Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΙΘ΄
Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 8492

Κυριακὴ τοῦ Ἀσώτου (Λουκ. 15,11-32)
8 Φεβρουαρίου 2026 (2002)

Οι συνεπειες της ἁμαρτιας

«Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην, καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι»

Ἀρχίζω, ἀγαπητοί μου, μὲ ἕνα ἐρώτημα· Τί εἶνε ἁμαρτία; Ἐὰν μπορούσαμε νὰ τὸ νιώ­σουμε, θὰ χτυπούσαμε τὰ ἁμαρτωλά μας στή­θη κι ἀπὸ τὰ βάθη μας θὰ ἔβγαινε ἡ φωνὴ τῶν μετανοούντων· «Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (Λουκ. 15,18,21) καὶ «Ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» (ἔ.ἀ. 18,13). Ἐὰν μπορούσαμε νὰ νιώ­σουμε τὴ φρίκη τῆς ἁμαρτίας, δὲν θὰ ἔπαυαν τὰ μάτια μας νὰ κλαῖνε, τὰ χέρια μας νὰ ἐλεοῦν, τὰ γόνατά μας νὰ κάνουν μετάνοιες· θὰ φεύγαμε στὶς σπηλιὲς καὶ στὰ βουνά, νὰ ζητή­σουμε τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ.
Τί εἶνε ἁμαρτία; Ποιός μπορεῖ νὰ τὸ ἐξηγή­σῃ; Ἂν ἔβγαινε ἕνας ἁμαρτωλὸς ἀπὸ τὴν κόλασι, ἢ ἂν βρισκόταν ἕνας ἀπὸ ἐκείνους ποὺ μετανόησαν καὶ ἔκλαψαν, θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς περιγράψῃ τὴ φοβερὴ αὐτὴ κατάστασι, τὸ μυ­στήριο καὶ τὴν τύφλωσι τῆς ἁμαρτίας.
Τί εἶνε ἁμαρτία; Ἀπαντᾷ ὁ σατανᾶς· Εἶνε δι­ασκέδασι, εὐχαρίστησι, ἡδονή, ἀπόλαυσι, γλύ­κυσμα, ποικιλία τῆς ζωῆς!… Τί εἶνε ἁμαρτία; Ἀπαντᾷ τὸ εὐαγγέλιο σήμερα· Εἶνε «κεράτι­ον» (ἔ.ἀ. 15,16), ξυλοκέρατο, γλύκυσμα ποὺ ἐπάνω του ὅμως ἔρριξε ὁ διάβολος στρυχνίνη.

Ἡ ἁ­μαρτία, μᾶς λέει ἡ πικρὴ πεῖρα, εἶνε φίδι φαρμακερὸ ποὺ δαγκώνει, βδέλλα ποὺ ῥουφᾷ τὸ αἷμα, Λερναία ὕδρα, σεισμὸς ποὺ σείει συθέμελα τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξι… Ὅ,τι νὰ ποῦμε εἶνε κατώτερο τῆς πραγματικότητος.
Ἐν τούτοις ὁ σατανᾶς τὴ διαφημίζει. Γιατὶ αὐτός τὴ γέννησε. Εἶνε ὁ παραγωγὸς ποὺ ἔ­χει συμφέρον νὰ τὴ ῥεκλαμάρῃ. Τὴν ἀρωματί­ζει, τὴ χρωματίζει, τὴ στολίζει μὲ θέλγητρα μέσα σὲ κάνιστρο λουλουδιῶν. Ἔτσι ἐξαπατᾷ.
Ἐκπληρώνεται ἔτσι μιὰ προφητεία ποὺ ἔ­λεγε· Κάποτε ἡ ἁμαρτία δὲν θὰ προκαλῇ πλέον τὴ φρίκη· οἱ ἄνθρωποι θὰ συνηθίσουν καὶ θὰ παίζουν μαζί της. Ὅπως μερικὰ παιδιὰ βρί­σκουν μιὰ χειροβομβίδα καὶ παίζουν μ᾿ αὐτὴν μὴ ξέροντας τί ἔχει μέσα, ὥσπου ξαφνικὰ ἐκ­ρήγνυται καὶ τὰ κάνει χίλια κομμάτια, ἔτσι κ᾿ ἐμεῖς παίζουμε καὶ πίνουμε τὴν ἁμαρτία σὰν νερό (πρβλ. Ἰὼβ 15,16).
Ἀλλ᾿ ἂν θέλουμε νὰ δοῦμε πόσο κοστίζει ὁ­ποιαδήποτε ἁμαρτία, ἀπ᾿ τὸ μικρότερο ψέμα μέχρι τὴ μεγαλύτερη προδοσία τοῦ Χριστι­ανισμοῦ, δὲν ἔχουμε παρὰ νὰ δοῦμε τὸν κρυστάλλινο καθρέφτη τῆς παραβολῆς τοῦ Ἀσώτου (βλ. Λουκ. 15,11-32), ποὺ παρουσιάζεται σήμερα ἐνώπιόν μας.
Θέλω νὰ προσέξουμε τὶς συνέπειες, ποὺ ἔχει γιὰ τὸν ἄνθρωπο ἡ ἁμαρτία.

* * *

1. Τὸ πρῶτο βῆμα, ἡ ἀρχὴ τῆς ἁμαρτίας εἶ­νε ἡ ὑπερηφάνεια. Αὐτὸ βλέπουμε σήμερα στὴν παραβολή. Ὁ ἄσωτος δὲν μπορεῖ νὰ ζή­σῃ στὸ πατρικὸ σπίτι· τοῦ φαίνεται στενόχωρο. Θέλει νὰ κάνῃ τὴ ζωή του μακριὰ ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψι τοῦ οὐράνιου Πατέρα. Νομίζει, πὼς θὰ γίνῃ εὐτυχισμένος χωρὶς τὸ Θεό· αὐτὴ εἶ­νε ἡ μεγάλη πλάνη. Στενοχωριέται ἀπὸ τοὺς πατρικοὺς περιορισμούς. Ἀλλὰ ποιός πατέρας δὲν περιορίζει τὸ παιδί του; Μόνο γονεῖς ἀδιάφοροι ἀφήνουν τὰ παιδιά τους ἀνεξέλεγ­κτα. Ποιά μάνα βλέπει τὸ παιδί της νὰ πλησι­άζῃ στὸ μαγκάλι καὶ δὲν φωνάζει «Παιδί μου, μή»; Ἔτσι καὶ ὁ οὐράνιος Πατέρας. Γι᾿ αὐτὸ ἡ θρησκεία μας ἔχει τὰ «μή»· μὴ κλέψῃς, μὴ μοι­χεύσῃς, μὴ ψευδομαρτυρήσῃς… (βλ. Μάρκ. 10,19. Λουκ. 18,20). Ἀλλ᾿ αὐτὰ τὰ «μή» εἶνε σωτήρια, ὅπως σωτήριο εἶνε τὸ κόκκινο σῆμα ποὺ προειδοποιεῖ· «κίνδυνος – θάνατος».
Ἐν τούτοις αὐτὰ φαίνονται ἐνοχλητικὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος θέλει νὰ σπάσῃ τὰ χαλινάρια, νὰ γίνῃ ἐλεύθερος, ἀνεξέλεγκτος, ἀσύδοτος. Τί ἐ­πιτυγχάνει; ἀποξενώνεται ἀπὸ τὸ Θεό.
2. Ὑλικὴ χρεωκοπία. Ὁ νέος ἔφυγε σὲ χώρα μακρινή. Ἐκεῖ κατεσπατάλησε τὴν περιου­σία του «ζῶν ἀσώτως» (ἔ.ἀ. 15,13). Κάτω ἀπὸ αὐτὲς τὶς δύο λέξεις μπορεῖ ὁ καθένας νὰ φανταστῇ, ποιά ζωὴ ἔζησε ὁ ἄσωτος.
Ἀλλ᾿ αὐτὸ ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ σὲ κάθε ἁ­μαρτωλό. Δὲν ὑπάρχει πιὸ δαπανηρὸ πρᾶγμα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Ἂν ὁ διάβολος δημοσίευε τὸν ἀπολογισμὸ ἐξόδων τῆς ἁμαρτίας, θὰ βλέ­παμε τί ποσὰ φεύγουν· ἀμέτρητα! Ἐλάχιστα εἶνε αὐτὰ ποὺ δίνει ὁ ἄνθρωπος στὸ Θεὸ ἢ στὸν πλησίον ἢ καὶ στὸν ἑαυτό του· τὰ περισ­σότερα τὰ κατατρώει ἡ ἁμαρτία. Αὐτὴ εἶνε ἡ μεγάλη φαγάνα τοῦ ἀτομικοῦ, τοῦ οἰκογενειακοῦ καὶ τοῦ ἐθνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Νά μερικὰ κονδύλια· πόσα ξοδεύονται γιὰ χαρτοπαίγνια, γιὰ ἀλκοόλ, γιὰ χοροὺς καὶ διασκε­δάσεις καὶ αἰσχρὰ θεάματα, γιὰ τυχερὰ παιχνίδια, γιὰ ἱπποδρόμια, γιὰ τὴν πολυτέλεια; Καὶ αὐτὰ εἶνε τὰ μικρά. Τὸ μεγάλο κονδύλι εἶ­νε γιὰ τοὺς πολέμους, μὲ ὅλα τὰ μέσα τῆς καταστροφῆς. Διότι καὶ ὁ πόλεμος ἐν ἐσχάτῃ ἀ­ναλύσει εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας. Ἀ­φαιρέστε ἀπὸ τὴν καρδιὰ τὰ πάθη, καὶ ἀμέσως χιλιάδες περιστέρια εἰρήνης θὰ φτερουγίσουν ἐπάνω στὴ Γῆ. Γι᾿ αὐτὸ εἶπα, ὅτι ἡ ἁ­μαρτία εἶνε τὸ πιὸ δαπανηρὸ πρᾶγμα.
3. Πνευματικὴ στέρησι καὶ πεῖνα. Ἡ ἁμαρτία ὅμως δὲν εἶνε μόνο ἀποξένωσι ἀπὸ τὸ Θεό, δὲν εἶνε μόνο ὑλικὴ χρεωκοπία· εἶνε καὶ κάτι ἄλλο, ποὺ ζωγραφίζεται μὲ μιὰ πινελλιὰ στὴ σημερινὴ παραβολή. «Λιμῷ ἀπόλλυμαι», λέει ὁ ἄσωτος (ἔ.ἀ. 15,17). Ἀκοῦτε; Πεινάει! Δὲν ἐννοεῖ μόνο τὴν ὑλικὴ πεῖνα· ἐννοεῖ καὶ τὴν πνευμα­τική. Διότι ὁ ἄνθρωπος, ἀκόμη καὶ ὅταν ἔχῃ ὅλα τὰ ἀγαθά, νιώθει ἕνα κενὸ στὴν ψυχή. Κά­ποια ἀγωνία τὸν πνίγει. Δὲν χορταίνει ἡ ψυχὴ μόνο μὲ τὰ ὑλικά· ζητάει κάτι ἀνώτερο. Γι᾿ αὐτὸ ὑποφέρει. Πεινάει καὶ διψάει.
Στὴν πεῖνα αὐτὴ τί ἔχει νὰ προσφέρῃ ἡ ἁ­μαρτία; Μόνο «κεράτια» (ἔ.ἀ. 15,16), χαρούπια. Ἀλλ᾿ αὐτά, ὅπως καταλαβαίνετε, δὲν εἶνε καλὴ τρο­φή. Στὴν ἀρχὴ ἔχουν μιὰ γλυκύτητα, στὸ τέλος ὅμως εἶνε σὰν νὰ μασᾷς ἄχυρο. Αὐτὴ εἶνε ἡ ἡδονὴ τῆς ἁμαρτίας· στὴν ἀρχὴ λίγη γλύκα, ἀλλὰ στὸ τέλος φαρμάκι τοῦ διαβόλου.
4. Ἡ ἁμαρτία ὁδηγεῖ ἀπὸ γκρεμὸ σὲ γκρεμὸ κι ἀπὸ ἄβυσσο σὲ ἄβυσσο. «Ἄβυσσος ἄβυσσον ἐπικαλεῖται», ὅπως λέει τὸ Ψαλτήρι (Ψαλμ. 41,8). Ὅπως μιὰ σφαῖρα ὅταν ἀρχίσῃ νὰ κατρακυλᾷ ἀπὸ τὴν κορυφὴ δὲν σταματᾷ ἕως ὅτου πέσῃ στὴ θάλασσα, ἔτσι εἶνε κι ὅταν ἀρχίσῃ ὁ κατήφορος τῆς ἁμαρτίας.
Καὶ τὸ τέλος; Θέλετε νὰ σᾶς δείξω τὸ τέλος; Γλέντα, ἄνθρωπε· διασκέδαζε, πιὲς ἀπ᾿ ὅλα τὰ ποτήρια. Τὸ τέλος τῆς ἁμαρτίας εἶνε –ὦ Θεέ μου, ἂς μὴ φτάσῃ κανείς σ᾿ ἐκεῖνο τὸ τέλος, γιατὶ ἡ ἁμαρτία δὲν εἶνε παιχνίδι–, τὸ τέλος της εἶνε ἀπελπισία καὶ καταστροφή. Πάνω σ᾿ ἕνα βράχο στημένη μιὰ κρεμάλα. Εἶ­νε τὸ τέλος τοῦ Ἰούδα, ποὺ «μεταμεληθεὶς ἀ­πέστρεψε τὰ τριάκοντα ἀργύρια… καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο» (Ματθ. 27,3-5). Αὐτὸ εἶνε τὸ τέλος τῆς ἁμαρτίας.

* * *

Ἀλλ᾿ ὄχι, ἀδελφοί μου! Ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ τὰ ἅγια χείλη τοῦ Χριστοῦ εἶπαν τὴν παραβολὴ τοῦ ἀσώτου, ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ πάνω στὸ Γολγο­θᾶ ἄνοιξε τὰ χέρια του καὶ ἔπεσε τὸ τίμιο αἷ­μα του, ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη δὲν ὑπάρχει πλέον ἁμαρτία ποὺ νὰ μὴν τὴ νικᾷ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Χιλιάδες ἁμαρτωλοὶ λούστηκαν στὰ δά­κρυα τῆς μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως. Ἀ­κριβῶς αὐτὴ τὴ μεγάλη ἐλπίδα δίνει ὁ Θεός.
Οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας στὴ μυθολογία ἔ­λεγαν, ὅτι σὲ κάποιο νησὶ εἶχε τὸ παλάτι της μιὰ βασίλισσα. Αὐτὴ ὅποιον ἔφτανε ἐκεῖ τὸν πε­ριποιόταν, ἀλλὰ τοῦ προσέφερε καὶ ἕνα ποτό, μὲ τὸ ὁποῖο ἐκεῖνος ἔχανε τὶς αἰσθήσεις του. Τότε αὐτὴ μὲ ἕνα χρυσὸ ῥαβδὶ τὸν χτυποῦσε ἐλαφρὰ στοὺς ὤμους, κι ἀπὸ τὴν ὥ­ρα ἐκείνη ἔσβηνε ἡ προσωπικότητά του καὶ ὁ ἄνθρωπος γινόταν πλέον χοῖρος· μεταβαλλόταν σὲ τετράποδο, κ᾽ ἐκείνη τὸ ὡδηγοῦσε στὸ χοιροστάσιό της. Αὐτὴ ἦταν ἡ θεὰ Κίρκη.
Ἡ Κίρκη αὐτὴ βέβαια δὲν ὑπάρχει, εἶνε πλά­σμα φαντασίας. Ὑπάρχει ὅμως μιὰ ἄλλη πρα­γματικὴ Κίρκη· κι αὐτὴ εἶνε ἡ ἁμαρτία. Αὐτὴ μᾶς διασκεδάζει καὶ μᾶς πλανᾷ. Μᾶς προσ­φέρει τὰ μεθυστικά της ποτὰ καὶ μᾶς ἀποκτηνώ­νει. Αὐτὴ ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο σὲ χρεωκοπία, ψαλιδίζει τὴν ὑγεία, γεμίζει τὰ φρενοκομεῖα καὶ τὰ νοσοκομεῖα μὲ τόσες παθήσεις, ἀναστατώνει τὸν κόσμο μὲ τὶς φιλοδοξίες, μεταβάλλει τὴ γῆ σὲ λίμνη αἵματος. Αὐτὴ εἶνε ἡ πηγὴ κάθε ἀθλιότητος. Ὤ ἡ ἁμαρτία· ἡ ἁμαρτία μου, ἡ ἁμαρτία σας! Καὶ ὅμως γιὰ τὶς ἁ­μαρτίες μας δὲν κλάψαμε.
Ἀκριβῶς σ᾿ αὐτὸ μᾶς καλεῖ τὸ Τριῴδιο, οἱ ἅ­γιες αὐτὲς ἡμέρες· νὰ μετρήσουμε τὶς ἁμαρτίες μας, τὸ πλῆθος καὶ τὸ μέγεθός τους. Καὶ ἂν δὲν θέλουμε νὰ καταλήξουμε στὴ θέσι τοῦ Ἰούδα, στοὺς ἐχθροὺς τοῦ Χριστοῦ, στὸν πικρὸ ᾅδη, ἂς ἀναστενάξουμε, ἂς πενθήσουμε, ἂς πέσουμε μπροστὰ στὸ Θεό. Ἂς ποῦμε τὸ «Ἱλάσθητί μοι», τὸ «Ἥμαρτον», τὸ «Μνήσθητί μου, Κύριε» (Λουκ. 18,13· 15,18,21· 23,42), γιὰ νὰ μᾶς ἐλεήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἡμέρα ἐκείνη τὴ μεγάλη καὶ φοβερά· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Ἰωάννου Γαργαρέττας – Ἀθηνῶν τὴν 25-2-1962. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 3-3-2002, ἐπανέκδοσις 7-1-2026.
Τὴν ὁμιλία αὐτὴ μπορεῖτε νὰ τὴν ἀκούσετε χωρὶς συντομεύσεις στὸ cd 50αΆ τῆς σειρᾶς «ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ» (πληροφορίες στὸ τηλέφωνο 23850-28868).