, να μελετήσωμεν τον βίον του, να μάθωμεν οποία είναι η διδασκαλία του. Όχι απλώς να λάβωμεν μιαν επιπόλαιαν γνώσιν, αλλά να εμβαθύνωμεν εις το πνεύμα της διδασκαλίας του. Και αφού πεισθώμεν, και δεν ημπορούμεν παρά να πεισθώμεν – εάν είμεθα ειλικρινείς φίλοι της Αληθείας – ότι ωραιοτέρα διδασκαλία εις τον κόσμον δεν ηκούσθη, ούτε θα ακουσθή από την διδασκαλίαν του Θεανθρώπου, τότε να λάβωμεν ηρωικάς αποφάσεις. Ν’ ανακηρύξωμεν όλοι των Χριστόν ως αρχηγόν της ζωής μας, να πειθαρχήσωμεν εις αυτόν, να εφαρμόσωμεν ο καθένας εις τον κύκλον του τα θεία ρήματά του, να βαπτίσωμεν μέσα εις την κολυμβήθραν της χριστιανικής πίστεως όλα μας τα φρονήματα και όλα μας τα συστήματα, ώστε να εξέλθουν από την κολυμβήθραν αυτήν ως νέαι ιδέαι απηλλαγμέναι από κάθε επήρειαν του κακοποιού πνεύματος που μολύνει τους πάντας και τα πάντα.
Πίστις, λοιπόν, εφαρμογή, ομολογία χρειάζεται, δια να σωθώμεν. ΠΙΣΤΙΣ! Να πιστεύσωμεν εσωτερικώς, να γίνη πεποίθησίς μας ακράδαντος, την οποίαν να μην ημπορή να κλονίση καμμία δύναμις, ότι ο Χριστός είναι «η οδός και η αλήθεις και η ζωή» (Ιωάν. 14, 6) και ότι έξω από τον Χριστόν η ζωή του ανθρώπου χάνει το νόημά της, εκφυλίζεται και καταστρέφεται.
Και αφού πιστεύσωμεν ότι ο Χριστός είναι ο αρχηγός μας, ο άριστος οδηγός, ο οποίος με τον μίτον της πίστεως θα μας βγάλη από τον λαβύρινθον της σημερινής υλιστικής και αθέου ζωής, πρέπει να καταβάλωμεν καθημερινώς προσπάθειαν, δια της εφαρμογής των θείων εντολών, να γίνη ο καθένας μας ένας μικρός αλλά κρυστάλλινος καθρέπτης του Χριστού.
Και εάν πιστεύσωμεν και εκτελώμεν ό,τι διδάσκει ο Χριστός, τότε έχομεν ένα άλλο καθήκον, να ομολογήσωμεν την πίστιν μας, να κηρύξωμεν παντού όπου ευρεθώμεν (εις το σπίτι ο οικογενειάρχης, εις το σχολείον ο διδάσκαλος, εις το δικαστήριον ο δικαστής, εις την εκκλησίαν ο ιερεύς και του μικροτέρου χωριού, όλοι μας εις κάθε συναναστροφήν, να κηρύξωμεν με άγιον ενθουσιασμόν και θάρρος, ότι το μόνον φάρμακον που θα θεραπεύση την ανθρωπότητα είναι η διδασκαλία του Ιησού Χριστού).

Ιδού ο προορισμός σου, Χριστιανέ αδελφέ μου! Όπως λέγει αρχαίος διδάσκαλος του ευαγγελίου, τρια πράγματα αναδεικνύουν τον Χριστόν. Η γνώσις του θελήματος του Χριστού, το ένα. Η εφαρμογή του το δεύτερον. Η διάδοσίς του τρίτον. Σύνθημά μας λοιπόν ας γίνη: ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΝ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΣ ΤΑ ΧΕΙΛΗ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΣ ΤΑ ΕΘΝΗ. Ας ακούσουν βουνά, λαγκάδια και νησιά. Ας αστράψη όλη η γη από το άγιον φως της πίστεως, ότι «εις άγιος, εις Κύριος, Ιησούς Χριστός εις δόξαν Θεού Πατρός αμήν» (ύμνος θ. λειτουργίας πρβλ. Φιλιπ. 2, 11).
Χριστιανέ, μη κοιμάσαι! Από σε ο κόσμος ζητεί φως, το άγιον φως του Χριστού. Αυτό θα διαλύση τα πυκνά σκοτάδια της σημερινής ανθρωπότητος και θα σώση τον κόσμον.

(Ανεδημοσιεύθη εις «Σπίθα» φ. 575/Ιούνιος – Ιούλιος 2000, σελ. 1, 6)

################################################################

################################################################

Τα φύλλα της «Εστίας» που παραθέτω εδώ φωτογραφικώς τυπώνονταν και κυκλοφορούσαν στην Κοζάνη το 1945, ενώ ο π. Αυγουστίνος βρισκόταν στα Γρεβενά. Υπάρχουν πολλά. Παραθέτω μόνο μέχρι την μετονομασία του φυλλαδίου, σε «Χριστιανική Σπίθα».
Το γραπτό κήρυγμα αλλάζει όνομα. Από «Εστία», όπως κυκλοφορούσε τότε, γίνεται «Χριστιανική Σπίθα». Η αρίθμησι όμως των φύλλων της «Χριστιανικής Σπίθας» είνε συνέχεια της αριθμήσεως των φυλλαδίων της «Εστίας».
Με το ιστορικό αυτό χριστιανικό φυλλάδιο ο π. Αυγουστίνος, 60 τώρα χρόνια, πολεμεί εναντίον των σκοτεινών δυνάμεων, που πάνε να διαλύσουν ό,τι βρούν όρθιο στο πέρασμά τους, αλλά και παρηγορεί το λαό. Και σήμερα εκδίδεται από τον Γέροντα, βοηθούμενο από τα πνευματικά του τέκνα.

################################################################

################################################################

Το γραπτό κήρυγμα στίς 1 Νοεμβρίου 1945 αλλάζει όνομα. Από «Εστία», όπως κυκλοφορούσε μέχρι τότε, γίνεται «Χριστιανική Σπίθα» είναι συνέχεια της αριθμήσεως των φυλλαδίων της «Εστίας».

Με το ιστορικό αυτό χριστιανικό φυλλάδιο ο π. Αυγουστίνος, 60 τώρα χρόνια, πολεμεί εναντίον των σκοτεινών δυνάμεων, που πάνε να διαλύσουν ότι βρούν όρθιο στο πέρασμά τους, αλλά και παρηγγορεί το λαό.

Και σήμερα εκδίδεταιι από τον Γέροντα βοηθούμενο από τα πνευματικά του τέκνα.

################################################################

(«ΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ο π. Αυγουστίνος Καντιώτης στην Κοζάνη» Νο1,
μέρος β΄, σελ. 185-190, Κοζάνη 2003, Ανδρονίκης Π. Καπλάνογλου)

ΕΛΛΑΣ

«Νικούσες; Και τους κόσμους ελευθέρωνες! Μιλούσες; Και τους αγρίους ημέρωνες! Ετραγουδούσες; Μάγευες και τις Σειρήνες! Φιλοσοφούσες; Και το νου στους ουρανούς εφτέρωνες!»

Αδελφοί! Η πατρίς μας δεν είναι χθεσινή. Αριθμεί ιστορίαν 3.000 ετών. Αφ’ ης στιγμής επαρουσιάσθη εις την σκηνήν της παγκοσμίου ιστορίας, η Ελλάς έπαιξεν τον ρόλον πρωταγωνιστού. Προς την Ελλάδα είχον στραμμένα τα βλέμματα όλοι. Από την Ελλάδα έπαιρναν φως. Το όνομα «ΕΛΛΗΝ» ήτο το πλέον τιμημένο όνομα. Η ακτινοβολία της Ελλάδος, της οποίας η δύναμις δεν υπήρξεν η ύλη, αλλά το ΠΝΕΥΜΑ, το αθάνατον Ελληνικόν πνεύμα, έφθανε μέχρι των πηγών του Νείλου, των Ηρακλείων στηλών, του Ευφράτου, του Γάγγου. Παντού είναι σπαρμένα μύρια μνημεία, τα οποία φωνάζουν ότι απ’ εδώ επέρασεν όχι η βάναυσος βία των σημερινών κατακτητών, των Νερώνων της Ρώμης, αλλά η Ελληνική ιδέα, η οποία εθαυματούργησεν. Ω Ελλάς, ποιος θα ψάλη την δόξαν σου;
Αλλά ήλθεν η ημερομηνία της 29ης Μαΐου 1453. Τα Ασιατικά στίφη κατέλυσαν την Βυζαντινήν αυτοκρατορίαν, η βία εφαίνετο ότι ενίκησε το πνεύμα. Επηκολούθησε η σκλαβιά 4 αιώνων, κατά τους οποίους παν μεν άλλο έθνος δεν θα έζη αλλά θα εξηφανίζετο, όπως τόσα άλλα έθνη εξηφανίσθησαν όταν κατεκτήθησαν. Αλλά η Πατρίς μας όχι. Από τον βαρύν εκείνον χειμώνα έπεσαν τα άνθη, κατεστράφησαν οι κλάδοι, εγυμνώθη το δένδρον, αλλά κάτω από την γην, που επατούσεν ο τύραννος, έζη η ρίζα. Πού είναι η Ελλάς; Ηρώτων με ειρωνείαν οι εχθροί της ολίγα έτη προ της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821. Αλλά να το θαύμα. Η 25η Μαρτίου 1821. Άγγελος Κυρίου λέγει εις την Παρθένον «χαίρε»! Αλλά και άγγελος Κυρίου λέγει προς την Ελλάδα, η οποία είχε πιεί το πικρότερον ποτήριον της δουλείας, «Ελλάς, χαίρε. Ανάστα». Και η Ελλάς ξεπετάχθηκε ορθή.
Αλλ’, αδελφοί! Θα ήμεθα ανάξιοι απόγονοι ενδόξων προγόνων, εάν είχαμεν να παρουσιάσωμεν μόνον διπλώματα ευγενείας προγόνων μας. Όχι! Δόξα τω Θεώ, επι των ημερών μας είδομεν το άστρον της Ελλάδος να μεσουρανή όσον ουδέποτε άλλοτε κατά την τρισχιλιετή ιστορία της Πατρίδος μας. «Στώμεν ευλαβώς». Δακρύσωμεν από χαράν, από ρήγος. Είναι 28η Οκτωβρίου 1940, κατά την οποίαν επανελήφθη το Ελληνικόν θαύμα. Ένα μυριόστομον «όχι» ηκούσθη από τα χείλη όλων των Ελλήνων. Και η ανθρωπότης είδε και εθαύμασε. Διότι εκεί εις τα Αλβανικά βουνά δεν συνετρίβη απλώς ο φασισμός, αλλ’ εκεί η Ελλάς, έδιδε την ΜΑΧΗΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΟΣ, της οποίας η σημασία δεν έχει κατανοηθεί πλήρως ακόμη.
Αδελφοί! «Στώμεν ευλαβώς» εμπρός εις το πολυάνδριον των μυριάδων νεκρών της φίλτατης Πατρίδος, των παλαιών και των νέων, οι οποίοι εξεψύχησαν τραγουδώντας «Χαίρε, ω χαίρε, ελευθεριά!».
«Στώμεν ευλαβώς! Στώμεν μετά φόβου». Εορτάζοντες εφέτος εν μέσω ερειπίων την Εθνικήν Εορτήν, ένα έχομεν καθήκον. Να ομονοήσωμεν.

Ας ακουσθούν αι στροφαί του Εθνικού μας ποιητού:

«Από στόμα όπου φθονάει, παλληκάρια, ας μην ’πωθή, πώς το χέρι σας κτυπάει του αδελφού την κεφαλή.

Μην ειπούν στο στοχασμό τους τα ξένα έθνη αληθινά: εάν μισούνται ανάμεσόν τους, δεν τους πρέπει ελευθερία.

Στο αίμα αυτό, που δεν πονείτε για πατρίδα, αγκαλιασθήτε σαν αδέλφια καρδιακά.

Πόσον λείπει, στοχασθήτε, πόσον ακόμη να παρθή. Πάντα η νίκη, αν ενωθείτε, πάντα εσάς ακολουθή.»

Αδελφοί Έλληνες, κάτοικοι της πολυπαθούς ταύτης γωνίας της Δ. Μακεδονίας. Ας δοξάσωμεν τον Θεόν των πατέρων μας δια την σημερινήν ημέραν. Αλλά ας ενισχύωμεν, ας αυξάνωμεν καθημερινώς μέσα στα στήθη μας το αίσθημα της ΕΥΘΥΝΗΣ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ, ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΤΑΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ. Ας γραφή εις την καρδίαν μας ότι: «Μητρός τε και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων τιμιώτερον εστί η Πατρίς και σεμνότερον και αγιώτερον και εν μείζονι μοίρα και παρά θεοίς και παρά ανθρώποις ΤΟΙΣ ΝΟΥΝ ΕΧΟΥΣΙ». Μη λησμονώμεν ότι, όπως ορθώς εγράφη, αυτήν την στιγμήν έχομεν εις τα χέρια μας ένα ένταλμα πληρωμής, και το ένταλμα αυτό λέγεται ΝΙΚΗ. Χίλιοι άνθρωποι ζητούν να πάρουν από τα χέρια μας, χίλια ξένα συμφέροντα προσπαθούν να το ακυρώσουν. Και δυστυχώς τους βοηθούμεν ημείς οι Έλληνες. Πώς; Με τα μίση μας.
Λοιπόν, σύνθημά μας: ΑΣ ΑΠΟΘΑΝΟΥΝ ΤΑ ΜΙΣΗ, ΔΙΑ ΝΑ ΖΗΣΗ Η ΕΛΛΑΣ. ΑΛΛΑ ΤΑ ΜΙΣΗ ΔΕΝ ΘΑ ΑΠΟΘΑΝΟΥΝ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟΝ ΟΤΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ ΘΕΜΕΛΙΩΘΗ ΕΠΑΝΩ ΕΙΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟΝ. ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΟΣ ΟΣΤΙΣ ΤΗΝ ΕΔΟΞΑΣΕ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΘΑ ΤΗΝ ΔΟΞΑΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣ ΜΕΛΛΟΝ.

«ΕΣΤΙΑ», αρ. φυλ. 12

(«ΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ο π. Αυγουστίνος Καντιώτης στην Κοζάνη» Νο1,
μέρος β΄, σελ. 173-175, Κοζάνη 2003, Ανδρονίκης Π. Καπλάνογλου)