ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ

Ἑμπρος στον νηπτηρα ἐμπρός στην πρροσευχη, ἐμπρος

Ομιλια τοῦ Μητροπολιτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου
Αγιο Στέφανο Πτολεμαϊδος, 23.4.1970

——–

——

Μεγάλη Ἑβδομὰς
Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΜΓ΄
Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 2723
Μεγάλη Πέμπτη βράδυ
9 Ἀπριλίου 2026

Το Ευαγγελιο

Βρισκόμαστε, ἀγαπητοί μου, στὸ μέσον τῆς ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ἀ­πόψε στὴν ἐκκλησία μας ὡρίστηκε νὰ γίνεται ἡ ἀ­κολουθία τῶν ἀχράντων παθῶν τοῦ Κυρίου. Καρδιὰ τῆς ἀκολουθίας εἶνε 12 ἐκλεκτὲς βιβλι­κὲς περι­κο­πές. Αὐτές, κα­θὼς οἱ ἄφθαστοι κατανυκτικοὶ ὕ­μνοι συνοδεύουν μελῳδικῶς τὰ σωτήρια γεγονότα τῆς θυσίας τοῦ Σω­τῆ­ρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, παρεμβάλλονται στὰ κατάλληλα σημεῖα καὶ ζων­τανεύουν μὲ τὴ θεό­πνευστη ἐξιστόρησί τους τὶς συγ­κλονιστικὲς στιγμὲς τοῦ θείου δράμα­τος ποὺ ἐκτυλίσσεται ἐνώπιόν μας. Ὁ λαός μας συνήθισε νὰ ὀ­νο­μάζῃ τὴν ἀ­ποψινὴ ἀκολουθία «Τὰ Δώδεκα Εὐαγγέλια». Ἐπειδὴ ὅμως πολλοί, ἀκόμα καὶ μορφωμένοι, ἔχουν παρεξ­ηγήσει αὐτὸ τὸν τί­τλο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς κουράσω, νὰ πῶ ἐπ᾽ αὐτοῦ λίγες λέξεις.

Τί εἶνε εὐαγγέλιο (μὲ μικρὸ ἔψιλον); τί σημαί­νει εὐαγγέλιο; Εἶνε λέξι τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης καὶ σημαίνει «καλὴ εἴδησις». Καλὲς εἰδήσεις βέβαια θεωροῦνται πολλές· θὰ μποροῦσα τώρα νὰ σᾶς μετρή­σω καμμιὰ ἑκατοστὴ τέτοιες καλὲς εἰδήσεις. Ἀλλ᾽ αὐ­τὲς κατὰ τὸ πλεῖστον ἀναφέρον­ται σὲ πρά­γμα­τα δευτερεύ­οντα, σχετικῶς μικρὰ καὶ ἀσήμαν­τα, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα μία εἶνε ἡ μεγά­λη καλὴ εἴδησι, ποὺ ὅμως δὲν τὴν προσέχου­με δυσ­τυχῶς. Ἡ δὲ μεγάλη εἴδησι, ἡ κορυφαία εἴ­­δησι, εἶνε – ποιά· ὅτι ἀπὸ τὸν οὐρανὸ κα­τῆλ­θε ἐδῶ στὴ γῆ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Σωτήρας τῆς ἀν­θρωπότητος. Αὐτὴ εἶνε ἡ μεγάλη εἴ­δησι· καὶ αὐ­τὴν εὐαγγελίστηκαν, δίνον­τας καὶ τὴ ζωή τους γι᾽ αὐτήν, οἱ δώδεκα ἀ­πόστολοι ὁ ἀπόστολος τῶν ἐ­θνῶν Παῦλος καὶ ἄλλοι.

Μερικοὶ ἀπὸ αὐτούς, ὅσοι ἐκτὸς τοῦ ὀνόμα­τος ἀπόστολοι ὀνομάζονται ἐπὶ πλέον καὶ εὐαγγε­λισταί, αὐτοὶ μετὰ τὸν προφο­ρικὸ λόγο τους ἀξιώθηκαν ν᾽ ἀφήσουν καὶ γραπτῶς ἐ­κεῖνο ποὺ κήρυξαν στὸν κόσμο. Ἔτσι ἔμειναν σ᾽ ἐμᾶς 4 γνήσια θεόπνευστα Εὐ­αγγέλια, ποὺ εἶνε τὰ ἑξῆς. Πρῶτο τὸ Κατὰ Ματ­θαῖον, ἔπειτα τὸ Κατὰ Λου­κᾶν, ἔπειτα τὸ Κατὰ Μάρκον, καὶ τέλος –τὸ πιὸ ὑ­πέροχο– τὸ Κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο. Μερικὲς φορὲς λέμε περιλη­πτικὰ Εὐ­αγγέλιο (μὲ κεφαλαῖο ἔ­ψι­λον) καὶ ὁ­λόκληρη τὴν Καινὴ Διαθήκη· καὶ τότε μὲ μία λέξι ἐννοοῦν­ται καὶ τὰ τέσσερα εὐ­αγ­γέλια καὶ ὅλο τὸ κήρυγμα τῶν ἁγίων ἀποστόλων, τοῦ ἀ­ποστόλου Παύλου καὶ τῶν ἄλλων.
Ὁ σκοπὸς ποὺ γράφτηκε ἡ Καινὴ Διαθήκη, τὸ Εὐ­αγγέλιο, εἶνε, νὰ τὸ μελετοῦν οἱ Χριστι­ανοὶ καὶ νὰ ῥυθμίζουν μ᾽ αὐτὸ τὴ ζωή τους· ὅ,τι διαβάζουμε, νὰ τὸ ἐ­φαρ­μόζουμε, νὰ τὸ πράττουμε. Βλέποντας ἐκεῖ τὸ ὑπόδειγμα τῆς ζωῆς τοῦ Κυρίου καὶ τῶν μαθητῶν του, νὰ τὸ μιμούμεθα κ᾽ ἐμεῖς. Ἔτσι λέει σὲ μία ἐ­πιστολή του ὁ ἀπόστολος Παῦλος· «Μιμηταί μου γί­­νεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ» (Α΄ Κορ. 11,1).
Ἔχουμε λοιπὸν εὐαγγέλιο (μὲ μικρὸ ἔψιλον), ποὺ σημαίνει καλὴ εἴδησι. Ἔχουμε καὶ Εὐαγγέλιο (μὲ κεφαλαῖο ἔ­ψιλον), δηλαδὴ τὸ θεόπνευ­στο ἅγιο βιβλίο, ποὺ βρίσκεται χρυσοδεμένο πάνω στὴν ἁγία τράπεζα.
Ἀπόψε ὅμως ἀκοῦμε, ὅτι στὴν ἀκολουθία τῶν ἀχράντων παθῶν διαβάζονται τὰ «Δώδεκα Εὐαγγέλια». Πόσα λοιπὸν εἶνε ἐν τέ­λει τὰ Εὐγγέλια; εἶνε ἕνα; εἶνε τέσσερα; ἢ εἶ­νε δώδεκα; Τὸ ἐξηγήσαμε· εἶνε τέσσερα καὶ περιληπτικῶς ἑνώνονται σὲ ἕνα. Καὶ τί εἶνε λοι­πὸν τὰ «Δώδεκα Εὐαγγέλια» ποὺ λέμε ἀπόψε; Ἁπλούστατα· εἶνε δώδεκα περικοπὲς διαλεγμένες ἀπὸ τὰ τέσσερα Εὐ­αγγέλια.
Ἀλλὰ τί κάνει ἡ ἡμιμάθεια τῶν κατ᾽ ὄνομα χριστιανῶν! Κάποιος, θεωρούμενος μάλιστα καὶ ἐγγράμματος, ὅταν σὲ μιὰ συζήτησι ἐ­τέθη τὸ ἐρώτημα «Πόσα εἶνε τὰ Εὐαγγέλια;», ἀ­πεφάνθη ὁ σοφὸς ὅτι εἶνε δώδεκα! Καὶ ἐπέμενε. Τόσο ἐγνώριζε καὶ τόσο ἔλεγε.

* * *

Δὲν ἔχουμε ὅμως μόνο τοὺς ἡμιμαθεῖς χριστιανούς, ἔχουμε καὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς πίστε­ως, τοὺς ἀθέους καὶ ἀπίστους. Ἀκοῦμε πολλοὺς ἀπὸ αὐτοὺς νὰ λένε· Δὲ βαριέσαι τώρα· τὸ Εὐ­­αγγέλιο δὲν ἐφαρμόζεται, πάλιωσε, δὲν ἰ­σχύει πλέον. Τώρα ἰσχύουν ἄλ­λα «εὐαγγέλια»… Τί ἔ­χουμε ν᾽ ἀπαντήσουμε σ᾽ αὐτούς;
Τὸ Εὐαγγέλιο, κύριοι, δὲν εἶνε ἀνεφάρμοστο. Καὶ ἕνας μόνο ἄνθρωπος ἐὰν τὸ ἐφάρμο­ζε, ἔφτανε αὐτὸς ν᾽ ἀποδείξῃ τὴν ἰ­σχύ του. Ὄχι ἕνας ὅμως, ἀλλὰ πολλοί, ἄντρες καὶ γυναῖ­κες, δέχτηκαν, πίστευσαν καὶ ἐφάρμοσαν τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ· καὶ αὐτὸ ὄχι μόνο κάποτε στὸ παρελθὸν ἀλλὰ καὶ σήμερα.
Ὅσο γιὰ τὰ διάφορα ἄλλα «εὐαγγέλια» ποὺ ἰσχυρίζεστε ὅτι ἰσχύουν σήμερα, ἔγινε πείρα­μα. Ἡ πίστι τοῦ Χριστοῦ στὴ μεγάλη ὀρ­θόδοξη χώρα τοῦ Βορρᾶ, τὴ ῾Ρωσία, πέρασε πάλι ἀ­­πὸ καμίνι. Ἐπὶ ἑβδομήντα καὶ πλέον χρόνια (1917-1990) στὴ ῾Ρωσία Εὐαγγέλιο δὲν ἀκουγό­ταν. Ἀντὶ τοῦ Εὐαγγελίου τότε ἐπροβάλλε­το τὸ κήρυγμα τοῦ Λένιν, τοῦ Μάρξ, τοῦ Στάλιν, ἡ προπαγάνδα τῶν ἀθέων. Πῶς ἔγινε καὶ ἄλλαξε ἡ κατάστασι; Τὸ εἶδαν ὅλοι. Καλὰ προφήτευε ὁ Ντοστογιέφσκυ γιὰ τὴ χώρα του· Ὦ ἁγία ῾Ρωσία, ποὺ γέννησες μεγάλους ἄν­δρες καὶ προφῆτες καὶ διδασκάλους, θ᾽ ἀ­νοίξουν τάφο νὰ σὲ θάψουν μέσ᾽ στὴ γῆ· ἀλ­λ᾽ ὅ,τι καὶ ἂν γίνῃ, καὶ χίλια μέτρα νὰ σὲ θάψουν κάτω ἀ­πὸ τὸ χῶμα, πάλι θ᾽ ἀναστηθῇς! Καὶ νά τὸ θαῦ­μα, τὸ ὁποῖο ἔγινε ἐπὶ τῶν ἡ­με­ρῶν μας· ὅπως μετὰ τὴν σταυρικὴ θυσία του ὁ Κύριος ἀνέστη τριήμερος, ἔτσι καὶ στὴ ῾Ρωσικὴ γῆ ἡ πίστι στὸ Χριστό, μετὰ ἀπὸ διωγμό, ἀναστήθηκε καὶ ἔλαμψε. Βλέπεις σήμερα στὶς ἐφημερίδες φωτογραφίες, ποὺ δείχνουν τὸν κυβερ­­νήτη τῆς χώρας νὰ πηγαίνῃ στὸ ναὸ τῆς Μόσχας, νὰ παίρνῃ τὴν εὐχὴ τοῦ πατριάρχου καὶ ν᾽ ἀ­σπάζεται τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο.
Ἂς ἔχουν θάρρος λοιπὸν οἱ πιστοί. Τὸ Εὐ­αγγέλιο νικᾷ καὶ προελαύνει στὸν κόσμο!
Ἐμεῖς δέ, ἡ μικρή μας πατρίδα, ἔχουμε τὸ καύχη­μα ὅτι τὸ πρωτότυπο Εὐαγγέλιο εἶνε γραμμένο στὰ ἑλληνικά. Λένε ὅτι ὁ Ἀδαμάν­τιος Κορα­ῆς, ποὺ ἄγαλμά του ὑπάρχει μπροστὰ ἀ­πὸ τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, πῆγε καὶ ἐπισκέφθηκε ἕνα σχολεῖο. Ὁ δάσκαλος τοῦ ἔ­δειχνε μὲ καμά­ρι τὴ βιβλιοθήκη ποὺ εἶχε δημιουργήσει μὲ κόπους καὶ ἔξοδα. Ἀλλὰ ὁ Κοραῆς, ἀφοῦ κοίταξε τὰ βιβλία τῆς βιβλιοθήκης, ἐνῷ ὁ δάσκαλος περίμενε νὰ λάβῃ συγχαρητήρια, γυρίζει καὶ τὸν ῥαπίζει· τὸν χαστούκισε. –Ντροπή σου, τοῦ λέ­ει. –Ντροπή μου; γιατί; ἐγὼ τὰ βιβλία αὐτὰ τὰ συγκέντρωσα μὲ θυσίες. –Ντροπή σου, γιατί, ἐνῷ τόσα βιβλία μάζεψες, παρέλειψες τὸ σπουδαιότερο ἀπ᾽ ὅλα· δὲν ἔχεις ἐδῶ τὸ Εὐαγγέλιο!… Ἄξιος ῥαπισμάτων λοιπὸν ἐκεῖνος. Καὶ πόσοι ἄλλοι ἆραγε σήμερα ποὺ περιφρονοῦν τὸ Εὐαγγέλιο εἶνε ἄξιοι ῥαπισμάτων;
Λένε ἐπίσης ὅτι, ὅταν τὸ γένος μας μετὰ ἀ­πὸ ἀγῶνες ὀκτὼ ἐτῶν ἐλευθερώθηκε, μία ἀν­τιπροσωπία Ἑλλήνων πῆγε στὸ Παρίσι, ὅπου ὁ Κοραῆς ζοῦσε τὶς τελευταῖες ἡμέρες του, καὶ τὸν ῥώτησαν· –Τώρα ποὺ ἐλευθερωθήκαμε τί σύνταγμα νὰ ἐφαρμόσουμε; νὰ πάρουμε τὸ γαλλικό; νὰ πάρουμε τὸ γερμα­­νικό; ἢ νὰ πάρουμε τὸ ἀγγλικό; Κ᾽ ἐκεῖ­νος τότε σηκώθηκε ὄρθιος, πῆγε ὑποβασταζό­μενος κοντὰ στὴ βιβλιοθήκη του, πῆρε στὰ χέρια του τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τοὺς λέει· –Αὐτὸ εἶνε τὸ τέλειο σύν­ταγμα γιὰ τὴν Ἑλλάδα· ἂν τὸ νέο κράτος ἐ­φαρμόσῃ αὐτὸ τὸ σύνταγμα, ἡ Ἑλλάδα θὰ γίνῃ ἡ πιὸ λαμπρὴ χώρα.
Δυστυχῶς δὲν τὸ ἐφαρμόσαμε. Καὶ τώρα ὄ­χι μόνο αὐτό, ἀλλὰ γίνεται καὶ προσπάθεια νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ Σύνταγμά μας ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ χαρακτηρίζουν τὸ κράτος μας ὡς χριστιανικὸ ὀρθόδοξο. Ἤδη, μὲ τόσες καὶ τόσες τρο­πο­ποιήσεις ποὺ ψηφίστηκαν, ἔχουν γίνει μεγάλες ἀλλαγὲς ἐπὶ τὸ κοσμικώτερον. Παραμένει μόνο ἡ ἐπικεφαλίδα «Εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος», ποὺ κι αὐτὴν θέλουν νὰ τὴ σβήσουν.

* * *

Ἀλλ᾽ ὅσοι, ἀδελφοί μου, –παλαίοντες τόσο μὲ τὴν ἀπιστία ὅσο καὶ μὲ τὴν ἡμιμάθεια– μένουμε πιστοὶ στὸν ἐσταυρωμένο Λυτρωτή, θὰ τρέχουμε στοὺς ἱεροὺς ναούς, θὰ ἀτενίζουμε τὸν πάσχοντα Κύριό μας καὶ θὰ ἐξακολουθοῦμε νὰ κρατοῦμε τὸ ἱερὸ καὶ ἅγιο Εὐαγγέλιο στὴν ψυχή, στὸ νοῦ καὶ στὰ χέρια μας.
Συνιστῶ σὲ ὅλους σας, νὰ ἔχετε στὸ σπίτι τὸ Εὐαγγέλιο· εἶνε εὐλογία Θεοῦ. Κάθε μέρα νὰ διαβάζετε ἕνα κεφάλαιο. Καὶ θὰ δῆτε μιὰ μεταβολὴ καὶ σ᾽ ἐσᾶς καὶ στοὺς οἰκείους σας. Καλλιεργῆστε τὴ συνήθεια νὰ διαβάζετε! Ποῦ εἶνε τώρα οἱ εὐλαβεῖς ἐκεῖνοι γονεῖς ποὺ διά­βαζαν στὰ παιδιά τους τὸ Εὐαγγέλιο; Ὑπάρχουν σήμερα, ἢ ἔχουν πλέον λείψει;
Παρ᾽ ὅλα πάντως τὰ ἐμπόδια ἐμεῖς θὰ συνε­χί­σουμε νὰ κηρύττουμε «Χριστὸν ἐσταυρω­μένον, …Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν» (Α΄ Κορ. 1,23-24) καὶ νὰ κρατοῦμε τὸ Εὐαγγέλιο. Αἰνεῖτε καὶ ὑπερ­υψοῦτε Χριστὸν εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν 20-4-1995. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 18-2-2026.

Μενουμε πιστοι στον εσταυρωμενο Λυτρωτη, ἀτενιζουμε τον πασχοντα Κυριο μας & ἐξακολουθουμε να κρατουμε το ἱερο & ἅγιο Ευαγγελιο στην ψυχη, στο νου & στα χερια μας.