Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΜΓ΄
Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 2715

Ἐπέτειος τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821
Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026
Του Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστινου

Τα ἐλατηρια της ἐπαναστασεως

(ΠΡΟΣΛΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΟΞΟΛΟΓΙΑΝ)

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΙΣ τοῦ ᾿21 ὑπῆρξεν, ἀγαπητοί μου, μοναδικὴ εἰς τὸν κόσμον ὡς πρὸς τὸ εἶδος της. Διαφέρει ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπαναστάσεις τῆς παγκοσμίου ἱστορίας ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν καὶ τὰ ἐλατήριά της. Δὲν ὁμοιάζει οὔτε μὲ τὴν Γαλλικὴν ἐπανάστασιν οὔτε μὲ νεωτέρας ἐπαναστάσεις. Εἶνε sui generis ἐπανάστασις. Ἔχει ἕνα μοναδικὸν χαρακτῆρα. Τὰ ἐλατήριά της ἦσαν ὑψηλὰ καὶ εὐγενῆ. Δὲν ἦσαν ὕλη, ὅπως θέλουν νὰ λέγουν οἱ ἄθεοι καὶ οἱ ὑλισταί, ἀλλ᾿ ἦσαν πνεῦμα.

* * *

Ποῖα τὰ ἐλατήρια τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ ᾿21; τὰ ἐλατήριά της ἦσαν: πρῶτον· ἔρως ἐλευθερίας· δεύτερον, φλογερὰ ἀγάπη πρὸς τὴν πατρίδα· τρίτον, τὸ καὶ σπουδαιότερον, ἀκράδαντος πίστις εἰς τὸν Θεόν.

Τὸ τρίτον ἐλατήριον τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Γένους μας, διὰ τοῦ ὁποίου ὡς διὰ μοχλοῦ ἐκυλίσθη τὸ ὄρος τῆς πικρᾶς δουλείας, ὑπῆρξεν, ὡς εἴπομεν, ἡ πίστις εἰς τὸν Θεόν. Τοῦτο μαρτυροῦν αὐτόπται καὶ αὐτήκοοι μάρτυρες τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ ᾿21. Τοῦτο μαρτυρεῖ ὁ Ὑψηλάντης, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν προκήρυξίν του γράφει· «Μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας, μὲ τὸν τίμιον Σταυρόν, ὑψώνομεν τὸ λάβαρον τῆς ἐλευθερίας». Τοῦτο μαρτυροῦν οἱ 30 Ἰερολοχῖται, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν κραυγάζοντες «Ὑπεραγία Θεοτόκε, βοήθησον ἡμᾶς». Τοῦτο μαρτυρεῖ ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ ὁποῖος, ὅταν κάποτε εὑρέθη εἰς δύσκολον στιγμὴν –διότι ὅ,τι μέχρι τότε εἶχον κατορθώσει μὲ αἵματα καὶ θυσίας ἐχάνετο καὶ ὁ Ἰμπραὴμ μετέβαλλε τὴν Πελοπόννησον εἰς πυρανάλωμα καὶ εἰς ράχιν Ψαρῶν, καμμία δὲ βοήθεια δὲν ἐφαίνετο ἔξωθεν καὶ ἡ ἀπελπισία κατελάμβανε τὰς καρδίας τῶν ἀγωνιστῶν–, τότε, λέγω, ὁ Κολοκοτρώνης μόνος, ὁλομόναχος, ἀπεσύρθη εἰς ἕνα ἐκκλησάκι τοῦ Μωριᾶ, ἐγονάτισεν ἐμπρὸς εἰς τὴν εἰκόνα τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ καὶ κλαίων ὡς μικρὸν παιδίον ἐζήτει νὰ ἐνισχύσῃ ὀ Θεὸς τὸν ἀγῶνα. Καὶ ὅταν ἐβγῆκεν ἔξω, τί εἶπε; (Ὦ κουλτουριάρηδες, ὦ πλαστογράφοι τῆς ἱστορίας, ἀκούσατε πῶς ὡμίλησεν ὁ Κολοκοτρώνης). Τί εἶπεν ὁ Γέρος τοῦ Μωριᾶ;
–Ἀδέλφια, εἶπε, μὴ χάνετε τὸ θάρρος σας. Ἂς μᾶς ἐγκατέλειψαν οἱ Μεγάλοι, ἂς μείναμε μόνοι, ἂς κυριαρχῇ ὁ Ἰμπραήμ. Θὰ νικήσωμεν!
–Γιατί, καπετὰν Θοδωρῆ; τὸν ρώτησαν.
–Γιατὶ προσευχήθηκα εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἡ Κυρία Θεοτόκος ὑπέγραψε τὴν ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος. Καὶ ἡ Παναγία δὲν παίρνει πίσω τὴν ὑπογραφή της!
Τί δὲ νὰ εἴπωμεν διὰ τὸν Μακρυγιάννην; Συνιστῶ εἰς ὅλους, μικροὺς καὶ μεγάλους, ἀσχέτως πολιτικῶν φρονημάτων, νὰ διαβάσετε τὴν ἱστορίαν [τὰ Ἀπομνημονεύματα] τοῦ Μακρυγιάννη. Φλογερὸν ἐθνικὸν κήρυγμα εἶνε ἡ ἱστορία του, ἡφαίστειον πατριωτισμοῦ καὶ ἀγάπης πρὸς τὸν Θεὸν εἶνε ἡ καρδία του. Τὸν ἐρώτησαν κάποτε·
–Ποιό εἶνε τὸ πολυτιμότερον εἰς τὴν Ἑλλάδα;
Καὶ ἐκεῖνος, φιλελεύθερος καὶ δημοκρατικὸς εἰς τὸ φρόνημα ὅσον οὐδεὶς ἄλλος, ἥρως τῶν ἡρώων, τὸν ὁποῖον ἐθαύμαζον καὶ οἱ ξένοι, τί ἀπήντησε;
–Τὸ πολυτιμότερον πρᾶμγα («τζιβαϊρικὸν») ποὺ ἔχει ἡ Ἑλλάδα εἶνε ἡ Πίστις τῶν Ὀρθοδόξων!
Ὅταν δὲ κάποιος ἐτόλμησε νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀειπαρθενίαν τῆς Θεοτόκου, ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης τὸν ἔδιωξεν ἀπὸ τὸ σπίτι του.
Τοιοῦτοι ἦσαν οἱ ἥρωες τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821.
Ἐλατήριον τῆς Ἐπαναστάσεως ἡ πίστις!
Τὸ μαρτυροῦν ἀκόμη καὶ ποῖοι νομίζετε; (Ὦ κουλτουριάρηδες, ἀκούσατέ το!). Τὸ μαρτυροῦν 6.000 κληρικοί! Ἕξι χιλιάδες κληρικοί, λέει ὁ Γάλλος περιηγητὴς Πουκεβίλ, ὁ ὁποῖος σπιθαμὴν πρὸς σπιθαμὴν ἠρεύνησε τὴν Ἑλλάδα, ἔδωσαν τὸ αἷμα των διὰ νὰ ἐλευθερωθῇ ἡ πατρίς μας!

* * *

Εἶνε, λοιπόν, ἀναντίρρητον ἱστορικὸν γεγονός, ὅτι ἡ Ἐπανάστασις ἦτο πανελλήνιον ἐθνικὸν κίνημα.
Καὶ ὅμως οἱ νέοι Προκροῦσται τῆς ἱστορίας ζητοῦν ν᾿ ἀκούεται εἰς τὰ σχολεῖα, τὰ πανεπιστήμια, παντοῦ, ὅτι ἡ Ἐπανάστασις ἦτο ταξικὸς ἀγών! Ὄχι, ὄχι κύριοι! Ἡ Ἐπανάστασις δὲν ἦτο ταξικὸς ἀγών, ἦτο ἐθνικὸς ἀγών· ἰδιότυπος, μοναδικὸς ἀγών, ὁ ὁποῖος ἐφώτισε τὴν ἀνθρωπότητα, διότι εἰς τὰ στήθη τῶν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν ἔκαιεν ἡ ἱερὰ φλόγα τῆς πίστεως.
Ἡνωμένοι ἦσαν οἱ Ἕλληνες ὅσον οὐδέποτε ἄλλοτε. Καὶ ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἥνωνεν ὑπεράνω κομμάτων ἦτο ἡ πίστις εἰς τὸν Θεόν. Εἰς τὰς μεταξύ των προσφωνήσεις οἱ ἄνδρες τοῦ ᾿21 πῶς προσεφωνοῦντο; Ἐχρησιμοποίουν τὴν γαλλικὴν προσφώνησιν «κύριε» ἢ τὴν μαρξιστικὴν «σύντροφε»; Ὄχι. Ὁ ἕνας προσεφώνει τὸν ἄλλον μὲ τὴν ὡραίαν εὐαγγελικὴν λέξιν «ἀδελφέ», «ἀδέλφια»· λέξις, τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει ἀνωτέρα.
Ἡνωμένοι ἦσαν οἱ Ἕλληνες κατὰ τὴν Ἐπανάστασιν. Ἀλλὰ δυστυχῶς μετὰ τὴν Ἐπανάστασιν ξέναι δυνάμεις ἐπετέθησαν καὶ διήρεσαν τὸ μικρόν μας βασίλειον, διέσπασαν τὴν ἑνότητά του. Ἡ αἰσχρὰ πολιτικὴ διήρεσε τοὺς ἐν Χριστῷ ἡνωμένους καὶ θαυματουργήσαντας Ἕλληνας εἰς τρία κόμματα· τοὺς γαλλοφίλους, τοὺς ἀγγλοφίλους καὶ τοὺς ῥωσοφίλους. Καὶ διεπληκτίζοντο οἱ ἀγωνισταὶ εἰς τὰ καφφενεῖα καὶ τὰς πλατείας καὶ ἐχύνετο αἷμα, διότι ὁ ἕνας ἦτο γαλλόφιλος, ὁ ἄλλος ἀγγλόφιλος καὶ ὁ ἄλλος ῥωσόφιλος.
Ἐρώτησαν κάποτε τὸν Κολοκοτρώνην·
–Ἐσὺ τί εἶσαι;
Καὶ ὁ ἀγράμματος ἀλλὰ θυμόσοφος Γέρος τοῦ Μωριᾶ ἀπάντησε·
–Ἐγὼ δὲν εἶμαι οὔτε γαλλόφιλος, οὔτε ἀγγλόφιλος, οὔτε ῥωσόφιλος. Ἐγὼ εἶμαι Θεόφιλος!
Ἰδοὺ μία εὐγενὴς χριστιανικὴ καρδία, ἡ ὁποία δὲν ἐντρέπετο νὰ ὁμολογῇ τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὴν ἀγάπην της εἰς τὸν Θεόν. Ἐμεῖς δυστυχῶς ντρεπόμεθα. Παρετήρησα ὅτι καὶ μέσα εἰς τὴν ἐκκλησίαν εἰσέρχεσθε, καὶ πολλοὶ δὲν κάνετε κανονικῶς τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ. Ἐκεῖνος ὅμως ἔκανε μὲ εὐλάβειαν τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ, ὁ ἥρως τῆς πίστεως καὶ ἡγέτης τοῦ ἀγῶνος. Δὲν ἦτο κίβδηλος ἀλλὰ γνήσιος χριστιανός.
–Τί σημαίνει Θεόφιλος, καπετάνιε; τὸν ἠρώτησαν.
–Σημαίνει εἶμαι μὲ τὸν Θεόν, διότι μόνον ὁ Θεὸς ἀγάπησε καὶ ἀγαπᾶ τὴν Ἑλλάδα, ἀπήντησεν ὁ Κολοκοτρώνης.
Καὶ εἶχε δίκαιον. Διότι οἱ Μεγάλοι μᾶς ἠπάτησαν.
Ὅταν δὲ αἱ Ἀθῆναι ἔγιναν πρωτεύουσα τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ εἶχον μόνον 5.000 κατοίκους (σήμερον ἐγγίζουν τὰ 5.000.000 καὶ ἀναλογικῶς εἶνε ἡ μεγαλυτέρα πόλις τῆς ἀνθρωπότητος, εἴθε δὲ νὰ μὴ ἀποβῇ ὁ τάφος τῆς Ἑλλάδος), ἀπέκτησαν ἕνα Γυμνάσιον, τὸ πρῶτον Γυμνάσιον τῆς Ἑλλάδος, μὲ ὑπέροχον διευθυντὴν τὸν διδάσκαλον τοῦ γένους Γεννάδιον, ἐκάλεσαν οἱ μαθηταὶ τοῦ Γυμνασίου ἐκείνου τὸν Κολοκοτρώνην νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῆς 25ης Μαρτίου. Ἐπῆγεν ὁ Γέρος τοῦ Μωριᾶ. Μόλις περιπατοῦσε. Τελευταῖαι ἡμέραι τῆς ζωῆς του ἦσαν.
–Παιδιά μου, λέγει, τί νὰ σᾶς πῶ; Ἐγὼ εἶμαι ἀγράμματος. Ἕνα μόνο σᾶς λέγω καὶ νὰ μὴν τὸ ξεχάσετε ποτέ· Ὅταν πήραμε τὰ ἄρματα, εἴπαμε πρῶτα «ὑπὲρ πίστεως» καὶ ἔπειτα «ὑπὲρ πατρίδος».
Ὡσὰν νὰ προέβλεπεν ὁ παλαίμαχος, ὅτι θὰ ἔλθουν καιροί, χαλεποὶ καιροί, ποὺ ὡρισμένα δυστυχῶς παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος θὰ ἀμφισβητήσουν τὰ μεταφυσικὰ κίνητρα τῆς Ἐπαναστάσεως.
Ὦ κουλτουριάρηδες, ὦ προκροῦσται καὶ πλαστογράφοι τῆς ἱστορίας, ποὺ ἔρχεσθε ὕστερον ἀπὸ 150 ἔτη νὰ ἀκρωτηριάσετε τὸν ἡρωϊκὸν αὐτὸν ἀγῶνα! Τὸ ἔθνος αὐτὸ ἠλευθερώθη διὰ τῆς πίστεως, ζῇ διὰ τῆς πίστεως καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι, παρ᾿ ὅλα τὰ σφάλματα μικρῶν καὶ μεγάλων, θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν τροχιάν του, τὴν χριστιανικὴν τροχιάν, θὰ ζήσῃ καὶ θὰ μεγαλουργήσῃ. Διότι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ Καποδίστριας, «Τὴν Ἑλλάδα σώζει ὁ Θεὸς διὰ θαυμάτων, καὶ διὰ θαυμάτων πάλιν θὰ τὴν σώσῃ».

* * *

Εἴθε ὁ Θεός, διὰ πρεσβειῶν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, τῆς ὁποίας τὸν Εὐαγγελισμὸν ἑορτάζομεν, νὰ δώσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς νεωτέρους Ἕλληνας ἑνότητα καὶ ὁμοψυχίαν, διὰ νὰ ζῶμεν ἐλευθέρως καὶ χριστιανικῶς.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

(ἱ. ν. Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης, Παρασκευὴ 25-3-1983 πρ.)
― � ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «ΣΑΛΠΙΓΞ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ» 1983, σελ. 121-122.
«Κυριακὴ» 2715/2026 Ἡ ἐπανάστασις δὲν ἦταν ταξικὴ (Ἐθνικὰ 25η)

————-

(*) Απάντηση δίνει ὁ ἀγωνιστης Ελληνας Ὀρθοδοξος Ιεράρχης Μητροπολίτης Φλωρίνης, Πρεσπῶν & Ἑορδαίας Αὐγουστῖνος Καντιώτης σε ὅλη αὐτή τὴ μασονική φάρα, ποὺ ροκανιζει χρόνια τώρα, τὰ θεμέλεια τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ΠΑΤΡΙΔΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ & ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ. Κάθε τί Ἑλληνικό και Ὀρθόδοξο τῆς Πατρίδος μας τὸ πολεμᾶ ὑπουλα καὶ με λύσσα. Πρέπει νὰ ἀντισταθοῦμε