ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ[: Εβρ. 1,10-2,3]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου, με θέμα:

   «Ο ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 23-3-1997],[Β353]  [έκδοσις β΄]

    Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, κατά την περίοδον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, σαν αποστολικό ανάγνωσμα, χρησιμοποιεί την προς Εβραίους επιστολήν του Αποστόλου Παύλου. Ένα τμήμα από τη σημερινή αποστολική περικοπή, σας υπενθυμίζω, διαβάζοντάς την ξανά.: «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι».

    Ο σκοπός δε, είναι, όταν η Εκκλησία προβάλλει την προς Εβραίους επιστολή κατά την διάρκεια της Αγίας Τεσσαρακοστής, της Μεγάλης, ο σκοπός είναι να δείξει ότι ο Ιησούς, παρά την ταπεινή Του εμφάνιση και το πάθος Του, είναι Αυτός ο Ίδιος ο Κύριος και Δημιουργός του παντός. Θέλει ο ιερός συγγραφεύς να συγκρίνει το θεϊκό μεγαλείο με την ταπείνωση του Ιησού, για να δώσει ένα μέτρο της κενώσεως. Δηλαδή αυτό το «κατέβασμα», τρόπον τινά, βάζω την λέξη εντός εισαγωγικών, το «άδειασμα». Δεν άδειασε, ο Θεός να φυλάξει. Αλλά περιέκρυψε την θείαν φύσιν, και αυτό λέγεται «κένωσις», δηλαδή ένα είδος –ξαναλέγω την λέξη εντός εισαγωγικών- ένα είδος «αδειάσματος». Και πάντα βέβαια θα είναι όλη αυτή η υπόθεσις ένα απροσπέλαστο μυστήριο. Πώς ο Θεός φθάνει να κενώσει τον εαυτόν Του και να έρθει τόσο ταπεινά στο σχήμα ενός ανθρώπου, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος εις την προς Φιλιππησίους επιστολή του.

       Ο Απόστολος Παύλος, ο φερόμενος ως συγγραφεύς της προς Εβραίους επιστολής, χρησιμοποιεί προς τούτο για να καταδείξει ότι είναι ο αιώνιος Θεός Λόγος, χρησιμοποιεί επτά γραφικά επιχειρήματα, να προβάλει τον Ιησούν ως τον Θεόν Λόγον. Διότι το θέμα είναι «Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός;». Ποιος είναι; Ποία είναι η ταυτότητά Του; Ο Απόστολος Παύλος εδώ θέλει να δείξει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Θεός Λόγος, είναι το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος.

     Και όπως μάλιστα γράφει αρχίζοντας την προς Εβραίους επιστολή του: «Πάλαι ὁ Θεὸς(:Από παλιά –δηλαδή- ο Θεός) λαλήσας πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις, ὅμως ἐπ᾿ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων –«έσχατες ημέρες» και ως προς τον ιερόν συγγραφέα που γράφει αυτά, αλλά και ως προς την… αν το θέλετε, και ως προς την Ιστορία, γενικώς την Ιστορία και του ανθρώπου και του σύμπαντος- ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ(:ομίλησε σε μας, ἐν υἱῷ, δια του Υιού –Και Αυτός είναι ο Ιησούς Χριστός. Αυτόν που οι Εβραίοι συνέλαβαν και εσταύρωσαν. Αλλά και ανεστήθη. Αυτόν ο Πατήρ), ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων, δι᾿ οὗ -όπως συνεχίζει στην προς Εβραίους να γράφει- καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν». Αυτός κληρονόμος είναι πάντων, όλου του ακτίστου και κτιστού κόσμου, ορατού και αοράτου. Κτιστού, ορατού και αοράτου. Όλων των αγίων αγγέλων και ολοκλήρου της Δημιουργίας. Και όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, «για λογαριασμό του Οποίου έγιναν όλα». Από τον Ίδιον έγιναν όλα και για λογαριασμό του Οποίου έγιναν όλα. Είναι ασύλληπτο. «Ο Οποίος υπάρχει», όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, στην προς Εβραίους, «ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ». Εννοείται του Πατρός. «Και  Αυτόν τον Υιόν τώρα ο Πατήρ, ως Πρωτότοκον, εισαγάγει στην οικουμένη», λέγει στην προς Εβραίους ο Παύλος. Και η εισαγωγή Του δεν είναι τίποτα άλλο, παρά αυτή η ίδια η Ενανθρώπησις. Δηλαδή τα έκανε όλα, και τώρα Τον εισαγάγει τον Υιόν εις την Δημιουργίαν, για να γίνει ορατός.

      Ένα μικρό παράδειγμα μου ήρθε στο  μυαλό. Όπως μια γυναίκα, καλή νοικοκυρά, φτιάχνει το σπίτι της, το περιποιείται, το φροντίζει κι αφού τα τελειώσει όλα, μόλις χτυπήσει η πόρτα της με τους επισκέπτας, τότε εμφανίζεται η κυρία μέσα στο σπίτι της. Αυτό είναι τώρα εδώ. Αφού τα πάντα εδημιούργησε ο Θεός Λόγος, τώρα εμφανίζεται μέσα εις την Δημιουργία Του. Πώς εμφανίζεται μέσα εις την Δημιουργία Του. Πώς εμφανίζεται; Τον εισαγάγει ο Πατήρ. Όπως ακριβώς, θα λέγαμε, κάνομε μία σύσταση, δηλαδή συστήνουμε. Κάποια στιγμή, επανέρχομαι στο προηγούμενο παράδειγμα, μπορεί να συστήσει η κυρία του σπιτιού κάποιον επισκέπτη της. Και να πει: «Από δω ο κ. τάδε ή η κ. τάδε». Αυτό θα πει «εἰσαγάγει ὁ Πατὴρ τὸν Υἱόν». Είναι, όμως, η περίπτωσις της Ενανθρωπήσεως. Και δεν είναι τι άλλο παρά αυτή η εισαγωγή με δύο βεβαιώσεις, τουλάχιστον ό, τι γνωρίζομε από την Αγία Γραφή. Κατά την Βάπτισιν: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίον έχω ευδοκήσει. Αυτόν να ακούτε». Και το δεύτερον στη Μεταμόρφωση: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον Οποίον εγώ έχω ευδοκήσει· Αυτόν να ακούτε. Αὐτοῦ ἀκούετε». Βλέπετε, λοιπόν, ότι εισάγεται εις την Δημιουργίαν ο Υιός, ο Δημιουργός του παντός και συστήνεται από τον Πατέρα.

      Έτσι, για να δειχθεί αυτό, ο Θεός Πατήρ αποτείνεται προς τον Υιόν Θεόν. Ο Πατήρ είναι Θεός, ο Υιός είναι Θεός, το Πνεύμα το Άγιον είναι Θεός. Ένας είναι ο Θεός. Τρία τα πρόσωπα. Μη βάλετε στο μυαλό σας ουδέν παράδειγμα ανάλογον, είτε μηχανικόν, είτε ηθικόν, είτε ηλεκτρικόν, είτε φυσικόν. Μη βάλετε κανένα παράδειγμα στο μυαλό σας. Είναι ο Πατήρ Θεός, ο Υιός είναι Θεός, το Πνεύμα το Άγιον είναι Θεός. Τρία πρόσωπα. Ένας είναι ο Θεός. Είναι αυτό το βαθύτατον και απροσπέλαστον και εις το διηνεκές απροσπέλαστον μυστήριον της θεότητος. Ωστόσο, ο Θεός Πατήρ αποτείνεται προς τον Υιόν Θεόν, εις τον 101^ον Ψαλμόν, όπως το βρίσκομε ανάμεσα στους στίχους 25^ον και 27^ον. Και λέγει –θεοπνευστότατα- ο Δαβίδ. Το λέγει ο Πατήρ αυτό προς τον Υιόν: «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· αὐτοὶ ἀπολοῦνται(:χάνονται ή δύνανται να χαθούν), σὺ δὲ διαμένεις(:Εσύ δεν χάνεσαι) · καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται (:τα πάντα μπορούν να παλιώσουν, όπως ένα ρούχο), καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται (:και τότε, σαν παλτό, σαν χιτώνα, θα γυρίσεις την Δημιουργία μέσα-έξω)». Όπως παλιά κάνανε στα κουστούμια τους οι άνθρωποι, δεν είχαν λεφτά να αγοράζουν κάθε χρόνο κουστούμι, το γύριζαν μέσα-έξω και το έκαναν καινούριο κουστούμι. Αυτό θα πει «ἑλίξεις αὐτούς». Είναι δε από το «εἰλητάριον». Το βιβλίον αυτό ήταν τυλιχτάρι και έπρεπε να το γυρίσομε από την άλλη μεριά, γιατί κι από το πίσω μέρος είχε γραμμένα. «Ἑλίξεις αὐτούς». Ποιους; Τους ουρανούς. Το σύμπαν. «Καὶ ἀλλαγήσονται (:Και όλα θα αλλαχθούν). Σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ (:Συ είσαι ο Ίδιος. Δεν αλλάζεις) καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσι». Δηλαδή «θα παρατείνεσαι πάντοτε».

    Και όλα αυτά για να αντιληφθούμε, αγαπητοί, ότι τόσο η κένωσις όσο και το πάθος του Ιησού Χριστού είναι εκούσια, είναι θεληματικά. Γιατί αυτά τα λέγει ο Πατήρ εις τον Υιόν! Αυτά που σας διάβασα. Και έτσι προβάλλεται εδώ η απέραντη, η ασύλληπτη αγάπη του Θεού για την Δημιουργία Του και δια τον άνθρωπον.

    Αυτό το παρατιθέμενον χωρίον δείχνει Ποιος είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Γιατί συνήθως εμείς οι Χριστιανοί έχομε πάρα πολύ φτωχή, ταπεινή αντίληψη περί του Κυρίου μας. Λυπάμαι, λυπάμαι… Διότι θα έπρεπε να είχαμε γνώση, όση, εννοείται, πρέπει να έχομε, όση είναι δυνατή να έχομε. Γι’αυτό ο Απόστολος Παύλος κατ’ επανάληψιν σημειώνει στους Χριστιανούς στις επιστολές του να έχουν την επίγνωσιν του Ιησού Χριστού. Και «ἐπίγνωσις» θα πει να έχουν γνώση βαθιά και αληθή. Όση είναι δυνατόν σε ένα κτίσμα, που είναι βέβαια ο άνθρωπος. Αλλά εάν αγνοούμε, που είναι μεγάλη δυστυχία και που λέει ο Απόστολος στους Κορινθίους, «για ντροπή σας το λέγω, μερικοί έχουν αγνωσίαν Θεού», γιατί δεν μπορούσε να χωνέψει το μυαλό τους την ανάσταση των νεκρών. «Για ντροπή σας το λέγω». «Προς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω, ἀγνωσίαν γὰρ Θεοῦ τινες ἔχουσι», σημειώνει στους Κορινθίους. Πρέπει να αποκτήσομε την γνώσιν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Μη μου πείτε εκείνο το ανόητον «Πίστευε καί μή ἐρεύνα». Μη μου το πείτε. Δεν είναι γραμμένο αυτό πουθενά. Αλλά πρέπει να ερευνούμε όχι με την έννοια της αμφιβολίας, αλλά με την έννοια του μεγαλείου του βάθους και του ύψους και πλάτους του Ιησού Χριστού. Μ’ αυτήν την έννοια.

     Έτσι, ταυτόχρονα μπορούμε να πούμε, για κείνους που κατανοούν, ότι ο Ιησούς Χριστός, αφού είναι Αυτός που είναι, είναι η μεγάλη μας παρηγορία και η μεγάλη μας καύχηση. Είναι η όντως εν Κυρίω καύχησις. Αυτόν έχομε για Κύριόν μας;

    Έτσι, επιτρέψατε να δούμε, όσο είναι τούτο δυνατόν μέσα στα στενά όρια ενός χρόνου κηρύγματος, να δούμε αυτό το χωρίον που σας διάβασα.

     «Κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». Σας υπενθυμίζω για τρίτη φορά: Αποτείνεται ο Πατήρ εις τον Υιόν. Όπως, επί παραδείγματι, σε εκείνον τον άλλον τον ψαλμόν, τον 109^ον: «Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου». Εδώ ποιος ομιλεί; Ο Πατήρ. Πού αποτείνεται; Εις τον Υιόν. Έχομε κι άλλα σημεία μες στην Αγία Γραφή, που ο Πατήρ αποτείνεται εις τον Υιόν.

     Επανέρχομαι. «Σὺ κατ᾿ ἀρχάς, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». «Συ, Κύριε», λέγει, «κατ’ αρχάς εθεμελίωσας την γην». Αυτό το «Συ» παρουσιάζει τον Θεόν Πατέρα να λαλεί προς κάποιον, προς κάποιον να αποτείνεται. Οι πιο κάτω δε ιδιότητες, που θα δούμε, αρμόζουν σε πρόσωπο με θείους χαρακτήρες. Και Αυτός είναι ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, ο Μεσσίας, ο Ιησούς Χριστός. Αποτείνεται ο Πατήρ προς τον Υιόν, ως προς Δημιουργόν του παντός! Προ της Ενανθρωπήσεως. Και είναι πρόσωπον. Είναι ο Θεός Λόγος, επαναλαμβάνω. Ο Πατήρ αποκαλεί τον Υιόν, πώς; Τον αποκαλεί «Κύριον». Ό,τι προηγουμένως σας είπα. Δεν πειράζει αν επαναλαμβάνω μερικά πράγματα. Ο Πατήρ Κύριος, ο Υιός Κύριος, το Πνεύμα το Άγιον, Κύριον. Δεν λέμε εις το Σύμβολο της Πίστεως: «Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ Κύριον, τὸ ζωοποιοῦν». Κύριος το Πνεύμα το Άγιον. Αυτό δε το «Σύ» που ομιλεί ο Πατήρ εις τον Υιόν, εκφράζει ακόμη πρόσωπον. Δεν αποτείνομαι στην καρέκλα και στο βουνό να πω: «Σύ». Σημαίνει, λοιπόν, εδώ πρόσωπον. Και πράγματι είναι πρόσωπον ο Υιός.

    «Κατ᾿ ἀρχάς τὴν γῆν», λέει, «ἐθεμελίωσας». Αυτό το «κατ᾿ ἀρχάς» εννοεί τον χρόνον της Δημιουργίας. Όταν λέμε «κατ᾿ ἀρχάς» πάντοτε εννοούμε αυτό που αρχίζει, αυτό που είναι χρόνος. Και ο χρόνος είναι ταυτόχρονος με την Δημιουργία. Δεν προηγείται ο χρόνος και έπεται η Δημιουργία. Ούτε προηγείται η Δημιουργία -ο χώρος δηλαδή- και ακολουθεί ο χρόνος. Και από φυσικής πλευράς μάς είναι ακατανόητον, από φυσική, επιστημονικής πλευράς και λογικής, μας είναι ακατανόητη η ύπαρξη του χρόνου χωρίς τον χώρον και αντίστροφα. Διότι ο χρόνος εκφράζεται με τον χώρο. Καθετί που συμβαίνει μες στον χώρο, καθορίζει τον χρόνο. Έτσι λοιπόν, «κατ᾿ ἀρχάς τὴν γῆν ἐθεμελίωσας», σημαίνει και χρόνος και χώρος, «τὴν γῆν ἐθεμελίωσας». Είναι ταυτόσημο με εκείνο το «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». «Ἐν ἀρχῇ». Μπαίνει ο χρόνος και ο χώρος.

       Χώρος και χρόνος, λοιπόν, νοούνται πάντοτε μαζί. Είναι αδιανόητο και στην ανθρωπίνη λογική να κατανοήσει κάτι το χωριστό. Γιατί; Γιατί η ανθρωπίνη λογική έχει δομηθεί, κτιστεί, με βάση τα δεδομένα της φύσεως, του χώρου και του χρόνου. Μπορείτε να αντιληφθείτε τον εαυτόν σας – αφού καταλαμβάνομε χώρο- μπορείτε να αντιληφθείτε τον εαυτό σας έξω από τον χώρο; Αδιανόητο πράγμα. Η λογική, λοιπόν, είναι φτιαγμένη κατά τέτοιον τρόπον που ακριβώς να μας λέγει έτσι ώστε ο άνθρωπος να μην μπορεί να κατανοήσει κάτι για τον εαυτό του έξω από τον χώρο και τον χρόνο.

      Ακόμη, αυτός ο χρόνος, λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «οὐχὶ νῦν ἀλλ’ ἄνωθεν». Δηλαδή δεν εννοεί τώρα τον χρόνον τον τωρινό. Αλλά τότε. Όταν θεμελιώθηκαν αυτά. Και Εκείνος που τα εθεμελίωσε ήταν έξω και από τον χώρο και από τον χρόνο. Επιτρέψατέ μου ένα παράδειγμα, ενός ξένου είναι, το θυμάμαι από έφηβος αυτό το παράδειγμα, που το είχα διαβάσει: Όπως, λέγει, ο ζωγράφος βάζει μεν την σφραγίδα του στον μουσαμά που ζωγραφίζει, την νοοτροπία της τέχνης, την δεξιότητά του, βάζει μεν την σφραγίδα της τέχνης του στον μουσαμά που ζωγραφίζει, αλλά ταυτόχρονα είναι έξω από τον μουσαμά του.

     Είναι πολύ χαρακτηριστικό το παράδειγμα αυτό.  Ο Θεός Λόγος δημιουργεί τα πάντα, αλλά είναι ταυτόχρονα έξω και από τον χώρο και από τον χρόνο. Λέγει ο Οικουμένιος: «Ἵνα μὴ ἀκούσας ἀνωτέρω -αυτό το ἀνωτέρω θα πει «κάτι που είναι προτινό»– ὅταν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην, νομίσεις ὡς δώρημα εἶναι τὴν οἰκουμένην (:μην νομίσεις– λέει- ότι τώρα ο Πατήρ δίνει σαν δώρο την οικουμένη εις τον Υιόν) ὕστερον δοθεῖσαν παρὰ τοῦ Πατρὸς τῷ Υἱῷ. Αὐτὸν δείκνυσιν νῦν δημιουργὸν αὐτῆς -Αργότερα, ναι. Πότε δίδει ο Πατήρ στον Υιόν την Δημιουργία ολόκληρη; Όταν Ενηνθρώπησε ως άνθρωπος. Όταν λέγει ο ίδιος ο Κύριος – στα ευαγγέλια είναι-: «Όλα είναι δικά μου. Όλα χαρίστηκαν από μένα». Τα πάντα. Πότε; Στην ανθρωπίνη φύση του Υιού και Λόγου του Θεού. Τότε όμως; Τότε δεν χαρίζει ο Πατήρ στον Υιόν. Ο Υιός είναι ο Δημιουργός, ο Ίδιος). Οὐκ ἐπ’ ἐσχάτων ἀλλ’ ἄνωθεν».

      Αντιλαμβανόμεθα, λοιπόν, Ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός; Αυτόν που… -ο Εβραίος δεν θα το έλεγε ποτέ, την λέξη που θα πω- υβρίζομεν, απιστούμε, λέμε ό,τι χειρότερο. Ο Εβραίος δεν θα ‘λεγε ποτέ την λέξη «ὑβρίζω». Αλλά θα έλεγε την λέξη «εὐλογῶ». Και έχει αντίθετο χαρακτήρα. «Τι», λέει, «έκανε αυτός ο άνθρωπος;». Τίθεται το ερώτημα στην Παλαιά Διαθήκη. -«Είναι ένοχος». -«Γιατί;». -«Ηὐλόγησε τον Θεόν». Θα έλεγε κανείς … «ηὐλόγησε»; Εννοεί: «ύβρισεν τον Θεόν». Μας θυμίζει, λοιπόν, τον Ιωάννη τον Ευαγγελιστή.  Ότι «χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν». Τίποτα δεν έχει γίνει απ’ ό,τι έχει γίνει. Και τον Παύλο που λέγει στην ίδια επιστολή: «Ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων». «Τον κατέστησε κληρονόμο όλων». Αλλά με την ανθρωπίνη φύση, το ξαναλέγω. «Δι’ οὗ (:δια του Οποίου Υιού) καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν». Ο Πατήρ δημιουργεί δια του Υιού, τον χρόνον, τους αιώνας, ε; Εν Αγίω Πνεύματι. Το Πνεύμα το Άγιον συντηρεί την Δημιουργία. Και ο Θεός Λόγος τώρα την γην εθεμελίωσε, δηλαδή κατεσκεύασε, την κατέστησε εδραίαν, αμετακίνητον, κάτω από τους νόμους που ο Ίδιος έθεσε.

    Ποιοι «οὐρανοί»; «Καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσιν οἱ οὐρανοί». Ποιοι «οὐρανοί»; Το σύμπαν όλο! Το στερέωμα. Ο έναστρος ουρανός. Η ατμόσφαιρα που μας περιβάλλει. Δημιουργός, δηλαδή, του υλικού κόσμου όλου. Και είναι Αυτός που ενεφανίσθη εις την Καινήν Διαθήκην ως Ιησούς Χριστός. Είναι ο Εμμανουήλ του Ησαΐου. Μαζί μας ο Χριστός. Μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός. Αυτός είναι. Και που είναι, θα λέγαμε, ένας Θεός Δημιουργός και των πνευμάτων και πάσης σαρκός. Και των ψυχών και των αγίων αγγέλων, των πάντων. Αφού Σεραφείμ Τον περιστοιχίζουν στον θρόνο Του, όπως βλέπει ο Ησαΐας. Χερουβίμ κρατούν τον θρόνον. Ποιον θρόνο; Του Υιού.

      Έτσι λοιπόν εδώ είναι Δημιουργός και των πνευμάτων και της ύλης. Βλέπετε πουθενά την διαρχία; Που έλεγαν οι φιλόσοφοι και μέχρι σήμερα το λένε, ότι υπάρχει διαρχία· ο Θεός του καλού και ο Θεός του κακού. Δεν υπάρχει διαρχία. Είναι ο Δημιουργός των πνευμάτων και πάσης σαρκός, όπως λέμε σε μία κηδεία σε μία ευχή. Η διαρχία προϋποθέτει πόλεμον και αντιθέσεις. Δεν υπάρχει πόλεμος ανάμεσα στην ύλη και στα πνεύματα. Έτσι ο Θεός Λόγος είναι Δημιουργός και του ουρανού και της γης, και των ορατών και των αοράτων. «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». «Ἐν ἀρχῇ». «Ἐποίησεν». Ναι. Δεν απέρρευσε η Δημιουργία. Ούτε είναι τμήμα της θεότητος. Αλλά εξωτερική προβολή του Θεού. «Ἐποίησεν». «Ἐποίησεν» που σημαίνει κτίσμα. Και όχι κάτι το άκτιστον. Ό,τι βλέπομε και ό,τι ακόμη δεν βλέπομε. Όπως και οι άγιοι άγγελοι. Και το σύμπαν είναι έργο των χειρών του Θεού Λόγου, δηλαδή της ενεργητικής δυνάμεως του Θεού, αλλά και της θαυμαστής επιμελείας Του. Δεν έρχεται σε αντίθεση με το «εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν». Όχι. Κι εκείνο το άλλο που γράφει η Γραφή: «Λαβών χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον». Όχι. Είναι γενικός χαρακτηρισμός ότι τα πάντα είναι έργα των ιδικών Του χειρών. Ότι όλα προήλθαν από τον Θεό. Όχι από κάποιον άλλον.

     «Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, Σὺ δὲ διαμένεις». Αυτό το «ἀπολοῦνται» τονίζεται σε αντίθεση με το «Σὺ δὲ διαμένεις». Δηλαδή αναλλοίωτος μένει ως ποιητής, ως Δημιουργός, όπως λέγει ο Ζιγαβηνός. Ακόμη το «ἀπολοῦνται», «χάνονται», δύναται να εννοηθεί ως επιστροφή στο μηδέν. Ή ακόμη και ως φθορά. Ή ως αλλαγή από του σχήματος που έχει κάτι. Ο Θεός δεν επιστρέφει τίποτα εις το μηδέν, παρότι τα πάντα εκ του μηδενός έκανε. Δεν επιστρέφει τίποτε. Αλλάζει, ξεκαινουργώνει, αλλά δεν γυρίζει πίσω εις το μηδέν απολύτως τίποτε. Δεν εκμηδενίζει. Ούτε ο διάβολος θα εκμηδενιστεί. Ούτε οι αμαρτωλοί. Τίποτα. Εδώ αυτοί οι στίχοι τονίζουν την αλλαγή του σχήματος και την ανακαίνισιν από την φθορά. Φθείρεται το σύμπαν; Αυτή η επιστήμη, αγαπητοί μου, μας το επιβεβαιώνει αυτό. Είναι ο γνωστός «θερμικός θάνατος του σύμπαντος». Όσοι έχετε λίγο κοιτάξει την Φυσική, θα το ξέρετε αυτό. Δηλαδή τι είναι ο «θερμικός θάνατος του σύμπαντος»; Η επί του αυτού επιπέδου ενέργεια του σύμπαντος. Η θάλασσα έχει τρομακτική ενέργεια, αλλά είναι επί του αυτού επιπέδου. Και δεν μπορεί να αποδοθεί. Αυτό, λοιπόν, λέγεται «θερμικός θάνατος του σύμπαντος».

     Αυτός ο αποκαλυπτικός λόγος, ότι το σύμπαν φθείρεται, πρέπει να κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται ανασφάλεια: «Πού βρίσκομαι;». Πόσο θυμίζει εκείνο το «Οὐ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». «Γυρεύομε την μελλοντική». Αλλά και πόσο παρήγορο είναι για τον πιστό ότι ο Χριστός μένει στον αιώνα αναλλοίωτος. Εκείνος τα έκανε όλα αυτά. Αν εγώ είμαι εις τον Χριστόν, τι έχω να πάθω; «Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας». Και όταν λέμε Χριστός, υπονοούμε και την ανθρωπίνη φύση μαζί.

      Και ποια θα είναι η τύχη του σύμπαντος; Αυτού του σύμπαντος, ποια θα είναι η τύχη; Συνέχεια, σε εκείνο που σας διάβασα: «Καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται». «Όλα θα παλιώσουν», λέει, «σαν ιμάτιο. Εσύ, όμως, θα τα αλλάξεις, όπως το παλτό που γίνεται μέσα-έξω». Λυπάμαι, αγαπητοί μου, ο χρόνος είναι… πω, τρέχει ο χρόνος, είχα να σας πω μαρτυρίες από την Γραφή, πώς θα αλλάξει ο κόσμος. Αλλά δεν έχομε χρόνο. Λυπούμαι.

    Αγαπητοί. Αυτός είναι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός· που θα ζήσομε τα πάθη Του στο τέλος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, όταν θα Τον βλέπομε κρεμάμενον επί του Σταυρού. Όταν θα ζούμε την αιματηρή Του πορεία μέσα στην Ιστορία. Διωκόμενοι και εμείς και θλιβόμενοι σαν σώμα Χριστού. Η γνώση μας του Ποιος όμως είναι ο Κύριος Ιησούς, είναι για μας μία μεγίστη παρηγορία. «Παραμυθία δὲ οὐ μικρά -λέγει ο Θεοφύλακτος– τοῖς ἐνταῦθα κακουμένοις πιστοῖς (:δεν είναι μικρή παρηγορία για μας που κατοικούμε εδώ στη γη και κακουχούμεθα)  τὸ γνῶναι (:το να γνωρίζομε) ὅτι οὐκ ἔσται οὕτω τὰ πράγματα, ἀλλὰ μεταβολὴν λήψεται (:όλα θα πάρουν μεταβολή τα πράγματα)».

    Αγαπητοί μου, ο Ίδιος ο Κύριος είπε: «Ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι -είπε στην Αποκάλυψη- οὔτε πένθος, οὔτε κραυγή, οὔτε πόνος, οὐκ ἔσται ἔτι. Ὅτι τὰ πρῶτα ἀπῆλθον (:τὰ πρῶτα, το πρώτο σχήμα πέρασε). Καὶ εἶπε ὁ καθήμενος ἐπὶ τῷ θρόνῳ· ἰδού -λέει στην Αποκάλυψη- καινὰ ποιῶ πάντα». «Να, όλα τα κάνω καινούρια».

          ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

    και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

              μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

       ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

                             Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
• http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_711.mp3